Bí thư TP. Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang: 'Thành phố mang tên Bác sẽ là nơi khởi nguồn của những kỳ tích mới'

Sáng 2/7, tại Hội trường Thống nhất, Thành ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Hồ Chí Minh long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 – 2/7/2026). Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự lễ và phát biểu chỉ đạo.

Trong không khí trang nghiêm và đầy xúc động, ông Trần Lưu Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hồ Chí Minh đọc diễn văn Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn – Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang khẳng định, đây là sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt đối với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP.HCM; là dịp để chúng ta thành kính tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu; bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với các thế hệ tiền nhân đã cống hiến, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.

Cùng nhìn lại chặng đường nửa thế kỷ xây dựng và phát triển của Thành phố mang tên Bác, để càng thêm tự hào về truyền thống vẻ vang, nhận thức sâu sắc hơn trách nhiệm của mình đối với Đảng, với nhân dân và với tương lai của thành phố.

Theo Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh, tên gọi của nguyện vọng thiêng liêng vốn đã được Đoàn đại biểu Nam Bộ thiết tha đề nghị trong kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa I, năm 1946. Ước nguyện cháy bỏng đó, sau hành trình cách mạng lâu dài, gian khổ của cả dân tộc, hơn 30 năm sau, được chính thức công nhận. Đối với mỗi người dân tại Thành phố mang tên Bác, giây phút thiêng liêng này không chỉ là niềm vinh dự, mà là sợi dây kết nối niềm tin, là nguồn cảm hứng bất tận để chúng ta cùng nhau xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh vững vàng bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Trong cuộc chiến đấu chống thực dân và đế quốc xâm lược, nhân dân Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định cùng Nhân dân miền Nam luôn nêu cao tinh thần anh dũng, quật cường đánh đuổi quân xâm lược giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, thỏa lòng mong ước được đón Bác Hồ vào miền Nam. Bằng tình cảm thiêng liêng với Bác Hồ, nhân dân Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định đã làm nên những chiến thắng oanh liệt, có ý nghĩa lịch sử to lớn.

Ngày 30/4/1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử toàn thắng, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước; hoàn thành sứ mệnh lịch sử là mở đầu oanh liệt và kết thúc vẻ vang cuộc kháng chiến 30 năm để giành lại độc lập dân tộc, thống nhất non sông. Ngày 25 tháng 4 năm 1976, Nhân dân Thành phố Sài Gòn - Gia Định cùng cả nước hăng hái đi bầu Quốc hội của nước Việt Nam thống nhất.

Tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa VI đã xem xét và thảo luận rằng: nhân dân Thành phố Sài Gòn - Gia Định luôn luôn tỏ lòng kính yêu vô hạn đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh và tha thiết với việc Thành phố mang tên Người; trong công cuộc đấu tranh cách mạng lâu dài và gian khổ, Thành phố Sài Gòn - Gia Định đã không ngừng phát huy truyền thống kiên cường, bất khuất của dân tộc ta, lập được nhiều chiến công xuất sắc, xứng đáng được vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại. Quốc hội đã quyết nghị "Chính thức đặt tên Thành phố Sài Gòn - Gia Định là Thành phố Hồ Chí Minh". Đây là phần thưởng xứng đáng và cao quý nhất mà Đảng, Nhà nước và nhân dân cả nước dành cho Đảng bộ và Nhân dân Thành phố.

Nghị quyết lịch sử này đã đáp ứng tình cảm thiêng liêng của một tập thể Nhân dân cách mạng, dù hoàn cảnh dầu sôi lửa bỏng vẫn gắn bó sắt son với lãnh tụ vĩ đại là hiện thân của Tổ quốc bất diệt, cho phép Thành phố "đi trước về sau" được nói lên lòng biết ơn và tình yêu đối với Bác Hồ của chúng ta. Nghị quyết này cũng là một nguồn cổ vũ mạnh mẽ xuyên suốt đối với Nhân dân Thành phố trong công cuộc phấn đấu đi lên, xây dựng một Thành phố xã hội chủ nghĩa, có công nghiệp hiện đại, có nông nghiệp hiện đại ở ngoại thành, có thương cảng xã hội chủ nghĩa, có văn hóa, khoa học, kỹ thuật tiên tiến, phát huy tiềm lực to lớn, góp phần cống hiến xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa giàu mạnh.

"Chúng ta đang ở nơi đây, trên mảnh đất đã thấm đẫm máu xương của bao thế hệ cha anh, những người đã ngã xuống để tên Thành phố được giữ vững, để mỗi tấc đất này mãi mãi thuộc về Nhân dân. Sự phát triển rực rỡ của hôm nay chính là lời tri ân sâu sắc nhất chúng ta gửi đến những anh hùng liệt sĩ, những Mẹ Việt Nam Anh hùng, và hàng triệu đồng bào đã kiên trung bám trụ vì độc lập, tự do. Vinh dự mang tên Bác không chỉ là danh hiệu cao quý, mà là một lời thề sắt son: Chúng ta phải xây dựng Thành phố xứng đáng với sự hy sinh đó, xứng đáng với niềm tin mà Bác đã đặt trọn vào miền Nam thành đồng", Bí thư Trần Lưu Quang chia sẻ.

Bí thư Trần Lưu Quang nói rằng, sau hơn 50 năm xây dựng và phát triển kể từ ngày vinh dự được mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, đặc biệt qua hơn 3 năm thực hiện Nghị quyết số 31-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa XIII, TP. Hồ Chí Minh luôn giữ vai trò trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế; là đầu tàu tăng trưởng và cực phát triển quan trọng của đất nước; đời sống nhân dân được nâng lên; quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội được giữ vững; công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị được tăng cường.

Nửa thế kỷ đã trôi qua, cái tên "Thành phố Hồ Chí Minh" đã thẩm thấu, hòa quyện vào máu thịt của biết bao thế hệ. Tự hào là công dân của Thành phố mang tên Bác không chỉ là danh xưng, mà là di sản tinh thần, là trách nhiệm bồi đắp những giá trị cao quý mà Người đã dày công vun trồng.

"Nhìn lại chặng đường 50 năm, chúng ta vô cùng tự hào về những thành tựu lịch sử. Từ một đô thị sau chiến tranh với những vết thương còn rướm máu, Đảng bộ và chính quyền Thành phố đã can trường biến những "vết sẹo" năm xưa thành bệ phóng cho sự phát triển hiện đại. Với tinh thần cùng cả nước, vì cả nước, Thành phố đã không ngừng đổi mới, sáng tạo, đưa Thành phố Hồ Chí Minh trở thành đầu tàu kinh tế, đóng góp lớn nhất vào ngân sách quốc gia.

50 năm qua, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Thành phố đã tập trung, nỗ lực thay đổi vượt bậc chất lượng cuộc sống của người dân. Từ chương trình xóa đói giảm nghèo, chăm lo nhà ở xã hội, di dời nhà trên và ven kênh rạch, đến việc nâng cao hệ thống y tế hiện đại, giáo dục chất lượng quốc tế và xây dựng hệ thống an sinh xã hội bao phủ toàn dân. Thành phố không chỉ là nơi làm việc, mà là nơi thực sự có chất lượng sống tốt, nơi niềm hạnh phúc của người dân được đặt làm thước đo cao quý nhất cho nỗ lực của cấp ủy, chính quyền các cấp.

Chúng ta tự hào với vị thế trung tâm hội nhập và đổi mới sáng tạo, là "đầu tàu" tăng trưởng, cực đổi mới sáng tạo quan trọng của đất nước. Tinh thần "thành phố Hồ Chí Minh vì cả nước, cả nước vì thành phố Hồ Chí Minh" đã trở thành phương châm hành động xuyên suốt. Khi cả nước cần, Thành phố tiên phong mở đường, thử nghiệm các mô hình kinh tế mới, tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế để tạo đà cho cả nước bứt phá. Ngược lại, chúng ta cũng nhận được sự đồng hành, hỗ trợ to lớn từ Trung ương và các địa phương để Thành phố xứng đáng với vị thế đô thị đặc biệt", Bí thư TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh.

Để việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh ngày càng đi vào chiều sâu cũng như bày tỏ lòng báo đáp công ơn Bác, Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Thành phố lần thứ XI, nhiệm kỳ 2020 - 2025 đã xác định hình thành "Không gian văn hóa Hồ Chí Minh" nhằm phát huy những nét văn hóa, tính cách của con người Thành phố luôn năng động, sáng tạo, đi đầu, dám chấp nhận thử thách, nhân ái, nghĩa tình.

Thành phố đã tập trung xây dựng văn hóa và con người Thành phố phát triển toàn diện gắn với tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; tạo điều kiện cho người dân, nhất là thanh niên, thiếu nhi, học sinh, sinh viên Thành phố phát triển toàn diện về nhân cách, đạo đức, tuân thủ pháp luật, sống có trách nhiệm với gia đình, cộng đồng và xã hội, góp phần hình thành bản sắc đặc trưng của người dân Thành phố.

Việc xây dựng không gian văn hóa Hồ Chí Minh đã và đang có sức lan tỏa, từng bước lan tỏa, thấm dần vào trong đời sống của người dân Thành phố mang tên Bác Hồ kính yêu, trở thành tài sản tinh thần, giá trị văn hóa của người dân địa phương, cán bộ, công chức, đảng viên của cơ quan, đơn vị, thành niềm tự hào, thành ứng xử văn hóa đời thường của cư dân Thành phố…

Bước vào chặng đường mới với những mục tiêu đầy khát vọng, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu đến năm 2030, Thành phố trở thành đô thị văn minh, hiện đại, vị trí nổi trội ở khu vực Đông Nam Á. Tầm nhìn đến năm 2045, Thành phố là trung tâm kinh tế, tài chính, du lịch, dịch vụ của châu Á, điểm đến hấp dẫn toàn cầu. Hướng tới năm 2075, chúng ta xây dựng Thành phố trở thành đô thị toàn cầu, thông minh, phát triển bền vững, ngang tầm các đô thị phát triển nhất thế giới.

Để hiện thực hóa khát vọng đó, trong giai đoạn tới, Bí thư TP. Hồ Chí Minh cho biết sẽ tập trung quyết liệt vào 4 nhóm giải pháp đột phá mang tính chiến lược:

Về thể chế: xây dựng Luật Đô thị đặc biệt. Đây là "đột phá của đột phá" để tạo khung pháp lý vượt trội, cho phép Thành phố chủ động thí điểm cơ chế mới (sandbox) và phân cấp, phân quyền triệt để trong quản lý. Thành phố sẽ được ưu tiên áp dụng các quy định pháp luật thuận lợi hơn và chủ động điều hành ngân sách, khai thác hiệu quả nguồn lực từ đất đai để tái đầu tư cho phát triển. Chúng ta cần một sự tự chủ cao độ để giải quyết nhanh chóng các vấn đề thực tiễn, không còn tình trạng chờ đợi các thủ tục trung gian gây lãng phí cơ hội.

Về tăng trưởng, Thành phố đổi mới mô hình kinh tế dựa trên khoa học - công nghệ. TP. Hồ Chí Minh chuyển đổi mạnh mẽ sang kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn, lấy khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực chủ yếu. Mục tiêu cụ thể là đến năm 2030, kinh tế số chiếm khoảng 40% GRDP. Thành phố sẽ tập trung phát triển các lĩnh vực mũi nhọn như: trí tuệ nhân tạo (AI), vi mạch bán dẫn, công nghệ sinh học và kinh tế dữ liệu, nhằm xây dựng Thành phố trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, logistics và tài chính hàng đầu khu vực.

Về hạ tầng, kiến trúc lại không gian theo tư duy đa cực - tích hợp - siêu kết nối. Thành phố sẽ thực hiện quy hoạch tổng thể với tầm nhìn 100 năm, triển khai mô hình quản trị đa trung tâm và phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD). Trọng tâm là đầu tư hoàn chỉnh mạng lưới đường sắt đô thị, cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, và 4 trục động lực: Hành lang Đông - Tây, Bắc - Nam, ven sông Sài Gòn và hành lang ven biển, nhằm tạo động lực tăng trưởng mới và tăng năng lực chống chịu với biến đổi khí hậu.

Về xây dựng Đảng, Thành phố nâng cao năng lực lãnh đạo, chuẩn mực đạo đức cách mạng. Chúng ta sẽ thực hiện nghiêm túc Quy định số 144-QĐ/TW, tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ "ngang tầm nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới". Một đội ngũ có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ cao, năng động, sáng tạo và đặc biệt là "dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung". Thành phố sẽ áp dụng cơ chế bảo vệ cán bộ đổi mới sáng tạo, đồng thời siết chặt kỷ luật công vụ, kiên quyết sàng lọc những người không còn đủ tư cách, xây dựng Đảng bộ Thành phố thật sự trong sạch, vững mạnh, là hạt nhân lãnh đạo của toàn hệ thống chính trị.

"Trong quá trình thực hiện những đột phá chiến lược ấy, chúng ta luôn đặt Nhân dân ở vị trí trung tâm. Thành phố của chúng ta không chỉ cần những con số GRDP cao, mà hơn hết, cần những khu dân cư ấm áp, nơi sự tử tế được nuôi dưỡng và lan tỏa.

Tôi muốn gửi gắm đặc biệt đến thế hệ trẻ - những chủ nhân của Thành phố trong kỷ nguyên số. Hãy nhìn vào những thành tựu của 50 năm qua như một nguồn năng lượng để các bạn tiếp nối hành trình với tư duy của một công dân toàn cầu. Đất nước đang bước vào kỷ nguyên vươn mình, và Thành phố mang tên Bác sẽ là nơi khởi nguồn của những kỳ tích mới.

Mỗi công dân đang sinh sống và làm việc tại đây, dù ở bất kỳ vị trí nào, hãy tiếp tục là những "viên gạch" quý giá xây nên niềm tự hào của Thành phố. Hãy biến niềm vinh dự khi sống tại Thành phố mang tên Bác thành hành động cụ thể, thành sự tử tế trong công việc, thành khát vọng vươn lên của chính mỗi cá nhân", ông Trần Lưu Quang khẳng định.

Khép lại bài chia sẻ, Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh cho rằng, nửa thế kỷ đã qua, chúng ta đã viết nên những trang sử vẻ vang. Nhưng trong thời gian tới, bằng sức mạnh đại đoàn kết và tinh thần sáng tạo, ông tin tưởng Thành phố Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục là niềm tự hào của cả nước, là biểu tượng rực rỡ của một Việt Nam hùng cường, phồn vinh và hạnh phúc/.