Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II nâng tầm vai trò kiến tạo không gian phát triển của doanh nghiệp BĐS

Ngoài ý nghĩa tôn vinh doanh nghiệp, dự án tiêu biểu, KTS. Trần Ngọc Chính - Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam kỳ vọng Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II sẽ góp phần định hình những chuẩn mực phát triển mới cho thị trường theo hướng hiện đại, bền vững và gắn với chiến lược phát triển quốc gia.

Đại hội XIV của Đảng đặt mục tiêu hình thành các cực tăng trưởng mạnh, các vùng động lực, đô thị và đặc khu kinh tế thế hệ mới ngang tầm khu vực và quốc tế. Trong tiến trình đó, vai trò của doanh nghiệp bất động sản không còn dừng lại ở phát triển dự án hay xây dựng công trình, mà còn tham gia sâu hơn vào nhiệm vụ kiến tạo không gian phát triển, kết nối hạ tầng, thu hút nguồn lực xã hội và tạo động lực tăng trưởng cho địa phương, vùng kinh tế.

Cùng với sự chuyển dịch đó, Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II được kỳ vọng là hoạt động tôn vinh doanh nghiệp và dự án tiêu biểu, cũng như góp phần định hình những chuẩn mực phát triển mới của thị trường. Thông qua hệ thống tiêu chí hướng tới quy hoạch đồng bộ, hạ tầng kết nối, chất lượng vượt trội, phát triển bền vững và năng lực cạnh tranh quốc tế, Giải thưởng phản ánh những yêu cầu mới đặt ra đối với doanh nghiệp bất động sản trong giai đoạn phát triển tiếp theo.

Xung quanh vấn đề này, Reatimes đã có cuộc trao đổi với KTS. Trần Ngọc Chính - Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, Thành viên Hội đồng Giám khảo Chung khảo Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II.

- Đại hội XIV của Đảng đặt mục tiêu hình thành các cực tăng trưởng mạnh, các vùng kinh tế trọng điểm, đô thị lớn và các đặc khu kinh tế thế hệ mới ngang tầm khu vực và toàn cầu. Theo ông, doanh nghiệp bất động sản có vai trò gì trong việc hiện thực hóa các tầm nhìn này?

KTS. Trần Ngọc Chính: Theo Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Việt Nam có 6 vùng kinh tế - xã hội chính, gồm: Vùng Trung du và miền núi phía Bắc, vùng Đồng bằng sông Hồng, vùng Bắc Trung Bộ, vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, vùng Đông Nam Bộ và vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Như vậy, không gian phát triển quốc gia đang được mở rộng theo hướng liên kết vùng, phát huy lợi thế của từng khu vực và hình thành các động lực tăng trưởng mới. Trong bối cảnh đó, ngành bất động sản là một trong những lĩnh vực trực tiếp tham gia tổ chức không gian phát triển kinh tế - xã hội.

Bởi khi nói tới việc hình thành các cực tăng trưởng mới, các đô thị lớn hay các trung tâm kinh tế quy mô khu vực, thì đi cùng với đó phải là sự xuất hiện của các khu đô thị hiện đại, các trung tâm thương mại - dịch vụ, khu công nghiệp, logistics, du lịch và hệ thống hạ tầng đồng bộ. Đây chính là không gian hoạt động của bất động sản.

Tôi cho rằng vai trò của bất động sản hiện nay không chỉ nằm ở việc tạo ra các công trình, mà còn lan tỏa mạnh mẽ đến nhiều lĩnh vực, ngành nghề khác như vật liệu xây dựng, hạ tầng kỹ thuật, giao thông, cấp điện, cấp nước, thoát nước, công nghệ xây dựng và các ngành dịch vụ liên quan.

Một khu đô thị hiện đại giờ đây phải giải quyết đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội; hướng tới hình thành những trung tâm kinh tế, đô thị và đặc khu kinh tế thế hệ mới ngang tầm khu vực và quốc tế. Điều này đòi hỏi ngành bất động sản không thể phát triển theo tư duy cục bộ hay ngắn hạn, mà phải gắn với quy hoạch dài hạn, gắn với hạ tầng chiến lược, logistics, cảng biển, sân bay, tài chính, dịch vụ và khả năng thu hút đầu tư quốc tế.

Chúng ta có thể thấy rõ điều này ở những khu vực đang được định hướng trở thành các cực tăng trưởng mới như Phú Quốc, khu vực TP.HCM mở rộng hay các hành lang kinh tế ven biển. Bên cạnh việc phát triển đô thị, thì ở cấp độ cao hơn là kiến tạo các không gian phát triển mới có khả năng kết nối sâu với chuỗi kinh tế khu vực và toàn cầu. Vì vậy, tôi cho là doanh nghiệp bất động sản trong giai đoạn tới sẽ tiếp tục tham gia trực tiếp vào quá trình kiến tạo các cực phát triển mới cho nền kinh tế.

- Bất động sản không chỉ là câu chuyện nhà ở hay phát triển dự án, mà đang gắn trực tiếp với quá trình phát triển đô thị, hạ tầng, liên kết vùng và nâng cao chất lượng sống của người dân. Vậy theo ông, trong định hướng phát triển mà Đại hội XIV của Đảng đã đặt ra, ngành bất động sản sẽ giữ vai trò như thế nào trong việc hình thành các đô thị hiện đại và các không gian phát triển mới?

KTS. Trần Ngọc Chính: Theo tôi, khi nói đến các mục tiêu tăng trưởng kinh tế, trước hết phải nói đến phát triển đô thị và phát triển đô thị thì không thể tách rời bất động sản. Thậm chí có thể nói bất động sản là một trong những động lực dẫn dắt quá trình đô thị hóa.

Tuy nhiên, cần nhìn nhận đúng rằng bất động sản không chỉ là nhà ở. Bản chất của lĩnh vực này là yếu tố kết nối toàn bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội... và là nơi người dân trực tiếp thụ hưởng cuộc sống.

Chính vì vậy, khi phát triển bất động sản, phải đặt trong một cấu trúc tổng thể, đó là mối liên kết của các đô thị. Mỗi dự án không thể đứng riêng lẻ, mà phải nằm trong một hệ thống có sự đồng bộ về hạ tầng, tiện ích. Hơn thế, cần phải có sự gắn kết chặt chẽ giữa các đô thị với nhau, giữa thành phố với nông thôn, và rộng hơn là giữa các vùng, khu vực.

Sự liên kết này trước hết thể hiện ở hạ tầng giao thông. Tiếp theo, để các đô thị vận hành hiệu quả và tạo ra giá trị lan tỏa, cần hình thành một hệ thống liên hoàn như trường học, bệnh viện, các dịch vụ công cộng... nhằm bảo đảm cho đời sống của người dân.

Một đô thị không chỉ là nơi để ở, mà còn phải tạo được sinh kế, tạo việc làm và tạo sức sống cho cả khu vực xung quanh. Một đô thị tốt phải là nơi nhiều tầng lớp người dân có thể cùng sinh sống, làm việc và phát triển. Khi đó, đô thị mới thực sự trở thành một không gian phát triển đúng nghĩa, chứ không đơn thuần là một dự án bất động sản.

Bên cạnh đó, trong bối cảnh hiện nay, quy hoạch và phát triển bất động sản còn phải tính đến khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, với các yếu tố hạ tầng kỹ thuật, thoát nước, tổ chức không gian đô thị. Cho nên, khi đánh giá một dự án bất động sản, cần xem xét toàn diện các yếu tố quy hoạch, hạ tầng, môi trường sống, khả năng vận hành và thích ứng lâu dài. Tất cả những yếu tố đó đều hướng đến mục tiêu chung là phát triển bền vững.

- Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II hướng tới tôn vinh các doanh nghiệp và dự án tiêu biểu ở nhiều hạng mục như khu đô thị; khu du lịch, nghỉ dưỡng; doanh nghiệp phát triển bất động sản công nghiệp... Là chuyên gia trực tiếp tham gia vào quá trình chấm giải của Giải thưởng, ông đánh giá thế nào về ý nghĩa của các tiêu chí trong giai đoạn phát triển mới của thị trường cũng như của đất nước?

KTS. Trần Ngọc Chính: Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam là một giải thưởng lớn, có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Bởi ngoài ý nghĩa ghi nhận các doanh nghiệp và dự án tiêu biểu, thông qua hệ tiêu chí đánh giá, Giải thưởng phần nào cũng phản ánh những xu hướng phát triển mà thị trường đang hướng tới.

Như tôi đã nói, phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới gắn chặt với sự phát triển của các khu đô thị, khu công nghiệp, khu dịch vụ và khu nghỉ dưỡng. Nói cách khác, sự phát triển của bất động sản đang góp phần trực tiếp tạo ra các không gian phát triển mới cho nền kinh tế.

Chính vì vậy, việc Giải thưởng tôn vinh các dự án, các doanh nghiệp tiêu biểu theo tôi là rất cần thiết. Đây không chỉ là sự ghi nhận đối với những doanh nghiệp làm tốt, mà còn góp phần tạo ra những chuẩn mực mới cho thị trường.

Bên cạnh đó, nếu nói đến việc coi đây là một "thước đo" cho thị trường, thì theo tôi, điều quan trọng không nằm ở các danh hiệu "Top 10", mà nằm ở chất lượng tiêu chí và cách thức đánh giá. Thước đo ở đây, trước hết phải là tính bền vững, gắn với yêu cầu chủ đạo mà lãnh đạo Đảng và Nhà nước đã đặt ra: Phát triển nhanh nhưng phải bền vững.

Chẳng hạn, một khu đô thị được gọi là "đáng sống" thì trước hết phải được quy hoạch tốt, có hạ tầng đồng bộ, không gian sống phù hợp và chất lượng dịch vụ đáp ứng được nhu cầu thực tế của người dân. Đồng thời, đô thị đó phải tạo được cơ hội sống, làm việc và phát triển cho nhiều nhóm dân cư khác nhau.

Hay với các doanh nghiệp bất động sản công nghiệp, cần phải vừa đáp ứng yêu cầu phát triển hạ tầng sản xuất, vừa tạo ra được môi trường sản xuất hiện đại, có khả năng kết nối, thu hút đầu tư và tạo động lực phát triển cho cả khu vực.

Tôi cũng rất đồng tình khi Giải thưởng năm nay đưa vào hạng mục Top 10 dự án bất động sản phát triển bền vững nhất Việt Nam. Trong đó đề cao các tiêu chí như áp dụng công nghệ xanh, tiết kiệm năng lượng; sử dụng vật liệu thân thiện môi trường; đạt các chứng chỉ xanh như LEED, Lotus, EDGE hoặc tương đương; có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững của quốc gia.

Theo tôi, đây là hướng tiếp cận rất đúng trong bối cảnh hiện nay. Bởi phát triển đô thị và bất động sản không thể chỉ chạy theo tốc độ, mà phải tính đến hiệu quả lâu dài và khả năng thích ứng trong tương lai.

Ở góc độ rộng hơn, Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II còn có vai trò dẫn dắt thị trường thông qua hệ tiêu chí của mình. Tức là từ những dự án, doanh nghiệp được vinh danh, thị trường có thể nhận diện được đâu là mô hình phát triển tốt, đâu là xu hướng cần hướng tới.

Vì vậy, Giải thưởng đang hướng tới sứ mệnh cao hơn là trở thành chuẩn mực thúc đẩy thị trường phát triển theo hướng bài bản, hiện đại và bền vững.

- Thưa ông, trước nhiệm vụ hình thành các đô thị, trung tâm kinh tế và đặc khu kinh tế thế hệ mới ngang tầm khu vực và quốc tế, các dự án bất động sản và đô thị Việt Nam đang đứng trước yêu cầu nâng chuẩn ra sao?

KTS. Trần Ngọc Chính: Trước hết, ngành bất động sản phải thay đổi tư duy, không thể phát triển theo hướng ngắn hạn, manh mún hay cục bộ, mà phải đặt trong tầm nhìn dài hạn, gắn với chiến lược của quốc gia và liên kết vùng.

Hiện nay, nhiều quốc gia thành công với xu hướng này là bởi họ hình thành được những trung tâm kinh tế, đô thị và dịch vụ có khả năng kết nối mạnh với khu vực và quốc tế. Muốn làm được điều đó, yếu tố nền tảng trước hết vẫn là quy hoạch và hạ tầng chiến lược.

Theo tôi, các đô thị hiện đại trong tương lai phải được phát triển đồng bộ với hệ thống giao thông lớn như cao tốc, cảng biển, sân bay, đường sắt tốc độ cao... Khi hạ tầng kết nối tốt, khả năng thu hút đầu tư, dòng vốn, lao động chất lượng cao và các hoạt động dịch vụ sẽ tăng lên rất mạnh.

Bên cạnh đó, chất lượng phát triển đô thị cũng cần thay đổi theo hướng hiện đại hơn. Tức là không chỉ phát triển nhà ở hay mở rộng không gian xây dựng, mà phải hình thành được môi trường sống, môi trường làm việc và môi trường đầu tư có chất lượng cao.

Một đô thị muốn có khả năng cạnh tranh ở tầm khu vực thì phải hội tụ nhiều yếu tố: Quy hoạch tốt, hạ tầng tốt, môi trường sống tốt, khả năng kết nối quốc tế tốt và đặc biệt là phải tạo ra cơ hội phát triển cho người dân và doanh nghiệp.

Ngoài ra, yếu tố quản trị và môi trường pháp lý cũng rất quan trọng. Nhà đầu tư quốc tế hiện nay quan tâm đến quỹ đất hay quy mô thị trường, nhưng cũng yêu cầu rất cao về sự minh bạch, ổn định của chính sách và khả năng vận hành của đô thị.

Việt Nam có nhiều lợi thế để phát triển các đô thị và trung tâm kinh tế mới như vị trí địa lý thuận lợi, quy mô dân số lớn, kinh tế tăng trưởng nhanh và môi trường chính trị ổn định. Tuy nhiên, để biến những lợi thế đó thành năng lực cạnh tranh thực sự, chúng ta cần tiếp tục đầu tư mạnh vào hạ tầng, nâng cao chất lượng quy hoạch và phát triển đô thị theo hướng bền vững, hiện đại hơn.

Tôi cho rằng, bất động sản giữ vai trò rất quan trọng khi trực tiếp tham gia vào quá trình hình thành các không gian phát triển mới, trung tâm kinh tế mới và nâng cao vị thế của Việt Nam trong khu vực.

Trong giai đoạn tới, yêu cầu đặt ra là hướng tới hình thành những trung tâm kinh tế, đô thị và đặc khu có khả năng cạnh tranh ở quy mô khu vực và quốc tế. Chẳng hạn, Phú Quốc được lựa chọn đăng cai APEC 2027, thì chúng ta phải xây dựng Phú Quốc trở thành đặc khu vươn tầm thế giới. Trong đó, cần có các công trình, dự án bất động sản chất lượng quốc tế. Hay khu vực TP.HCM mở rộng được tăng cường kết nối thông qua hệ thống cảng biển, metro và sân bay Long Thành.

Để các không gian này phát triển đúng tầm, bất động sản phải gắn chặt với quy hoạch dài hạn, hạ tầng chiến lược và liên kết vùng, liên kết quốc tế. Đồng thời, cần mở rộng cách tiếp cận về không gian phát triển, không chỉ trên mặt đất mà cả không gian ngầm, không gian biển, không gian tầng cao và các mô hình đô thị mới trong tương lai.

- Ông muốn nhắn gửi gì tới các dự án và doanh nghiệp bất động sản sẽ được vinh danh tại Giải thưởng Quốc gia Bất động sản lần thứ II để tiếp tục tạo dựng uy tín và lan tỏa giá trị bền vững đối với thị trường?

KTS. Trần Ngọc Chính: Sau khi được vinh danh, điều quan trọng nhất là các dự án và doanh nghiệp phải tiếp tục chứng minh được giá trị của mình trong thực tiễn. Một giải thưởng sẽ thực sự ý nghĩa khi danh hiệu đó tiếp tục được khẳng định bằng chất lượng vận hành, bằng sự hài lòng của người dân, khách hàng và bằng đóng góp cụ thể cho sự phát triển chung.

Theo tôi, một dự án bất động sản có giá trị lâu dài phải hội tụ một số yếu tố cơ bản. Thứ nhất là tạo được sinh kế, tức là người dân đến đó có việc làm, có cơ hội phát triển. Thứ hai là có điều kiện sống tốt và bền vững, từ hạ tầng, môi trường đến dịch vụ. Thứ ba là có tính kết nối cao, đặc biệt với các trung tâm lớn và cực phát triển mới.

Chẳng hạn, với Top 10 khu du lịch, nghỉ dưỡng tốt nhất Việt Nam, các dự án được vinh danh vừa phục vụ nhu cầu ở, nghỉ dưỡng, đầu tư, vừa phải có khả năng tạo ra sức hút đối với dòng vốn, dân cư, lao động chất lượng cao và cả nhà đầu tư quốc tế. 

Hay với hạng mục Top 10 dự án bất động sản phát triển bền vững nhất Việt Nam, thì giá trị còn nằm ở khả năng phát triển lâu dài, thích ứng với biến đổi khí hậu, sử dụng công nghệ xanh, tiết kiệm năng lượng, vật liệu thân thiện môi trường và tạo ra môi trường sống bền vững cho người dân. 

Tóm lại, giá trị sau vinh danh của giải thưởng còn nằm ở niềm tin và sức lan tỏa đối với thị trường. Những dự án, doanh nghiệp được vinh danh phải thực sự xứng đáng để doanh nghiệp tự hào, người dân tin tưởng và nhà đầu tư xem đó như một cơ sở tham chiếu về chất lượng phát triển.

Do đó, trong quá trình đánh giá, chúng tôi không chỉ dựa vào hồ sơ hay nhận định chuyên môn, mà còn gắn với thực tiễn vận hành, chất lượng sống và phản hồi từ chính người dân, khách hàng, nhà đầu tư.

Có thể nói, sức nặng của Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II không chỉ nằm ở thời điểm xướng tên, mà kỳ vọng sẽ tiếp tục khẳng định trong quá trình đóng góp vào sự phát triển đô thị, kiến tạo môi trường sống và tạo ra giá trị bền vững cho cộng đồng trong suốt vòng đời của dự án.