11h20: Tọa đàm cấp cao (kéo dài 45 phút): Thị trường bất động sản 2018

Thành phần tham dự:

- Bà Bùi Thị Phương Chi - Giám đốc Kênh Truyền hình Kinh tế Tài chính VITV (điều phối tọa đàm);

- Ông Nguyễn Trần Nam, Chủ tịch VNREA;

- Ông Nguyễn Quốc Hùng, Vụ trưởng Vụ tín dụng các ngành Kinh tế, Ngân hàng Nhà nước;

- Ông Đoàn Ngọc Phương, đại diện Bộ Tài nguyên Môi trường;

- Bà Nguyễn Thị Cúc, nguyên Phó Tổng Cục trưởng Tổng Cục Thuế, Bộ Tài chính.

- Bà Bùi Thị Phương Chi: Lựa chọn từ nói về thị trường bất động sản 2018: Phục hồi, tăng trưởng, trầm lắng, kiểm soát và bền vững?

- Ông Nguyễn Trần Nam: Kiểm soát và bền vững.

Thị trường bất động sản năm 2018 sẽ vẫn bền vững và giữ được tốc độ như năm 2017. 

Chúng ta có thể thấy theo thống kê, thời gian qua, Hà Nội có khoảng 5.000 căn hộ mới được đưa ra thị trường và đang có khoảng 20.000 căn chào bán. Tính cả thị trường Hà Nội và TP.HCM thì con số này sẽ khoảng từ 45.000 - 50.000 căn đang được bán trên thị trường. Trong khi sức tiêu thụ 1 năm chỉ khoảng 30.000 căn ở cả hai thành phố lớn nhất cả nước. Vì thế sẽ vẫn còn đủ hàng hóa để bán.

Cũng theo ông Nam, thị trường bất động sản 2018 sẽ chuyển mạnh sang phân khúc nhà ở giá rẻ và du lịch nghỉ dưỡng.

- Ông Nguyễn Quốc Hùng: Kiểm soát.

Chính phủ đã cảnh báo về tăng trưởng nóng cho bất động sản thời gian qua. Trong giai đoạn hiện nay, để đảm bảo quyền lợi người mua nhà thì việc thế chấp tài sản được quy định chặt chẽ hơn. Khi nguồn tài chính ổn định, cấp bảo lãnh, ngân hàng chỉ cho vay không quá 70%. Và không được dùng nguồn vốn đó đầu tư vào lĩnh vực khác. Từ đó kiểm soát nguồn tiền.

- Ông Đoàn Ngọc Phương: Bền vững.

Ở góc độ quản lý đất đai, trong các năm vừa qua, nhất là khi thực hiện Luật Đất đai 2013, phần liên quan đến nguồn cung những điều kiện về đất đai tốt hơn nên việc kiểm soát và điều tiết thị trường ổn định.

- Bà Nguyễn Thị Cúc: Kiểm soát.

Tôi chọn từ kiểm soát nhưng từ kiểm soát của tôi theo nghĩa rộng hơn. Chúng ta kiểm soát được tất cả nguồn tiền, hàng hoá thì lúc đó mới đảm bảo được rằng thị trường sẽ bền vững.

- Ông Nguyễn Ngọc Thành - Phó Chủ tịch VNREA: Các đồng chí nhắc nhiều đến từ kiểm soát, theo tôi kiểm soát để mở cửa phát triển chứ không phải kiểm soát để ngăn sự phát triển của doanh nghiệp. Chính phủ của chúng ta bây giờ là Chính phủ kiến tạo nên tôi tin tưởng các bộ, ngành sẽ làm được điều này. Tôi xin chia sẻ là những tồn tại của thị trường bất động sản hiện nay như Bộ trưởng nhận xét thì năm sau làm thế nào để khắc phục những hạn chế đó, đó cũng chính là cơ hội cho nhà đầu tư.

- Bà Lưu Thị Thanh Mẫu, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng Phúc Khang: Tôi đồng ý với Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam là các cụm từ kiểm soát và bền vững nhưng tôi tâm đắc nhất là bền vững.

Phát triển bền vững là phát triển có trách nhiệm, sẽ không có nền kinh tế và một thị trường phát triển bền vững nếu không có các chủ thể tham gia có trách nhiệm.

Phát triển bền vững xuất phát từ phát triển có trách nhiệm. Trách nhiệm về pháp lý, lợi nhuận, xã hội. 

Về trách nhiệm pháp lý tôi tập trung vào những cải cách của chính quyền. Trách nhiệm lợi nhuận là vai trò của doanh nghiệp. Đạo đức gắn với chất lượng sản phẩm.

- Bà Bùi Thị Phương Chi: Một độc giả hỏi về cảnh báo hiện tượng đầu cơ bất động sản. Quan điểm của các khách mời về vấn đề này?

- Ông Nguyễn Trần Nam: Hiệp hội Bất động sản Việt Nam chưa đưa ra cảnh báo gì về vấn đề đầu cơ vì hiện nay chưa có hiện tượng đầu cơ.

Đầu cơ chỉ là khi hàng hoá không đủ mà có một nhóm đối tượng găm hàng để đẩy giá, trong khi nguồn hàng của thị trường bất động sản Việt Nam hiện đang rất dồi dào, nên không thể gọi là đầu cơ. Hiện nay hàng hoá rất dư, không thiếu.

Trong thị trường chứng khoán người ta mua sáng bán chiều thì mình gọi nhà đầu tư, trong khi mua bất động sản lại gọi là đầu cơ. Tôi nghĩ là nên gọi là đầu tư.

Nước ngoài người ta gọi các doanh nghiệp là nhà phát triển, còn những người mua để chờ cơ hội bán mới gọi là nhà đầu tư.

Những người lưu thông hàng hoá, bộ phận không thể thiếu được, còn mua để ở hay mua để đầu tư thì đó là cơ chế của thị trường, Tôi cho khái niệm về đầu cơ trong bất động sản phải xem xét lại.

Hiện tượng mua đi bán lại là đầu tư, như cổ phiếu thôi. Càng giao dịch nhiều, càng sôi động, thị trường càng có sinh khí, có sức sống, đem lại lợi ích cho xã hội, cho người dân. 

- Bà Nguyễn Thị Cúc: Tôi cũng đồng tình với ông Nam nhưng về chính sách thuế phải xem giữa nhà đầu tư và người tiêu dùng. Nhà tôi mua để ở nhưng không có nhu cầu ở thì có thể chuyển nhượng nhưng mình có nhiều nhà kinh doanh thì mình nộp thuế cũng không có vấn đề gì. Nếu như chuyển nhượng chứng khoán thì tất cả phải nộp thuế. Nhưng bất động sản mà được trao tặng giữa ông bà, cha mẹ con cái thì được miễn thuế.

- Ông Nguyễn Quốc Hùng: Tôi đồng tính với quan điểm của ông Nam nhưng mình xác định vấn đề đầu tư hay đầu cơ thì quan trọng nhất là vấn đề nguồn vốn. Nếu dùng từ đầu cơ tôi thấy chưa ổn. Đầu tư hay không là do kết quả kinh doanh, chấp hành.

- Ông Nguyễn Ông Nguyễn Hữu Cường, Chủ tịch Câu lạc bộ Bất động sản Hà Nội: Tôi đồng ý quan điểm của các vị khi nói về khái niệm đầu tư và đầu cơ. Thuật ngữ đầu cơ và đầu tư mà không làm rõ sẽ khiến nhiều người không quan tâm nhiều đến thị trường bất động sản có thể hiểu khác về hoạt động môi giới. Chúng tôi cũng mong rằng những dự án nhiều phân khúc, nhiều căn hộ có nhà đâu cơ thì tốt quá. Cảm ơn ông Nguyễn Trần Nam đã làm rõ và giải mã cho các nhà đầu cơ và cả các cơ quan quản lý Nhà nước.

Tôi xin được đặt câu hỏi: Những năm vừa qua, người dân được hưởng lợi nhiều về tỷ trọng đất đai và chính sách bất động sản. Trong giai đoạn 2019-2020, có gì thay đổi để thuận lợi cho thị trường?

- Ông Đoàn Ngọc Phương: Trong quản lý đất đai, có quy hoạch về kế hoạch sử dụng đất, đó là công cụ quan trọng để điều tiết thị trường sơ cấp. Trong pháp luật đất đai quy định rất cụ thể là khoanh vùng khu vực nào phát triển đô thị, khu vực nào là rừng phòng hộ… Hiện nay, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã giao Tổng cục quản lý đất đai thực hiện đề án đổi mới tiếp cận đất đai cho doanh nghiệp. Có những cơ chế chính sách để nhà đầu tư có thể thoả thuận với người dân. Đồng thời đang nghiên cứu chế tài để nhà đầu tư có thể thỏa thuận để thực hiện dự án. Về phần đất đai có nhiều ý tưởng, giải pháp đảm bảo quỹ đất, phát triển dài hạn cho thị trường bất động sản.

- Bà Nguyễn Thúy An - đại diện một công ty nghiên cứu dịch vụ và tư vấn bất động sản, đặt câu hỏi về việc triển khai thông tin minh bạch cho thị trường bất động sản.

- Ông Vũ Văn Phấn, Phó Cục trưởng Cục quản lý nhà và thị trưởng bất động sản, Bộ Xây dựng: Hiện nay, Chính phủ đã ban hành Nghị định và Bộ Xây dựng cũng đã ban hành Thông tư. Muốn làm được hệ thống thông tin cho thị trường cần cơ sở trang thiết bị từ Trung ương đến địa phương, chúng tôi đang phối hợp với Hiệp hội Bất động sản Việt Nam để triển khai. Ở các địa phương thì kết nối với Sở Xây dựng các tỉnh để làm, công khai nhưng mất phí. Vừa rồi, Bộ trưởng đã ký văn bản yêu câu các tỉnh tập trung xây dựng hệ thống thông tin về thị trường trên địa bàn mình. Tôi chưa thể trả lời thời gian cụ thể nhưng Bộ xây dựng đang chỉ đạo rất ráo riết.

- Ông Nguyễn Trần Nam: Tước đó, ở Luật Nhà ở và Luât kinh doanh Bất động sản, có một điểm yếu mà chúng ta phải thừa nhận là thông tin thị trường của chúng ta còn yếu, chưa minh bạch. Hiện nay chúng ta đã triển khai, hiện Bộ Xây dựng đặt phần mềm hiện đại để thống nhất trên toàn quốc. Bộ Xây dựng đã giao kiểm tra, nắm tốt vấn đề. Tôi tin từ năm 2018, hệ thống báo cáo thông tin sẽ minh bạch hơn.

10h55: Ông Hoàng Mạnh Tuấn, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách Thuế, Bộ Tài chính: Cải cách thuế cho thị trường bất động sản:

Ông Tuấn khẳng định, thị trường bất động sản là 1 trong những thị trường quan trọng trong nền kinh tế, một mức độ nào đó là chỉ số dự báo tình hình kinh tế.

Bộ Tài chính đã thảo luận và xây dựng 8 nội dung cải cách, sửa đổi một số chính sách thuế như: thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, thuế xuất nhập khẩu, thuế tài nguyên, thuế bảo vệ môi trường, các khoản thu từ đất và phí, lệ phí.

Bộ Tài chính rất quan tâm đến xây dựng cơ sở dữ liệu về người nộp thuế, cùng với hệ thống pháp luật để thực hiện quản lý rủi ro một cách thực chất, hiệu quả không chỉ với công tác thanh tra, kiểm tra thuế hiện nay mà bao gồm các quy trình, nghiệp vụ thuế khác có liên quan.

10h25: Ông Đoàn Văn Bình, đại diện các doanh nghiệp bất động sản kiến nghị chính sách:

Theo ông Bình, trong thời gian gần đây, hệ thống pháp luật của Việt Nam nói chung và pháp luật về bất động sản nói riêng đã được hoàn thiện một bước, tuy nhiên, từ thực tiễn kinh doanh tại nhiều địa phương trong cả nước với nhiều loại hình bất động sản như nhà ở, nhà ở xã hội, bất động sản nghỉ dưỡng, các doanh nghiệp còn gặp nhiều vướng mắc. Ông Bình cũng đưa ra một số đề xuất, kiến nghị sửa đổi, hoàn thiện pháp luật về một số vấn đề nổi bật:

Thứ nhất, đề xuất vấn đề đảm bảo quyền tự do kinh doanh, đảm bảo sự bình đẳng giữa các thành phần kinh tế.

Thứ hai, chính sách pháp luật và thủ tục đất đai và kinh doanh bất động sản.

Thứ ba, chính sách pháp luật về tài chính.

Thứ tư, chính sách, pháp luật về du lịch nghỉ dưỡng.

Thứ năm chính sách, pháp luật vê đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt.

Cụ thế, với chính sách pháp luật về du lịch nghĩ dưỡng, ông Bình đề nghị:

Thứ nhất, miễn visa cho du khách quốc tế

Theo ông Bình, bên cạnh nỗ lực tự thân của các doanh nghiệp du lịch trong nước, cần có những cơ chế, chính sách phù hợp, tạo thuận lợi cho du khách nước ngoài tới Việt Nam. Trong đó, một trong những giải pháp đột phá là sớm thực hiện miễn visa cho khách du lịch nước ngoài tới Việt Nam. Điều này sẽ giúp du khách tiết kiệm được thời gian, chi phí xin visa qua đó nâng cao sức thu hút của du lịch Việt Nam. Thực tiễn, để thu hút trên 20 triệu khách quốc tế một năm các nước đang thành công trong việc thu hút du khách quốc tế đều miễn visa.

Thứ hai, Nhà nước cần đầu tư thực sự cho du lịch.

Để thu hút 20 triệu khách quốc tế và hàng trăm triệu lượng khách du lịch nội địa vào năm 2020 và lĩnh vực du lịch đóng góp tiệm cận 10% vào GDP, thu nhập 30 tỷ USD, tạo hàng triệu việc làm, doanh nghiệp kiến nghị Nhà nước cần có kế hoạch đầu tư thực sự cho lĩnh vực này một cách thỏa đáng thông qua các đầu việc cụ thể sau: Hoàn thiện chính sách, pháp luật, cơ chế nhằm phát triển nguồn nhân lực du lịch; Đầu tư cho hoạt động truyền thông; Đầu tư hạ tầng kỹ thuật khu vực dự án…

Thứ ba, sớm hoàn thiện cơ sở pháp lý cho các sản phẩm bất động sản nghỉ dưỡng như Condotel đang phát triển bùng nổ tại nước ta…

Về chính sách, pháp luật về đơn vị hành chính kinh tế đặc biệt, trên cơ sở nghiên cứu các Dự thảo Luật, các doanh nghiệp kinh doanh bất động sản có một số đề xuất như sau:

Thứ nhất, cần sớm thông qua Luật các đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt vì thực tế chúng ta đang rất chậm so với các nước trong khu vực và thế giới trong lĩnh vực này. Hơn nữa, nhiều nước có các đặc khu thành công cũng thường xuyên phải sửa đổi, bổ sung pháp luật để phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ.

Thứ hai, Luật cần có cơ chế vượt trội nằm ở hai chữ “mở” (open) và “tự do” (free)

nhất mới đáp ứng mục tiêu đủ sức cạnh tranh với các đặc khu thành công trong khu vực và thế giới. “Mở” ở đây là chính sách thông thoáng đến đâu, ví dụ như không chỉ cho người nước ngoài mua nhà mà còn mua cả bất động sản nghỉ dưỡng được không. “Tự do” là có cho phép tiêu ngoại tệ mạnh trong đặc khu hay không, hoặc có mở hết ưu đãi thuế (free tax) và thị thực (free visa) hay không?

Thứ ba, cần thiết phải lựa chọn thiết chế Trưởng đặc khu so với thiết chế hiện nay để tạo ra đột phá, thử nghiệm chính quyền đô thị tương lai, một người quyết và chịu trách nhiệm.

9h50: Ông Đoàn Ngọc Phương, đại diện Bộ Tài nguyên Môi trường: Chính sách và thủ tục đất đai - định hướng và sửa đổi

Chính sách pháp luật và thủ tục đất đai được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm, sửa đổi bổ sung ngày càng hoàn thiện, trong khi thời gian tới chúng ta tiếp tục hoàn thiện chính sách này.

Một số nội dung nổi bật liên quan đến phát triển bất động sản, tồn tại hạn chế cũng như những điểm cần sửa đổi bổ sung trong thời gian tới:

Về một số điểm nổi bật liên quan đến Luật đất đai có tác động đến phát triển thị trường bất động sản: Thứ nhất là trong Luật đất đai 2013 đã tiếp tục khẳng định đất đai thuộc sở hữu toàn dân, do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý. Đây là đặc trưng của Việt Nam và tạo nên thị trường quyền sử dụng đất, thị trường bất động sản có tính đặc thù riêng và luật cũng quy định cụ thể quyền và trách nhiệm của Nhà nước, người sử dụng đất  đối với từng hình thức sử dụng đất.

Quy định đổi mới về công tác quản lý đất đai đặc biệt là công tác quy hoạch, và trong đó kế hoạch sử dụng đất là căn cứ để Nhà nước thu hồi đất, giao đất, cho thuế đất. Đây là quy định rất quan trọng nhằm khẳng định tính pháp lý, vai trò của Nhà nước cũng như điều tiết quyền sử dụng đất, điều tiết quản lý đất đai, nguồn cung đất đai cho thị trường sơ cấp và luật cũng quy định rất đầy đủ rõ ràng các đối tượng được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, và điều kiện để lựa chọn các nhà đầu tư có năng lực tài chính và tuân thủ các quy định của pháp luật.

Trong quan hệ tài chính đất đai thì vận hành theo cơ chế kinh tế thị trường, từng bước xóa bỏ bao cấp, khắc phục tình trạng xin cho, tăng cường đấu giá quyền sử dụng đất, công khai minh bạch; Quy định cụ thể thủ tục hành chính, quyền của người sử dụng đất.

Bên cạnh kết quả đạt được, chính sách pháp luật đất đai cũng tồn tại hạn chế. Về ban hành văn bản quy phạm pháp luật, trong hệ thống pháp luật liên quan về đất đai, đấu thầu, đầu tư, có những điểm chưa thống nhất. Về thực tiễn thì thực tế xuât hiện một số mô hình mới như condotel, officetel.. chưa có quy định cụ thể chi tiết điều chỉnh cho các địa phương thực hiện và việc thực hiện văn bản còn hạn chế như lập quy hoạch chậm, chất lượng còn hạn chế, nguồn lực chưa được khai thác đầy đủ. Việc giao đất và quyền sử dụng đất còn hạn chế, nguồn lực về đất đai chưa được khai thác đầy đủ. Việc sử dụng đất nhiều nơi còn lãng phí, hiệu quả thấp, và sử dụng không đúng mục đích...

9h45: Ông Nguyễn Quốc Hùng, Vụ trưởng Vụ tín dụng các ngành Kinh tế, Ngân hàng Nhà nước: Chính sách tín dụng đối với lĩnh vực bất động sản:

Ông Hùng nhận định thị trường bất động sản có vai trò hết sức quan trọng đối với nền kinh tế và có mối quan hệ chặt chẽ với sự tăng trưởng và ổn định kinh tế. Trong thời gian qua với sự quan tâm, chỉ đạo của Chính phủ, sự phối hợp chặt chẽ của của các Bộ ngành triển khai thực hiện Luật Nhà ở, Luật kinh doanh bất động sản và sự điều hành linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước trong việc cấp tín dụng đối với lĩnh vực bất động sản đã hỗ trợ cho thị trường bất động sản từng bước phục hồi và phát triển.

Ông Hùng đưa tới diễn đàn tham luận về 4 vấn đề chính: Một là, cơ chế chính sách của Nhà nước và ngành Ngân hàng về lĩnh vực bất động sản; Hai là, thực trạng tình hình cấp tín dụng đối với lĩnh vực bất động sản; Bà là, định hướng chính sách tín dụng trong thời gian tới; Bốn là, một số giải pháp thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển lành mạnh.

Tại diễn đàn, ông Hùng cho biết xu hướng dư nợ tín dụng bất động sản của các (tổ chức tín dụng) TCTD chuyển dịch theo hướng phù hợp với chủ trương của Chính phủ, chỉ đạo của NHNN và nhu cầu thực của thị trường. Tính đến 31/7/2017 dư nợ cấp tín dụng đầu tư kinh doanh bất động sản tăng khoảng 4 % so với 31/12/2016, chiếm tỷ trọng khoảng 9% dư nợ đối với nền kinh tế (tỷ trọng này khá ổn định từ năm 2013 đến nay). Dòng vốn tín dụng đối với lĩnh vực bất động sản đã hướng vào lĩnh vực tiêu dùng về nhà ở, đáp ứng nhu cầu thực của người dân với mức tăng trưởng khoảng 11% so với 31/12/2016.

Bên cạnh đó NHNN đã chỉ đạo các TCTD tích cực xử lý nợ xấu, đặc biệt là nợ xấu trong lĩnh vực bất động sản. Tỷ lệ nợ xấu đầu tư kinh doanh bất động sản đã giảm mạnh từ 7,05% năm 2013, đến nay còn 4,06%.

Ông Hùng cũng đưa ra định hướng chính sách tín dụng trong thời gian tới như NHNN tiếp tục thực hiện các giải pháp nhằm ổn định thị trường tiền tệ; điều hành linh hoạt, đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ, khơi thông dòng vốn tín dụng phục vụ phát triển kinh tế xã hội. Các chính sách của NHNN tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn tín dụng phát triển sản xuất kinh doanh, trong đó có các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bất động sản.

NHNN theo dõi sát tình hình cấp tín dụng đối với lĩnh vực bất động sản và có những giải pháp kịp thời để đảm bảo tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả, bền vững.

Để phát triển thị trường bất động sản lành mạnh, bền vững, thay mặt NHNN, ông Hùng đề xuất một số giải pháp như sau:

- Đổi mới, nâng cao chất lượng công tác quy hoạch và thông báo công khai; Rà soát các quy định, cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xem xét, phê duyệt dự án của các cơ quan chức năng để tăng nguồn cung nhà ở xã hội, nhà ở thương mại có diện tích trung bình, giá bán vừa phải.

- Tiếp tục, rà soát hoàn thiện các văn bản pháp lý liên quan đến lĩnh vực bất động sản.Đặc biệt các quy định liên quan đến một số vấn đề mới phát sinh trong thực tế như: căn hộ khách sạn, căn hộ văn phòng (condotel, officetel...), thế chấp tài sản gắn liền với đất tại các ngân hàng nước ngoài; Rà soát, điều chỉnh các văn bản pháp luật ban hành bởi các Bộ, ngành để đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất, khắc phục các vướng mắc trong quá trình thực hiện.Xem xét tạo hành lang pháp lý thuận lợi hơn đối với các nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào thị trường bất động sản; có chính sách tạo điều kiện cho các nhà đầu tư có đủ năng lực tài chính và thu hút nhà đầu tư nước ngoài tham gia trong lĩnh vực chuyển nhượng các dự án bất động sản.

- Bộ Xây dựng sớm xây dựng và đưa vào khai thác sử dụng Hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản theo Nghị định số 117/2015/NĐ-CP ngày 12/11/2015; Công bố các chỉ số đánh giá thị trường bất động sản theo định kỳ để phục vụ cho công tác hoạch định chính sách, quản lý nhà nước và định hướng thị trường, góp phần tăng tính hiệu quả của các dự án đầu tư,  giảm thiểu việc đầu cơ bất động sản. Đồng thời sớm ban hành văn bản hướng dẫn về tiêu chí phân loại nhà ở theo phân khúc cao cấp, trung cấp, bình dân giá rẻ để phối hợp với ngành Ngân hàng thực hiện chỉ đạo của Chính phủ.

- Bộ Kế hoạch và Đầu tư  cân đối, bố trí nguồn vốn ngân sách để cấp bù lãi suất cho các TCTD được chỉ định nhằm triển khai thực hiện chính sách nhà ở xã hội theo Nghị định 100/2015/NĐ-CP.

- Bộ Tài nguyên và môi trường nghiên cứu đề xuất cải cách thủ tục hành chính liên quan đến thị trường bất động sản về giao đất, cho thuê đất và đăng ký quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất theo hướng đơn giản, thuận lợi cho chủ đầu tư và người dân.

- Bộ Tài chính nghiên cứu đề xuất sửa đổi các sắc thuế liên quan đến bất động sản để góp phần hạn chế đầu cơ bất động sản. Chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu cơ chế khuyến khích phát triển Quỹ đầu tư bất động sản, Quỹ phát triển nhà ở... nhằm huy động được nhiều nguồn vốn trong xã hội tham gia thị trường bất động sản

- NHNN tiếp tục phối hợp với các Bộ ngành nghiên cứu xây dựng, hoàn thiện cơ chế, phát triển thị trường tài chính nhà ở để cung cấp nguồn vốn trung dài hạn ổn định cho thị trường bất động sản, giảm dần sự phụ thuộc vào nguồn vốn từ các TCTD.

9h20: Ông Nguyễn Trọng Ninh, Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản: Tổng quan thị trường bất động sản Việt Nam:

Mở đầu phần tổng quan, ông Ninh khẳng định: Thị trường bất động sản là thị trường đóng vai trò quan đối với hầu hết các quốc gia trên thế giới. Kinh nghiệm quốc tế cũng đã chứng minh các cuộc khủng hoảng kinh tế thường bắt đầu từ khủng khoảng của thị trường bất động sản. Vì vậy, hầu hết các quốc gia đều rất quan tâm kiểm soát, điều tiết thị trường quan trọng này.

Thị trường bất động sản nước ta trong giai đoạn 2005 – 2015 đã có bước phát triển quan trọng, các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Quảng Ninh, Bình Dương, v.v... đã hình thành rất nhiều dự án nhà ở, khu đô thị mới, các công trình sản xuất, kinh doanh, thương mại, dịch vụ với hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đồng bộ góp phần làm thay đổi bộ mặt đô thị, nâng cao điều kiện sống của các tầng lớp dân cư, giúp chuyển dịch cơ cấu, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đất nước; từng bước đáp ứng nhu cầu về nhà ở của các tầng lớp nhân dân, góp phần bảo đảm an sinh xã hội. Thị trường bất động sản phát triển được đánh giá là đầu kéo, góp phần thúc đẩy sự tăng trưởng của các thị trường thị trường khác (thị trường vốn, thị trường xây dựng, sản xuất vật liệu xây dựng, nội thất, thị trường lao động…).

Theo ông Ninh, thị trường bất động sản năm 2016 và 10 tháng đầu năm 2017 tiếp tục tăng trưởng ổn định thể hiện qua các chỉ số về giá cả, số lượng giao dịch. Thị trường bất động sản du lịch, nghỉ dưỡng tại một số địa phương ven biển như Đà Nẵng, Nha Trang - Khánh Hòa, Phú Quốc - Kiên Giang phát triển mạnh đã và đang thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Các dự án bất động sản nghỉ dưỡng được phát triển theo xu hướng bán và cho thuê biệt thự nghỉ dưỡng, bán căn hộ khách sạn (condotel) theo thời hạn sử dụng đất được cho thuê (50 năm).

Tình hình thực tế cho thấy, các dự án này được cấp phép xây dựng theo hình thức là căn hộ lưu trú, nhưng không được hình thành đơn vị ở.

Phần lớn các dự án du lịch nghỉ dưỡng có vị trí đẹp, chủ đầu tư cam kết thuê lại với lợi nhuận khá hấp dẫn nên đã thu hút được nhiều nhà đầu tư cá nhân. Theo số liệu báo cáo cho thấy thị trường bất động sản du lịch đang khá sôi động tại các địa phương, như: Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Khánh Hòa, Phú Quốc, Quảng Ninh... với hàng chục nghìn căn hộ condotel đã và đang được đầu tư xây dựng.

Ngoài ra, thời gian vừa quan tại các thành phố lớn đã cho phép các nhà đầu tư kinh doanh loại hình công trình văn phòng kết hợp lưu trú (officetel), với diện tích 25-50 m2/căn hộ để đáp ứng nhu cầu bố trí cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên phạm vi địa bàn. Trong những tháng cuối năm 2016 và đầu năm 2017, tại TP.HCM có hiện tượng tăng giá đất nền tại một số khu vực vùng ven như Quận 2, Quận 9, Huyện Bình Chánh, Hóc Môn, Củ Chi, Cần Giờ... (giá đất nền tăng từ 10-20%, có khu vực tăng giá 30-40%, cá biệt có nơi giá tăng lên đến 70% so với năm 2016 ).

Nguyên nhân cơ bản là do hệ thống hạ tầng giao thông tại các khu vực trên đang phát triển mạnh; thông tin một số doanh nghiệp lớn đang chuẩn bị đầu tư vào các dự án lớn tại các khu vực này, một số khu vực nông thôn sẽ được đô thị hóa... Những thông tin này bị giới đầu cơ, những người môi giới lợi dụng đẩy giá đất nền lên cao.

Hiệp hội bất động sản quốc tế tham dự diễn đàn.

Đại diện Hiệp hội bất động sản quốc tế tham dự Diễn đàn.

Bộ Xây dựng đã kịp thời chỉ đạo Sở Xây dựng TP.HCM nắm bắt tình hình báo cáo UBND Thành phố triển khai các giải pháp phù hợp nhằm ổn định thị trường, như: Thành phố cần công khai thông tin quy hoạch các khu vực trên; công khai về tiến độ triển khai các dự án giao thông, các dự án hạ tầng và dự án bất động sản; tổ chức các đoàn kiểm tra việc kinh doanh bất động sản, chấn chỉnh việc chia lô bán nền trái quy định; chính quyền các quận, huyện cần tuyên truyền rộng rãi trong nhân dân để người dân nắm rõ tình hình diễn biến của thị trường ....để kịp thời chấn chỉnh tình trạng tăng giá đột biến đất nền tại các khu vực nêu trên, UBND TP.HCM đã thực hiện đồng bộ các biện pháp cụ thể, đến nay, thị trường đã ổn định trở lại. Ngoài ra, tình trạng hàng tồn kho bất động sản đã và đang được tích cực xử lý.

Cụ thể là, đến tháng 10 /2017 tồn kho bất động sản còn khoảng 26.000 tỷ đồng, giảm 16% so với tháng 12/2016.

Dự báo thị trường nhà ở trong ngắn hạn sẽ không có biến động lớn. Tuy nhiên một số phân khúc sản phẩm (đất nền, căn hộ có quy mô vừa và nhỏ...) có thể có sự thay đổi nhất định về giá cả tại một số khu vực, địa phương; thị trường bất động sản du lịch, nghỉ dưỡng tiếp tục pháp triển.

Ông Ninh đưa ra một số đề xuất: Tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện thể chế, hệ thống pháp lý liên quan đến thị trường bất động sản. Cụ thể là:

- Sửa đổi, bổ sung các nội dung liên quan đến đầu tư kinh doanh tại Luật Xây dựng, Luật Quy hoạch đô thị, Luật nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản (dự kiến trình Quốc hội năm 2018);

- Nghiên cứu xây dựng Luật Quản lý phát triển đô thị (dự kiến trình Quốc hội năm 2019);

- Nghiên cứu sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến đầu tư xây dựng và kinh doanh condotel, officetel;

- Nghiên cứu sửa đổi cơ chế, chính sách phát triển nhà ở xã hội theo hướng giảm sự phụ thuộc vào ngân sách nhà nước, gắn kết giữa dự án nhà ở xã hội và nhà ở thương mại để bảo đảm sự đồng bộ về mục tiêu và khai thác sử dụng chung về hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội;

- Hoàn thiện hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản theo nhiệm vụ được giao tại Nghị định 117/2015/NĐ-CP ngày 17/11/2015 của Chính phủ để kết nối giữa Trung ương và địa phương, bảo đảm công khai, minh bạch về tình hình thị trường bất động sản.

- Nghiên cứu sửa đổi, bổ sung hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn về nhà ở, công trình xây dựng, công trình đa năng (condotel, officetel...);

- Nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung chính sách thuế để điều tiết hợp lý nguồn thu, khắc phục tình trạng đầu cơ bất động sản (nhiệm vụ do Bộ Tài chính chủ trì theo văn bản số 389/TB-VPCP ngày 06/12/2016 của Văn phòng Chính phủ);

- Nghiên cứu, xây dựng Đề án các giải pháp phát triển thị trường quyền sử dụng đất (Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì);

- Xây dựng kế hoạch bổ sung hỗ trợ vốn để thực hiện chính sách nhà ở xã hội theo quy định của Luật Nhà ở và Nghị định số 100/2015/NĐ-CP ngày 20/10/2015 của Chính phủ (Bộ Kế hoạc và Đầu tư chủ trì);

- Nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Quyết định số 105/2007/QĐ-TTg ngày 13/7/2007 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệ Định hướng chính sách tài chính nhà ở Quốc gia đến năm 2020 (Ngân hàng Nhà nước chủ trì).

- Nghiên cứu xây dựng Đề án Ngân hàng tiết kiệm nhà ở nhằm tạo điều kiện cho các đối tượng gặp khó khăn về nhà ở có chỗ ở ổn định (Ngân hàng Nhà nước chủ trì).

Ông Đoàn Văn Bình

Chủ tịch HĐQT CEO Group Đoàn Văn Bình tại Diễn đàn.

9h15: Lãnh đạo Bộ Xây dựng, VNREA tặng hoa cảm ơn các nhà tài trợ, khách quốc tế

Diễn đàn vui mừng được đón các vị khách quý đến từ Hiệp hội các nước đã có mặt tại diễn cùng gặp giao lưu, đồng thời có tiếng nói chung ủng hộ Việt Nam tổ chức diễn đàn bất động sản thế giới. Ông Phạm Hồng Hà và ông Nguyễn Trần Nam trao kỷ niệm chương cho các nhà tài trợ, các vị khách quý.

9h10: Ông Đỗ Viết Chiến phát biểu cảm ơn các nhà tài trợ

Ban Tổ chức gửi lời cảm ơn đến các nhà tài trợ đã đồng hành cùng chương trình như tập đoàn Vingroup, nhóm doanh nhân G7, Tổng công ty Viglacera...

9h00: Bộ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Hồng Hà phát biểu tổng quan về thị trường bất động sản

Tôi rất hân hạnh tham gia và hoan nghênh VNREA đã tổ chức diễn đàn bất động sản Việt Nam thường niên lần thứ nhất. Như chúng ta được biết, thị trường bất động sản là bộ phận không thể thiếu và hết sức quan trọng trong nền kinh tế của một quốc gia, của hệ thống thị trường trong nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường nói chung cũng như đối với Việt Nam - quốc gia đang xây dựng và hoàn thiện cơ chế thị trường định hướng XHCN.

Nhận thức được tầm quan trọng của thị trường bất động sản, Đảng và Nhà nước đã lãnh đạo, chỉ đạo, định hướng về xây dựng và hoàn thiện thị trường bất động sản trong nhiều văn kiện, pháp luật và chính sách.

Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng đã xác định: “Tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách để thị trường trường bất động sản vận hành thông suốt, phù hợp với quy luật cung cầu nhằm khai thác sử dụng tiết kiệm, có hiệu quả nguồn từ đất đai, tài sản kết cấu hạ tầng trên đất”.

Nghị quyết TW 5 khóa XII "Về hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN” tiếp tục khẳng định: "Hoàn thiện pháp luật, cơ chế, chính sách để phát triển và vận hành thông suốt thị trường bất động sản. Xây dựng thể chế và các mô hình phù hợp để gắn kết quá trình công nghiệp hóa với đô thị hóa và xây dựng nông thôn mới. Xây dựng chính sách xã hội về nhà ở”.

Các nghị quyết số 02, 61/2013, 2014 của Chính phủ về một số giải pháp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, hỗ trợ thị trường, giải quyết nợ xấu… Từ đó thị trường bất động sản Việt Nam đã hình thành, phát triển và có những đóng góp rất quan trọng vào công cuộc đổi mới, phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, từng bước khắc phục, kiềm chế hạn chế, yếu kém, rủi ro của thị trường này. Bộ trưởng cũng dự báo trong năm 2018 chưa có dấu hiệu biến động cực đoan lớn của thị trường bất động sản.

Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng thẳng thắn nhìn nhận thời điểm hiện tại, thị trường bất động sản Việt Nam vẫn chưa đồng bộ, thiếu bền vững và còn tiềm ẩn rủi ro, thiếu minh bạch, một bộ phận thị trường phát triển tự phát, bị lợi ích nhóm chi phối.

Qua bài phát biểu, Bộ trưởng đánh giá các nội dung được Hiệp hội Bất động sản Việt Nam đề xuất đưa ra thảo luận trong Diễn đàn hôm nay là rất thiết thực, nhìn nhận một cách khách quan, đánh giá đúng thực trạng về thị trường hiện nay, cũng như giúp cho các cơ quan quản lý nhà nước có những giải pháp hiệu quả, phù hợp nhằm tăng cường công tác quản lý, điều tiết thị trường, đảm bảo cho thị trường bất động sản phát triển ổn định, lành mạnh, hiệu quả.

Bộ trưởng Phạm Hồng Hà tin tưởng Diễn đàn Bất động sản Việt Nam thường niên lần thứ nhất sẽ thành công tốt đẹp.

8h50: Chủ tịch VNREA Nguyễn Trần Nam phát biểu khai mạc

Mở đầu bài phát biểu, ông Nguyễn Trần Nam Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam cho biết: “Từ năm 2015 đến nay (nhất là từ đầu năm 2017); cùng với đà tăng trưởng mạnh của nền kinh tế; đồng thời được sự chỉ đạo điều hành sát sao, linh hoạt của Chính phủ, các bộ ngành Trung ương, đặc biệt là Bộ Xây dựng, thị trường bất động sản Việt Nam đã đón nhận những luồng sinh khí mới; thực sự vượt qua khủng hoảng và bước vào một chu kỳ phát triển mạnh và ổn định. Các chỉ số thị trường cho thấy nhiều tín hiệu tích cực: Lượng tồn kho bất động sản đã giảm triệt để; sức cầu thị trường tăng mạnh; nhiều phân khúc thị trường phát triển bùng nổ; hoạt động đầu tư, kinh doanh bất động sản đã có những thay đổi tích cực cả về lượng và chất; hoạt động đầu tư trực tiếp và đầu tư gián tiếp nước ngoài đều tăng cao…

Bên cạnh đó, sự hồi phục của thị trường bất động sản trong thời gian qua cũng đã tạo ra những đóng góp tích cực vào sự phát triển nhanh, bền vững của nền kinh tế và an sinh xã hội của đất nước; góp phần quan trọng vào công tác thực hiện các chiến lược quốc gia về Nhà ở và Du lịch; đồng thời góp phần tạo đà cho sự phát triển mạnh mẽ của các thị trường tài chính – chứng khoán, lao động, dịch vụ và các ngành công nghiệp liên quan như xây dựng, vật liệu xây dựng…

Trong bối cảnh đó, nhằm nhìn nhận, đánh giá lại bức tranh tổng quan thị trường Bất động sản Việt Nam trong thời gian qua (đặc biệt là trong năm 2017); đồng thời đưa ra những dự báo, nhận định về xu hướng phát triển của thị trường trong năm 2018 và thời gian tiếp theo… Hôm nay, tại Thủ đô Hà Nội, dưới sự bảo trợ của Bộ Xây dựng, Hiệp hội Bất động sản Việt Nam phối hợp cùng kênh truyền hình VITV quyết định tổ chức “Diễn đàn bất động sản Việt Nam thường niên lần thứ nhất – 2017”.

Ông Nam cho biết, Diễn đàn tập trung đề cập, thảo luận, làm rõ các vấn đề cụ thể sau:

Một là: Tập trung tổng kết, đánh giá một cách khách quan, khoa học về thị trường bất động sản Việt Nam trong thời gian qua. Đồng thời dự báo, chỉ ra những thuận lợi, khó khăn và những yếu tố tác động tới thị trường trong thời gian tiếp theo… Từ đó, tạo cơ sở kiến nghị Chính phủ và các cơ quan quản lý Nhà nước có các biện pháp hỗ trợ, điều chỉnh chính sách kịp thời và cũng để khuyến nghị cộng đồng doanh nghiệp bất động sản chủ động có các giải pháp ứng phó phù hợp.

Hai là: Nêu lên những kinh nghiệm thực tế về việc phát triển thị trường bất động sản tại Việt Nam; đồng thời trao đổi các kinh nghiệm quốc tế có nhiều khả năng ứng dụng cho Việt Nam.

Ba là: Chia sẻ các giải pháp, sáng kiến, kiến nghị để thị trường bất động sản Việt Nam phát triển minh bạch, bền vững.

Với vai trò là tổ chức xã hội - nghề nghiệp, đại diện cho cộng đồng các doanh nghiệp bất động sản Việt Nam, là cầu nối giữa doanh nghiệp và các cơ quan quản lý Nhà nước; là tổ chức tham vấn, phản biện đối với các cơ quan quản lý Nhà nước trong việc hoạch định các chính sách cho thị trường bất động sản... ngay sau thành công của Diễn đàn, Hiệp hội Bất động sản Việt Nam sẽ tổng hợp hợp đầy đủ thông tin, các ý kiến tham luận và các sáng kiến, giải pháp được đưa ra tại Diễn đàn nhằm tiến hành các nhiệm vụ cụ thể sau:

- Xây dựng các Văn bản báo cáo Chính phủ và các cơ quan quản lý nhà nước, qua đó kiến nghị và tham vấn về các vấn đề có liên quan nhằm phục vụ thiết thực cho công tác quản lý, điều hành, tháo gỡ các vướng mắc và thúc đẩy sự phát triển lành mạnh thị trường bất động sản Việt Nam.

- Đưa ra các thông điệp, báo cáo thị trường mang tính khuyến nghị cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, các nhà đầu tư nước ngoài về xu hướng phát triển của thị trường bất động sản Việt Nam nói chung và từng phân khúc/lĩnh vực của thị trường nói riêng để các nhà đầu tư – phát triển bất động sản tham khảo, chủ động điều chỉnh định hướng đầu tư, chiến lược phát triển; xây dựng cơ cấu nguồn vốn, nguồn hàng hóa, phân khúc sản phẩm và kế hoạch bán hàng của mình cho phù hợp…

- Thông qua các cơ quan báo chí, truyền thông, cung cấp đầy đủ các thông tin về thị trường để cộng đồng xã hội, người tiêu dùng nắm bắt và có quyết định đầu tư hợp lý.

"Nhân dịp này, thay mặt Hiệp hội Bất động sản Việt Nam và Ban tổ chức, tôi xin bày tỏ lời cảm ơn chân thành nhất tới Lãnh đạo Quốc hội, Chính phủ, Bộ Xây dựng, các bộ ngành trung ương và địa phương, cá nhân đồng chí Bộ trưởng Phạm Hồng Hà; các nhà khoa học, nhà quản lý; cộng đồng doanh nghiệp và các cơ quan truyền thông đã luôn nhiệt tình ủng hộ, giúp đỡ cho Hiệp hội Bất động sản Việt Nam nói chung và cho Diễn đàn bất động sản Việt Nam nói riêng. Đặc biệt, tôi xin trân trọng cảm ơn các nhà tài trợ của “Diễn đàn bất động sản Việt Nam thường niên lần thứ nhất – 2017”.

 

8H35: DIỄN ĐÀN BẤT ĐỘNG SẢN VIỆT NAM THƯỜNG NIÊN LẦN I CHÍNH THỨC KHAI MẠC

Diễn đàn có sự tham dự của ông Phạm Hồng Hà, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Xây dựng; ông Phạm Đại Dương, Thứ trưởng Bộ Khoa học Công nghệ; ông Nguyễn Thế Hùng, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội;

Ông Nguyễn Trọng Ninh, Cục trưởng Cục Quản lý Nhà và Thị trường Bất động sản, Bộ Xây dựng; ông Chu Văn Chung, Vụ trưởng, Trưởng Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường Bất động sản; ông Nguyễn Tường Văn, Cục trưởng Cục Phát triển đô thị, Bộ Xây dựng...; các ông: Vũ Văn Phấn, Nguyễn Mạnh Khởi, Hà Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Nhà và Thị trường Bất động sản, Bộ Xây dựng...

Cùng các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực bất động sản như GS Đặng Hùng Võ, PGS,TS. Trần Đình Thiên, TS. Lê Xuân Nghĩa, PGS, TS. Trần Kim Chung, TS. Vũ Đình Ánh,...

Sự kiện còn có sự tham gia của đại diện các Hiệp hội Bất động sản Singapore, Phillipines, Myanmar, Campuchia, Thái Lan, Hoa Kỳ… Cùng đại diện các hiệp hội bạn như Hội Kiến trúc sư Việt Nam, Tổng hội Xây dựng Việt Nam, Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam...

Về phía VNREA, có sự tham dự của ông Nguyễn Trần Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng, Chủ tịch Hiệp hội BĐS Việt Nam, Trưởng ban Tổ chức diễn đàn;... ông Nguyễn Văn Khôi, nguyên Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội, Phó Chủ tịch thường trực VNREA; các Phó Chủ tịch, Ủy viên Ban Thường vụ, Hội viên VNREA.

Cùng đại diện các cơ quan thông tấn, báo chí, các đơn vị, doanh nghiệp tài trợ cho diền đàn. 

8h25: Văn nghệ chào mừng

Diễn đàn bất động sản Việt Nam sẽ có 4 phiên báo cáo chính thức của các Bộ, ngành liên quan về lĩnh vực Bất động sản tại lễ khai mạc Diễn đàn. 

Theo đó, Bộ Xây dựng có tham luận tổng quan tình hình bất động sản Việt Nam. Bộ Tài chính có tham luận về cải cách thuế cho thị trường bất động sản. Bộ Tài nguyên và Môi trường có bài phát biểu chính sách và thủ tục đất đai – định hướng và sửa đổi. Ngân hàng Nhà nước có tham luận về chính sách tín dụng cho thị trường bất động sản.

Cùng với đó, hàng loạt các chủ đầu tư, doanh nghiệp hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực bất động sản sẽ có những đề xuất kiến nghị đến cơ quan quản lý nhà nước về các vấn đề đang tồn tại vướng mắc cần giải quyết.

Diễn đàn lần này có sự tham gia của 600 – 800 khách mời trong nước và quốc tế. Thành phần tham dự ngoài các cơ quan ban ngành, còn có các Đại biểu Quốc hội, doanh nghiệp, đại biểu của các Hiệp hội bất động sản khu vực Đông Nam Á. Ngoài Bộ Xây dựng là đơn vị bảo trợ còn có Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính, Bộ TNMT và các chuyên gia, doanh nghiệp bất động sản hàng đầu.

 

Nhóm PV tường thuật trực tiếp

Bạn đang đọc bài viết Toàn cảnh Phiên Khai mạc Diễn đàn bất động sản Việt Nam thường niên lần I tại chuyên mục VNRea News của Tạp chí Bất động sản Việt Nam. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng gửi về hòm thư batdongsantapchi@gmail.com