Vừa qua tại đặc khu Phú Quốc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Ngô Công Thức vừa chủ trì cuộc họp Hội đồng thẩm định nhằm xem xét, cho ý kiến đối với 5 đồ án quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000.
Các nội dung được đưa ra thẩm định gồm: phân khu Bãi Sao (phân khu 5), Bãi Ông Lang - Cửa Cạn (phân khu 3), Bãi Trường (phân khu 2), khu vực ven biển phía Đông (phân khu 9) và ven biển phía Tây Bắc (phân khu 11). Đây đều là những khu vực giữ vai trò trọng yếu trong cấu trúc phát triển tổng thể của Phú Quốc, vừa mang chức năng đô thị, vừa đóng vai trò động lực du lịch - dịch vụ.

Một góc đặc khu Phú Quốc. Ảnh: Ngô Trần Hải An
Đối với phân khu Bãi Sao, hội đồng đánh giá đồ án cơ bản tuân thủ định hướng quy hoạch chung, phát huy lợi thế bãi biển đẹp, đồng thời định hình rõ tính chất khu ở kết hợp du lịch nghỉ dưỡng. Đáng chú ý, không gian công viên ven biển, các trục tiếp cận biển cùng dải rừng phòng hộ đã được tổ chức theo hướng mở, phục vụ cộng đồng, một định hướng được yêu cầu duy trì xuyên suốt trong quá trình triển khai.
Ở khu vực ven biển phía Đông (phân khu 9), đồ án được nhận định đã thể hiện rõ vai trò trung tâm du lịch - dịch vụ, kết hợp nghỉ dưỡng sinh thái và thể thao biển. Hệ thống trục cảnh quan ven biển cùng không gian mở gắn với rừng phòng hộ được tổ chức tương đối đồng bộ, tạo nền tảng để thu hút các nhà đầu tư chiến lược trong tương lai.
Với phân khu Bãi Ông Lang - Cửa Cạn, định hướng phát triển đô thị - du lịch sinh thái phía Bắc đảo được thể hiện khá rõ nét, với cấu trúc không gian hài hòa giữa khu ở, du lịch và hệ sinh thái rừng - sông - biển. Các tuyến đi bộ, không gian ven sông, ven biển bước đầu được nghiên cứu, tạo hình ảnh một khu vực phát triển theo hướng sinh thái, mật độ thấp.
Tuy nhiên, để đảm bảo đúng tính chất "sinh thái", hội đồng yêu cầu tiếp tục siết chặt các chỉ tiêu về tỷ lệ cây xanh, diện tích không xây dựng, khoảng lùi công trình ven sông, ven biển cũng như giới hạn tầng cao tại các khu vực nhạy cảm. Đồng thời, cần hoàn thiện mạng lưới không gian mở liên tục, tăng cường kết nối với rừng phòng hộ và các điểm nhìn cảnh quan tự nhiên. Các giải pháp sử dụng năng lượng tái tạo, vật liệu thân thiện môi trường cũng được đặt ra như yêu cầu bắt buộc đối với các khu nghỉ dưỡng, dịch vụ.
Đối với phân khu ven biển phía Tây Bắc, hội đồng đặc biệt lưu ý nguy cơ phát triển quá mức dẫn đến bê tông hóa dải bờ biển. Theo đó, yêu cầu rà soát tổng thể mật độ xây dựng, tầng cao và quy mô công trình, đồng thời tăng tỷ lệ không gian xanh, mặt nước nhằm đảm bảo cân bằng sinh thái.
Bên cạnh đó, các giải pháp thích ứng biến đổi khí hậu, chống xói lở bờ biển và ứng dụng năng lượng mặt trời trong hạ tầng kỹ thuật, chiếu sáng, sân golf… cũng được yêu cầu bổ sung cụ thể trong đồ án.
Riêng phân khu Bãi Trường - khu vực được xem là "bộ mặt" của Phú Quốc được xác định giữ vai trò trung tâm đô thị - du lịch hỗn hợp, nơi tập trung các hoạt động thương mại, dịch vụ, vui chơi giải trí và tái định cư.
Hội đồng yêu cầu rà soát toàn diện các chỉ tiêu về dân số, đất ở, tầng cao nhằm đảm bảo không vượt khung cho phép của quy hoạch chung. Đồng thời, việc bảo vệ dải công viên ven biển liên tục, duy trì không gian công cộng và đảm bảo quyền tiếp cận biển của người dân được nhấn mạnh là nguyên tắc xuyên suốt.
Theo các quyết định đã được phê duyệt, quy mô các phân khu là rất lớn, trải dài hàng trăm đến hàng nghìn ha. Cụ thể, phân khu Bãi Sao có diện tích khoảng 436,31ha; khu ven biển phía Đông khoảng 1.673,8ha; Bãi Ông Lang – Cửa Cạn lên tới hơn 4.431ha; Bãi Trường khoảng 2.326,83ha và ven biển phía Tây Bắc khoảng 1.171,27ha.
Các khu vực này đều được định hướng phát triển theo mô hình đô thị - du lịch hỗn hợp, tích hợp nghỉ dưỡng cao cấp, thương mại dịch vụ, thể thao biển, sân golf, thậm chí có casino và các khu chức năng đặc thù.
Quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 được xem là công cụ pháp lý quan trọng, đóng vai trò định hướng tổng thể về không gian, hạ tầng và tổ chức phát triển. Đây cũng là cơ sở để triển khai các quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, phục vụ việc kêu gọi đầu tư và hiện thực hóa các dự án thành phần.
Việc đồng loạt rà soát, hoàn thiện các phân khu chiến lược cho thấy Phú Quốc đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc không gian phát triển theo hướng bài bản hơn, trong đó yêu cầu cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và bảo tồn hệ sinh thái được đặt lên hàng đầu.
Việt Nam hiện có 13 đặc khu trực thuộc các tỉnh, thành. Trong số 13 đặc khu mới được thành lập thì đặc khu Phú Quốc (tỉnh An Giang) và đặc khu Vân Đồn (tỉnh Quảng Ninh) là 2 đặc khu rộng lớn nhất cả nước với diện tích lần lượt là 575,29km2 và gần 584km2.