Nếu không có gì thay đổi, nếu vẫn cho rằng những gì nghiên cứu từ Trung quốc sẽ áp dụng được ở Hà Nội như GĐ Sở GTVT TP này cho hay, nếu khẳng định rằng cấm xe máy sẽ hết tắc đường... thì đến 2025-2030, trung tâm Hà Nội và có khi cả TP.HCM vắng bóng xe máy. Viễn cảnh ấy đẹp, rất lý tưởng và rất có thể được cả những người đang đi xe máy ủng hộ vì bớt bụi, văn minh, không phải dầm mưa dãi nắng hít khói xe.

Nhưng xe buýt vẫn không đủ như lý thuyết, metro vẫn chậm chạp như thực tế và phương tiện công cộng thay thế vẫn mù mịt như hiện tại thì dân chúng lại đổ xô mua ô tô như phong tào sắm Wawe Tàu 20 năm trước. Khi ấy, có lẽ chúng ta lại ước gì người ta đã tính toán để hạn chế hay cấm hẳn ô tô cá nhân và bất chấp lời ra tiếng vào để thực hiện như bây giờ. Ai sẽ dám chắc Hà Nội hay TP.HCM không thành một Bangkok hay Jakarta với hàng chục km ô tô vô vọng trong tắc đường?

Giờ đây, họ chỉ chăm chăm vào xe máy cùng những lời hứa hẹn sẽ hạn chế ô tô cá nhân chứ chưa hề có một phương thức hay giải pháp nào khả thi, được ủng hộ và sớm thực hiện như sốt sắng với xe máy! Xin hãy xem qua khảo sát của Công ty nghiên cứu thị trường Audience Project thực hiện trong tháng 7 và tháng 8/2017. Theo đó, TP.HCM hiện có hơn 640.000 ô tô và khoảng 7,4 triệu xe máy. Theo tính toán, một người đi xe máy chỉ chiếm 1,2m2 mặt đường; trong khi một ô tô chiếm hơn 6m2, và không phải lúc nào cũng có đủ người trên ô tô, nhiều khi trên một ô tô 5 chỗ, thậm chí 7 chỗ chỉ có 1 người ngồi... Hà Nội liệu có khá hơn những con số này?

Ai sẽ dám chắc Hà Nội hay TP.HCM không thành một Bangkok hay Jakarta với hàng chục km ô tô vô vọng trong tắc đường?

Ai sẽ dám chắc Hà Nội hay TP.HCM không thành một Bangkok hay Jakarta với hàng chục km ô tô vô vọng trong tắc đường?

TS. Nguyễn Xuân Thủy lo ngại vì “Trong khi xe máy chiếm mặt đường chỉ bằng 1/5-1/10 ô tô mà đường đã tắc thì khi toàn bộ người dân chuyển sang đi ô tô sẽ gây ùn tắc hơn gấp 5-10 lần so với hiện nay. Ông nói “Hiện nay, chỉ cần có 100-200 triệu là đã mua được ô tô rồi. Vì vậy, nếu cấm xe máy, phần đa người dân sẽ chọn mua ô tô và gây ùn tắc nghiêm trọng hơn. Đây cũng chính là một sai lầm đã xảy ra với Bắc Kinh Trung Quốc”. Liệu chỉ chăm chăm cấm, hạn chế xe máy thì HN hay TP.HCM sẽ thoát được sai lầm này?

Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa - Ủy viên Ủy ban Pháp luật của Quốc hội cho rằng, việc hạn chế xe máy là cần thiết, tuy nhiên không chỉ cấm xe máy, các thành phố lớn như Hà Nội và TP.HCM cần hạn chế và tiến tới cấm cả các loại hình phương tiện giao thông cá nhân khác như ô tô.

Tôi nghĩ đó mới là điều cần và nên làm sau khi đã tính toán, nghiên cứu kĩ xem dân chúng không được dùng xe máy thì sẽ đi lại bằng gì chứ không phải mỗi người một ô tô khiến HN, TP.HCM chìm trong biển xe. Nếu xe máy là thủ phạm của tắc đường, kẹt xe thì cũng đừng quên “đồng phạm” ô tô cá nhân.

Phan Bình