Reatimes.vn
CƠ QUAN NGÔN LUẬN CỦA HIỆP HỘI BĐS VIỆT NAM

11/03/2020, 16:35 GMT+7

Chủ tịch Hoành Sơn và những kịch bản thâu tóm cổ phần loạt "ông lớn" nhà nước

Bài 2: "Kịch bản thâu tóm” Cao su Sao vàng của đại gia Hoành Sơn

Reatimes.vn Con đường hẻm đi lên ghế Chủ tịch Cao su Sao vàng của đại gia Hoành Sơn có lẽ còn nhiều câu hỏi mà không phải ai cũng có thể trả lời...

Chủ tịch Cao su Sao vàng: Chiếc ghế nhiều “toan tính”?

Cuối tháng 12 năm 2019, CTCP Cao su Sao Vàng (mã SRC) công bố quyết định về việc ông Phạm Hoành Sơn thay thế ông Lâm Thái Dương giữ chức Chủ tịch HĐQT SRC.

Trước đó vài ngày, ông Sơn cũng được đại hội cổ đông bất thường SRC bầu vào vị trí thành viên Hội đồng quản trị nhiệm kỳ 2016 – 2021.

Ông Sơn bước chân vào Cao su Sao vàng từ 4 năm trước. Mối liên hệ giữa SRC và Tập đoàn Hoành Sơn thể hiện ở việc góp vốn thành lập Công ty TNHH Sao Vàng – Hoành Sơn, đơn vị thực hiện Dự án Tổ hợp thương mại và nhà ở cùng tên tại 231 Nguyễn Trãi (khu đất thuộc sở hữu SRC) năm 2016.

Và bước tiến sâu hơn của Hoành Sơn tại SRC là nhờ việc Vinachem thoái vốn nhanh tại SRC. Cụ thể, ngày 14/5/2019, Vinachem ra thông báo về việc thoái vốn Nhà nước tại SRC. Nửa tháng sau, Vinachem bán 4,2 triệu cổ phiếu (tương đương với 15% vốn) của SRC qua đấu giá tại Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM. Giá khởi điểm đấu giá là 46.452 đồng/cổ phiếu.

Ông Hoành Sơn hiện đang là Chủ tịch HĐQT tại nhiều công ty

Việc thoái vốn được cho là diễn ra nhanh chóng. Quy mô bán vốn (tính theo giá khởi điểm) của Vinachem tại SRC gần 200 tỷ đồng, song thời gian bán vốn chỉ diễn ra trong vòng 20 ngày bình thường (từ ngày 15/5/2019 đến ngày 4/6/2019). Trong khi theo Quy chế mẫu về bán đấu giá cổ phần của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước ban hành, thời gian công bố thông tin trước 20 ngày làm việc tương đương với khoảng 30 ngày bình thường.

Ngoài ra, lần đấu giá này thành công nhờ nhiều sự trùng lặp như giá trúng thầu chỉ hơn giá khởi điểm 1 đồng; giá trúng đấu giá sát nhau; số lượng trúng đấu giá khớp đúng với số lượng bán. 4 nhà đầu tư trúng thầu với mức giá trúng là 46.453 đồng/cp. Vinachem thu về 196 tỷ đồng giảm tỷ lệ sở hữu tại Cao Su Sao Vàng từ 51% xuống 36%.

Vinachem đấu giá công khai mà như chỉ dành cho Hoành Sơn?

Trong đợt đấu giá cổ phần, các nhà đầu tư cá nhân mua trọn lô cổ phần SRC do Vinachem thoái vốn bao gồm ông Nguyễn Tiến Ngọc, Phạm Ngọc Hà và Nguyễn Hồng Sơn; và nhà đầu tư tổ chức là CTCP Tư vấn Đầu tư Xây dựng Thương mại Việt Anh (gọi tắt là công ty Việt Anh).

Công ty Việt Anh là thành viên của CTCP Đầu tư và Phát triển Hoành Sơn (Hoành Sơn Group) có cùng ngày thành lập 27/2/2014 tại số 18, đường Nguyễn Trường Tộ, phường Lê Lợi, TP. Vinh, tỉnh Nghệ An; cùng có vốn điều lệ 500 tỷ đồng, cùng cổ đông sáng lập với tỷ lệ sở hữu hoàn toàn giống nhau. Chỉ khác nhau ở tên người đại diện theo pháp luật.

Cụ thể, Công ty Việt Anh có 3 cổ đông sáng lập gồm ông Phạm Hoành Sơn - Chủ tịch HĐQT (nắm 80% cổ phần); bà Nguyễn Thị Hằng Nga (nắm 19%) và ông Nguyễn Tiến Ngọc - Tổng giám đốc kiêm người đại diện theo pháp luật (nắm 1%). Người đại diện theo pháp luật là ông Nguyễn Tiến Ngọc.

CTCP Đầu tư và Phát triển Hoành Sơn có 3 cổ đông sáng lập gồm ông Phạm Hoành Sơn - Chủ tịch HĐQT (nắm 80% cổ phần); bà Nguyễn Thị Hằng Nga (nắm 19%); và ông Nguyễn Tiến Ngọc, Tổng giám đốc (nắm 1%). Người đại diện theo pháp luật là ông Phạm Hoành Sơn.

Riêng ông Nguyễn Tiến Ngọc vừa là nhà đầu tư cá nhân, vừa là Tổng giám đốc của Công ty Việt Anh trong vụ mua cổ phần SRC từ Vinachem. Đồng thời, ông Ngọc cũng chính là cổ đông lớn của SRC vào cuối năm 2018 sau khi nâng tỷ lệ sở hữu từ 4,997% lên 5,009%. Tháng 3/2019, cổ đông này tiếp tục nâng sở hữu lên 6,265% vốn SRC. Tính đến cuối tháng 2/2020, ông Ngọc nắm 8,42%, tương đương hơn 2,3 triệu cổ phiếu SRC.

Quay lại chuyện cổ đông lớn của SRC trước thời điểm Vinachem bán đấu giá cổ phần, tại Đại hội cổ đông thường niên 2019 của SRC tổ chức ngày 27/4/2019, Vinachem đã đồng ý miễn nhiệm vị trí thành viên Hội đồng quản trị với ông Nguyễn Công Tuấn (trong khi ông Tuấn đang đại diện cho cổ đông tổ chức Cao su Việt Hàn) và đồng ý cho các thành viên Hội đồng quản trị và Ban kiểm soát của SRC từ nhiệm theo kiến nghị của nhóm cổ đông sở hữu 19% cổ phần (nhóm cổ đông của ông Nguyễn Tiến Ngọc).

Hoành Sơn đang là cổ đông ưu thế nhất tại Cao su Sao vàng

Đáng chú ý, thời điểm đó, Vinachem sở hữu 51% cổ phần, nhưng không thực hiện đề cử bổ sung thành viên Hội đồng quản trị trong nhiệm kỳ mới, tự tước bỏ quyền của cổ đông nhà nước và để cho nhóm cổ đông nắm giữ chưa đến 20% cổ phần có 2/5 vị trí trong Hội đồng quản trị.

Được biết, tài liệu Đại hội đồng cổ đông được ký ngày 10/4/2019 thì ngay hôm sau, ngày 11/4/2019, nhóm cổ đông nắm giữ hơn 19% đã có đơn gửi đề cử thành viên Hội đồng quản trị và Ban kiểm soát. Tại Đại hội đồng cổ đông, khi các cổ đông có ý kiến về việc lý lịch, quá trình công tác của các ứng viên này thiếu trung thực (ứng viên không làm việc tại đơn vị ký tên, đóng dấu xác nhận lý lịch), ông Lâm Thái Dương, Chủ tịch Hội đồng quản trị SRC - chủ tọa Đại hội - đã cho dừng Đại hội để tổ giúp việc xử lý vấn đề trên. Khi đó, các cổ đông có ý kiến phản đối và không đồng ý bầu cử. Tuy nhiên đại diện cổ đông lớn Nhà nước, với tỷ lệ cổ phần chi phối (Vinachem) vẫn cho tiếp tục tiến hành. Sự việc đã được ghi lại diễn biến trong Biên bản Đại hội đồng cổ đông SRC.

Ngoài ra, xung quanh phiên họp cổ đông của SRC còn vướng không ít lùm xùm phản ánh của cổ đông về việc nhiều cổ đông không nhận được thông báo hay nhận tài liệu muộn. Điều này khiến họ không đủ thời gian để liên lạc nhóm cổ đông đủ 5% để đề cử ứng cử tham gia Hội đồng quản trị và Ban kiểm soát nhiệm kỳ 2016 - 2021 do ngày 22/4/2019, theo quy định của SRC, là ngày cuối cùng nhận tài liệu đề cử, ứng cử của các cổ đông.

Cổ đông đặt câu hỏi, tại sao trước khi bán vốn Nhà nước, Vinachem lại tự tước quyền của mình và cho nhóm cổ đông nắm giữ chưa đến 20% vốn SRC vào 2/5 ghế trong Hội đồng quản trị và 1/3 ghế trong Ban kiểm soát?

Sau khi Vinachem tự tước quyền….

Tại tài liệu bổ sung ĐHĐCĐ bất thường lần 1 năm 2019 hồi tháng 11-12/2019 có liên quan đến việc miễn nhiệm và đề cử nhân sự vào HĐQT nhiệm kì 2016-2021, nhóm cổ đông sở hữu 36% (Vinachem) tổng số cổ phần có quyền biểu quyết gồm các ông Lâm Thái Dương, Nguyễn Việt Hùng và Nguyễn Thanh Tùng đề cử ông Nguyễn Thanh Tùng tiếp tục giữ vị trí thành viên HĐQT Cao Su Sao Vàng.

Ông Nguyễn Thanh Tùng là cán bộ lâu năm, gia nhập Cao Su Sao Vàng từ tháng 5/1995 và trở thành Thành viên HĐQT kể từ tháng 4/2016. Ông là người được ủy quyền đại diện phần vốn góp của Vinachem.

Thế nhưng, điều này không được nhóm cổ đông lớn tại Cao Su Sao Vàng đồng ý. Cụ thể, cổ đông Nguyễn Tiến Ngọc, người nắm gần 1,75 triệu cp SRC, tương đương 6,22% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết đề nghị ĐHĐCĐ xem xét miễn nhiệm tư cách thành viên HĐQT đối với ông Nguyễn Thanh Tùng.

Theo vị cổ đông này, việc miễn nhiệm như đề nghị nêu trên nhằm đảm bảo quyền lợi cho các cổ đông ngoài Nhà nước tham gia vào quản lý doanh nghiệp bởi lẽ tỉ lệ sở hữu của Nhà nước đã thay đổi từ ngày 26/6/2019, sau khi Vinachem đấu giá bán 15% cổ phần ra bên ngoài.

Song song với đề xuất miễn nhiệm ông Nguyễn Thanh Tùng, ông Nguyễn Tiến Ngọc đề cử ông Phạm Hoành Sơn - Chủ tịch HĐQT CTCP Tập đoàn Hoành Sơn vào HĐQT Cao Su Sao Vàng.

Theo đó, HĐQT Cao Su Sao Vàng bao gồm 7 thành viên. Trong đó, nhóm cổ đông liên quan đến Hoành Sơn giữ 2/7 ghế.

Cuộc họp HĐQT Cao su Sao Vàng diễn ra vào ngày 28/12, ngay sau khi công ty tổ chức họp ĐHĐCĐ bất thường năm 2019 diễn ra vào ngày 16/12. Tại cuộc họp này, ông Phạm Hoành Sơn đã vượt qua ông Phạm Thanh Tùng, một cán bộ thâm niên tại Cao Su Sao Vàng với tỉ lệ 55,74%/44,19% số cổ phần có quyền biểu quyết để vào HĐQT. Như vậy, việc đề cử ông Phạm Hoành Sơn thay ông Nguyễn Thanh Tùng được thông qua, nhóm này đã nắm hơn 3/7 ghế trong HĐQT.

Ai đã đưa Hoành Sơn bước vào Cao su Sao vàng?

Việc ông Hoành Sơn ngồi ghế Chủ tịch Cao su Sao vàng có vẻ như đã là kịch bản được chuẩn bị sẵn từ nhiều năm trước.

Khu đất 62.400m2 tại 231 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội được SRC lên kế hoạch rậm rịch làm dự án tổ hợp thương mại từ hồi 2008 - 2009, cùng với chủ trương nhà máy Cao Su Sao Vàng di dời ra ngoại thành.

Vì thế, mảnh đất đã lọt vào “tầm ngắm” của nhiều đại gia địa ốc. Giữa năm 2012 tưởng chừng như dự án này đã được một liên doanh đối tác gồm Tập đoàn Phú Mỹ và Công ty CP bất động sản Việt Hưng hợp tác đầu tư. Thậm chí, khi đó Cao Su Sao Vàng trình các cổ đông phương án mà đối tác đồng ý hỗ trợ di dời nhà máy với kinh phí 720 tỷ đồng, tương đương khoảng 12,4 triệu đồng/m2. Mức chi phí này ngang bằng với giá một số dự án tương tự ở xung quanh.

Tuy nhiên, phương án này đã không có sự đồng thuận của cổ đông nội bộ, đặc biệt vấp phải sự phản đối của cổ đông lớn nhất của Cao Su Sao Vàng là Vinachem (sở hữu 51%). Với nhiều lý do, trong đó có lý do là khu đất chưa được định giá rõ, năng lực đối tác chưa được thẩm định, tính khả thi của liên doanh này (Việt Hưng và Phú Mỹ) cũng là dấu hỏi. 

Đến gần cuối 2015, bất ngờ Tập đoàn Hoành Sơn, một đơn vị không phải kinh doanh chuyên nghiệp trong lĩnh vực bất động sản lại được lựa chọn là đối tác. Hoành Sơn hỗ trợ 435 tỷ đồng để SRC di dời nhà máy. Việc này đồng nghĩa với giá trị khu đất vàng thấp hơn gần một nửa so với hồi 2012.

Tại ĐHCĐ Cao Su Sao Vàng liền sau đó, 2 bên đã nhất trí lập công ty có vốn điều lệ 100 tỷ đồng, trong đó Cao Su Sao Vàng góp 26% để triển khai dự án này. Lãnh đạo Cao Su Sao Vàng còn cho rằng thực chất số tiền góp vào công ty là do đối tác “nộp hộ” cho công ty.

Nhiều chuyên gia cho rằng, kịch bản này được Vinachem hỗ trợ để Cao su Sao Vàng nóng vội khi gán nợ 26 tỷ đồng bằng cổ phần cho Hoành Sơn.

Sau khi thông qua đại hội cổ đông, bản hợp đồng giữa Cao su Sao Vàng và Công ty Cổ phần Tập đòan Hoành Sơn đã được ký kết giữa tháng 6/2016.

Công ty này có vốn điều lệ tại thời điểm lập là 100 tỷ đồng. Trong đó Hoành Sơn góp 74%, CTCP Cao Su Sao Vàng góp 26% bằng nguồn vốn vay lãi suất 0% của Công ty CP Tập đoàn Hoành Sơn. Tuy nhiên, để thực hiện dự án trên khu "đất vàng" của Cao Su Sao vàng, Hoành Sơn khó có thể để vốn điều lệ công ty liên kết kể trên ở mức 100 tỷ đồng?!

Không nhầm, từ cuối năm 2015, ngày 24/11/2015, SRC đã thông báo dự kiến thành lập công ty với vốn điều lệ ban đầu là 1.673 tỷ đồng.

Tại đại hội cổ đông tháng 4/2016, lãnh đạo SRC cũng cho rằng, nếu theo đúng dự kiến với vốn điều lệ ban đầu, nếu SRC đóng 26% thì công ty không có đủ tiền góp vốn. Do vậy công ty học tập kinh nghiệm từ các công ty khác, lập công ty ban đầu có vốn nhỏ 100 tỷ đồng. Và Dự án 231 Nguyễn Trãi không phải là mục tiêu của công ty hiện nay bởi công ty không có tiền, mà trên thực tế chỉ là sang nhượng quyền sử dụng đất cho bên thứ 2, còn SRC tập trung vào việc di dời nhà máy.

Bởi thực tế, SRC không khó khăn đến nỗi không có 26 tỷ đồng để đến mức phải dễ dàng “buông” công ty dự án tại khu đất trụ sở cũ. Theo báo cáo tài chính hợp nhất năm 2016, doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp này đạt 1.541,9 tỷ đồng, giảm nhẹ so với năm 2015. Nhưng lợi nhuận tăng trưởng tốt, lợi nhuận sau thuế năm 2016 của SRC đạt 172,7 tỷ đồng, tăng 15% so với năm 2015.

Khi nhiều cổ đông nghi ngờ năng lực của CTCP Tập đoàn Hoành Sơn và đề nghị phủ quyết tờ trình về việc SRC hợp tác với Hoành Sơn làm dự án tại khu đất 231 Nguyễn Trãi. Khi đó, ban lãnh đạo công ty thuyết phục các cổ đông: Dự án này manh nha triển khai từ khoảng 2008 - 2009. Vào thời kỳ trên, công ty cũng đã bàn đến phương án thành lập liên doanh 3 công ty với vốn ban đầu là 1.300 tỷ đồng: Việt Hưng, Phú Mỹ và SRC, trong đó SRC chỉ đóng góp 10% vốn. Lúc đó Nhà nước chưa có quy định cấm các doanh nghiệp nhà nước đầu tư ngoài ngành. Chính phủ lúc đó cũng chưa có quy định quản lý về sử dụng đất về đất sản xuất công nghiệp trong thành phố. Ngoài ra, bất động sản thời điểm đó khá "nóng" nên đối tác đưa ra giá hơn 700 tỷ đồng, tuy nhiên chưa có hợp đồng nào để ký kết, chỉ mới đưa ra giá.

Tại đại hội, cổ đông vẫn còn phiếu phủ quyết việc hợp tác với Hoành Sơn và cho đến bây giờ, không ít cổ đông của SRC vẫn tỏ ra “bất mãn” với quyết định của ban lãnh đạo. Điều này cũng dễ hiểu bởi cổ đông cho rằng thương vụ hợp tác này không khác một vụ thâu tóm là mấy. Hoành Sơn bỏ ra 458 tỷ đồng để đổi lấy việc khai thác dự án trên khu "đất vàng" có giá hàng nghìn tỷ đồng.

Thâu tóm một dự án đất vàng với giá rẻ và cuối cùng nắm toàn bộ hoạt động kinh doanh cũng như đất vàng của Cao su Sao vàng, mới thấy được sức mạnh và nước cờ cao tay của Hoành Sơn...

Reatimes sẽ tiếp tục thông tin./.

Bạn đang đọc bài viết Bài 2: "Kịch bản thâu tóm” Cao su Sao vàng của đại gia Hoành Sơn tại chuyên mục Tài chính - Ngân hàng của Tạp chí Bất động sản Việt Nam. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng gửi về hòm thư batdongsantapchi@gmail.com

Ý kiến của bạn

Bạn còn 500/500 ký tự


TOP