Chỉ 4 năm nữa, miền Bắc sẽ có 5 thành phố trực thuộc Trung ương

Theo định hướng đến năm 2030, cả nước dự kiến có thêm 4 thành phố trực thuộc Trung ương gồm Quảng Ninh, Bắc Ninh, Ninh Bình và Khánh Hòa. Nếu lộ trình này được hiện thực hóa, riêng khu vực phía Bắc sẽ có 5 thành phố trực thuộc Trung ương, bao gồm hai đô thị hiện hữu là Hà Nội, Hải Phòng cùng ba địa phương dự kiến được nâng cấp trong giai đoạn tới.

Quảng Ninh

Quảng Ninh đang được định hướng phát triển theo mô hình thành phố trực thuộc Trung ương hiện đại, thông minh và bền vững gắn với kinh tế biển. Theo quy hoạch chung vừa được phê duyệt, tỉnh sẽ trở thành trung tâm du lịch quốc gia và quốc tế, cực tăng trưởng quan trọng của phía Bắc cũng như cửa ngõ giao thương chiến lược với Trung Quốc.

Quy hoạch xác định Quảng Ninh phát triển theo mô hình "đô thị biển - biên giới - di sản", đồng thời thích ứng với biến đổi khí hậu. Đến năm 2030, thành phố đặt mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương với tăng trưởng GDP đạt 12%/năm, GRDP đầu người là 20.000 USD, tốc độ đô thị hóa là 75%.

Chiến lược phát triển của Quảng Ninh không theo hướng mở rộng đô thị dàn trải mà tập trung hình thành các chuỗi đô thị hạt nhân. Trong đó, Hạ Long được định hướng khai thác lợi thế cảnh quan vịnh biển và đồi núi; khu vực Yên Tử gắn với du lịch tâm linh và di sản; Vân Đồn, Cô Tô phát triển theo mô hình đô thị biển đảo hiện đại; còn Móng Cái giữ vai trò cửa ngõ giao thương quốc tế. Vịnh Cửa Lục được xác định là trung tâm kết nối phát triển đô thị theo mô hình đa cực, mở rộng lên phía bắc đồng thời là trung tâm hành chính mới của địa phương.

Bắc Ninh

Theo đề án đang được xây dựng, tỉnh đề xuất thành lập thành phố trực thuộc Trung ương trên cơ sở nguyên trạng địa giới hành chính hiện tại. Đồng thời, địa phương dự kiến thành lập thêm 13 phường mới từ các xã hiện hữu, nâng tổng số đơn vị hành chính cấp xã lên 99 đơn vị, gồm 46 phường và 53 xã.

Theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025 - 2030, Bắc Ninh đặt mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030, hướng tới tầm nhìn đến năm 2045 là đô thị xanh, văn minh và giàu bản sắc văn hóa. Trong giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh phấn đấu duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân khoảng 11 - 12% mỗi năm, thu nhập bình quân đầu người đạt từ 8.700 - 9.200 USD.

Lợi thế lớn nhất của Bắc Ninh hiện nay đến từ nền tảng công nghiệp điện tử và hệ thống hạ tầng đô thị phát triển mạnh trong nhiều năm qua. Địa phương này đang là cứ điểm sản xuất của hàng loạt tập đoàn công nghệ lớn, đồng thời sở hữu tốc độ đô thị hóa thuộc nhóm cao nhất cả nước.

Ninh Bình

Ninh Bình cũng đang xây dựng lộ trình cụ thể để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trong giai đoạn tới. Theo dự thảo đề án, giai đoạn 2026 - 2029 được xem là thời kỳ trọng tâm để địa phương hoàn thiện các tiêu chí đô thị loại I.

Theo kế hoạch, năm 2026 Ninh Bình đặt mục tiêu nâng tỷ lệ đô thị hóa lên khoảng 40%, thành lập mới tối thiểu 8 phường và hoàn thiện tiêu chuẩn đô thị loại II cho ít nhất 10 phường hiện hữu. Đến năm 2027, tỷ lệ đô thị hóa dự kiến đạt 45%, tiếp tục mở rộng thêm các đơn vị hành chính đô thị mới.

Sang năm 2028, địa phương hướng tới tỷ lệ đô thị hóa khoảng 50%, đồng thời hoàn thiện thêm các tiêu chí về hạ tầng và không gian đô thị. Năm 2029 sẽ là thời điểm tỉnh hoàn thiện hồ sơ để trình cấp có thẩm quyền xem xét Đề án thành lập thành phố trực thuộc Trung ương.

Một trong những lợi thế nổi bật của Ninh Bình là sở hữu Quần thể danh thắng Tràng An - Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới được UNESCO công nhận. Đây được xem là nền tảng quan trọng để địa phương phát triển mô hình đô thị xanh, kinh tế dịch vụ và du lịch sinh thái chất lượng cao.

Đáng chú ý, theo phương án sắp xếp đơn vị hành chính, sau khi sáp nhập với Nam Định và Hà Nam, tỉnh Ninh Bình mới dự kiến có diện tích tự nhiên gần 3.943km2 cùng quy mô dân số hơn 4,4 triệu người. Quy mô này được kỳ vọng sẽ mở ra không gian phát triển mới, tạo điều kiện hình thành các cực tăng trưởng và phát triển đô thị thông minh trong tương lai.