Reatimes.vn
CƠ QUAN NGÔN LUẬN CỦA HIỆP HỘI BĐS VIỆT NAM

44 TRIỆU M2 LÀ MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN SÀN NHÀ Ở TP. HÀ NỘI GIAI ĐOẠN 2021 - 2025

Hội thảo: “Một số kiến nghị và giải pháp tháo gỡ khó khăn để phục hồi thị trường BĐS trong giai đoạn hiện nay”

Hội thảo: “Một số kiến nghị và giải pháp tháo gỡ khó khăn để phục hồi thị trường BĐS trong giai đoạn hiện nay”

Được sự chỉ đạo và bảo trợ của Bộ Xây dựng, Hiệp hội Bất động sản Việt Nam đã tổ chức Hội thảo: “Một số kiến nghị và giải pháp tháo gỡ khó khăn để phục hồi thị trường BĐS trong giai đoạn hiện nay".

 
Ông Nguyễn Văn Khôi, Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Bất động sản Việt Nam phát biểu Bế mạc Hội thảo

Sau 4 tiếng được nghe các ý kiến của các chuyên gia, doanh nghiệp toàn quốc, thay mặt Hiệp hội Bất động sản Việt Nam tôi xin tiếp thu ý kiến chỉ đạo của đồng chí Thứ trưởng Bộ Xây dựng, Hiệp hội Bất động sản Việt Nam sẽ kết nối cùng cơ quan bộ, ngành để xây dựng các đề án cấp Quốc gia về bất động sản.

Doanh nghiệp nói chung có vai trò, vị trí quan trọng trong sự phát triển kinh tế của đất nước. Đặc biệt, doanh nghiệp bất động sản đóng góp trong sự tăng trưởng kinh tế GDP cũng như tạo việc làm, nâng cao thu nhập và góp phần xoá đói giảm nghèo và ổn định xã hội.

Tuy nhiên, như ý kiến của chúng ta đã tạo ra một tổng thể về bức tranh thị trường bất động sản, có rất nhiều bất cập, khó khăn đã diễn ra trong thời gian dài, và doanh nghiệp cần chung tay với chuyên gia để đề xuất, tháo gỡ từng bước cho thị trường bất động sản. 

Về phía Chính phủ, qua đợt phòng chống Covid-19 đã ban hành nhiều Nghị quyết 105, Nghị quyết 128… Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng đã có chương trình hành động cụ thể.

Hiệp hội Bất động sản Việt Nam sẽ bám sát chương trình hành động của Bộ Xây dựng cũng như thực tiễn của ngành bất động sản để có kiến nghị cụ thể, cũng như giải pháp để từng bước tháo gỡ các khó khăn. 

Trong những khó khăn đó, quan trọng nhất là đồng bộ sửa đổi giữa các luật: Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản…

Nếu như không làm rõ và đồng bộ thì sẽ tiếp tục phải sửa và sửa mãi. Đi theo đó là các Nghị định.

Mặc dù vừa rồi Chính phủ ban hành các Nghị định, nhưng thực tế vẫn còn nhiều bất cập, Hiệp hội Bất động sản Việt Nam xin lĩnh hội các ý kiến đó để tổng hợp vào báo cáo chung để trình các Bộ và Chính phủ, Quốc hội, xoay quanh việc dự thảo chiến lược phát triển nhà ở đến 2030 và tầm nhìn 2040 để xây dựng kế hoạch. Tới đây, Hiệp hội Bất động sản Việt Nam cùng Hội bất động sản các địa phương sẽ tham mưu cho chính quyền địa phương để xây dựng kế hoạch, chiến lược phát triển kinh tế, phát triển nhà ở, biến đó thành hành động cụ thể.

Đặc biệt, trong giai đoạn đang sửa đổi một số Luật, Bộ Xây dựng cùng một số bộ khác tham gia ý kiến cũng như thẩm định, Hiệp hội Bất động sản Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp các cơ quan, bộ, ngành để tập hợp ý kiến cụ thể, những kiến nghị giải pháp cụ thể để báo cáo với các bộ ngành và Chính phủ. Đặc biệt chúng tôi cho rằng, muốn sửa đổi đồng bộ hoặc cơ chế chính sách được đồng bộ thì tối thiểu cần có sự tham gia của Bộ Xây dựng, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Tài chính…

Chúng tôi sẽ kết hợp với các bộ, ngành để tham mưu cho lãnh đạo các bộ, ngành để đưa ra các sửa đổi Luật, cơ chế chính sách một cách đồng bộ, đưa thị trường bất động sản ngày một phát triển.

Mong rằng, trong thời gian tới đây, các bộ, ngành, cơ quan của các bộ, ngành cùng các chuyên gia có sự tư vấn cho Chính phủ, báo cáo Quốc hội để tháo gỡ các bất cập mang tính lâu dài cũng như tháo gỡ các bất cập trước mắt.

Ông Hoàng Mai Chung, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tập đoàn Meey Land, phát biểu

Thị trường bất động sản biến động chủ yếu là do cung cầu từng khu vực, từng thời điểm, từng phân khúc, loại hình bất động sản khác nhau. Ở tầm vĩ mô còn phụ thuộc vào cơ chế chính sách của Nhà nước, phụ thuộc vào dòng tiền và các biến động lớn về chính trị trong nước, quốc tế, trong đó có tình hình dịch bệnh.

Chi tiết hơn thì các yếu tố liên quan đến giao dịch bất động sản tác động đến thị trường bất động sản quá nhiều chưa có cách thức gì để kiểm soát những biến động này để thị trường trở nên minh bạch, tạo sự bình ổn.

Theo đó, Nhà nước phải bớt kiểm soát, người dân không được để ảnh hưởng tâm lý dẫn đến gây nên hiện tượng sốt ảo, bong bóng.

Meey Land đang trong quá trình tháo gỡ từng phần bởi được tập hợp dữ liệu và phân loại người dùng trên toàn bộ hệ thống. Dự kiến trong tương lai sẽ không còn sự lộn xộn, không còn tình trạng người mua không phân biệt được đâu là môi giới, đâu là chủ đầu tư, đâu là những người giao dịch chính chủ.

Bên cạnh đó, cơ sở dữ liệu, nội dung quảng cáo sẽ không còn tình trạng tin ảo, giá ảo và sai sự thật. Về giá cả sẽ có nền tảng xử lý dữ liệu lớn cung cấp giá giao dịch, biến động giá dựa trên thực tiễn thị trường tại từng khu vực, từng phân khúc, loại hình bất động sản và bản đồ quy hoạch sẽ đánh giá được tiềm năng của thị trường bất động sản, sẽ không còn tình trạng mua sai, mua nhầm phải bất động sản nằm trong khu vực quy hoạch, hạn chế sốt ảo,

Đồng thời, cung cấp công cụ định giá, công cụ dành cho nhà môi giới quản lý thông tin dữ liệu, tương tác với khách hàng, giải pháp này phù hợp cho cả các sàn giao dịch bất động sản kết nối với kho hàng của chủ đầu tư, các môi giới sẽ bị đánh điểm tín dụng, hạn chế tối đa tình trạng chộp giật.

TS. Vũ Tiến Lộc, ĐBQH, Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam, phát biểu

Với vai trò là Đại biểu của Quốc hội, chúng tôi xin lắng nghe và tiếp thu ý kiến của các anh chị để góp vào sửa đổi Luật của chúng ta.

Mọi con đường liên quan tới đất đai đều đi qua hệ thống pháp lý. Nói để thấy, pháp lý rất quan trọng trong việc phát triển lĩnh vực bất động sản. Vì vậy, điểm nghẽn lớn nhất trong bất động sản hiện nay cũng chính là vấn đề pháp lý.

Tôi rất hoan nghênh mỗi một lần Hiệp hội Bất động sản Việt Nam tổ chức hội thảo đều rất sôi nổi và nóng. Và tôi cho rằng, bất động sản là một lĩnh vực rất lớn, đóng góp rất nhiều cho nền kinh tế và là nền tảng cho sự phát triển cho các vấn đề khác nên những hội thảo như vậy là cần thiết và hợp lý. Hiệp Hội Bất động sản Việt Nam là một trong những Hiệp hội có tiếng nói mạnh mẽ nhất. Kỷ yếu hội thảo đầy đủ, chuyên gia phát biểu rất sâu, vì vậy nếu các bộ, ban, ngành tiếp thu được thì rất đáng quý.

Hiện nay, Việt Nam vẫn chưa có đề án cụ thể phát triển tầm nhìn cấp quốc gia cho thị trường bất động sản Việt Nam. Vì vậy, tôi cho rằng, Bộ Xây dựng cần có sự quan tâm và là đầu mối phối hợp Hiệp hội Bất động sản Việt Nam để có những chiến lược phát triển thị trường bất động sản Việt Nam trong bối cảnh hiện nay.

Hiện Bộ xây dựng đang chủ trì sửa đổi luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản, song tôi cho rằng, ngoài việc sửa đổi này vẫn cần có một đề án cụ thể làm nền tảng để trên cơ sở đó đề ra một tầm nhìn, một chiến lược phát triển. Từ đó mới đưa ra được những kiến nghị về pháp lý.

Ở thời điểm hiện nay, nguồn cung khan hiếm, đầu cơ tăng, giá cả bất hợp lý… vì vậy, rất cần các giải pháp để phát triển lành mạnh thị trường này. Thứ nhất, chúng ta cần đưa ra những khuyến nghị cụ thể để hoàn thiện khuôn khổ pháp lý.

Ngoài ra, công tác quản lý và điều tiết còn là lỗ hổng cần có cơ quan quản lý rõ ràng hơn. Tôi đồng ý với quan điểm của TS. Vũ Đình Ánh là ở thời điểm này không nên đưa ra bất kỳ khoản thuế nào cho doanh nghiệp, nên cởi trói về mặt thể chế để thu hút phát triển.

Hiện nay Quốc Hội đang bàn các cơ chế đặc thù cho các địa phương vì vậy tại sao chúng ta không đưa ra những cơ chế đặc thù trong hai năm tới để thị trường này phát triển, để người dân và doanh nghiệp trong hai năm tới không phát sinh thêm bất cứ khoản gánh nặng chi phí nào.

Với các doanh nghiệp vừa và nhỏ thì bất động sản chính là tài sản lớn nhất của họ nên khi nền tảng giá về bất động sản tăng quá cao, các chi phí liên quan cũng tăng theo nên Chính phủ phải có biện pháp điều tiết.

Cuối cùng, trong bối cảnh thị trường biến động đặc biệt là hệ thống pháp luật kinh doanh bất động sản còn nhiều chồng chéo nên rủi ro và tranh chấp còn rất lớn. Vì vậy, Bộ Xây dựng cần có giải pháp hạn chế rủi ro và giải quyết tranh chấp.

Tôi mong muốn rằng, sau hội thảo, Hiệp hội Bất động sản Việt Nam cần tổng hợp lại những kiến nghị gửi Bộ Xây dựng, gửi Ban kinh tế Quốc Hội, và các cơ quan liên quan… để có những tháo gỡ kịp thời và phù hợp.

Ngoài ra, Hiệp hội Bất động sản Việt Nam cần xây dựng một đề án phát triển quốc gia để thị trường này phát triển một cách mạnh mẽ, dẫn dắt các lĩnh vực khác phát triển theo. Về phía chúng tôi, chúng tôi luôn sẵn sàng hợp tác với Hiệp hội Bất động sản Việt Nam bất cứ lúc nào để có thể gỡ vướng cho sự phát triển này.

 

Luật sư Trương Thanh Đức phát biểu

Trong kinh doanh bất động sản, pháp lý bất động sản là số một, quan trọng nhất, vướng mắc nhiều nhất, cũng đem đến rủi ro nhiều nhất. Trong các luật, Luật Đất đai là quan trọng nhất, là gốc của mọi vấn đề. Mọi con đường đều dẫn đến đất đai.

Luật của chúng ta bàn rất nhiều để sửa đổi, nhưng tôi cho rằng điều quan trọng là vấn đề đồng bộ thuận lợi giữa các luật.

Luật của chúng ta có những quy định chung chung, có chữ “và” “hoặc” nên nhiều khi vướng mắc cho doanh nghiệp vì các phạm trù đều khác nhau. 

Nổi cộm nhất là “nhà” và “đất” chúng ta đang tách riêng theo các bộ luật khác nhau nên có rất nhiều mâu thuẫn rắc rối, có thể phù hợp với Luật này nhưng không phù hợp với Luật khác.

Với bất động sản du lịch, năm 2009 chúng ta đã có condotel đầu tiên nhưng hơn 10 năm rồi, câu chuyện này vẫn bế tắc, vẫn chưa có được pháp lý phù hợp cho loại hình bất động sản này. 

Với câu chuyện sàn, trước đây đã bỏ các quy định bất cập về giao dịch qua sàn nhưng giờ lại quay lại.

Tóm lại, Luật gốc là Luật Đất đai, nếu không sửa đổi và chính xác thì rất khó để triển khai các luật khác.

Trước đó, một số luật cũng đã được sửa đổi quy định, nhưng sửa đổi vẫn chỉ là ở câu chữ chứ chưa đi vào thực thi. Tôi cho rằng, cần sửa đổi chi tiết, rõ ràng, từng dấu câu, dấu phẩy, dấu chấm và đồng bộ với các Bộ luật khác thì mới có thể thuận lợi cho thị trường.

Ông Bùi Tuấn Minh, Phó Tổng Giám đốc Deloitte Việt Nam trình bày tham luận

Chủ đề: Một số kiến nghị chính sách, pháp lý về thuế để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp bất động sản

Trong tình hình hiện nay, nhu cầu khôi phục và phát triển thị trường bất động sản nói chung và lĩnh vực bất động sản du lịch nói riêng do những khó khăn từ dịch Covid-19 đặt ra yêu cầu đẩy mạnh hoạt động hỗ trợ từ phía Chính phủ về nhiều mặt, trong đó có hỗ trợ cả về chính sách thuế.

Theo nhận định của chúng tôi, các cơ chế thuế đặc thù đối với lĩnh vực kinh doanh bất động sản nói chung cần được xem xét nới lỏng dần theo xu hướng chuyển đổi chính sách coi kinh doanh, chuyển nhượng bất động sản cũng như những ngành nghề kinh doanh khác.

Cụ thể, tôi xin đề xuất 5 vấn đề cần được tháo gỡ:

Thứ nhất là, cơ chế bù trừ một chiều.

Lãi từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản không được bù trừ với lỗ từ hoạt động sản xuất kinh doanh khác.

Mô hình hoạt động của nhiều doanh nghiệp đã có sự thay đổi căn bản, đặc biệt là trong bối cảnh hiện nay, các doanh nghiệp có xu hướng phát triển đa ngành và kinh doanh bất động sản chỉ là một trong số các ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp, tỷ trọng doanh thu từ kinh doanh bất động sản không còn chiếm ưu thế. Trong một số trường hợp, tuy mảng kinh doanh bất động sản có lãi nhưng vẫn không đủ bù lỗ cho các mảng kinh doanh khác. Đặc biệt, đại dịch Covid-19 kéo dài đã làm trầm trọng thêm các khó khăn của thị trường bất động sản, làm cho hầu hết các doanh nghiệp bất động sản, nhà đầu tư, khách hàng đều gặp khó khăn ở các mức độ khác nhau.

Quy định hiện tại không cho phép doanh nghiệp được bù trừ lãi từ hoạt động bất động sản với lỗ từ hoạt động sản xuất kinh doanh khác, vô hình trung gây thêm khó khăn chồng chất cho doanh nghiệp, đi ngược lại với chủ trương đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua giai đoạn dịch bệnh Covid-19 mà Đảng, Quốc hội và Chính phủ đã đề ra.

Vì vậy, việc sửa đổi quy định này theo hướng cho phép doanh nghiệp có lãi từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản được bù trừ với thu nhập từ hoạt động sản xuất kinh doanh là hết sức cần thiết nhằm tháo gỡ vướng mắc, tạo động lực cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực bất động sản vượt qua giai đoạn khó khăn hiện tại và phù hợp với thông lệ quốc tế.

Thứ hai là, chính sách thuế giá trị gia tăng đối với giao dịch chuyển nhượng dự án trong giai đoạn nền kinh tế đang tổn thương sau đại dịch

Chính sách pháp luật về thuế nên được nghiên cứu, xem xét và sửa đổi theo hướng linh hoạt hơn, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho các doanh nghiệp để bắt kịp với bối cảnh tình hình thay đổi liên tục của nền kinh tế.

Thứ ba là, khống chế mức chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế.

Kinh doanh bất động sản đòi hỏi vốn lớn và huy động từ nhiều nguồn nên Chúng tôi cho rằng chính sách pháp luật về thuế nên được nghiên cứu, xem xét và sửa đổi theo hướng linh hoạt hơn theo hướng quy định mức khống chế mức chi phí lãi vay phù hợp với đặc thù của từng ngành nghề kinh doanh cụ thể, đặc biệt là lĩnh vực kinh doanh bất động sản thường nhu cầu sử dụng nguồn vốn lớn thì mức khống chế nên cân nhắc nâng lên cao hơn. Điều này sẽ tạo điều kiện cho các doanh nghiệp bất động sản nói chung và doanh nghiệp bất động sản du lịch nói riêng có những bước phát triển đột phá và mạnh mẽ hơn.

Thứ tư là, chi phí đền bù và giải phóng mặt bằng

Hiện nay khung giá đền bù chưa hợp lý và cập nhật kịp với giá thị trường. Ngoài ra, các doanh nghiệp thường phải chi trả nhiều hơn so với mức cho phép của Nhà nước. Vì vậy, cơ quan Nhà nước cần cập nhật lại mức giá thị trường để đền bù phù hợp và hỗ trợ ít nhiều cho các doanh nghiệp.

Thứ năm là hỗ trợ giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp

Hiện nay, chỉ căn cứ vào doanh thu để xem xét giảm thuế đối với các doanh nghiệp là chưa phù hợp. Vì vậy chúng tôi kính đề nghị Nhà nước cần cân nhắc lại vấn đề này.

Ông Ngô Mạnh Hà, Phó Tổng Giám đốc Phụ trách Công nghệ CTCP Tập đoàn Meey Land, phát biểu

Đại dịch Covid-19 tác động mạnh tới mọi ngành kinh tế trên thế giới cũng như Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp trong lĩnh vực bất động sản. Tuy nhiên, đâu đó vẫn có những doanh nghiệp tìm được hướng đi riêng, tìm được chìa khoá thành công là chuyển đổi số.

Tất nhiên, bất động sản không nằm ngoài xu thế đó. Chuyển đổi số không phải số hoá, không phải thực hiện một số dự án đơn lẻ về công nghệ thông tin mà phải thay đổi cả về tư duy, cách thức làm việc… Bên cạnh những sự tháo gỡ về Luật, chính sách, cơ chế cho doanh nghiệp nhưng chính doanh nghiệp cũng phải thay đổi từ chính mình, sử dụng tốt nhất những thành quả của cuộc Cách mạng 4.0, chuyển đổi số để thay đổi cách phát triển, cách tiếp cận khách hàng.

Thực tế, chuyển đổi số dùng để thay đổi một yếu tố hàng đầu trong giao dịch bất động sản là minh bạch hóa thông tin. Tuy nhiên, nhìn nhận một cách công bằng là chuyển đổi số trong doanh nghiệp nói chung và bất động sản nói riêng vẫn gặp nhiều thách thức dù vẫn luôn sẵn sàng trong chiến lược.

Những thách thức này bao gồm: 

- Xử lý dữ liệu đặc thù của ngành bất động sản như dữ liệu về dự án, đất đai, khách hàng, thị trường, chi tiêu...

- Xuất phát từ nội tại ngành bất động sản bởi chúng ta mong muốn rất nhiều như: tăng tốc độ giao dịch, có nhiều nguồn hàng nhanh... nhưng bản thân chúng ta thay đổi chậm từ quy cách làm việc đến tư duy của khách hàng dẫn đến lực cản lớn cho thị trường chung.

- Chưa thấu hiểu nhu cầu của khách hàng bởi khách hàng bất động sản có nhu cầu khá riêng biệt bởi nó thường đến vào các thời điểm đặc thù, làm sao các doanh nghiệp phải nắm bắt được và đưa ra những tư vấn đúng lúc.

Từ những thách thức này,  Meey Land đã xây dựng được Hệ sinh thái Công nghệ Bất động sản với 26 sản phẩm chuyên biệt cho thị trường bất động sản, Meey Land cung cấp từ những nền tảng để người mua bán kết nối với nhau dễ dàng, cho tới các công cụ quản lý khách hàng, giúp tất cả các bên đều hiểu nguồn gốc và toàn bộ thông tin mảnh đất. Khi kết hợp vào thành hệ sinh thái, sẽ nhận được một bức tranh tổng thể của thị trường. 

Những sản phẩm của Meey Land đề cao sự tiện lợi, tính minh bạch thông tin, giảm bớt tranh chấp, giảm bớt quy trình thủ tục, giải quyết được cả những vấn đề liên quan đến tín dụng. Việc chuyển đổi số sẽ thay đổi hoàn toàn bộ mặt của thị trường bất động sản. 

Yếu tố đầu tiên và cực kỳ quan trọng của quá trình chuyển đổi số là dữ liệu, tất cả các doanh nghiệp tham gia quá trình xây dựng chiến lược chuyển đổi số đều hiểu rằng, chiến lược về dữ liệu đóng vai trò cốt lõi trong xây dựng chiến lược chuyển đổi số, nhưng để xây dựng được một chiến lược quản trị dữ liệu khoa học và áp dụng nó trong các quyết định về kinh doanh, sản xuất và vận hành là một thách thức không nhỏ đối với các doanh nghiệp thực hiện chuyển đổi số trong lĩnh vực bất động sản trên thế giới cũng như tại Việt Nam.

Lực cản thứ hai xuất phát từ chính nội tại của ngành bất động sản. Trong khi nhu cầu của tất cả các đối tượng tham gia vào chuỗi giao dịch bất động sản đều mong muốn cải thiện chất lượng dịch vụ, gia tăng tốc độ, đơn giản hóa quá trình thanh toán, minh bạch hóa thông tin, đơn giản hóa thủ tục pháp lý nhưng thực tế thói quen của người sử dụng và các quy trình trong ngành bất động sản thay đổi cực kỳ chậm. 

Chính sự mâu thuẫn này dẫn tới quá trình chuyển đổi số cho ngành bất động sản tồn tại những lực cản nội bộ, khiến quá trình chuyển đổi số ngành bất động sản rất khó để đi nhanh.

Ngoài ra, các doanh nghiệp bất động sản cũng luôn phải đối mặt với chiến lược làm thế nào để đảm bảo kinh doanh liên tục trong môi trường bất ổn hiện tại cả về dịch bệnh, khủng hoảng và sự bất ổn của không gian mạng. Các doanh nghiệp bất động sản hiện phải đối mặt với nhiều vấn đề như khủng hoảng truyền thông, thông tin từ những điều kiện khách quan.

Thách thức cuối cùng là làm sao để thấu hiểu được khách hàng, mang lại những trải nghiệm tốt hơn, đưa ra những khuyến nghị cũng như dự báo cho khách hàng. Tuy nhiên, đối với lĩnh vực bất động sản, nhu cầu của khách hàng rất khác do với các ngành nghề khác, những đặc thù, đặc tính của khách hàng trong chuỗi cung ứng thay đổi và xuất phát ở những thời điểm rất khó dự báo, vì vậy cần có một hệ thống để thu thập, phân tích, dự báo hành vi khách hàng nhằm nâng cao trải nghiệm khách hàng, từ đó tạo lợi thế cạnh tranh cho chính cho doanh nghiệp.

TS. Vũ Đình Ánh phát biểu

Chúng ta đặt ra rất nhiều vấn đề trong hội thảo này, tôi đồng ý những quan điểm đó. 

Bản thân doanh nghiệp bất động sản đang đi theo một hướng đúng là đa dạng hoá nguồn lực dành cho bất động sản. Vấn đề cần nhấn mạnh là khuôn khổ pháp lý cho các lĩnh vực, sản phẩm, mô hình bất động sản mới.

Ngành bất động sản hiện nay chịu tác động nặng nề của dịch Covid-19, do đó doanh nghiệp bất động sản cũng cần phải nhận được sự hỗ trợ về cơ chế, thuế tương tự như các doanh nghiệp ngành nghề khác, tránh phân biệt với các ngành nghề khác.

Đây cũng là thời điểm chúng ta cần đánh giá lại rủi ro của tín dụng bất động sản. Thời gian vừa qua chúng ta liên tục nhấn mạnh tín dụng bất động sản nhiều rủi ro, tín dụng sốt nóng. Tuy nhiên, tôi cho rằng, cần thay đổi cách nhìn để tín dụng có thể giúp ổn định thị trường,

Gần đây, các doanh nghiệp bất động sản cũng đi đầu và chiếm tỷ trọng lớn trong phát hành trái phiếu. Khi chúng ta chưa có quỹ phát triển bất động sản thì phát hành trái phiếu là kênh huy động vốn tốt nhất. Đặc biệt với doanh nghiệp lớn có uy tín, họ phát hành trái phiếu để huy động vốn và để giảm rủi ro cho doanh nghiệp. Do đó cần có quy định về trái phiếu để doanh nghiệp phát triển ổn định.

Với vấn đề thuế, cần xem xét rà soát lại hệ thống thuế nhưng cần tránh cụ thể bởi thị trường đang đối mặt với nhiều vấn đề nhạy cảm thì các công cụ chính sách thuế có thể sẽ là vấn đề tiêu cực gây sụp đổ thị trường.

TS. Lê Xuân Nghĩa, Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ Quốc gia, phát biểu.

Hiện tại nguồn cung khan hiếm rất nghiêm trọng và theo nhiều chuyên gia phát biểu trong buổi sáng hôm nay là do luật lệ chồng chéo. Tuy nhiên, theo tôi còn nguyên nhân khác là có rất nhiều doanh nghiệp có hiện tượng mua gom và đầu cơ dự án. Thậm chí còn có nhiều quan điểm rằng, đây là thời điểm tốt để mua gom bất động sản, nên rất nhiều doanh nghiệp lớn thu gom rất nhiều đất để phát triển dự án nhưng thực chất chỉ phát triển có lệ, trong khi các doanh nghiệp khác cần lại thiếu đất, thiếu dự án trầm trọng. Và những doanh nghiệp lớn đang đầu cơ này thường có ngân hàng đứng phía sau.

Trước thực trạng này đã dẫn đến hiện tượng lãng phí đất đai nghiêm trọng, làm đình trệ cả tài chính và thị trường rơi vào rủi ro. Cụ thể, nhiều tập đoàn lớn nhưng âm dòng tiền nhiều năm nay song họ lại  không hề lo lắng vì mục đích của họ là đầu cơ dự án.

Nguyên nhân dẫn đến hiện tượng này là do thể chế, pháp lý không minh bạch, rõ ràng.

Hậu quả là “tiếng kêu” về giá bất động sản trong nhiều năm trở lại đây rất nhiều. Nhiều người trẻ nghĩ 1,5 tỷ đồng có thể mua được một căn chung cư "ngoài vành đai", cách xa trung tâm, nhưng giá thực tế có thể đã lên đến 2,5 tỷ đồng. Vì vậy, Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Bộ Xây dựng nên chăng thành lập một bộ phận rà soát lại toàn bộ quỹ đất trong thành phố để thu hồi hoặc đánh thuế thật mạnh.

Vấn đề thứ 2 là tín dụng dành cho bất động sản. Tôi kiến nghị nên có sự đối xử phân biệt với các dự án bất động sản để những doanh nghiệp nào có mục tiêu phát triển dự án tốt nhận được sự ưu đãi phát triển dễ dàng. Ngoài ra, cần tìm cách giải ngân vốn cho bất động sản hợp lý hơn. 

Vấn đề cuối cùng là giải phóng mặt bằng. Ở Hà Nội gần như hiện nay là tự nguyện giữa dân và doanh nghiệp. Dân thì bị lôi kéo bởi nhiều nguồn thông tin, có tư tưởng cần giữ được mặt bằng càng lâu thì đền bù càng cao. Và ở Hàn Quốc đã giải quyết đều này bằng chính sách đánh thuế. Nếu giữ lại thì phải nộp thuế theo hướng quyền sử dụng đất. Đây cũng là một giải pháp mà chúng ta có thể nghiên cứu, bởi nếu cứ cưỡng chế cũng không hề đơn giản.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, trình bày tham luận

Chủ đề tham luận: Tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc về pháp lý cho thị trường bất động sản TP.HCM.

Tham dự Hội thảo hôm nay, chúng tôi rất mừng vì được lắng nghe những ý kiến của Bộ Xây dựng và hiểu rằng Bộ đang nắm rất sát sao và quan tâm tới thị trường bất động sản.

Chúng tôi rất vui mừng vì Chính phủ đang quyết liệt xây dựng chương trình phục hồi kinh tế trong 2 năm 2022 - 2023 và đang có nhiều chính sách hỗ trợ cho khối doanh nghiệp. Đặc biệt, Chính phủ sẽ dự kiến trình Quốc hội sửa 4 luật: Luật Nhà ở, Luật Đất đai, Luật Kinh doanh Bất động sản và một số điểm trong Luật Xây dựng.

Với một số vướng mắc, tôi xin chia sẻ rằng, sự sụt giảm nguồn cung dự án nhà ở thị trường bất động sản vừa qua tại TP.HCM rất ghê gớm. Vướng là do quy định pháp luật, trực tiếp là dự án nào có 100% đất ở thì mới được công nhận là chủ đầu tư. Sau đó, có sửa thêm rằng “đất ở và các loại đất khác”. Chúng tôi cho rằng điều này không đúng ở Luật Đất đai. Có 173 dự án tại TP.HCM bị vướng ở vấn đề này.

Nghị định 30 hướng dẫn đúng nhưng thiếu là bỏ sót những trường hợp nhà đầu tư có quyền sử dụng đất nông nghiệp và phi nông nghiệp mà không có đất ở.

Trong 5 năm qua, quy định nhà đầu tư phải có 100% đất ở thì mới được chỉ định chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại, dẫn đến hàng trăm dự án nhà ở thương mại trong cả nước không thể triển khai thực hiện. Nay chỉ cho phép thêm trường hợp được xác định chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại đối với nhà đầu tư có đất ở hợp pháp và các loại đất khác, nhưng sẽ không được công nhận chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại, bao gồm trường hợp nhà đầu tư đáp ứng yêu cầu: 100% đất nông nghiệp, 100% đất phi nông nghiệp không phải là đất ở, đất hỗn hợp gồm đất nông nghiệp - đất phi nông nghiệp không phải là đất ở. Mặc dù, việc nhà đầu tư nhận chuyển quyền sử dụng đất hoàn toàn phù hợp theo quy định của pháp luật về đất đai.

Bộ Xây dựng có dự thảo sửa đổi 10 vấn đề, chúng tôi rất vui mừng vì điều đó.

Đặc biệt, chúng tôi cũng mừng vì Chính phủ cũng đã sửa đổi.

Vướng mắc thể chế là vướng mắc lớn nhất. 

Đối với quy trình thực thi văn bản, quay trở lại 2 năm về trước, có những dự thảo chưa phù hợp, chúng tôi đề nghị xây dựng lại để minh bạch, công khai. Cụ thể là các bước chấp nhận chủ đầu tư, thu tiền sử dụng đất...

Đối với quy định giao dịch qua sàn giao dịch, chúng tôi kiến nghị bỏ, bởi sàn giao dịch bất động sản cũng phải bình đẳng với các doanh nghiệp bất động sản.

Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh trả lời về vấn đề Nghị định 30

Nghị định 30 là xác định lựa chọn chủ đầu tư nhà ở. Trong quy định của Luật Nhà ở, khi lựa chọn đến nhà đầu tư, liên quan đến việc giao đất thì phải thống nhất các bộ luật. Trong Luật Đất đai thì giao đất thông qua đấu giá và đấu thầu. Thứ nữa là chỉ định trong trường hợp đất ở hợp pháp quy định trong Nghị định 99.

Còn Nghị định 30 đã điều chỉnh thay đổi phù hợp với Luật Đầu tư 2020. Như vậy, vấn đề này không sai, chỉ vướng mắc thì sắp tới chúng ta sẽ gỡ.

Ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch GP Invest, Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam trình bày tham luận

Chủ đề tham luận: Những kiến nghị hoàn chỉnh chính sách cho thị trường bất động sản nhìn từ việc sửa đổi Luật Đất đai, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Nhà ở.

Bất động sản và xây dựng luôn gắn chặt với nhau. Vì vậy, doanh nghiệp ngành xây dựng đều hết sức quan tâm đến việc làm thế nào để tháo gỡ cho bất động sản phát triển.

Có thể nói bất động sản là một ngành kinh doanh phải hoàn thành các thủ tục pháp lý phức tạp nhất so với các ngành nghề khác. Có lẽ chính vì bất động sản phải chịu sự tác động điều tiết của 12 Luật khác nhau: Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Xây dựng, Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư, Luật Đấu thầu, Luật Phòng cháy và chữa cháy… Vì vậy, điều đầu tiên chúng tôi cho rằng muốn bất động sản phát triển trở lại để làm động lực phát triển cho cả nền kinh tế là phải cải tổ hệ thống luật pháp thật hoàn chỉnh.

 Cụ thể, để giải quyết những ách tắc trước mắt, tôi cho rằng cần đặc biệt quan tâm đến các vấn đề ở Nghị định 30. Việc chuyển đổi sử dụng đất khác sang đất ở đang cực kỳ vướng mắc nên khi vấn đề này được sửa đổi sẽ có nguồn cung lớn hơn cho thị trường. Đây không phải là một doanh nghiệp mà là toàn bộ doanh nghiệp mong muốn sửa đổi vấn đề này.

Về tiền đền bù cho dân, tiền sử dụng đất. Hai vấn đề này đang được gộp lại. Trong khi đó, hệ số đền bù giữa các tỉnh là khác nhau nên người nông dân ở các tỉnh nhận đền bù cũng khác nhau. Vì vậy, gần như người dân không hài lòng và rất khó khăn khi đền bù. Vì vậy, tôi kính đề nghị cần nâng giá đền bù đất lúa lên để dân thoả đáng, khâu giáo dục vận động dân cũng rất quan trọng. Đất của dân đang là đất thuê nên cần phải làm công tác tư tưởng cho dân hiểu. Ngoài ra, cơ chế cưỡng chế cũng cần đẩy mạnh.

Quy trình thu hồi đất là trên 100 bước, cực kỳ dài dòng khiến doanh nghiệp rất khó khăn, dẫn đến ách tắc trong việc triển khai dự án. Vì vậy, rất cần phải khắc phục điều này sớm.

Về Luật nhà ở, việc quy định 20% đất ở làm nhà ở xã hội tại các dự án cũng chưa có sự thống nhất. Nhiều dự án cho đền bù bằng tiền, nhiều dự án lại phải cắt đất.  Ngoài ra, tôi cho rằng việc quy định 20% đất này là nhà ở xã hội là chưa phù hợp do đặt một khu nhà ở xã hội bên nhà ở thương mại thì sẽ có sự chênh lệch hạ tầng, văn hoá, tiện ích. Vì vậy, 20% này nên thay bằng việc thu tiền và quy hoạch thành một khu nhà ở xã hội riêng. Đối với công nhân nên ưu tiên cho thuê hoặc xây nhà lắp ghép gần các khu công nghiệp.

Về sự chồng chéo mâu thuẫn giữa các Luật, Luật Đầu tư quy định Chủ tịch tỉnh có quyền quyết định còn theo Luật Đất đai là Hội đồng nhân dân, ngoài ra còn rất nhiều ví dụ khác… nên các cơ quan chính quyền đang rất khó trong vấn đề này.

Hiện nay hai thành phố lớn cũng đang vướng mắc về vấn đề chung cư cũ rất nhiều. Tôi cho rằng, cần thay đổi Thông tư 06.

Ngoài ra, về câu chuyện quản trị chung cư cũng cần phải bàn. Tôi cho rằng những người không biết về quản lý nhà, tài chính mà được làm Ban quản trị chung cư thì không phù hợp, nhiều bất cập, chưa kể vấn đề ăn chặn tiền quản trị.

Ông Nguyễn Đức Lập, Viện trưởng Viện nghiên cứu và đào tạo bất động sản, trình bày tham luận

Chủ đề tham luận: Một số giải pháp chiến lược pháp lý tổng thể làm nền tảng thúc đẩy sự phát triển nhanh và bền vững cho thị trường bất động sản miền Trung nói riêng và thị trường bất động sản Việt Nam

Từ năm 2014 thị trường bất động sản đã chứng kiến sự hồi phục và phát triển. Từ năm 2019, thị trường bất động sản có những biến đổi tăng giảm do ảnh hưởng của dịch Covid-19. Thị trường bất động sản miền Trung cũng ảnh hưởng bởi dịch.

Ở bất động sản du lịch, sau cú sốc của Cocobay, thị trường này có chững lại. Với đất nền, giá đã phục hồi quay trở lại thời điểm trước dịch.

Tại thị trường bất động sản nhà ở, đang vướng mắc về pháp lý dự án qua thanh tra, kiểm tra. Đối với bất động sản du lịch, vướng mắc chính ở giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Qua phân tích cho thấy, điểm nghẽn trong hành lang pháp lý, khâu tổ chức thi hành các quy định của pháp luật là nguyên nhân căn bản làm hạn chế sự phát triển bình thường ở thị trường bất động sản, làm cho giá bất động sản tăng cao, gây bất bình trong xã hội; mặt khác làm hạn chế sự phát triển của nền kinh tế - xã hội quốc gia khi nguồn lực lớn bị “đóng băng” ở các tài sản bất động sản đã hình thành nhưng không được đưa vào lưu thông sử dụng và nguồn vốn lớn đầu tư cho lĩnh vực này không được đưa vào lưu thông trong nền kinh tế.

Điểm ngẽn trong pháp lý nêu trên gây ra bởi một số nguyên nhân và để lại những hệ quả như sau:

Môi trường kinh doanh biến động nhanh chóng và Pháp luật không thay đổi kịp thời để phù hợp với bối cảnh mới.

Việc hội nhập quốc tế sâu rộng, công nghệ phát triển nhanh chóng , kinh tế số, kinh tế chia sẻ phát triển đã cho ra đời các mô hình kinh doanh mới và đã có sự tác động mạnh đến lĩnh vực bất động sản. Các mô hình bất động sản du lịch, bất động sản lai (như condotel, officetel, shoptel, villatel…), bất động sản đa chức năng như homestay, farmstay phát triển thịnh hành; mô hình quản lý vận hành kiểu AirBnB; công nghệ Proptech, Fintech, Blockchain, mua chung bất động sản đang là xu thế. Điều này tạo nên các mối quan hệ pháp lý phức tạp, đan xen đòi hỏi các nhà hoạch định chính sách phải có tầm nhìn đi trước để ban hành các quy định có tính “mở” để dự liệu điều chỉnh các quan hệ phát sinh nếu có trong tương lai.

Sự chồng chéo phức tạp giữa các Luật có liên quan đến bất động sản; tiến độ và chất lượng công tác xây dựng Luật còn nhiều hạn chế.

Bất động sản là lĩnh vực kinh doanh rất rộng, chịu sự chi phối, điều chỉnh của hàng chục Bộ Luật, Luật chuyên ngành khác nhau và có đến hàng trăm Nghị định và Thông tư hướng dẫn đi kèm. Trong thời gian qua, nhiều Luật quan trọng điều chỉnh trực tiếp đến hoạt động kinh doanh bất động sản như Luật Đất đai, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Nhà ở đã bị xem như lỗi thời, không còn phù hợp trong bối cảnh phát triển hiện tại của thị trường nhưng tiến độ công tác nghiên cứu, xây dựng, điều chỉnh toàn diện để ban hành các Luật sửa đổi thay thế diễn ra còn chậm. Chất lượng xây dựng Luật còn hạn chế, đơn cử như Luật Đầu tư 2020 vừa được phê duyệt đã xuất hiện bất cập và đang được đề xuất sửa đổi. Những nguyên nhân chủ quan và khách quan nêu trên là lý do căn bản gây nên sự ách tắc trong phê duyệt và bổ sung nguồn cung dự án bất động sản trong thời gian qua.

Các công cụ thanh kiểm tra, giám sát thực thi pháp luật chưa hoàn thiện.

Dữ liệu cổng thông tin chung về quy hoạch còn sơ sài, không tích hợp thông tin chi tiết của các dự án đầu tư để các chủ đầu tư và các cơ quan ban ngành cập nhật, báo cáo với cơ quan nhà nước về tiến độ thực hiện thủ tục pháp lý và minh bạch với thị trường. Điều này đã tạo kẽ hở cho nhiều chủ đầu tư tiến hành các hoạt động sai trái. Hiện tượng các chủ đầu tư huy động vốn, bán hàng khi dự án chưa đủ điều kiện pháp lý diễn ra khá phổ biến; việc xây dựng, cới nới trái phép, tranh chấp, khiếu kiện diễn ra nhiều nơi. Chính quyền trung ương cũng khó kiểm soát và đánh giá đúng về tiến độ, chất lượng giải quyết các thủ tục hành chính tại chính quyền cấp cơ sở để có giải pháp đốc thúc, khen thưởng kịp thời và nêu gương điển hình cho các địa phương khác học tập.

Sai phạm pháp lý tại các dự án bất động sản do lãnh đạo tiền nhiệm.

Đây là vấn đề nhức nhối, nổi cộm xuất hiện nhiều trong những năm vừa qua. Nhiều dự án được giao và chấp thuận chủ trương đầu tư trái Luật, không thông qua đấu thầu, đấu giá theo quy định, tính tiền sử dụng đất sai quy định gây thất thoát và thiệt hại cho Nhà nước… đã để lại những hậu quả hết sức nặng nề; chính quyền địa phương, chủ đầu tư, nhà đầu tư thứ cấp mất rất nhiều thời gian phối hợp xử lý nhưng chưa thể dứt điểm, vẫn loay hoay chờ đợi cơ chế mới.

Hàng nghìn, hàng chục nghìn tỷ đồng của chủ đầu tư, khách hàng bị đóng băng nhiều năm; môi trường kinh doanh nhiều nơi trở nên khá ảm đạm. Đội ngũ lãnh đạo và công chức e dè, tâm lý “sợ sai” bao trùm càng làm cho thời gian và quy trình xử lý các thủ tục hành chính trở nên rối rắm và kéo dài.

Sự lúng túng của chính quyền cơ sở ở khâu thực thi và triển khai.

Việc ban hành các bộ thủ tục hành chính tại nhiều địa phương thể hiện sự lúng túng và thụ động. Cùng một vùng kinh tế, có nhiều nét tương đồng cả về mặt kinh tế - xã hội, mức độ phát triển của thị trường bất động sản nhưng mỗi nơi có mỗi quy định riêng về trình tự thực hiện các thủ tục hành chính trong lĩnh vực đầu tư bất động sản. Chất lượng và tiến độ thực hiện  các quy trình thực hiện thủ tục hành chính còn hạn chế. Điều này xuất phát từ sự phức tạp của luật pháp kinh doanh bất động sản và năng lực của cán bộ cấp cơ sở còn nhiều hạn chế. Nhiều sở, ban, ngành làm cơ quan đầu mối đề xuất UBND cấp tỉnh ban hành các quy định về thủ tục hành chính nhưng lại thiếu cán bộ pháp chế am hiểu pháp luật để tìm hiểu đầy đủ và cặn kẽ các luật, bộ luật có liên quan đến lĩnh vực đề xuất. Nhiều cán bộ lo sợ trách nhiệm cá nhân khi chứng kiến nhiều lãnh đạo, cán bộ tiền nhiệm tại nhiều địa phương bị xử lý kỷ luật. Pháp luật vẫn chưa có cơ chế bảo vệ, quản lý rủi ro cho cán bộ trong trường hợp tham mưu giải quyết những ách tắc trong thủ tục hành chính và những tồn tại do sai phạm của thời kỳ trước để lại.

Các kiến nghị và giải pháp

Thứ nhất, cần xây dựng chiến lược pháp lý tổng thể để hoàn thiện thể chế pháp lý cho thị trường bất động sản.

Việc kiện toàn hệ thống các Bộ Luật, Luật liên quan đến bất động sản để điều chỉnh hoạt động đầu tư tạo lập, kinh doanh các dịch vụ bất động sản và các Nghị định, Thông tư hướng dẫn thi hành ở cấp trung ương cho đến việc ban hành các trình tự thủ tục hành chính ở cấp cơ sở đòi hỏi sự nhất quán, xuyên suốt và đồng bộ.

Thứ hai, nghiên cứu đề xuất Luật sửa đổi các Luật liên quan khi có sự hạn chế, chồng chéo và ràng buộc bởi nhiều Luật và Bộ Luật khác nhau.

Thực tế chúng ta đã có Luật sửa đổi các Luật về thuế năm 2014 hay Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 37 Luật có liên quan đến quy hoạch vào năm 2018. Chính phủ cần nghiên cứu đề xuất Luật tương tự liên quan đến lĩnh vực bất động sản khi thực tế yêu cầu.

Thứ ba, xây dựng Luật với xu hướng mở để phù hợp với bối cảnh phát triển của xã hội, của nền kinh tế số, kinh tế chia sẻ.

Trong bối cảnh nền kinh tế hiện tại luôn có sự dịch chuyển nhanh về môi trường kinh doanh bởi tính sáng tạo, linh hoạt và thích ứng nhanh với môi trường toàn cầu. Việc xây dựng hành lang pháp lý cần tạo cơ chế linh hoạt để phù hợp với bối cảnh nêu trên.

Thứ tư, các cấp Chính quyền cần quan tâm, tập trung tháo gỡ các dự án vướng mắc sai phạm để khơi thông nguồn cung, tháo gỡ khó khăn làm trong sạch môi trường kinh doanh và đầu tư.

Thứ năm, đào tạo và phát triển đội ngũ chuyên trách pháp chế tại chính quyền cơ sở, chính quyền trung ương cần tích cực hỗ trợ chính quyền địa phương trong khâu xây dựng và hoàn thiện các quy trình, thủ tục hành chính liên quan đến bất động sản.

Thứ sáu, hoàn thiện cổng thông tin quốc gia về Quy hoạch và thông tin pháp lý bất động sản để công khai, minh bạch các trình tự thực hiện dự án, tiến độ thực hiện các thủ tục pháp lý dự án.

Thứ bảy, các cấp chính quyền cần sớm xây dựng kế hoạch chi tiết và tổng thể để kịp thời đưa các quy định của Pháp luật vào thực tiễn, tránh để tắc nghẽn, bị động và tạo nên những quyết định sai Luật, để lại những hậu quả đáng tiếc.

PGS. TS. Nguyễn Quang Tuyến, Trưởng khoa Pháp luật Kinh tế, trường Đại học Luật Hà Nội, trình bày Tham luận

Chủ đề: Nhận diện và kiến nghị giải pháp tháo gỡ khó khăn về chính sách – pháp lý cho thị trường bất động sản. 

Nói nôm na về thị trường bất động sản, nguyên lý đầu tiên là Nhà nước giữ vai trò tạo ra luật chơi, người chơi là các doanh nghiệp. Nhưng hiện nay, luật chơi đang có nhiều bất cập và chúng ta cần trao đổi về 3 đạo luật có liên quan đến bất động sản là: Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản. 

Hiện nay, có nhiều điểm nghẽn trong 3 đạo luật này nên cần tính thống nhất.

Chưa kể, hiện nay, mọi người mới chỉ nói đến bất động sản căn hộ, du lịch, công nghiệp nhưng lại chưa nói đến quyền sử dụng đất nông nghiệp. 

Mặc dù chúng ta có cải cách nhưng vẫn chưa triệt để. Chúng ta có bồi thường giải phóng mặt bằng nhưng UBND cấp tỉnh vẫn chi phối rất lớn. Vì vây Luật Đất đai tới đây cần sửa đổi vấn đề này.

Về thị trường bất động sản nghỉ dưỡng, Luật Nhà ở năm 2014 được ban ra là lúc bất động sản nghỉ dưỡng chưa thực sự hình thành và phát triển mạnh mẽ nên ở Bộ luật này đang có sự thiếu hụt những quy định trong phát triển bất động sản nghỉ dưỡng là điều có thể hiểu được.

Các giao dịch bất động sản nhà ở kết hợp với du lịch và văn phòng là chưa có hành lang pháp lý cụ thể. Vì vậy, tới đây cần có sự quan tâm, gỡ mắc vấn đề này.

Luật Kinh doanh bất động sản 2014 cần sửa những quy định liên quan đến 3 loại hình gồm: Kinh doanh bất động sản du lịch và phân khúc kinh doanh bất động sản công nghiệp và kinh doanh thị trường quyền sử dụng đất nông nghiệp. 

Ngoài ra, tính đồng bộ giữa các luật vẫn còn vướng mắc ở hiệu lực các giao dịch.

Cụ thể, ở Luật Nhà ở là các giao dịch có hiệu lực khi công chứng nhưng Luật Đất đai ở nhiều hợp đồng lại là giai đoạn chứng thực... dẫn đến nhiều tranh chấp xảy ra. Vì vậy, tới đây khi sửa đổi cần đồng bộ giữa các bộ luật này.

Ông Matthew Powell, Giám đốc Savills Hà Nội trình bày Tham luận

Tôi sẽ chia sẻ một vài nét tổng quan về thị trường bất động sản Việt Nam thời gian qua và trong tương lai. 

Mặc dù ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19 nhưng thị trường bất động sản Việt Nam vẫn có những chuyển biến tích cực so với khu vực.

Về hoạt động bán lẻ, nếu muốn đầu tư vào lĩnh vực này trong năm 2022, các nhà đầu tư cần cân nhắc kỹ vì có nhiều điểm mới. Mảng bán lẻ trước và sau Covid-19 có nhiều thay đổi. Chất lượng mặt bằng bán lẻ ở Hà Nội chưa thực sự tốt. Cụ thể, giá thuê trung bình thị trường giảm do giá khu vực ngoài trung tâm giảm. Công suất thuê ổn định ở mức 93%, trong đó Trung tâm Thương mại giảm nhẹ.

Một số chủ mặt bằng đã hỗ trợ khách thuê bằng việc giảm giá thuê và phí dịch vụ. Một số chủ nhà cũng chịu một phần chi phí marketing và khuyến mãi với khách thuê.

Tới năm 2023, hơn 400.000m2 diện tích bán lẻ sẽ được khai trương tại khu vực nội thành. Một nửa trong số các dự án tương lai sẽ là Trung tâm thương mại, và một nửa còn lại là các khối đế bán lẻ.

Do ảnh hưởng của đại dịch, nhiều thương hiệu bán lẻ đã chuyển hướng và tập trung sang phát triển thương mại điện tử thay vì dồn lực vào các mặt bằng, nhiều thương hiệu đã khai trương cửa hàng trực tuyến quy mô rất lớn. 

Những thương hiệu bán lẻ quốc tế với nguồn tài chính mạnh vẫn đang lạc quan về thị trường và nỗ lực chiếm được thị phần như Emart đang lên kế hoạch mở 10 siêu thị tới năm 2025.

Về hoạt động thị trường văn phòng, trong và sau thời kỳ dịch bệnh cũng nhận thấy những nguồn cầu lớn từ các chủ đầu tư tìm kiếm mặt bằng để phục hồi sản xuất kinh doanh sau dịch. Có rất nhiều khách thuê mới có nhu cầu tìm kiếm mặt bằng rộng như ngành công nghệ thông tin.

Một điều mà doanh nghiệp cần quan tâm đó là các chứng chỉ xanh, và các chất lượng mặt bằng. Bởi việc này sẽ thu hút các doanh nghiệp tham gia tích cực hơn sau vấn đề dịch bệnh. Xu hướng làm việc tại nhà gia tăng, nhu cầu tăng đối với các nơi làm việc linh hoạt như Coworking Space tạo thách thức với các văn phòng truyền thống. Lợi thế cạnh tranh cho xu hướng này là dịch vụ gia tăng; công nghệ đổi mới; sức khỏe và an toàn; dịch vụ cho thuê linh hoạt.

Đối với mảng căn hộ dịch vụ: Chúng tôi nhận thấy nguồn cung đang lớn, 1/3 nguồn cung sẽ đến từ vùng ven Hà Nội. Từ năm 2023 trở đi, các quận này sẽ chiếm 36% nguồn cung. Chênh lệch giá giữa khu nội thành và vùng lân cận thu hẹp. Nhu cầu nhà ở tại các tỉnh lân cận như Hưng Yên, Hải Dương, Bắc Ninh tăng.

TS. Nguyễn Văn Đính, Phó Tổng thư ký Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam phát biểu

Chủ đề Tham luận: Tổng quan thị trường bất động sản Việt Nam khó khăn, thách thức và kiến nghị, giải pháp.

1. Về thị trường bất động sản nhà ở năm 2021 

Lực cung: Tổng lượng sản phẩm chào bán trên thị trường cả nước đạt 165,742 sản phẩm. Trong đó: Chung cư: 106,804 sản phẩm chiếm 64% tổng sản phẩm; Thấp tầng (bao gồm cả đất nền): 58,938 sản phẩm chiếm 36% tổng sản phẩm.
Dòng sản phẩm cũ: Cả nước: 118,227 sản phẩm. Trong đó:  Hà Nội: 23,339 sản phẩm; TP. HCM: 7,677 sản phẩm.

Dòng sản phẩm mới: Cả nước: 47,515 sản phẩm. Trong đó: Hà Nội: 3,163 sản phẩm; TP.HCM: 5,006 sản phẩm và chỉ chiếm 1/3 tổng sản phẩm.

Lực cầu: Tổng lượng giao dịch cả nước: 61,766 sản phẩm, cụ thể: Chung cư: 30,190 sản phẩm; thấp tầng (bao gồm cả đất nền): 31,576 sản phẩm. Phản ánh thực trạng về dự án chung cư ở Hà Nội và TP.HCM hiện nay đang dần ít đi. Trong đó: Hà Nội: 8.965 sản phẩm; TP. HCM: 6.213 sản phẩm.

Như vậy, tương quan cung cầu đang có sự chênh lệch.

Tuy nhiên, nhìn tổng thể, trong 4 năm trở lại đây các chỉ số về sản phẩm đang có sự tăng trưởng khá mạnh mặc dù 2 năm gần đây ảnh hưởng của đại dịch Covid-19. Thị trường vẫn rất khả quan và tốt.

2. Về thị trường bất động sản du lịch - nghỉ dưỡng 

Mặc dù hoạt động du lịch – nghỉ dưỡng bị ảnh hưởng nặng nề bởi Covid-19 nhưng vẫn duy trì trạng thái sôi động, thu hút hoạt động đầu tư. Bởi các nhà đầu tư đánh giá cao tiềm năng phát triển của kinh tế du lịch ở Việt Nam.

Thống kê 10 địa phương có hoạt động giao dịch thị trường mạnh: Quảng Ninh, Thanh Hóa, Quảng Bình, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quy Nhơn, Bình Thuận, Khánh Hòa, Bà Rịa – Vũng Tàu, Phú Quốc.

Những dự án được các nhà đầu tư quan tâm, chủ yếu phải là: Dự án có quy mô lớn, cung cấp đa chức năng (đô thị du lịch); Dự án có pháp lý và cung cấp pháp lý đầy đủ cho nhà đầu tư; được tạo lập bởi chủ đầu tư có uy tín, thương hiệu.

Condotel vẫn là dòng sản phẩm bán chậm, bởi chưa cải thiện được pháp lý.

Lượng chào bán trên toàn thị trường tăng tốc trong quý III/2021.

Trong quý đạt 7,206 sản phẩm, chào bán (nâng tổng chào bán trong năm lên trên 10.000 sản phẩm). Giao dịch trong quý III đạt 2,280 sản phẩm, tỷ lệ hấp thụ tương ứng 31,6%.

3. Về Thị trường bất động sản công nghiệp

Bất chấp Covid-19, hầu hết các khu công nghiệp vẫn duy trì hoạt động sản xuất: Giá thuê mặt bằng không biến động nhiều so với năm trước, không chịu nhiều tác động từ thị trường bất động sản bên ngoài, quanh các khu công nghiệp.

Nhà cho công nhân thuê bị trả lại nhiều ước đạt khoảng 30%. Chủ cho thuê phải hỗ trợ giá trung bình 20 - 30% cho các đối tượng còn thuê.

Bất động sản cung cấp dịch vụ không thiết yếu phục vụ xung quanh khu công nghiệp không thể hoạt động.

4. Về thị trường bất động sản văn phòng, bán lẻ, nhà phố thương mại:  

Với bất động sản văn phòng (Tại Hà Nội, TP.HCM): Ảnh hưởng do Covid-19, có mức độ khác nhau với từng loại phân khúc. Phân khúc hạng A gần như không bị ảnh hưởng, không có biến động nhiều. Phân khúc hạng B, C bị ảnh hưởng mạnh. Trả lại mặt bằng khoảng 30%. Giá cho thuê văn phòng không giảm. Nhưng phần lớn chủ mặt bằng phải hỗ trợ đơn vị thuê từ 10 - 30% giá thuê, trong thời gian thực hiện Chỉ thị 16 của Chính phủ và chính sách hỗ trợ đơn vị thuê mới từ 2 - 3 tháng tiền thuê.

Trên 50% cửa hàng bán lẻ ngoài phố phải dừng hoạt động. Các trung tâm thương mại duy trì được hoạt động nhưng đều bị ảnh hưởng bởi chỉ hoạt động loại hàng hóa thiết yếu.

Đánh giá chung thị trường bất động sản năm 2021:

Nói chung, thị trường bất động sản năm qua bị ảnh hưởng nặng nề bởi Covid-19, nhất là quý III/2021. Nguồn cung đã sụt giảm từ những năm trước, tiếp tục bị sụt giảm bởi dịch bệnh và chính sách chưa được tháo gỡ triệt để. Giao dịch trên thị trường thường xuyên đối mặt với tình trạng đứt gãy, gián đoạn. Đồng thời, thị trường cũng xuất hiện lực cầu F0. Trạng thái của thị trường thay đổi nhiều và mạnh, có giai đoạn sốt cao, có giai đoạn trầm lắng.

Mất cân đối cung - cầu rất nghiêm trọng, diễn ra ở nhiều đô thị lớn, đặc biệt là Hà Nội và TP.HCM. 

Giá bất động sản nói chung đã leo thang và leo ở mức cao. Đặc biệt là thành phố lớn như Hà Nội và TP.HCM. Và ở TP.HCM giá bất động sản hiện nay tăng gấp 2 lần và không có dấu hiệu giảm.

Dự báo thị trường bất động sản năm 2022 

Khả năng phục hồi nền kinh tế thị trường bất động sản Việt Nam, trong trạng thái bình thường mới đồng thời có sự nỗ lực hệ thống quản lý dịch bệnh, là tươi sáng. 

Nguồn cung trên thị trường chưa có nhiều cải thiện. Do thủ tục đầu tư vẫn chưa thể tháo gỡ triệt để vướng mắc, nhất là Hà Nội và TP.HCM. Xu hướng giá bất động sản có thể tiếp tục tăng ở mức cao. Do nguồn cung yếu và áp lực mạnh. Lực cầu vẫn được duy trì, thậm chí có thể mạnh hơn. Đầu tư nên hút vào thị trường này. Đất nền và bất động sản du lịch – nghỉ dưỡng tiếp tục được các nhà đầu tư quan tâm nhiều; Bất động sản công nghiệp sẽ tăng trưởng tốt; Bất động sản bán lẻ sẽ ổn định và xu hướng sẽ tăng trưởng. 

Khó khăn chung của thị trường bất động sản Việt Nam 

Đại dịch Covid-19 khiến kinh tế bị đình trệ, đứt gãy dẫn đến suy yếu; nhiều doanh nghiệp kinh doanh bất động sản phải dừng hoạt động, thậm chí phá sản, giải thể, liên tục phải dừng mọi hoạt động đầu tư xây dựng bán dự án.

Thị trường cũng chứng kiến tình trạng đứt gãy cung ứng nguyên vật liệu – thiết bị; khó khăn thực hiện thủ tục đầu tư, kéo dài thời gian phê duyệt – cấp phép xây dựng; vướng mắc quy định pháp luật dẫn đến không thể phê duyệt hồ sơ đầu tư dự án.

Từ đó dẫn tới Hệ quả: Khó cải thiện nguồn cung cho thị trường bất động sản. Chủ đầu tư dự án bất động sản khó khăn thu hồi vốn đầu tư, nhưng vẫn phải duy trì cho dự án. 

Với thị trường bất động sản du lịch – nghỉ dưỡng, chính sách hỗ trợ cho phát triển bất động sản du lịch chưa được quan tâm đúng mức; Chính sách hỗ trợ khó khăn của các khu bất động sản du lịch – nghỉ dưỡng bị ảnh hưởng bởi Covid-19 chưa tương xứng; Chính sách về pháp lý cho đầu tư sản phẩm bất động sản du lịch – nghỉ dưỡng chưa đủ để an tâm các nhà đầu tư tham gia vào thị trường này; Thiếu cơ chế chính sách thu hút vốn ngoại, đầu tư vào sản phẩm bất động sản du lịch – nghỉ dưỡng trong nước. 

Với hoạt động giao dịch thị trường, không thể tổ chức hoạt động xúc tiến thương mại, mở bán, chào bán sản phẩm bất động sản do ở nhiều tỉnh, thành phố phải thực hiện Chỉ thị 16 Chính phủ. Khó tiến hành tiếp xúc, giao dịch, tư vấn khách hàng do e ngại và hạn chế tiếp xúc vì dịch bệnh. Nhà đầu tư ở các địa phương khó đi lại để tiếp cận thực tế và giao nhận bất động sản vì hạn chế di chuyển. Hệ quả là giảm đáng kể lượng giao dịch, giảm nguồn thu cho cả doanh nghiệp lẫn ngân sách thông qua thuế. 

Khó khăn đến từ những vấn đề chính sách, như Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh đã nêu rất đầy đủ. 

Giải pháp và kiến nghị 

Giải pháp cải thiện nguồn cung thị trường trong ngắn hạn. 

Tiếp tục rà soát mâu thuẫn, chồng chéo của pháp luật, rào cản thủ tục phê duyệt đầu tư dự án bất động sản để có quyết định tháo gỡ kịp thời, trước khi đợi sửa luật. 

Thành lập cơ quan chuyên biệt có năng lực và khả năng tiếp nhận, xử lý vướng mắc thuộc thẩm quyền Chính phủ nhằm hỗ trợ cho các địa phương tháo gỡ khó khăn, vướng mắc thủ tục phê duyệt đầu tư các dự án. 

Đôn đốc các địa phương đẩy mạnh tiến độ phê duyệt thủ tục đầu tư cho các dự án bất động sản. Xử lý các địa phương không tích cực hỗ trợ các đơn vị phát triển, để tồn đọng và kéo dài nhiều hồ sơ, thủ tục dự án đầu tư bất động sản. 

Để ổn định thị trường giao dịch bất động sản, cần công bố thông tin dữ liệu về các dự án bất động sản được chấp thuận đầu tư, kế hoạch và quy hoạch sử dụng đất đai tại địa phương, dự án được phép giao dịch trên thị trường, biến động giá bất động sản… 

Ông Nguyễn Văn Khôi điều phối Hội thảo

Bất động sản đóng góp hết sức quan trọng cho nền kinh tế, tạo công ăn việc làm, đóng góp GDP lớn cho kinh tế. Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh đã mở đầu tham luận và nêu những điểm nổi bật của thị trường. Do đó, mong rằng tại Hội thảo, các chuyên gia và doanh nghiệp bám sát tình hình thực tế doanh nghiệp và chương trình kế hoạch của Bộ Xây dựng để kiến nghị các khó khăn, để có thể kết nối với Hiệp hội, các địa phương để tháo gỡ cho thị trường bất động sản. Tiếp theo chương trình Hội thảo, mời quý vị lắng nghe phần tham luận của ông Nguyễn Văn Đính, Phó Tổng thư ký Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam.

Ông Nguyễn Văn Sinh, Thứ trưởng Bộ Xây dựng, phát biểu khai mạc Hội thảo và chỉ đạo.

Trước hết, thay mặt Lãnh đạo Bộ Xây dựng, Tôi nhiệt liệt chào mừng các Quý vị đã tới tham dự Hội thảo một số kiến nghị và giải pháp tháo gỡ khó khăn để phục hồi thị trường bất động sản trong giai đoạn hiện nay do Hiệp hội bất động sản Việt Nam tổ chức. Nhân dịp này, tôi xin gửi tới quý vị lời chúc sức khỏe, hạnh phúc và thành công!

Ông Nguyễn Văn Sinh, Thứ trưởng Bộ Xây dựng

Năm 2021, sự bùng phát trở lại của dịch Covid-19 đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến thị trường bất động sản cả nước, đặc biệt là tại Thủ đô Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam. Tôi xin được thông tin đến quý vị về tình hình thị trường bất động sản hiện tại như sau:

(1) Về nguồn cung bất động sản mới (chỉ bằng khoảng 50% so với cùng kỳ năm 2020)

- Đối với dự án phát triển nhà ở thương mại: có 201 dự án với 84.544 căn được cấp phép, có 125 dự án với 15.525 căn hoàn thành. Cụ thể:

+ Tại miền Bắc có 84 dự án với 33.857 căn được cấp phép; 83 dự án với 10.347 căn hoàn thành. 

+ Tại miền Trung có 46 dự án với 10.508 căn được cấp phép; 20 dự án với 3.638 căn hoàn thành.

+ Tại miền Nam có 71 dự án với 40.179 căn được cấp phép; 35 dự án với 1540 căn hoàn thành.

- Đối với dự án nhà ở xã hội, trên cả nước có 06 dự án với 2.402 căn được cấp phép mới; 11 dự án với 1.352 căn hoàn thành.

- Đối với dự án du lịch nghỉ dưỡng và văn phòng kết hợp lưu trú: Trên cả nước có 46 dự án mới với 10.009 căn hộ du lịch, 2.112 biệt thự du lịch được cấp phép; có 12 dự án với 165 căn văn phòng kết hợp lưu trú hoàn thành.

(2) Về số lượng dự án và căn hộ thương mại đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai (tương đương so với cùng kỳ năm 2020)

Trên cả nước có 254 dự án với 82.258 căn được các Sở Xây dựng có văn bản thông báo đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai, cụ thể: 

- Tại miền Bắc có 167 dự án với 37.244 căn, miền Trung có 61 dự án với 19.629 căn, miền Nam có 60 dự án với 25.385 căn.

- Riêng tại Hà Nội có 19 dự án với 10.791 căn, tại TP. Hồ Chí Minh có 13 dự án với 6.803 căn nhà.

Về lượng giao dịch bất động sản (bằng khoảng 80% so với cùng kỳ năm 2020)

Trên cả nước có 66.950 giao dịch thành công, cụ thể, tại miền Bắc có 23.621 giao dịch, tại miền Trung có 18.399 giao dịch, tại miền Nam có 24.930 giao dịch; riêng tại tại Hà Nội có 8.410 giao dịch thành công, tại TP. Hồ Chí Minh có 6.803 giao dịch thành công.

(3) Về giá giao dịch bất động sản (tăng mạnh và có hiện tượng sốt giá cục bộ tại một số khu vực, phân khúc bất động sản)

Tại thời điểm cuối Quý I đầu Quý II đã xảy ra hiện tượng tăng giá, thậm chí "sốt giá" tại một số phân khúc bất động sản, cụ thể:

Giá giao dịch căn hộ chung cư ở nhiều dự án, đặc biệt tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh đều tăng khoảng 5-7%.

Giá giao dịch nhà ở riêng lẻ trong các dự án tại nhiều địa phương tăng bình quân khoảng 8-10% (tích lũy cả hai quý, giá nhà ở riêng lẻ tại nhiều địa phương có mức tăng khoảng 15 – 20% so với mức quý IV/2020). Trong đó, Hải Phòng, Đà Nẵng, Bình Dương là những địa phương có mức giá bình quân tăng cao.

Giá đất nền tại một số điểm cục bộ của một số địa phương có mức ghi nhận tăng cao như: vùng ven Thủ đô Hà Nội như Quốc Oai (tăng 20%), Ba Vì (45%), một số điểm thuộc các tỉnh như Hòa Bình (46%), Bắc Ninh (20%), Hưng Yên (26%) và ngoài ra nhiều nơi như Thanh Hóa; tại TP. Thủ Đức, huyện Cần Giờ của TP. Hồ Chí Minh; Biên Hòa, Nhơn Trạch và Long Thành của tỉnh Đồng Nai,…cũng ghi nhận hiện tượng giá đất nền tăng rất nhanh trong thời gian ngắn.

Tuy nhiên, sau đó hiện tượng tăng giá đất nền nóng cục bộ cũng nhanh chóng hạ nhiệt sau khi Chính Phủ, Bộ Xây dựng, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã có các văn bản chỉ đạo để chính quyền địa phương kịp thời đưa ra các thông báo cảnh báo cũng như công khai các thông tin về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, giá đất trên địa bàn (như thông tin quy hoạch sân bay Tec-nich tại Bình Phước, quy hoạch hành chính huyện Thủy Nguyên tại Hải Phòng, điều chỉnh bảng giá đất tại Đà Nẵng,…).

(4) Về dư nợ tín dụng: Tính đến 30/9/2021 dư nợ tín dụng đối với hoạt động kinh doanh bất động sản đạt 682.594 tỷ đồng (tính đến 30/6/2021 là 672.224 tỷ đồng)

(5) Về nguồn vốn FDI: Qua tổng hợp cho thấy, nguồn vốn đầu tư FDI vào lĩnh vực bất động sản có sự sụt giảm, trong 9 tháng đầu năm 2021 có gần 1,78 tỷ USD vốn đăng ký vào lĩnh vực bất động sản. 

Trước tình hình thị trường bất động sản trong năm 2021 như trên, một số khó khăn, tồn tại đã được đặt ra, cụ thể như sau:

(1) Còn tồn tại một số chồng chéo, bất cập nhất định trong hệ thống pháp luật liên quan đến lĩnh vực bất động sản như Luật Đất đai, Luật Đầu tư, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản...vv.

(2) Cơ cấu sản phẩm bất động sản chưa phù hợp, dư thừa bất động sản cao cấp, thiếu hụt lớn ở phân khúc nhà ở xã hội, nhà ở dành cho công nhân, nhà ở giá hợp lý cho các đối tượng thu nhập thấp.
(3) Nguồn cung nhà ở xã hội, nhà ở công nhân chưa đáp ứng được nhu cầu. Tính đến thời điểm cuối tháng 9/2021, trên địa bàn cả nước đã hoàn thành 266 dự án nhà ở xã hội khu vực đô thị, nhà ở cho công nhân quy mô xây dựng khoảng hơn 142.000 căn, với tổng diện tích hơn 7.100.000 m2 (đạt khoảng 56,8 % so với mục tiêu đề ra trong Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia đến năm 2020 mặc dù đã gần hết năm 2021)

(4) Tiến độ cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ tại các địa phương còn rất chậm. Theo báo cáo của các địa phương, hiện nay tại các đô thị trên cả nước vẫn còn khoảng 2.500 khối nhà chung cư cũ được xây dựng từ trước năm 1994 (tương đương khoảng hơn 3 triệu m² sàn) với hơn 100 nghìn hộ dân đang sinh sống, chủ yếu tập trung tại một số địa phương như: Hà Nội có 1.579 nhà chung cư, Hồ Chí Minh có 575 nhà chung cư, Hải Phòng có 205 nhà chung cư, Quảng Ninh có 60 nhà chung cư, Phú Thọ có 23 nhà chung cư, Nghệ An có 22 nhà chung cư, Thanh Hóa có 17 nhà chung cư, Cần Thơ có 10 nhà chung cư.

(5) Giá bất động sản liên tục tăng, giá nhà ở đặc biệt là tại khu vực đô thị quá cao so với mặt bằng thu nhập chung của người dân. Giá bất động sản một số khu vực, một số phân khúc đặc biệt là đất nền tăng nhanh trong thời gian ngắn do xuất hiện các thông tin chưa rõ ràng về quy hoạch hành chính từ huyện, thị xã lên quận, thành phố; về chủ trương đầu tư xây dựng các khu đô thị, khu du lịch mới, đầu tư xây dựng sân bay, dẫn đến giới đầu cơ, môi giới lợi dụng để thổi giá thu lợi.

(6) Các dự án bất động sản còn nhiều thiếu sót, chưa hoàn thiện về hồ sơ, trình tự thủ tục pháp lý. Điều này dẫn đến chưa đủ cơ sở pháp lý để các cơ quan quản lý nhà nước phê duyệt theo thẩm quyền.

(7) Hoạt động về giao dịch BĐS còn lộn xộn, chưa được kiểm soát tốt

- Hoạt động của các sàn giao dịch bất động sản còn tồn tại nhiều bất cập, khiến công tác quản lý nhà nước về giao dịch BĐS gặp rất nhiều khó khăn, cụ thể là:

+ Chưa hình thành được hệ thống giao dịch được kiểm soát, đảm bảo tính pháp lý trong giao dịch bất động sản, bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng. 

+ Còn có hiện tượng các sàn giao dịch BĐS câu kết với nhau “ôm hàng”, “làm giá”, “tạo sóng”, “ thổi giá”, gây “sốt ảo” ăn chênh lệch làm nhiễu loạn thị trường BĐS.

- Đội ngũ làm môi giới bất động sản còn yếu về chuyên môn, hiểu biết pháp luật hạn chế, chưa có tính chuyên nghiệp, yếu kém về đạo đức kinh doanh dẫn đến tình trạng làm ăn “chụp giật”, không chịu trách nhiệm, gây thiệt hại cho khách hàng; không ít những người hoạt động môi giới tự do, không có chứng chỉ môi giới bất động sản. 

(8) Thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản vẫn còn nhiều hạn chế, thiếu tính minh bạch, dẫn đến tình trạng thông qua các dự án bất động sản, nhà ở chưa đủ cơ sở pháp lý, điều kiện huy động vốn hoặc dự án không có thật (dự án ma) để lừa đảo, chiếm dụng tiền huy động của người mua; hay việc lợi dụng các thông tin về quy hoạch, về nâng cấp đô thị, cấp hành chính để thối giá, gây sốt ảo bất động sản.

(9) Nguồn lực tài chính cho đầu tư các dự án bất động sản chưa đa dạng và bền vững, chủ yếu vẫn phụ thuộc vào nguồn vốn tín dụng ngân hàng và tiền ứng trước của khách hàng, các gói hỗ trợ từ ngân sách nhà nước. Chưa nhiều doanh nghiệp kinh doanh bất động sản thực hiện huy động vốn thông qua chứng khoán, trái phiếu (một số doanh nghiệp huy động trái phiếu với lãi suất cao, tiềm ẩn rủi ro trong thanh toán).

Để giải quyết các khó khăn của thị trường bất động sản, trước mắt rất cần sự chung sức của cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, hiệp hội trong việc phục hồi, sản xuất, kinh doanh. 

1. Về phía các Bộ, ngành, cơ quan Trung ương

- Trong thời gian qua, Bộ Xây dựng đã tích cực nghiên cứu trình Thủ tướng chính phủ ban hành Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia đến năm 2030 và định hướng đến năm 2045, cũng như nghiên cứu, đề xuất sửa đổi 02 bộ Luật quan trọng là Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản. Trong đó đề xuất, kiến nghị nhiều chính sách nhằm tháo gỡ khó khăn cho thị trường bất động sản, đặc biệt là các chính sách nhằm khuyến khích và đẩy mạnh phân khúc nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân, nhà ở có giá phù hợp với người thu nhập thấp; đẩy mạnh tiến độ cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ cụ thể như sau:

(1) Đối với Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia đến năm 2030 và định hướng đến năm 2045 

Đưa ra các quan điểm, mục tiêu tổng quát, đặc biệt là mục tiêu cụ thể đến năm 2025 và 2030 đối với phát triển từng loại hình nhà ở như: Nhà ở thương mại, Nhà ở xã hội, Nhà ở cho công nhân, Nhà ở theo các Chương trình mục tiêu quốc gia, Nhà ở công vụ, Cải tạo chung cư cũ, Nhà ở tái định cư. Cùng với đó là các giải pháp phát triển các loại hình nhà ở làm cơ sở cho các địa phương xây dựng Chương trình, kế hoạch và thực hiện triển khai các dự án phát triển nhà ở trên cả nước.

(2) Đối với Luật Nhà ở 

Sửa đổi, hoàn thiện các quy định của pháp luật về nhà ở còn tồn tại, vướng mắc, chưa phù hợp với thực tiễn, trong đó tập trung giải quyết 08 nhóm chính sách lớn, bao gồm: (1) Chính sách về sở hữu nhà ở; (2) Chính sách về Chiến lược, chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở; (3) Chính sách về phát triển nhà ở; (4) Chính sách nhà ở xã hội; (5) Chính sách về tài chính cho phát triển nhà ở; (6) Chính sách chung quản lý, sử dụng nhà ở; (7) Chính sách về quản lý, sử dụng nhà chung cư; (8) Chính sách quản lý nhà nước về nhà ở, nhằm quản lý tốt hơn việc phát triển nhà ở theo Chiến lược, chương trình, kế hoạch; hoàn thiện các cơ chế chính sách phát triển nhà ở xã hội đặc biệt là nhà ở cho công nhân, nhà ở cho các đối tượng khó khăn như công chức, lực lượng vũ trang.

(3) Đối với Luật Kinh doanh bất động sản 

Sửa đổi, hoàn thiện các quy định của pháp luật về kinh doanh bất động sản còn tồn tại, vướng mắc, chưa phù hợp với thực tiễn, trong đó tập trung giải quyết 04 chính sách (Chính sách về kinh doanh bất động sản; Chính sách về kinh doanh dịch vụ bất động sản; Chính sách về điều tiết thị trường bất động sản; Chính sách về quản lý nhà nước đối với thị trường bất động sản) nhằm quản lý tốt hơn các hoạt động kinh doanh bất động sản; hoạt động kinh doanh bất động sản hình thành trong tương lai, đặc biệt là các công trình dịch vụ, thương mại (du lịch, nghỉ dưỡng) hình thành trong tương lai; hoạt động kinh doanh quyền sử dụng đất đã có hạ tầng trong dự án bất động sản; hoạt động giao dịch, kinh doanh bất động sản qua sàn giao dịch; hoạt động của các tổ chức hành nghề môi giới bất động sản; hoàn thiện hệ thống thông tin giúp minh bạch thị trường bất động sản và đặc biệt là hoàn thiện cơ chế, giải pháp đồng bộ để thực hiện điều tiết thị trường bất động sản.

- Tiếp tục rà soát, nghiên cứu, hoàn thiện chính sách pháp luật có liên quan nhằm tháo gỡ những chồng chéo, vướng mắc về thủ tục pháp lý, tạo cơ chế thông thoáng cho thị trường bất động sản phát triển ổn định, lành mạnh.

- Nghiên cứu, đề xuất bố trí gói tín dụng để hỗ trợ phát triển nhà ở xã hội, nhà cho công nhân theo phương thức cấp bù lãi suất cho Ngân hàng Chính sách và các ngân hàng thương mại để thực hiện phát triển nhà ở xã hội theo các quy định của pháp luật hiện hành trong kế hoạch đầu tư công trung hạn 2021-2025.

- Theo dõi sát diễn biến thị trường phát hành trái phiếu doanh nghiệp lĩnh vực bất động sản nhằm kịp thời kiểm soát, điều chỉnh chính sách để thị trường bất động sản luôn phát triển một cách ổn định và lành mạnh, góp phần vào ổn định chung cho cả nền kinh tế.

- Theo dõi, kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với lĩnh vực bất động sản tránh rủi ro kép, ngăn chặn việc sử dụng nguồn vốn cho vay sản xuất, tiêu dùng vào đầu tư, kinh doanh bất động sản.

2. Về phía các địa phương

(1) Lập, phê duyệt và triển khai thực hiện hiệu quả Chương trình phát triển nhà ở giai đoạn 05 năm 2021 – 2025 và kế hoạch phát triển nhà ở hàng năm theo đúng quy định của pháp luật về nhà ở, làm cơ sở để chấp thuận chủ trương và triển khai thực hiện các dự án phát triển nhà ở trên địa bàn.

(2) Khẩn trương thực hiện việc rà soát, rút ngắn thời gian xem xét, sớm phê duyệt, cấp mới, điều chỉnh các dự án nhà ở, dự án bất động sản đã đủ điều kiện theo quy định của pháp luật.

(3) Tập trung đẩy mạnh phát triển để tăng nguồn cung nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp tại đô thị, công nhân khu công nghiệp, nhà ở thương mại giá phù hợp cho đối tượng thu nhập trung bình; điều chỉnh cơ cấu thị trường nhà ở, bất động sản cho phù hợp với nhu cầu của thị trường.

(4) Đẩy mạnh việc triển khai thực hiện cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ để bảo đảm chỗ ở an toàn cho người dân và góp phần xây dựng đô thị văn minh hiện đại.

(5) Tổ chức công bố công khai thông tin về thị trường bất động sản; công bố thông tin cho cho các cơ quan, tổ chức, người dân nắm rõ về chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở; quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Thông tin về việc sát nhập, thành lập, nâng cấp đơn vị hành chính tại địa phương; thông tin về đầu tư phát triển hạ tầng của địa phương nhằm bảo đảm minh bạch thông tin thị trường, ngăn chặn các hiện tượng lừa đảo, đầu cơ thổi giá bất động sản để thu lợi bất chính.

(6) Có biện pháp quản lý, ngăn chặn việc chia tách, "phân lô, bán nền" tại các khu vực chưa được phép đầu tư, thiếu hệ thống hạ tầng; tăng cường kiểm soát hoạt động của các sàn giao dịch bất động sản, các tổ chức, cá nhân hành nghề môi giới bất động sản; chấn chỉnh hành vi mua bán trao tay nhiều lần, "thổi giá" gây nhiễu loạn thông tin thị trường bất động sản

(7) Chỉ đạo giải quyết khó khăn, vướng mắc và đẩy nhanh việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở cho người dân trong các dự án nhà ở, khu đô thị mới đã đủ điều kiện, tránh tình trạng thắc mắc, khiếu kiện kéo dài.

(8) Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp kinh doanh bất động sản không đúng quy định, không đủ hồ sơ pháp lý, không đủ điều kiện kinh doanh.

Thay mặt Lãnh đạo Bộ Xây dựng, tôi đánh giá cao Hiệp hội bất động sản Việt Nam đã tổ chức Hội thảo một số kiến nghị và giải pháp tháo gỡ khó khăn để phục hồi thị trường BĐS ngày hôm nay nhằm cụ thể hóa chủ trương của Chính phủ, cũng như góp phần cùng Bộ Xây dựng hoàn thành nhiệm vụ được Chính phủ giao.

Để Hội thảo diễn ra thành công và đạt hiệu quả cao, tôi đề nghị các quý vị đại biểu đại diện cho các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, các chuyên gia, nhà khoa học tích cực tham gia ý kiến tập trung vào đánh giá, nhận định những khó khăn, thách thức và cơ hội của tình hình thị trường bất động sản trong tình hình hiện nay, từ đó đề xuất, kiến nghị các giải pháp mang tính đột phá nhằm khôi phục, phát triển ổn định thị trường BĐS, góp phần quan trọng vào ổn định kinh tế đất nước. Đây sẽ là những đóng góp quan trọng, để Bộ Xây dựng tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu trong quá trình xây dựng và hoàn thiện chính sách về nhà ở và thị trường bất động sản.

Khách mời tham dự Hội thảo

Hội thảo có sự tham dự của: 

Về phía Bộ Xây dựng có: Ông Nguyễn Văn Sinh, Thứ trưởng Bộ Xây dựng

Hội thảo cũng có sự tham gia của các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực kinh tế, bất động sản, pháp lý: TS. Vũ Tiến Lộc, Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam; TS. Lê Xuân Nghĩa, Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ Quốc gia; ông Matthew Powell, Giám đốc Savills Hà Nội; ông Nguyễn Quốc Hùng, Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng; PGS. TS. Trần Kim Chung, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương; TS. Ngô Trí Long; TS. Vũ Đình Ánh, chuyên gia kinh tế; PGS. TS. Nguyễn Quang Tuyến, Trưởng khoa Pháp luật Kinh tế, trường Đại học Luật Hà Nội…; PGS. TS. Doãn Hồng Nhung, Giảng viên Cao cấp, Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, Phó trưởng ban Pháp chế Hiệp hội Bất động sản Việt Nam; ông Bùi Tuấn Minh, Phó Tổng giám đốc Deloitte Việt Nam, Luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty luật ANVI; Ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch GP Invest, Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam; 

Ông Trần Văn Tiến, Trưởng phòng đăng ký đất đai, Cục Đăng ký đất đai, Tổng cục Quản lý đất đai;

Phía đại diện các doanh nghiệp tham dự trực tiếp có: Ông Tạ Văn Tố, Phó Tổng Giám đốc thường trực Tập đoàn CEO; Ông Hoàng Mai Chung, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tập đoàn Meey Land…

Về phía Hiệp hội Bất động sản Việt Nam: Có sự tham dự của ông Nguyễn Văn Khôi, Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Bất động sản Việt Nam; ông Nguyễn Mạnh Hà, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam; Ông Đỗ Viết Chiến, Tổng Thư ký Hiệp hội Bất động sản Việt Nam; Ông Nguyễn Văn Đính, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam; Nhà báo Phạm Nguyễn Toan, Tổng Biên tập Tạp chí điện tử Bất động sản Việt Nam; Ông Bùi Văn Doanh, Viện trưởng Viện nghiên cứu Bất động sản Việt Nam...

Tại các điểm cầu TP.HCM và Đà Nẵng có sự tham dự của ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA); ông Nguyễn Đức Lập, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và đào tạo Bất động sản Đà Nẵng và nhiều lãnh đạo Sở, ngành, TS. Lương Hoài Nam, Thành viên Hội đồng tư vấn du lịch Việt Nam; bà Lưu Thị Thanh Mẫu, Tổng Giám đốc Phúc Khang; ông Lê Hữu Nghĩa, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại xây dựng Lê Thành.

Cùng sự tham dự của các quý chuyên gia, nhà khoa học và quý nhà báo tham dự trực tiếp và theo dõi Hội thảo qua kênh online. 

Tại điểm cầu Hà Nội

 

Ông Nguyễn Văn Sinh - Thứ trưởng Bộ Xây dựng

 

TS. Vũ Tiến Lộc - Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam

 

Ông Nguyễn Mạnh Hà - Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (trái) và ông Đỗ Viết Chiến - Tổng Thư ký Hiệp hội Bất động sản Việt Nam.

 

TS. Lê Xuân Nghĩa - Thành viên Hội đồng tư vấn Chính sách Tài chính - Tiền tệ Quốc gia

 

Ông Nguyễn Văn Đính (phải) - Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam

 

PGS. TS. Nguyễn Quang Tuyến - Trưởng khoa Pháp luật Kinh tế, trường Đại học Luật Hà Nội

 

Ông Nguyễn Quốc Hiệp - Chủ tịch GP Invest, Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam

 

PGS. TS. Doãn Hồng Nhung - Phó Trưởng Ban Pháp chế, Hiệp hội Bất động sản Việt Nam

 

Ông Bùi Văn Doanh - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Bất động sản Việt Nam

 

Ông Matthew Powell - Giám đốc Savills Hà Nội

 

Ông Bùi Tuấn Minh - Phó Tổng giám đốc Deloitte Việt Nam

 

Ông Tạ Văn Tố - Phó Tổng Giám đốc thường trực Tập đoàn CEO

 

Ông Hoàng Mai Chung - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tập đoàn Meey Land

 

Tại điểm cầu Đà Nẵng

 

Ông Nguyễn Đức Lập, Viện trưởng Viện nghiên cứu và đào tạo bất động sản

 

Tại điểm cầu TP.HCM: Ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM

 

TS. Lương Hoài Nam - Thành viên Hội đồng Tư vấn du lịch Việt Nam

 

Trong bối cảnh công tác phòng, chống dịch ngày càng chuyển biến tích cực, hiệu quả hơn, Chính phủ kiên định mục tiêu thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch Covid-19, cùng với tập trung tận dụng tốt các cơ hội để thúc đẩy phục hồi và phát triển kinh tế, hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp; thị trường bất động sản Việt Nam đã có nhiều chuyển biến tích cực, doanh nghiệp chủ động tái cấu trúc và triển khai chiến lược đầu tư, kinh doanh mới.

Tuy nhiên, dự báo tình hình quốc tế, trong nước có những thuận lợi, cơ hội và khó khăn, thách thức đan xen, nhưng khó khăn, thách thức nhiều hơn. Nhiều trở ngại và lực cản đang kìm hãm sự phát triển của thị trường bất động sản và doanh nghiệp, nhất là về chính sách, pháp lý và tài chính. Bối cảnh đó cần những phân tích, nhận diện để tháo gỡ những khó khăn và nút thắt, tạo tiền đề cho doanh nghiệp phát triển mạnh mẽ và bền vững hơn.

Để nhận diện những vấn đề quan trọng như trên, được sự chỉ đạo và bảo trợ của Bộ Xây dựng, Hiệp hội Bất động sản Việt Nam tổ chức Hội thảo: “Một số kiến nghị và giải pháp tháo gỡ khó khăn để phục hồi thị trường bất động sản trong giai đoạn hiện nay”. Viện Nghiên cứu Bất động sản Việt Nam (VIRES) và Tạp chí điện tử Bất động sản Việt Nam (Reatimes.vn) là đơn vị tổ chức Hội thảo. Đơn vị đồng hành là Công ty CP Tập đoàn Meey Land, Tập đoàn HD Mon.

Hội thảo được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến vào: 08h00 ngày 25 tháng 11 năm 2021 (thứ Năm) tại Phòng Hội nghị 252, Tầng 2, Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Mễ Trì, Nam Từ Liêm, Hà Nội, đồng thời với 2 điểm cầu tại TP.HCM và Đà Nẵng.

hội thảo bất động sản

Hội thảo có sự tham dự của ông Nguyễn Văn Sinh, Thứ trưởng Bộ Xây dựng; đại diện Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng); đại diện Bộ Tài nguyên Môi trường và lãnh đạo các cơ quan Trung ương và địa phương.

Về phía Hiệp hội Bất động sản Việt Nam có sự tham dự của ông Nguyễn Văn Khôi, Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Bất động sản Việt Nam; ông Nguyễn Mạnh Hà, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam; ông Phan Hữu Thắng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam; ông Đỗ Viết Chiến, Tổng Thư ký Hiệp hội Bất động sản Việt Nam; Nguyễn Văn Đính, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam.

Tại các điểm cầu TP.HCM và Đà Nẵng có sự tham dự của ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA); ông Nguyễn Đức Lập, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và đào tạo Bất động sản Đà Nẵng và nhiều lãnh đạo Sở, ngành...

Hội thảo quy tụ các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực kinh tế, bất động sản, pháp lý như: TS. Vũ Tiến Lộc, Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam; PGS. TS. Trần Kim Chung, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương; Ông Matthew Powell, Giám đốc Savills Hà Nội; Ông Nguyễn Quốc Hùng, Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng; Ông Bùi Tuấn Minh, Phó Tổng giám đốc Deloitte Việt Nam; TS. Vũ Đình Ánh, chuyên gia kinh tế; PGS. TS. Nguyễn Quang Tuyến, Trưởng khoa Pháp luật Kinh tế, trường Đại học Luật Hà Nội…; Cùng với các đại diện các doanh nghiệp như: Bà Nguyễn Hương, Tổng Giám đốc Đại Phúc Land; Bà Lưu Thị Thanh Mẫu, Tổng Giám đốc Phúc Khang; Ông Lê Hữu Nghĩa, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại xây dựng Lê Thành; Ông Tạ Văn Tố, Phó Tổng Giám đốc thường trực Tập đoàn CEO; Ông Hoàng Mai Chung, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tập đoàn Meey Land…

Với 2 phiên thảo luận, tại Hội thảo, các chuyên gia và lãnh đạo doanh nghiệp sẽ cùng phân tích, mổ xẻ về tổng quan thị trường bất động sản Việt Nam năm 2021 và dự báo xu hướng năm 2022; Những nút thắt về chính sách pháp lý của thị trường bất động sản và đỊnh hướng điều chỉnh trong giai đoạn tới. Điển hình là: Tháo gỡ các chồng chéo trong thủ tục đầu tư, ảnh hưởng đến nguồn cung của thị trường; Tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục hành chính, giải phóng mặt bằng; Những kiến nghị về sửa Luật Đất đai, Luật Đầu tư, Luật Kinh doanh bất động sản; Những chính sách thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội; Tháo gỡ khó khăn về tài chính cho doanh nghiệp bất động sản...

Sau Hội thảo, Hiệp hội Bất động sản Việt Nam sẽ có báo cáo kiến nghị gửi Bộ Xây dựng, Chính phủ, Quốc hội cùng các cơ quan có liên quan để góp phần tháo gỡ vướng mắc, rào cản cho các doanh nghiệp kinh doanh bất động sản./.

Ý kiến của bạn

Bạn còn 500/500 ký tự


TOP