Reatimes.vn
CƠ QUAN NGÔN LUẬN CỦA HIỆP HỘI BĐS VIỆT NAM

44 TRIỆU M2 LÀ MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN SÀN NHÀ Ở TP. HÀ NỘI GIAI ĐOẠN 2021 - 2025

Muốn chặn tình trạng “băm nát” quy hoạch, phải xử lý thẳng tay cán bộ có trách nhiệm

Muốn chặn tình trạng “băm nát” quy hoạch, phải xử lý thẳng tay cán bộ có trách nhiệm

TS. Lưu Bình Nhưỡng: “Cần phải công khai quy hoạch gắn với kế hoạch sử dụng đất để nhân dân biết và giám sát, chống lại nguy cơ tham nhũng chính sách”.
06:15, 17/11/2021

Sau dự kiến lập 87 trạm thu phí vào nội đô Hà Nội nhằm góp phần giải quyết tình trạng ùn tắc giao thông từ năm 2025, nhiều chuyên gia lên tiếng phản biện cho rằng giải pháp này không đạt được mục tiêu. Bày tỏ quan điểm với Reatimes, TS. Lưu Bình Nhưỡng - Phó trưởng Ban Dân nguyện Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu muốn có hạ tầng giao thông tốt thì trước hết phải công khai quy hoạch gắn với kế hoạch sử dụng đất để đảm bảo công khai minh bạch, ngăn chặn tình trạng “băm nát” quy hoạch và phòng chống tham nhũng, lãng phí.

PV: Thưa TS. Lưu Bình Nhưỡng, nhiều ý kiến cho rằng cần phải nghiêm túc xem lại công tác quản lý thực hiện quy hoạch Hà Nội sau khi công luận nêu ra những dự án có thay đổi bất thường làm tăng tỷ lệ xây dựng dẫn tới tăng dân số quá lớn, khiến hạ tầng giao thông bị quá tải. Ông nghĩ sao về vấn đề này?

TS. Lưu Bình Nhưỡng: Vấn đề ùn tắc giao thông Hà Nội không còn là chuyện mới, nhưng nó luôn có tính thời sự, bởi vì các cơ quan chức năng, cơ quan chuyên môn đã loay hoay nhiều năm nay mà chưa có được giải pháp tổng thể phù hợp. Trên thực tế mấy năm gần đây, Hà Nội cũng đã có nhiều cố gắng cải thiện tình trạng này, tuy nhiên cần phải tiếp tục có sự quan tâm, đầu tư nhanh hơn nữa để hạ tầng thực sự là nền tảng thuận lợi cho quá trình phát triển kinh tế, kết nối với các khu vực lân cận. Nếu như không quyết liệt triển khai thì với tốc độ phát triển như thế này, chúng ta vẫn sẽ loay hoay với câu chuyện tắc đường nhiều năm sau này.

Vào tháng 9 năm 2020 khi truyền thông hỏi về việc có sự kỳ vọng gì vào tân Chủ tịch TP. Hà Nội, tôi đã nói rằng người dân luôn mong ước Hà Nội có hạ tầng giao thông hiện đại, văn minh và an toàn. Nói về vấn đề này có rất nhiều ý kiến và nhiều việc còn phải đi sâu, nhưng tôi có thể nêu khái quát ba nhóm vấn đề: Thứ nhất là làm tốt công tác quy hoạch chung Thủ đô; Thứ hai là đầu tư mạnh mẽ cho hạ tầng giao thông, đẩy mạnh phát triển phương tiện công cộng; Thứ ba là tiếp tục đẩy mạnh công tác quản lý giao thông thông minh, tuyên truyền ý thức của người tham gia giao thông.

Trong số những nhóm vấn đề này, tôi quan tâm nhiều nhất tới công tác quy hoạch. Hà Nội cần phải công khai quy hoạch gắn với kế hoạch sử dụng đất để nhân dân biết và giám sát, chống lại nguy cơ tham nhũng chính sách. Các đồng chí lãnh đạo đứng đầu thành phố cần rốt ráo chỉ đạo thực hiện yêu cầu này, vì công khai là hết sức cần thiết để đảm bảo sự minh bạch trong hoạt động điều hành của thành phố. Đồng thời phải công khai toàn bộ các dự án đã cấp phép để cử tri và nhân dân giám sát, mới biết được những dự án nào chậm triển khai, không triển khai được và làm rõ trách nhiệm của những cá nhân, cơ quan, tổ chức có liên quan.

Tôi nhấn mạnh yêu cầu phải công khai toàn bộ các dự án đã được xét duyệt và đang chờ duyệt, dự án nào đã bị quá thời hạn không triển khai được phải xử lý nghiêm minh, thu hồi để đơn vị khác có năng lực triển khai. Tôi thấy tới nay, những việc này thành phố đã làm nhưng chưa thực sự đạt được kết quả tốt, cho nên việc quan trọng lúc này là lãnh đạo thành phố cần sớm công khai tất cả những điều này để toàn dân nắm được, cùng góp sức giám sát và giúp chính quyền thực hiện đúng mục tiêu, góp phần ngăn chặn những sai phạm về quy hoạch và sai phạm trật tự xây dựng. Hà Nội là Thủ đô, là trái tim của cả nước, đã có Luật Thủ đô nên cần sự quan tâm, giám sát rộng rãi.

Thứ hai là vấn đề phát triển hạ tầng giao thông cần phải được quan tâm nhiều hơn nữa, bởi vì chỉ khi hạ tầng giao thông thực sự phát triển thì mới tạo được nền tảng phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời phải thực sự quan tâm phát triển hệ thống giao thông đô thị thông minh, đây là vấn đề đã được triển khai nhưng chưa tương xứng với tốc độ và xu thế phát triển ở tầm mức Thủ đô.

Thứ ba là khi đã có được hạ tầng tốt hơn thì đồng thời tiếp tục phát triển hệ thống giao thông công cộng để đảm bảo được nhu cầu đi lại của người dân, tự khắc số lượng phương tiện cá nhân sẽ giảm đi; đồng thời phải nâng cao tuyên truyền giáo dục ý thức cho người tham gia giao thông vì đây cũng là một trong những điểm gây ùn tắc.

PV: Nhiều chuyên gia đã luận bàn và bày tỏ sự bức xúc trước tình trạng quy hoạch của Hà Nội bị “băm nát”, có những khu đô thị thay đổi chóng mặt làm tăng tỷ lệ xây dựng lên nhiều lần và không ít tòa nhà xây vượt phép nhưng phạt và cho tồn tại. Điều đáng nói là cho tới nay công tác xử lý trách nhiệm với những cán bộ có trách nhiệm dường như chưa đủ sức răn đe, thưa ông?

TS. Lưu Bình Nhưỡng: Tôi phải nói thế này, Hà Nội là Thủ đô của cả nước, cho nên sự phát triển là niềm tự hào chung chứ không phải riêng gì địa phương. Những người làm lãnh đạo của các cơ quan quản lý tại Hà Nội cũng phải hiểu được điều này, thấy được trách nhiệm của mình và đã ở vào vị trí lãnh đạo thì phải làm cho đúng, đừng vì lợi ích riêng mà gây ảnh hưởng tới mục tiêu chung.

Thời gian vừa rồi báo chí đã nói rất nhiều về những điều chỉnh quy hoạch bất thường ở một số khu đô thị, mà điển hình là tại Khu đô thị Linh Đàm. Ban đầu theo quy hoạch là diện tích xây dựng chỉ 23%, còn lại là dành cho cây xanh, không gian sinh hoạt chung và những công trình thấp tầng, nhưng lòng vòng thế nào mà tỷ lệ xây dựng lại vọt lên gấp vài lần.

Tại khu đất rộng 3ha phía Tây Nam bán đảo Linh Đàm theo dự kiến làm khu dịch vụ nhưng đã thay đổi thành tổ hợp HH gồm 12 tòa chung cư cho người thu nhập thấp, mỗi tòa 35 đến 41 tầng (20 căn hộ/tầng); mật độ xây dựng lên tới hơn 50%, diện tích căn hộ chia nhỏ xuống tới hơn 30m2 và được ví von như “lò bát quái” vào mùa hè.

Khu HH này có khoảng 30 nghìn dân sinh sống, tôi nhớ có lần báo chí đã nêu ý kiến một đồng chí lãnh đạo phường Hoàng Liệt (quận Hoàng Mai) là riêng 12 tòa nhà này thôi đã bằng tổng số dân cư của cả phường, như vậy thì làm sao hạ tầng giao thông đáp ứng nổi.

Một thí dụ khác là khu đất VP6 nằm tại phía Bắc bán đảo Linh Đàm (gần đường vành đai 3) được quy hoạch nhà ở thấp tầng nhưng rồi lại biến hóa thành tòa nhà cao 35 tầng.

Tình trạng thay đổi quy hoạch còn diễn ra cả ở những khu khác như Ngoại giao đoàn hay Ciputra (quận Tây Hồ). Theo quy hoạch thì khu Ngoại giao đoàn do Tổng Công ty Xây dựng Hà Nội (Hancorp) đầu tư có mật độ xây dựng 30 - 33%, còn lại là công viên cây xanh, hồ điều hòa, không gian chung. Vậy mà sau khi điều chỉnh, các tòa nhà nâng tầng và khu công cộng cũng biến mất.

Nhiều khu vực khác cũng đã xảy ra tình trạng các lô đất được phê duyệt có chức năng công cộng và mật độ xây dựng chỉ là 20,5% thì nay tăng lên gấp đôi, gấp ba.

Mỗi lần những công trình vi phạm bị người dân phản ánh, báo chí vào cuộc thì cơ quan chức năng mới vào cuộc xử lý và phần lớn là phạt cho tồn tại, rất ít công trình bị bắt buộc phải “cắt ngọn” như tòa nhà 8B Lê Trực tại quận Ba Đình.

Từ hàng loạt những vấn đề nảy sinh trong quản lý quy hoạch đô thị tại Hà Nội thời gian qua, dư luận có lý khi đặt ra trách nhiệm đối với Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội, Giám đốc Sở Tài nguyên - Môi trường Hà Nội, Giám đốc Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà Nội và với lãnh đạo UBND TP. Hà Nội được giao phụ trách vấn đề này cũng như người đứng đầu TP. Hà Nội. Nếu các chủ đầu tư xin "điều chỉnh" quy hoạch, thay đổi so với ban đầu làm tăng tỷ lệ xây dựng lớn như vậy thì trách nhiệm của các đồng chí ra sao khi xảy ra thực trạng như hiện nay? Tôi chưa thấy công khai xử lý trách nhiệm cụ thể đối với ai cả.

Chúng ta phải thẳng thắn đặt ra vấn đề trách nhiệm với những cán bộ là lãnh đạo của các cơ quan này bởi vì thực tế đã xảy ra là nhiều khu vực có sự "điều chỉnh" thay đổi quy hoạch mà nhiều người nói thẳng là bị “băm nát”.

Còn nếu các chủ đầu tư tự ý thay đổi quy hoạch thì xử lý trách nhiệm thế nào, có nghiêm minh không, có kiên quyết không?

Đối với vai trò quản lý cơ sở của các chủ tịch quận, chủ tịch phường ra sao khi để xảy ra sai phạm trật tự xây dựng liên tục như vậy?

Tôi mong rằng trong thời gian tới đây, các đồng chí lãnh đạo đứng đầu Hà Nội phải siết chặt được vấn đề quản lý quy hoạch, không cho phép lợi dụng "điều chỉnh" tràn lan làm tăng tỷ lệ, mật độ xây dựng, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Đây là một trong những nguyên nhân chính gây áp lực nặng nề lên hạ tầng giao thông đô thị như hiện nay.

PV: Thưa ông, có lẽ vấn đề quản lý quy hoạch và sử dụng đất ở Hà Nội cũng sẽ là bài học cho nhiều địa phương khác, đặc biệt là phải có biện pháp ngăn chặn tình trạng xin cho, âm thầm thay đổi quy hoạch ở từng dự án?

TS. Lưu Bình Nhưỡng: Đúng như vậy! Sự phát triển nóng của Hà Nội trong những năm vừa qua là bài học quản lý quy hoạch đô thị cho nhiều địa phương khác. Tôi vẫn phải nhấn mạnh lại yêu cầu, Hà Nội hay các địa phương khác cũng vậy, cần phải công khai quy hoạch gắn với kế hoạch sử dụng đất. Nếu chỉ là công khai quy hoạch chung thì chưa đủ, vì kế hoạch sử dụng đất mới thể hiện cụ thể, kèm theo là danh mục các dự án.

Chỉ khi nào công khai minh bạch cụ thể như vậy, nhân dân mới đủ điều kiện thông tin mà giám sát giúp lãnh đạo thành phố điều hành, ngăn chặn được nguy cơ “đi đêm” điều chỉnh quy hoạch hoặc là cố ý làm trái với quy hoạch. Tất cả những vi phạm ấy chỉ làm lợi cho một vài cá nhân nhưng gây thiệt hại rất lớn cho thành phố nói chung, đặc biệt là hạ tầng giao thông và còn góp phần khiến trường học, bệnh viện quá tải.

Tháng 3/2019, Thủ tướng Chính phủ đã có Chỉ thị 05/CT-TTg yêu cầu tăng cường chấn chỉnh công tác quy hoạch xây dựng, quản lý phát triển đô thị theo quy hoạch được duyệt. Để tăng cường chấn chỉnh công tác quy hoạch xây dựng, quản lý phát triển đô thị theo quy hoạch được duyệt, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật Xây dựng, Quy hoạch đô thị, Kinh doanh bất động sản, Luật Nhà ở và các nghị định, thông tư liên quan bảo đảm tính minh bạch, thống nhất, loại bỏ các mâu thuẫn, chồng chéo, đáp ứng yêu cầu phát triển của thực tiễn và hội nhập, hoàn thành trong năm 2019.

Cũng trong năm 2019, Bộ Xây dựng sửa đổi, bổ sung hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn liên quan tới phát triển đô thị, nhà ở bảo đảm yêu cầu sử dụng đất hiệu quả; đổi mới phương pháp quy hoạch đô thị, quản lý phát triển đô thị nhằm nâng cao chất lượng công tác quy hoạch xây dựng, quản lý phát triển đô thị; hoàn thành việc lập cổng thông tin điện tử quốc gia về quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị...

UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tăng cường kiểm soát quá trình phát triển đô thị theo quy hoạch và kế hoạch, đặc biệt đối với khu vực đô thị mở rộng; rà soát, cắt bỏ các thủ tục hành chính trong hoạt động đầu tư xây dựng và phát triển đô thị nhằm loại bỏ cơ chế xin cho; thực hiện nghiêm túc việc đấu thầu dự án, đấu giá quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư xây dựng theo quy định pháp luật.

Đồng thời, cần tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra công tác lập, quản lý quy hoạch, quản lý hoạt động xây dựng. Xử lý nghiêm, kịp thời, dứt điểm các vi phạm tại địa phương.

Mới đây, Bộ Xây dựng tiếp tục có văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc thực hiện đăng tải thông tin hồ sơ đồ án quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị. Theo thống kê, toàn quốc có 53 tỉnh, thành phố đã thực hiện việc đăng tải, với tổng số 1.087 hồ sơ đồ án quy hoạch. Trong số này có nhiều địa phương chưa thực hiện việc đăng tải công khai thông tin quy hoạch như: Tuyên Quang, Hòa Bình, Phú Thọ, Hải Dương, Hà Nam, Bình Thuận, Gia Lai, Hậu Giang, Sóc Trăng... Nhiều địa phương thì đăng tải với số lượng rất hạn chế chỉ 1 đồ án quy hoạch như: An Giang, Khánh Hòa, Bắc Kạn, Bến Tre, Cao Bằng, Nghệ An, Sơn La…

Bộ Xây dựng đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tăng cường chỉ đạo các cơ quan, đơn vị trực thuộc tiếp tục thực hiện đăng tải thông tin hồ sơ đồ án quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị.

Yêu cầu này sẽ góp phần ngăn chặn hiện tượng đầu cơ, tung tin đồn tạo nên các cơn “sốt đất” tại Hà Nội và nhiều địa phương như thời gian qua nhằm trục lợi bất hợp pháp.

Chúng ta chỉ có thể làm tốt và quản lý tốt nếu tất cả mọi thông tin đều minh bạch, cán bộ làm thực tâm đúng chức trách nhiệm vụ, còn nếu như chỉ công khai một nửa thôi thì không bao giờ quản lý, giám sát được. Ở vùng còn chưa công khai ấy chính là nguy cơ xảy ra tham nhũng, phá nát quy hoạch để lại hậu quả nặng nền cho nhiều thế hệ sau này.

Một vấn đề nữa tôi muốn đề cập bên cạnh trình độ, sự công khai, kỷ cương về quy hoạch là tính khoa học. Từ khóa XIV, tôi đã chất vấn Bộ trưởng Bộ Xây dựng và đề nghị có giải pháp hạn chế các quy hoạch khu dân cư ở các đầu cửa ô, đầu cầu, các nút giao thông nhằm tránh ùn tắc, nhưng rất tiếc chưa hề được chuyển biến, khiến cử tri và dư luận rất bức xúc.

Trân trọng cảm ơn ông!

 
Ý kiến của bạn

Bạn còn 500/500 ký tự


TOP