Trước đó, như phóng viên đã đưa tin, toàn bộ diện tích đất do gia đình ông Trương Xuân Lễ (Hoằng Tiến, Hoằng Hóa) trực tiếp quản lý, sử dụng không có tranh chấp bỗng bị “sáp nhập” vào dự án khu du lịch sinh thái biển Hải Tiến mà không hề có quyết định thu hồi đất cá biệt đối với đất thổ cư của gia đình ông.

Không lâu sau đó, Tòa án nhân dân tỉnh Thanh Hóa đã ban hành Bản án hành chính số 55/2017/HC-ST và Quyết định buộc thi hành án số 01/2018/QĐ-THA đã có hiệu lực với nội dung: “Buộc UBND huyện Hoằng Hóa phải giao 1.570m2 đất cho ông Trương Xuân Lễ – đại diện các con cụ Trương Xuân Viết, cụ Lê Thị Đường tiếp tục quản lý, sử dụng; Buộc UBND huyện Hoằng Hóa thực hiện việc kiểm kê, thu hồi và bồi thường về đất, tài sản trên đất cho các con cụ Trương Xuân Viết, cụ Lê Thị Đường tại thửa 228, 230, 231 để sử dụng làm Quảng trường khu du lịch Hải Tiến theo đúng quy định của Luật đất đai”.

Thế nhưng đã hơn 1 năm qua, UBND huyện Hoằng Hóa vẫn kiên quyết chống lệnh mặc dù công dân đã nhiều lần gửi đơn tố cáo, Trung ương, địa phương đều có văn bản chỉ đạo huyện Hoằng Hóa xử lý dứt điểm vụ việc (chấp hành bản án số 55 theo phán quyết của tòa án).

Để “đối phó” với bản án, quyết định của Tòa án, chỉ đạo của UBND tỉnh Thanh Hóa và khiếu nại của người dân, ngày 16/01/2019 UBND huyện Hoằng Hóa đã tiến hành họp thống nhất nội dung thi hành án. Tuy nhiên, tại buổi họp này UBND huyện Hoằng Hóa lại đưa ra quan điểm được cho là hết sức vô lý ở chỗ, huyện Hoằng Hóa chỉ cho phép gia đình ông được quyền quản lý mà không có quyền sử dụng và định đoạt trong khi gia đình ông Lễ là chủ sở hữu “tài sản”, có quyền sử dụng diện tích 1.570m2 đất. Tức là đối với diện tích đất này, gia đình ông Lễ có các quyền gồm quyền quản lý, quyền sử dụng và quyền định đoạt.

Mặt khác, việc “giao” đất cho gia đình ông Lễ “quản lý” cũng chỉ là chủ trương được UBND huyện Hoằng Hóa đưa ra trong buổi làm việc, trong khi trên thực tế UBND huyện Hoằng Hóa không lập biên bản giao đất, không giao đất trên thực địa, không ban hành quyết định giao đất.

Ngoài ra, đối với nội dung thi hành án thứ hai mà UBND huyện Hoằng Hóa phải thi hành đó là “kiểm kê, thu hồi diện tích đất (nằm ngoài diện tích 1.570m2 phải giao cho gia đình ông Lễ) thuộc trường hợp nhà nước thu hồi xây dựng quảng trường khu du lịch sinh thái và làm đường”, nhưng cho đến nay UBND huyện Hoằng Hóa vẫn chưa có bất kỳ động thái nào để thi hành án.

Ngày 05/01/2019, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thanh Hóa cùng các bên liên quan là UBND huyện Hoằng Hóa, UBND xã Hoằng Tiến, Công ty EURO và ông Trương Xuân Lễ đã tiến hành cắm mốc giới diện tích 1.570m2 đất tại Tiền Thôn 1, xã Hoằng Tiến, huyện Hoằng Hóa. (Ảnh: Quốc Toản)

Ngày 05/01/2019, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thanh Hóa cùng các bên liên quan là UBND huyện Hoằng Hóa, UBND xã Hoằng Tiến, Công ty EURO và ông Trương Xuân Lễ đã tiến hành cắm mốc giới diện tích 1.570m2 đất tại Tiền Thôn 1, xã Hoằng Tiến, huyện Hoằng Hóa. (Ảnh: Quốc Toản)

Về việc này, Luật sư Trịnh Ngọc Ninh cho rằng, việc UBND huyện Hoằng Hóa chỉ cho gia đình ông Lễ được quyền quản lý mà không được quyền sử dụng, định đoạt (đương nhiên quản lý, sử dụng và định đoạt phải tuân theo đúng quy định của pháp luật) là điều hết sức vô lý: 

“Việc giao đất cho gia đình ông Lễ quản lý mà không cho sử dụng, định đoạt là đang xâm phạm đến quyền của chủ sở hữu tài sản, cụ thể là chủ sở hữu quyền tài sản - quyền sử dụng đất”.

Luật sư Ninh cho biết thêm: “Có thể thấy thực tế và pháp lý đến thời điểm hiện tại UBND huyện Hoằng Hóa – là bên có nghĩa vụ thi hành Bản án hành chính sơ thẩm số 55/2017/HC-ST ngày 17, 24/10/2017 của Tòa án nhân dân tỉnh Thanh Hóa vẫn chưa thực hiện được các nội dung phải thi hành, cụ thể:

UBND huyện Hoằng Hóa chưa thực hiện giao đất trên thực địa cho gia đình ông Trương Xuân Lễ quản lý, sử dụng gồm 1.570m2 đất tại các thửa đất gồm: Thửa 228: 1.070m2, thửa 230: 350m2, thửa 231: 150m2, bản đồ địa chính xã Hoằng Tiến (theo biên bản xác định ranh giới, diện tích đất do Sở Tài nguyên và Môi trường Thanh Hóa lập ngày 05/01/2019).

UBND huyện Hoằng Hóa chưa thực hiện các thủ tục giao đất như lập biên bản bàn giao đất; ban hành Quyết định giao đất... cho gia đình ông Trương Xuân Lễ.

UBND huyện Hoằng Hóa chưa thực hiện việc kiểm kê, thu hồi, bồi thường về đất, tài sản trên đất đối với phần đất mà Quyết định số 3827/QĐ – CT ngày 17/11/2003 của UBND tỉnh Thanh Hóa thu hồi làm quảng trường, làm đường khu du lịch sinh thái biển Hải Tiến (phần đất nằm ngoài diện tích đất 1.570m2 giao cho gia đình ông Lễ).

Như vậy, phần lớn Bản án hành chính sơ thẩm số 55/2017/HC-ST, Quyết định buộc thi hành án hành chính số 01/2018/QĐ-THA của TAND tỉnh Thanh Hóa chưa được UBND huyện Hoằng Hóa thi hành, quyền lợi hợp pháp của gia đình ông Trương Xuân Lễ chưa được bảo vệ theo quy định pháp luật”, luật sư Ninh cho biết.

Cũng liên quan tới sự việc nói trên, hôm 13/3/2019, Tổng Cục thi hành án (Bộ Tư pháp) tiếp tục có văn bản gửi Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa (lần 2) với nội dung chỉ đạo “Căn cứ theo quy định của Luật Tố tụng hành chính năm 2015 và Nghị định 71/2016/NĐ-CP ngày 1/7/2016 của Chính phủ quy định thời hạn trình tự, thủ tục thi hành án, quyết định của Tòa án, Tổng cục Thi hành án dân sự chuyển đơn, đề nghị Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa chỉ đạo UBND huyện Hoằng Hóa thi hành dứt điểm bản án và có thông tin kết quả thực hiện về Tổng Cục Thi hành án dân sự trước ngày 1/4/2019”.

Cùng thời điểm này, UBND tỉnh Thanh Hóa tiếp tục có công văn chỉ đạo gửi Sở Tài nguyên và Môi trường, Cục thi hành án dân sự, UBND huyện Hoằng Hóa, yêu cầu cơ quan có thẩm quyền tiếp tục theo dõi, đôn đốc các đơn vị thi hành dứt điểm bản án hành chính số 55/2017/HC-ST ngày 24/10/2017 và Quyết định buộc thi hành án số 01/2018/QĐ-THA của Tòa án nhân dân tỉnh Thanh Hóa.

Như vậy, mặc dù cơ quan Trung ương đến địa phương liên tục có những chỉ đạo nhưng đến nay UBND huyện Hoằng Hóa vẫn chưa thi hành dứt điểm vụ việc dẫn đến tình trạng đơn thư khiếu nại nhiều lần của công dân.

Trong một diễn biến có liên quan, mới đây công dân Trương Xuân Lễ (Hoằng Tiến, Hoằng Hóa) vừa có đơn tố cáo gửi cơ quan có thẩm quyền, đề nghị làm rõ trách nhiệm của UBND huyện Hoằng Hóa và cá nhân ông Nguyễn Đình Tuy - Phó Chủ tịch UBND huyện này trước việc chậm trễ thi hành bản án số 55/2017/HC-ST và Quyết định buộc thi hành án số 01/2018/QĐ-THA về việc thực hiện bàn giao 1.570m2 đất cho gia đình ông.

Có thể khởi tố vì không thi hành án

Đại biểu Quốc hội Lưu Bình Nhưỡng, Phó ban Dân nguyện Quốc hội

Theo quy định của Hiến pháp và Luật tổ chức tòa án, Luật thi hành án dân sự, hình sự, nếu bản án có hiệu lực về mặt pháp luật thì buộc người có trách nhiệm phải nghiêm chỉnh chấp hành theo quy định.

Trong bộ luật hình sự đã có quy định về tội không thi hành án. Nếu không thi hành án thì phải xử lý theo quy định của pháp luật. Nếu huyện không thi hành án thì đề nghị Chủ tịch tỉnh xử lý. Nếu Chủ tịch tỉnh không chỉ đạo (thi hành án) thì Thủ tướng Chính phủ có ý kiến chỉ đạo.

Nếu anh cố tình chống lại/không thi hành án thì cơ quan có thẩm quyền có quyền khởi tố vụ án vì hành vi không thi hành án.

Vì thế, việc UBND huyện Hoằng Hóa “bất tuân lệnh” thi hành án mặc dù bản án đã có hiệu lực 1 năm, và không ít lần cơ quan cấp trên yêu cầu địa phương thực hiện cần phải xử lý theo quy định của pháp luật.

Không thể kỷ luật được lãnh đạo huyện?

Đại biểu Bùi Văn Xuyền, Ủy viên Ủy ban Pháp luật Quốc hội

Thi hành án cơ quan Nhà nước hay đối với công dân thì cũng đều phải bình đẳng trước pháp luật. Tôi nghĩ đối với cơ quan Nhà nước cần phải gương mẫu, khó khăn gì chăng nữa thì cơ quan Nhà nước cũng phải thi hành đầu tiên, trước tiên trước pháp luật. Nếu việc chậm trễ thi hành án gây thiệt hại tới công dân thì phải bồi thường. Trong trường hợp cơ quan Nhà nước cố tình không thi hành án thì phải truy cứu trách nhiệm hình sự giống như bao vụ án khác, chứ không thể coi bản án đối với cơ quan hành chính nhà nước khác với các đối tượng khác. 

Việc thi hành án có trách nhiệm của cơ quan thi hành án, chính quyền địa phương (kể cả cấp dưới cấp trên). Trong trường hợp cấp trên có chỉ đạo nhưng cấp dưới không thi hành án thì phải kỷ luật để tạo sức răn đe. Không lẽ Chủ tịch tỉnh không thể kỷ luật được lãnh đạo huyện? Nếu chỉ đạo lần đầu mà cấp dưới không nghe thì cảnh cáo. Lần thứ hai chỉ đạo mà cấp dưới vẫn không thực hiện thì cách chức hoặc đề nghị khởi tố. 

Cơ quan Nhà nước, đặc biệt là lãnh đạo địa phương là người người không chấp hành pháp luật thì thử hỏi ông thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước trên địa bàn đó ra sao? Ông quản lý được ai khi bản thân ông không phải là người chấp hành luật pháp?

Quốc Toản

Bạn đang đọc bài viết Vì sao tỉnh Thanh Hóa "bó tay"? tại chuyên mục Bảo vệ NTD của Tạp chí Bất động sản Việt Nam. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng gửi về hòm thư batdongsantapchi@gmail.com