Cục Hải quan bồi dưỡng kỹ năng phát ngôn, xử lý khủng hoảng truyền thông cho cán bộ lãnh đạo phụ trách

Đây là một trong những hoạt động trọng tâm triển khai Kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng công chức năm 2026 của Cục Hải quan, nhằm nâng cao năng lực truyền thông, phát ngôn, cung cấp thông tin cho báo chí và xử lý các tình huống truyền thông phát sinh trong bối cảnh chuyển đổi số và môi trường thông tin số phát triển mạnh mẽ.

Phát biểu khai mạc, Phó Cục trưởng Cục Hải quan Trần Đức Hùng nhấn mạnh rằng sự phát triển của không gian mạng và các nền tảng truyền thông số đang làm thay đổi căn bản cách thức tiếp nhận, lan truyền và tác động của thông tin trong xã hội. Nếu trước đây thông tin chủ yếu được truyền tải theo mô hình một chiều từ cơ quan quản lý đến công chúng thì hiện nay mỗi cá nhân đều có thể trở thành một chủ thể tạo lập và lan tỏa thông tin.

Theo Phó Cục trưởng Trần Đức Hùng, thực tiễn đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với các cơ quan nhà nước trong việc chủ động truyền thông, cung cấp thông tin chính xác, minh bạch và kịp thời. Trong nhiều trường hợp, thách thức không chỉ nằm ở bản thân sự việc mà còn ở cách sự việc được nhìn nhận, diễn giải và lan truyền trong xã hội. Một khoảng trống thông tin nếu không được lấp đầy bằng thông tin chính thống có thể nhanh chóng bị thay thế bởi các suy diễn, nhận định thiếu kiểm chứng hoặc thông tin sai lệch.

Đối với ngành Hải quan - lĩnh vực thường xuyên tiếp xúc với cộng đồng doanh nghiệp, hoạt động xuất nhập khẩu và các đối tác quốc tế - mỗi thông tin chính thức được công bố đều có tác động trực tiếp tới hình ảnh, uy tín và mức độ tin cậy của cơ quan Hải quan. Vì vậy, truyền thông không còn đơn thuần là hoạt động hỗ trợ mà đã trở thành một bộ phận quan trọng trong công tác quản trị, điều hành và xây dựng niềm tin xã hội.

Phó Cục trưởng Trần Đức Hùng cũng ghi nhận những chuyển biến tích cực trong công tác truyền thông của ngành Hải quan thời gian qua. Nhiều đơn vị đã chủ động ứng dụng công nghệ số, đa dạng hóa hình thức truyền tải thông tin, tăng cường tương tác với người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, năng lực truyền thông giữa các đơn vị vẫn còn có sự chênh lệch nhất định; một số nơi còn lúng túng trong nhận diện nguy cơ truyền thông hoặc xử lý các tình huống phát sinh trên môi trường mạng.

Trên cơ sở đó, lớp học được thiết kế theo hướng gắn chặt với thực tiễn hoạt động của ngành Hải quan, kết hợp giữa kiến thức pháp luật, kỹ năng truyền thông hiện đại và các bài tập tình huống thực tế.

Trong chương trình, học viên được cập nhật các quy định mới về báo chí, phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí; trách nhiệm và thẩm quyền của người phát ngôn; kỹ năng làm việc với cơ quan báo chí; kỹ năng trả lời phỏng vấn, xây dựng thông điệp truyền thông; nhận diện, phòng ngừa và xử lý khủng hoảng truyền thông trên môi trường số.

Đặc biệt, lớp học dành nhiều thời lượng cho các nội dung thực hành như xử lý tình huống họp báo, trả lời phỏng vấn trước máy quay, xử lý các câu hỏi khó hoặc nhạy cảm từ báo chí, đồng thời rèn luyện kỹ năng kiểm soát thông điệp và hình ảnh cá nhân khi xuất hiện trước công chúng.

Một điểm mới đáng chú ý của chương trình năm nay là việc đưa nội dung ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào công tác truyền thông công vụ. Các chuyên gia đã giới thiệu những công cụ AI có thể hỗ trợ tổng hợp thông tin, xây dựng thông điệp, soạn thảo thông cáo báo chí, chuẩn bị bài phát biểu, xây dựng bộ câu hỏi - trả lời báo chí, nhận diện rủi ro truyền thông và hỗ trợ xử lý khủng hoảng trên không gian mạng.

Bên cạnh hoạt động đào tạo, Văn phòng cũng đã thông tin tới các đơn vị trong Ngành về dự thảo Quy chế phát ngôn, cung cấp và xử lý thông tin báo chí của Cục Hải quan. Những ý kiến đóng góp từ lãnh đạo các đơn vị sẽ là cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện quy chế, bảo đảm tính thống nhất, khả thi và phù hợp với yêu cầu thực tiễn khi Luật Báo chí và các văn bản hướng dẫn mới có hiệu lực.

Lớp bồi dưỡng diễn ra nghiêm túc, trách nhiệm với sự tham gia tích cực của các học viên. Trong bối cảnh cả hệ thống chính trị đang đẩy mạnh đổi mới phương thức quản trị, xây dựng bộ máy tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực và hiệu quả, công tác truyền thông ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo đồng thuận xã hội, củng cố niềm tin và lan tỏa các giá trị tích cực.

Cục Hải quan đề nghị các học viên sau lớp học tiếp tục vận dụng hiệu quả những kiến thức và kỹ năng đã được trang bị vào thực tiễn công tác; chủ động cung cấp thông tin chính xác, kịp thời; nâng cao năng lực nhận diện và xử lý rủi ro truyền thông; đồng thời sử dụng truyền thông như một công cụ quản trị hiện đại phục vụ công tác lãnh đạo, điều hành.

Lớp học được kỳ vọng sẽ góp phần xây dựng đội ngũ lãnh đạo phụ trách công tác truyền thông của ngành Hải quan có tư duy hiện đại, chuyên nghiệp, chủ động thích ứng với môi trường truyền thông số, qua đó tiếp tục củng cố hình ảnh lực lượng Hải quan hiện đại, minh bạch, liêm chính và phục vụ người dân, doanh nghiệp ngày càng tốt hơn./.