Thực tế tình trạng “trên nóng, dưới lạnh”, “trên bảo dưới không nghe” hiện nay là không phải là chuyện hiếm trong nền hành chính công vụ. Có vụ việc cấp trên chỉ đạo trực tiếp đối với cấp dưới tại một địa phương cụ thể nhưng cấp dưới cũng không chấp hành hoặc ngó lơ chỉ đạo. Thậm chí có những vụ việc kéo dài khiến người dân, dư luận bức xúc, nhưng chỉ khi lãnh đạo cấp trên chỉ đạo, cấp dưới mới vào cuộc xử lý.

Một số vụ việc điển hình như, vụ Trưởng Công an phường Vĩnh Trung đã chống mệnh lệnh của giám đốc Công an thành phố Đà Nẵng trong việc phối hợp thực hiện nhiệm vụ và bị xem xét trách nhiệm; việc UBND huyện Hoằng Hóa (Thanh Hóa) chậm trễ trong việc thi hành bản án số 55/2017/HC-ST và Quyết định buộc thi hành án số 01/2018/QĐ-THA trong vụ "Tỉnh chỉ đạo giao đất cho dân, Phó Chủ tịch huyện tuyên bố "chắc chắn không bao giờ" là một trong số các minh chứng cụ thể cho nhận định nêu trên.

Nói thêm về vụ việc tại huyện Hoằng Hóa, Thanh Hóa, tại cuộc họp báo của tỉnh Thanh Hóa hôm 9/1, khi được "chất vấn" về nội dung liên quan tới sự việc trên, ông Nguyễn Đình Xứng - Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa thể hiện rõ quan điểm quyết liệt trong việc chỉ đạo xử lý đồng thời cho rằng, không thể có chuyện trên nóng, dưới lạnh: “Trên nóng thì dưới cũng phải nóng. Trung ương nóng, tỉnh, huyện xã cũng phải nóng".

Sự việc này đã có lúc căng thẳng đến mức, Tổng cục Thi hành án dân sự đã có công văn gửi Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, đề nghị tỉnh chỉ đạo UBND huyện Hoằng Hóa thi hành dứt điểm vụ việc và xem xét, xử lý trách nhiệm đối với UBND huyện Hoằng Hóa, trong trường hợp chậm thi hành án, không chấp hành, chấp hành không đúng hoặc không đầy đủ nội dung bản án, quyết định của Tòa án theo quy định của pháp luật...

Nhưng kết quả là, sau 1 năm bản án có hiệu lực cùng với nhiều văn bản chỉ đạo từ Trung ương đến địa phương, nhưng huyện Hoằng Hóa vẫn không chịu thi hành án gây ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt của hộ dân Trương Xuân Lễ (Hoằng Tiến, Hoằng Hóa, Thanh Hóa).

Với cách hành xử như như vậy, dư luận có cái cớ để cho rằng UBND huyện Hoằng Hóa đang “ngồi” trên pháp luật, thách thức công lý, thách thức các cơ quan chức năng từ trung ương đến địa phương. Điều này sẽ tạo tiền lệ xấu trong công tác thi hành án hành chính và gây bức xúc trong dư luận.

Đại biểu quốc hội Lưu Bình Nhưỡng.

Đại biểu quốc hội Lưu Bình Nhưỡng.

Nhận định chung về tình trạng “trên nóng, dưới lạnh", "trên bảo dưới không nghe” từ những ví dụ điển hình nêu trên, hôm 11/1, trao đổi với phóng viên, ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng – Phó ban Dân nguyện Quốc hội cho rằng, đây là thực tế hết sức đáng buồn.

“Câu chuyện này không chỉ Thủ tướng, Chính phủ, cán bộ buồn, mà nhân dân cực kỳ buồn. Tôi cho rằng, đây không phải vi phạm thông thường mà có dấu hiệu của sự tha hóa của một số cán bộ có quyền (chỉ cán bộ không thực hiện chỉ đạo theo quy định) trong giai đoạn vừa qua cũng như hiện nay”, ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng nêu quan điểm.

Vị ĐBQH cũng cho rằng, cần phải xử lý nghiêm tình trạng “trên nóng, dưới lạnh” lập lại kỷ cương, phép nước.

“Chúng ta không phải không có biện pháp xử lý tình trạng trên. Đó là người ta không làm chứ không phải không có biện pháp. Biện pháp đầu tiên cần áp dụng là, anh nào không làm (làm theo chỉ đạo, quy định của pháp luật) thì phải xử lý anh đó.

Nhà nước chúng ta, từ hệ thống lập pháp, hành pháp, tư pháp đều có quan hệ pháp luật. Vậy thì phải áp dụng đầy đủ các quy định trong quá trình quản lý để xử lý tình trạng trên.

Theo đó, người lãnh đạo trực tiếp phải chịu trách nhiệm chính về cán bộ (cấp dưới) của mình nếu không thực hiện đúng quy định. Sau đó đến người đứng đầu địa phương và người đứng đầu Bộ ngành cũng phải chịu trách nhiệm khi để tình trạng trên (tình trạng trên nóng dưới lạnh, trên bảo dưới không nghe) xảy ra trong phạm vi quản lý, ngành mình quản lý.

Việc này Đảng đã có quy định rõ về trách nhiệm của người đứng đầu rồi. Người đứng đầu ở đây không có nghĩa là người đứng đầu trực tiếp quản lý cán bộ đó, mà còn có nghĩa là người đứng đầu ngành địa phương phải chịu trách nhiệm. Điều đó mới dẫn đến câu chuyện có thể một cán bộ vi phạm pháp luật, thì người đứng đầu có thể xin từ chức. Đây là vấn đề vừa có tính pháp luật vừa có tính văn hóa ”, ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng nói.

giao

Ngày 05/01/2019, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thanh Hóa cùng các bên liên quan là UBND huyện Hoằng Hóa, UBND xã Hoằng Tiến, Công ty EURO và ông Trương Xuân Lễ đã tiến hành cắm mốc giới diện tích 1.570m2 đất tại Tiền Thôn 1, xã Hoằng Tiến, huyện Hoằng Hóa. (Ảnh: Quốc Toản)

Đề cập rõ hơn đến sự việc UBND huyện Hoằng Hóa “bất tuân lệnh” thi hành án mặc dù bản án đã có hiệu lực 1 năm, và không ít lần cơ quan cấp trên yêu cầu địa phương thực hiện, ông Lưu Bình Nhưỡng cho rằng, nếu cấp dưới không chấp hành cần phải xử lý theo quy định của pháp luật.

“Theo quy định của Hiến pháp và Luật tổ chức tòa án, Luật thi hành án dân sự, hình sự, nếu bản án có hiệu lực về mặt pháp luật thì buộc người có trách nhiệm phải nghiêm chỉnh theo quy định.

Trong bộ luật hình sự đã có quy định về tội không thi hành án. Nếu không thi hành án thì phải xử lý theo quy định của pháp luật. Nếu huyện không thi hành án thì đề nghị Chủ tịch tỉnh xử lý. Nếu Chủ tịch tỉnh không chỉ đạo (thi hành án) thì đề nghị Thủ tướng Chính phủ có ý kiến chỉ đạo.

Nếu anh cố tình chống lại/không thi hành án thì cơ quan có thẩm quyền có quyền khởi tố vụ án vì hành vi không thi hành án”, Đại biểu Lưu Bình Nhưỡng nói.

Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin về sự việc này...

Ngày 17/11/2003, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa ban hành quyết định 3827/QĐ-CT về việc thu hồi đất tại địa bàn các xã Hoằng Hải và Hoằng Tiến thuộc huyện Hoằng Hóa để giao cho Công ty Du lịch và thương mại EURO (viết tắt là Công ty EURO) thuê thực hiện dự án khu du lịch sinh thái biển Hải Tiến với tổng diện tích hơn 195.000m2, trong đó, có việc thu hồi đất của gia đình ông Trương Xuân Lễ (Hoằng Tiến).

Tại Điều 2, Quyết định 3827/QĐ-CT của Chủ tịch UBND tỉnh Thanh hóa ghi rõ, chủ đầu tư và chủ có đất bị thu hồi thực hiện bồi thường giải phóng mặt bằng theo đúng quy định hiện hành của Nhà nước.

Tuy nhiên, cho đến nay, UBND huyện Hoằng Hóa vẫn chưa ban hành quyết định thu hồi đất cá biệt đối với đất thổ cư của gia đình ông Lễ (thể hiện tại các thửa 641 và 643 tờ bản đồ số 3, bản đồ 299 đứng tên bố ông Lễ là cụ Trương Xuân Viết tương ứng các thửa 228, 230, 231 tờ bản đồ số 10 bản đồ 1996). Hiện gia đình ông Lễ vẫn quản lý, sử dụng khu đất trên.

Mặc dù, UBND huyện Hoằng Hóa chưa ban hành quyết định thu hồi đất cá biệt, chưa thực hiện bồi thường hỗ trợ về đất cho gia đình ông Lễ, nhưng địa phương lại báo cáo với cấp trên rằng, đã hoàn thành việc thu hồi, bồi thường và đề nghị UBND tỉnh cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Công ty EURO.

Tháng 02/2014, khi UBND xã Hoằng Tiến yêu cầu gia đình ông Lễ tháo dỡ công trình trên đất, bàn giao mặt bằng thì hộ dân này mới biết việc Nhà nước đã thu hồi đất của gia đình ông và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Công ty EURO, trong khi toàn bộ diện tích đất đang do gia đình ông Lễ trực tiếp quản lý, sử dụng.

Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình, ông Lễ đã khởi kiện vụ án hành chính đến Tòa án nhân dân tỉnh Thanh Hóa. Tại bản án hành chính sơ thẩm số 55/2017/HC-ST ngày 17 đến ngày 24/10/2017 của Tòa án nhân dân tỉnh Thanh Hóa (bản án đã có hiệu lực pháp luật) quyết định:

“Hủy một phần Quyết định số 1007/QĐ – UBND ngày 31/1/2010 của UBND tỉnh Thanh Hóa về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho Công ty EURO liên quan đến 1.570m2 đất của gia đình ông Trương Xuân Lễ; Hủy một phần Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất UBND tỉnh Thanh Hóa cấp cho Công ty EURO ngày 01/10/2012 liên quan đến diện tích đất 1.570m2 đất của gia đình ông Trương Xuân Lễ.

Hủy toàn bộ Thông báo số 1200/TB-UBND ngày 25/08/2015 của UBND huyện Hoằng Hóa. Buộc UBND huyện Hoằng Hóa ban hành quyết định thu hồi đất đối với diện tích đất thu hồi làm quảng trường, đường giao thông và buộc UBND huyện Hoằng Hóa lập phương án bồi thường cho các con ông Viết, bà Đường đối với diện tích đất thu hồi nêu trên theo quy định của pháp luật”.

Do UBND huyện Hoằng Hóa không tự nguyện thi hành án nên ngày 20/3/2018, Tòa án nhân dân tỉnh Thanh Hóa ban hành Quyết định số 01/2018/QĐ-THA buộc UBND huyện Hoằng Hóa phải thi hành bản án số 55/2017/HC-ST. Cụ thể:

“Buộc UBND huyện Hoằng Hóa phải giao 1.570m2 đất cho ông Trương Xuân Lễ – đại diện các con cụ Trương Xuân Viết, cụ Lê Thị Đường tiếp tục quản lý, sử dụng; Buộc UBND huyện Hoằng Hóa thực hiện việc kiểm kê, thu hồi và bồi thường về đất, tài sản trên đất cho các con cụ Trương Xuân Viết, cụ Lê Thị Đường tại thửa 228, 230, 231 để sử dụng làm Quảng trường khu du lịch Hải Tiến theo đúng quy định của Luật đất đai”.

Quyết định này cũng nêu rõ: “UBND huyện Hoằng Hóa có trách nhiệm thi hành án ngay sau khi nhận được Quyết định này và thông báo kết quả cho Tòa án biết”.

Bản án hành chính số 55/2017/HC-ST và Quyết định buộc thi hành án số 01/2018/QĐ-THA đã có hiệu lực nhưng UBND huyện Hoằng Hóa vẫn cố tình không thi hành án với lý do "bản án có lỗi chính tả"...

Về việc này, Tòa án nhân dân tỉnh Thanh Hóa đã sửa chữa những sai sót về số học và chính tả của bản án, đề nghị Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh đo đạc và cắm mốc giới, chỉ đạo UBND huyện Hoằng Hóa thực hiện bàn giao 1.570m2 đất cho gia đình ông Trương Xuân Lễ và báo cáo kết quả về UBND tỉnh trước ngày 15/01/2019. 

Đến nay, vụ việc vẫn chưa được giải quyết triệt để. Quyền lợi của người dân cũng chưa được đảm bảo theo quy định của pháp luật vì dấu hiệu "chống lệnh" của UBND huyện Hoằng Hóa.

Quốc Toản

Bạn đang đọc bài viết ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng nói về vụ UBND huyện Hoằng Hoá "chống lệnh" tỉnh chỉ đạo giao đất cho dân tại chuyên mục Thời sự của Tạp chí Bất động sản Việt Nam. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng gửi về hòm thư batdongsantapchi@gmail.com