Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II và cuộc "chuyển mình" của thị trường địa ốc

Trong quá trình phát triển của nền kinh tế, bất động sản được nhìn nhận là một trong những ngành kinh tế có sức lan tỏa lớn, tham gia trực tiếp vào quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa, phát triển hạ tầng và kiến tạo các không gian tăng trưởng mới cho nền kinh tế.

Chính vì vậy, những doanh nghiệp và dự án được ghi nhận ở mỗi giai đoạn không chỉ phản ánh diện mạo của thị trường bất động sản, mà ở một mức độ nhất định còn phác họa những xu hướng phát triển của nền kinh tế trong tương lai.

Nhìn từ kết quả Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II, có thể thấy nhiều chuyển động mới đang dần hiện rõ trong cộng đồng doanh nghiệp địa ốc. Từ phát triển xanh, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, nhà ở xã hội, bất động sản công nghiệp đến chất lượng sống, tính chuyên nghiệp và trách nhiệm với cộng đồng, nhiều giá trị từng được xem là xu hướng đang từng bước trở thành những chuẩn mực mới của thị trường trong giai đoạn phát triển mới.

Những doanh nghiệp và dự án được vinh danh tại Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II bên cạnh quy mô đầu tư và kết quả kinh doanh còn được ghi nhận bởi những đóng góp cho cộng đồng, khả năng đáp ứng nhu cầu thực, tư duy đổi mới sáng tạo và tầm nhìn phát triển bền vững.

Sự thay đổi trong các tiêu chí được tôn vinh cũng phản ánh sự dịch chuyển trong hệ giá trị của thị trường, nơi chất lượng, hiệu quả và tính bền vững ngày càng trở thành những thước đo quan trọng của năng lực cạnh tranh và sự phát triển dài hạn.

Phát biểu tại Lễ trao Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh đánh giá cao việc Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II không chỉ ghi nhận các doanh nghiệp, dự án thành công về đầu tư và kinh doanh, mà còn đề cao những giá trị như đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển xanh, nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, trách nhiệm cộng đồng và phát triển bền vững. Theo ông, đây chính là những chuẩn mực mới mà thị trường bất động sản Việt Nam cần hướng tới trong giai đoạn phát triển tiếp theo.

Theo đó, Giải thưởng đã vinh danh 12 hạng mục cùng một Giải Đặc biệt. Ở nhóm doanh nghiệp, giải thưởng ghi nhận các hạng mục như: Top 10 doanh nghiệp bất động sản hàng đầu Việt Nam; Top 10 doanh nghiệp bất động sản triển vọng nhất Việt Nam; Top 10 doanh nghiệp phát triển bất động sản công nghiệp hàng đầu Việt Nam; Top 10 doanh nghiệp tiên phong phát triển nhà ở xã hội; Top 10 doanh nghiệp ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tiêu biểu trong lĩnh vực bất động sản Việt Nam; Top 10 doanh nghiệp tư vấn và phát triển kinh doanh bất động sản tốt nhất Việt Nam; Top 10 doanh nghiệp cung ứng dịch vụ hiệu quả cho ngành bất động sản Việt Nam.

Ở nhóm dự án, giải thưởng tôn vinh Top 10 dự án khu đô thị đáng sống nhất Việt Nam; Top 10 dự án hướng tới mục tiêu phát triển bền vững tiêu biểu nhất Việt Nam; Top 10 dự án nhà ở thương mại tiềm năng nhất Việt Nam; Top 10 đô thị du lịch, nghỉ dưỡng, giải trí tốt nhất Việt Nam; Top 10 đô thị du lịch, nghỉ dưỡng, giải trí tiềm năng nhất Việt Nam. 

Việc các hạng mục được mở rộng và bao quát nhiều lĩnh vực khác nhau không chỉ phản ánh bức tranh phát triển ngày càng toàn diện của thị trường bất động sản Việt Nam mà còn cho thấy những giá trị và xu hướng đang ngày càng được đề cao trong giai đoạn mới.

Theo TS. Nguyễn Văn Khôi, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Trưởng Ban chỉ đạo Giải thưởng, Chủ tịch Hội đồng Giám khảo Chung khảo, Thành viên Hội đồng Tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng Chính phủ, nguyên Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, nguyên Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội, giá trị của một dự án không còn được đo đơn thuần bằng quy mô đầu tư hay diện tích phát triển, mà quan trọng hơn là khả năng đáp ứng nhu cầu thực tiễn và tạo ra những giá trị tích cực cho cộng đồng.

Ông cho rằng có những dự án chỉ vài hecta nhưng được tổ chức hợp lý, phù hợp với nhu cầu của người dân và điều kiện thực tế của địa phương. Nhiều doanh nghiệp lựa chọn bổ sung các chức năng còn thiếu trong những không gian đô thị hiện hữu, phát triển các tiện ích cộng đồng, thương mại, dịch vụ hoặc kinh tế đêm, qua đó góp phần hoàn thiện hệ sinh thái sống và tạo thêm động lực cho khu vực.

"Điều đó cho thấy dù quy mô lớn hay nhỏ, doanh nghiệp đều có thể thành công nếu có ý tưởng tốt, lựa chọn đúng phân khúc, đúng nhu cầu thực của thị trường và góp phần tạo nên những không gian sống chất lượng, phù hợp với nhiều nhóm đối tượng khác nhau, từ nhà ở trung cấp đến cao cấp", TS. Nguyễn Văn Khôi nhấn mạnh.

Chất lượng và cơ cấu hồ sơ tham dự năm nay cũng phản ánh khá rõ xu hướng chuyển dịch đó. Bên cạnh các loại hình bất động sản truyền thống, nhiều doanh nghiệp đã đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, quản trị số và vận hành số trong toàn bộ quá trình phát triển dự án. Theo TS. Nguyễn Văn Khôi, đây là tín hiệu cho thấy cộng đồng doanh nghiệp đang chủ động thích ứng với yêu cầu của nền kinh tế số và những chuẩn mực quản trị hiện đại.

Theo nhà báo Phạm Nguyễn Toan, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Chủ tịch Liên Chi hội Bất động sản Công nghiệp Việt Nam, Tổng Biên tập Tạp chí điện tử Bất động sản Việt Nam, Trưởng Ban Tổ chức Giải thưởng, Thành viên Hội đồng Giám khảo Chung khảo Giải thưởng, ở nhiều hạng mục, số lượng doanh nghiệp nổi bật gần gấp đôi số lượng được trao giải, cho thấy mặt bằng chất lượng của cộng đồng doanh nghiệp bất động sản đã có sự cải thiện rõ rệt.

Qua quá trình khảo sát và chấm chọn, Hội đồng Giám khảo ghi nhận xu hướng ngày càng rõ nét của nhiều doanh nghiệp trong việc theo đuổi triết lý "công trình thật, giá trị thật", chú trọng hơn tới chất lượng sản phẩm, uy tín thương hiệu, tính minh bạch và giá trị sử dụng thực tế của dự án.

Theo GS. TSKH. NGND. Vũ Minh Giang, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo Đại học Quốc gia Hà Nội, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, Ủy viên Hội đồng Di sản văn hóa Quốc gia, Thành viên Hội đồng Giám khảo Chung khảo Giải thưởng, tầm vóc của các doanh nghiệp bất động sản Việt Nam đang ngày càng được nâng cao. Không chỉ bắt kịp, nhiều doanh nghiệp đã chủ động đón đầu những xu hướng phát triển mới của thế giới.

Bên cạnh phản ánh hiện trạng của thị trường, kết quả Giải thưởng năm nay còn cho thấy cách thị trường nhìn nhận về tiềm năng trong tương lai. Một điểm đáng chú ý từ mùa giải năm nay là các hạng mục Top 10 dự án nhà ở thương mại tiềm năng nhất Việt Nam và Top 10 đô thị du lịch, nghỉ dưỡng, giải trí tiềm năng nhất Việt Nam đều đặt ra những yêu cầu chặt chẽ về pháp lý, tính khả thi tài chính, tiến độ triển khai và khả năng đóng góp cho phát triển đô thị, địa phương. Điều đó cho thấy sau giai đoạn thanh lọc, thị trường đang dần quay trở lại với những giá trị thực, nơi "tiềm năng" phải được bảo chứng bằng năng lực triển khai và khả năng hiện thực hóa dự án trong thực tế.

Nhìn từ những doanh nghiệp và dự án được vinh danh, có thể thấy nhiều chuẩn mực phát triển mới đang dần hình thành trên thị trường địa ốc. Đó cũng là nền tảng cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo của ngành bất động sản trong bối cảnh nền kinh tế bước vào chu kỳ phát triển mới.

Trước hết, kết quả của Giải đặc biệt và hạng mục Top 10 doanh nghiệp bất động sản hàng đầu Việt Nam cho thấy một thay đổi đáng chú ý trong cách nhìn nhận về vị thế dẫn đầu của doanh nghiệp bất động sản.

Bên cạnh các tiêu chí quy mô vốn, quỹ đất hay số lượng dự án, bộ tiêu chí của Giải đặc biệt và Top 10 doanh nghiệp bất động sản hàng đầu Việt Nam đã cho thấy một cách tiếp cận toàn diện hơn. Doanh nghiệp được xét chọn phải sở hữu ít nhất một dự án quy mô tiêu biểu đã hoàn thành và đưa vào vận hành trong vòng 5 năm gần đây, với danh mục sản phẩm đa dạng ở nhiều phân khúc.

Đồng thời, bên cạnh năng lực tài chính, chất lượng danh mục dự án và uy tín thương hiệu, các doanh nghiệp được vinh danh còn phải chứng minh khả năng dẫn dắt xu hướng phát triển, tạo tác động lan tỏa và chủ động tham gia vào các nhiệm vụ quan trọng của quốc gia như phát triển nhà ở xã hội, đầu tư hạ tầng chiến lược, chuyển đổi số, ứng phó biến đổi khí hậu, phát triển bền vững và các chương trình an sinh xã hội.

Chính vì vậy, tại Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II, Hội đồng Giám khảo đã quyết định trao Giải đặc biệt cho Công ty Cổ phần Vinhomes nhằm tôn vinh đơn vị có những đóng góp nổi bật nhất cho thị trường cũng như cho sự phát triển chung của nền kinh tế.

Điều đó cho thấy khái niệm "doanh nghiệp dẫn đầu" đang được mở rộng, từ vai trò của một nhà phát triển dự án sang vai trò của lực lượng kiến tạo không gian phát triển mới và đồng hành cùng các mục tiêu phát triển dài hạn của đất nước. Theo TS. Nguyễn Văn Khôi, Công ty Cổ phần Vinhomes được đánh giá cao nhờ khả năng kiến tạo các đại đô thị đồng bộ và mở rộng những không gian phát triển mới cho nền kinh tế.

Đáng chú ý, nhiều dự án của doanh nghiệp đang được định hướng phát triển theo mô hình TOD (phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng), trong đó hạ tầng giao thông, đặc biệt là đường sắt và các nhà ga, đóng vai trò là động lực để mở rộng các chức năng thương mại, dịch vụ, du lịch và nghỉ dưỡng.

"Việc hình thành các không gian phát triển mới dựa trên giao thông công cộng, trong đó đường sắt đóng vai trò trục kết nối và động lực phát triển là một cách tiếp cận TOD khá mới và đáng chú ý tại Việt Nam hiện nay", TS. Nguyễn Văn Khôi nhận định.

Kết quả Top 10 doanh nghiệp bất động sản hàng đầu Việt Nam năm nay cũng cho thấy không có một công thức chung cho vị thế dẫn đầu. Thay vào đó, mỗi doanh nghiệp đang lựa chọn một hướng đi riêng để tạo ra giá trị và đóng góp cho sự phát triển của thị trường.

Một trong những xu hướng nổi bật là việc phát triển bất động sản gắn với du lịch, dịch vụ và hệ sinh thái trải nghiệm. Sun Property (thành viên Tập đoàn Sun Group), Tập đoàn CEO (CEO Group) hay Tập đoàn KN Holdings là những đại diện tiêu biểu cho cách tiếp cận này.

Nếu Sun Property theo đuổi triết lý "làm đẹp những vùng đất", kiến tạo các điểm đến mang tính biểu tượng tại Phú Quốc, Hạ Long, Đà Nẵng hay Sa Pa, thì CEO Group lại kiên định với triết lý "Vì một cuộc sống hạnh phúc", phát triển các dự án gắn với nâng cao chất lượng sống cho cộng đồng và sự phát triển của địa phương. Trong khi đó, KN Holdings xây dựng hệ sinh thái đa ngành từ bất động sản, du lịch, khu công nghiệp - logistics đến năng lượng tái tạo, qua đó góp phần mở rộng không gian phát triển cho nhiều vùng đất.

Bên cạnh đó, quá trình hội nhập quốc tế và nâng chuẩn thị trường cũng đang trở thành một xu hướng ngày càng rõ nét. BIM Land ghi dấu ấn với chiến lược kiến tạo các điểm đến tích hợp và hợp tác với nhiều thương hiệu quốc tế, qua đó từng bước đưa các tiêu chuẩn toàn cầu vào thị trường trong nước và tạo ra những giá trị dài hạn cho địa phương. Masterise Group lại đại diện cho xu hướng quốc tế hóa mạnh mẽ của bất động sản Việt Nam thông qua các dự án bất động sản hàng hiệu, hệ thống quản lý theo chuẩn toàn cầu và mạng lưới hợp tác với nhiều thương hiệu quốc tế. Trong khi đó, BRG Group phát triển hệ sinh thái kinh tế dịch vụ đa ngành, đồng thời tạo dấu ấn với các dự án mang tính biểu tượng như Thành phố Thông minh Bắc Hà Nội hợp tác cùng Sumitomo (Nhật Bản), góp phần thúc đẩy quá trình phát triển đô thị thông minh tại Việt Nam.

Không ít doanh nghiệp cũng đang chủ động đổi mới mô hình phát triển để chuẩn bị cho các chu kỳ tăng trưởng mới của thị trường. Sunshine Group là một ví dụ tiêu biểu với chiến lược Sunshine 2.0, hướng tới mở rộng hệ sinh thái và kiến tạo những không gian tăng trưởng mới trong kỷ nguyên số.

Ở một góc độ khác, nhiều doanh nghiệp lại lựa chọn xây dựng bản sắc riêng bằng cách lấy con người, chất lượng sống và các giá trị bền vững làm trung tâm.

Văn Phú kiên định với triết lý "Vị nhân sinh", hướng tới kiến tạo những cộng đồng cư dân bền vững và nâng cao chất lượng sống cho con người. ROX Group theo đuổi triết lý "Sáng tạo thuận ích cho cuộc sống", xây dựng hệ sinh thái chuyên biệt và đề cao khả năng thích ứng trước những thay đổi của thị trường. Trong khi đó, DOJILAND mang theo dấu ấn thẩm mỹ và sự chỉn chu được kế thừa từ lĩnh vực vàng bạc đá quý của Tập đoàn DOJI, tạo nên những sản phẩm mang đậm bản sắc riêng.

Có thể thấy, đằng sau mỗi doanh nghiệp được vinh danh là một triết lý phát triển và một cách tiếp cận riêng. Tuy nhiên, điểm chung đều hướng tới việc tạo ra những giá trị vượt ra ngoài phạm vi của một dự án, đồng hành cùng sự phát triển kinh tế - xã hội và các mục tiêu dài hạn của quốc gia.

Dưới góc nhìn của PGS. TS. Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, thành viên Hội đồng Giám khảo Chung khảo Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II, chính sự trưởng thành về tư duy phát triển đã tạo nên tầm vóc mới cho cộng đồng doanh nghiệp bất động sản Việt Nam.

Ông cho rằng những tập đoàn bất động sản lớn ngày nay chính là những "người tạo chân dung cho đất nước thời kỳ mới". Bởi phía sau sự phát triển của Phú Quốc, Hạ Long, Đà Nẵng, Nha Trang, Sa Pa hay nhiều vùng đất khác là sự hiện diện của những hệ sinh thái bất động sản hiện đại, đồng bộ và ngày càng đẳng cấp, được kiến tạo bởi những doanh nghiệp hàng đầu như Vinhomes, Sun Property, Sunshine Group, CEO Group, BIM Land…

"Nhờ sự phát triển mạnh mẽ và ngày càng chuyên nghiệp của các doanh nghiệp bất động sản, diện mạo các đô thị đã được thay đổi, ngay cả nhiều vùng nông thôn, vùng khó khăn cũng đang được đánh thức", PGS. TS. Trần Đình Thiên nhận định.

Nhìn từ Giải đặc biệt và Top 10 doanh nghiệp bất động sản hàng đầu Việt Nam, có thể thấy chuẩn mực của vị thế dẫn đầu đang dần được mở rộng. Bên cạnh năng lực phát triển dự án, thị trường ngày càng đề cao khả năng kiến tạo hệ sinh thái, dẫn dắt xu hướng phát triển, tạo ra tác động lan tỏa và đồng hành cùng các mục tiêu phát triển dài hạn của quốc gia. Đây cũng là một trong những chuẩn mực mới đang dần hình thành trên thị trường bất động sản Việt Nam.

Nếu vị thế dẫn đầu của doanh nghiệp đang được mở rộng thông qua khả năng tạo ra những giá trị vượt ra ngoài phạm vi của một dự án, thì ở cấp độ sản phẩm, các tiêu chí được vinh danh tại Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II cũng phản ánh một sự dịch chuyển tương tự. Phát triển bền vững, tăng trưởng xanh và các tiêu chuẩn ESG đang ngày càng trở thành những yếu tố được thị trường và cộng đồng doanh nghiệp coi trọng hơn.

Điều đó cho thấy giá trị của một dự án bất động sản ngày càng được đánh giá bằng những đóng góp dài hạn đối với môi trường, cộng đồng và chất lượng sống của cư dân. Xu hướng này được thể hiện rõ qua hạng mục Top 10 dự án hướng tới mục tiêu phát triển bền vững tiêu biểu nhất Việt Nam. Khác với cách tiếp cận truyền thống, các dự án được vinh danh không chỉ được đánh giá ở chất lượng sản phẩm hay hiệu quả đầu tư, mà còn phải đáp ứng nhiều tiêu chí liên quan đến tăng trưởng bền vững, ứng dụng công nghệ xanh, sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường, tiết kiệm năng lượng, khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và đóng góp vào các mục tiêu phát triển bền vững của quốc gia.

Đặc biệt, các chứng chỉ công trình xanh quốc tế như LEED, EDGE, LOTUS hoặc các tiêu chuẩn tương đương cũng được đưa vào hệ thống tiêu chí đánh giá. Điều đó cho thấy bất động sản Việt Nam đang từng bước sử dụng chung một “ngôn ngữ xanh” với thế giới và ngày càng tiệm cận với những chuẩn mực phát triển quốc tế.

Đáng chú ý, đây cũng là một trong những hạng mục nhận được sự quan tâm lớn của cộng đồng doanh nghiệp tại mùa giải năm nay. Theo nhà báo Phạm Nguyễn Toan, phát triển bền vững là câu chuyện không thể đánh giá chỉ trong một hay hai năm mà cần được kiểm chứng bằng cả một quá trình tích lũy lâu dài thông qua năng lực quản trị, trách nhiệm xã hội, hiệu quả môi trường và những giá trị thực sự tạo ra cho cộng đồng. “Chính vì vậy, chúng tôi phải thêm cụm từ 'hướng tới', bởi có những giá trị cần thêm thời gian để kiểm chứng trong thực tế”, ông cho biết.

Theo ông Bùi Văn Doanh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Bất động sản Việt Nam (VIRES), áp lực phát triển bền vững đang làm thay đổi căn bản cách doanh nghiệp xây dựng bài toán đầu tư. Chi phí ban đầu có thể cao hơn, nhưng giá trị tài sản, hiệu quả vận hành và khả năng cạnh tranh của dự án trong dài hạn sẽ được nâng lên.

Ở góc độ quốc tế, ông Douglas Snyder, Giám đốc điều hành Hội đồng Công trình Xanh Việt Nam (VGBC) cho rằng phát triển xanh vừa là cơ hội để doanh nghiệp tạo lợi thế cạnh tranh, vừa là phương án bảo vệ giá trị tài sản trong dài hạn. Trong khi đó, ông Vũ Hồng Phong, chuyên gia công trình xanh của IFC (thuộc Nhóm Ngân hàng Thế giới) nhận định, những dự án đạt các tiêu chuẩn xanh và được ghi nhận bởi các giải thưởng uy tín sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, góp phần thúc đẩy quá trình "xanh hóa" ngành xây dựng và nâng cao chất lượng sống cho người dân.

Nhìn từ danh sách được vinh danh, có thể thấy phát triển bền vững đang dần trở thành một điều kiện cần đối với những doanh nghiệp theo đuổi chiến lược phát triển dài hạn. Đồng thời, các doanh nghiệp cũng đang hiện thực hóa mục tiêu đó theo nhiều cách khác nhau. 

Một số dự án lựa chọn mô hình đô thị sinh thái, lấy sự hài hòa với tự nhiên làm nền tảng để kiến tạo môi trường sống bền vững và nâng cao chất lượng sống của cư dân. Vinhomes Green Paradise Cần Giờ được định hướng trở thành đô thị sinh thái quy mô lớn gắn với hệ sinh thái đặc thù của khu vực, trong khi Eco Retreat của Nhà sáng lập Ecopark tiếp tục theo đuổi triết lý phát triển cân bằng giữa con người và thiên nhiên với mật độ cây xanh, mặt nước và các không gian chăm sóc sức khỏe được ưu tiên.

Một xu hướng khác là đưa các tiêu chuẩn xanh và hiệu quả vận hành dài hạn vào toàn bộ quá trình phát triển dự án. Mizuki Park của Nam Long, Imperia Sky Park của MIK Group hay Bắc Thăng Long Urban City của Sunshine Group phản ánh rõ cách tiếp cận này.

Trong khi đó, Sonasea Vân Đồn Harbor City, Charmora City, La Tiên Villa, Capital Square hay Khu Du lịch Quốc tế Đồi Rồng - Dragon Ocean Đồ Sơn cho thấy sự đa dạng của các mô hình phát triển bền vững, từ đô thị, nghỉ dưỡng đến các tổ hợp đa chức năng.

Nhìn từ các dự án được vinh danh có thể thấy phát triển bền vững trong bất động sản đang được hiểu theo nghĩa rộng hơn, không chỉ dừng lại ở yếu tố môi trường mà còn bao gồm khả năng vận hành lâu dài, chất lượng sống và những giá trị cộng đồng mà dự án tạo ra.

Không chỉ dừng lại ở yếu tố xanh, tư duy phát triển bền vững còn được mở rộng sang chất lượng sống của cư dân. Điều này được phản ánh rõ qua hạng mục Top 10 dự án khu đô thị đáng sống nhất Việt Nam.

Theo GS. TS. Hoàng Văn Cường, nguyên Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, thành viên Hội đồng Giám khảo Chung khảo Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II, nhiều doanh nghiệp hiện nay đã tiếp cận bất động sản theo hướng kiến tạo hệ sinh thái sống thay vì chỉ phát triển một dự án riêng lẻ. Nghĩa là doanh nghiệp ngày càng quan tâm nhiều hơn đến việc cư dân sẽ sống như thế nào, chất lượng cuộc sống được duy trì ra sao sau 5 năm, 10 năm chứ không chỉ là câu chuyện bán hàng ở thời điểm mở bán.

Qua khảo sát thực tế, GS. TSKH. NGND. Vũ Minh Giang cũng ghi nhận nhiều dự án tham gia xét giải năm nay không chỉ phát triển theo chiều rộng mà còn chú trọng hơn tới chiều sâu thông qua chất lượng sản phẩm, tầm nhìn dài hạn, các giá trị văn hóa, lịch sử và bản sắc địa phương.

Theo ông, trong xu thế hội nhập, một công trình hiện đại thôi là chưa đủ. Điều quan trọng hơn là công trình đó có tạo ra được giá trị văn hóa, góp phần gìn giữ bản sắc và làm giàu thêm diện mạo của vùng đất nơi nó hiện diện hay không. Những dự án làm được điều đó sẽ có sức sống bền vững hơn, đồng thời tạo ra giá trị lâu dài cho cộng đồng cũng như cho chính doanh nghiệp.

Ông cho rằng nhiều doanh nghiệp Việt Nam hiện nay đã chủ động học hỏi các mô hình phát triển tiên tiến trên thế giới, nhưng không sao chép máy móc mà tiếp thu có chọn lọc, hướng tới việc tạo ra những sản phẩm mang bản sắc riêng của Việt Nam và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế. Chính những giá trị khác biệt ấy sẽ tạo nên sức cạnh tranh bền vững của doanh nghiệp trong dài hạn.

Những quan sát đó cũng được phản ánh khá rõ qua các dự án được vinh danh năm nay. Nhiều doanh nghiệp đang hướng tới kiến tạo những hệ sinh thái sống hoàn chỉnh, nơi nhà ở được đặt trong một không gian đồng bộ gồm thương mại, dịch vụ, giáo dục, y tế, giải trí và các tiện ích cộng đồng.

Vinhomes Global Gate Cổ Loa, Vinhomes Royal Island Vũ Yên, Waterpoint hay T&T City Millennia là những ví dụ tiêu biểu cho xu hướng này. Các dự án đều hướng tới việc hình thành những cộng đồng dân cư hoàn chỉnh, nơi người dân có thể sinh sống, làm việc, học tập và tận hưởng các dịch vụ thiết yếu ngay trong nội khu.

Song song với xu hướng đô thị tích hợp, chất lượng môi trường sống cũng đang trở thành một trong những tiêu chí quan trọng hàng đầu. Điều đó lý giải vì sao Eco Central Park, Waterpoint, Vinhomes Royal Island hay Van Phuc City đều dành quỹ đất lớn cho cây xanh, mặt nước và các không gian công cộng, đưa thiên nhiên trở thành một phần cốt lõi của quy hoạch.

Khái niệm “đáng sống” cũng đang được mở rộng theo hướng toàn diện hơn. Ngày nay, cư dân kỳ vọng vào những trải nghiệm sống đa dạng hơn, từ nghỉ dưỡng, vui chơi, mua sắm, giải trí đến các hoạt động văn hóa và kết nối cộng đồng. Blanca City hay Vega City là những đại diện tiêu biểu cho xu hướng này khi kết hợp giữa chức năng đô thị, du lịch và dịch vụ trong cùng một không gian phát triển.

Bên cạnh những dự án đại diện cho các xu hướng mới, danh sách được vinh danh năm nay cũng ghi nhận những mô hình đã chứng minh được giá trị qua thời gian. Sự hiện diện của khu đô thị Phú Mỹ Hưng tiếp tục khẳng định rằng một khu đô thị đáng sống không chỉ được đánh giá ở thời điểm hình thành, mà còn ở khả năng duy trì chất lượng sống trong suốt quá trình vận hành.

Không chỉ quy hoạch hay cảnh quan, chất lượng quản lý vận hành và trải nghiệm sống thực tế cũng đang trở thành những tiêu chí ngày càng được người mua nhà quan tâm. Emerald Symphony hay Van Phuc City là những ví dụ cho xu hướng này.

Theo TS. KTS. Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, thành viên Hội đồng Giám khảo Chung khảo Giải thưởng, một đô thị đáng sống, thông minh và bền vững không thể được tạo nên chỉ bằng các công trình hay những tiện ích mang tính hình thức, mà phải được hình thành từ một tư duy phát triển dài hạn, có trách nhiệm với con người, với môi trường và với tương lai của đô thị.

Quan điểm này cũng phần nào lý giải vì sao các tiêu chí của Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II ngày càng chú trọng nhiều hơn tới chất lượng vận hành, khả năng tạo lập cộng đồng và những giá trị lâu dài mà dự án mang lại, thay vì chỉ dừng lại ở quy mô đầu tư hay hình thức kiến trúc.

Xu hướng phát triển bền vững cũng đang lan rộng sang lĩnh vực bất động sản du lịch và nghỉ dưỡng. Các dự án được vinh danh tại hạng mục Top 10 đô thị du lịch, nghỉ dưỡng, giải trí tốt nhất Việt Nam như CaraWorld Cam Ranh, Phu Quoc Marina, Wyndham Garden Sonasea Van Don, Legend Valley Ninh Bình, The Residence Resort & Villas, Tổ hợp du lịch nghỉ dưỡng và giải trí Crystal Holidays Harbour Vân Đồn hay Flamingo Cát Bà cho thấy chất lượng dịch vụ, cảnh quan, bản sắc địa phương và khả năng tạo ra những điểm đến hấp dẫn đang ngày càng được đề cao.

Điều đó cũng phản ánh sự thay đổi trong cách tiếp cận của phân khúc nghỉ dưỡng, khi giá trị của một dự án không chỉ được đo bằng quy mô đầu tư hay khả năng khai thác ngắn hạn, mà còn ở khả năng góp phần quảng bá hình ảnh địa phương, tạo ra những trải nghiệm khác biệt và phát triển hài hòa với tài nguyên, văn hóa bản địa.

Có thể nói, phát triển bền vững đang dần trở thành một tư duy phát triển xuyên suốt của thị trường bất động sản Việt Nam. Từ công trình xanh, khu đô thị đáng sống đến các dự án du lịch nghỉ dưỡng, giá trị của bất động sản ngày càng được nhìn nhận trong mối quan hệ hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, chất lượng sống và sự phát triển lâu dài của địa phương. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy thị trường đang từng bước chuyển từ tư duy phát triển theo chiều rộng sang chú trọng nhiều hơn tới chất lượng và giá trị bền vững.

Cùng với phát triển bền vững, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cũng đang trở thành một trong những động lực quan trọng nhất của thị trường bất động sản trong giai đoạn mới. 

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), Blockchain, Internet vạn vật (IoT), điện toán đám mây cùng các nền tảng PropTech đang tạo ra những chuyển biến sâu sắc trên toàn bộ chuỗi giá trị của ngành bất động sản. Nếu trước đây công nghệ chủ yếu hỗ trợ một số khâu riêng lẻ, thì nay đã hiện diện xuyên suốt từ quy hoạch, đầu tư, xây dựng, quản lý vận hành cho đến kinh doanh và chăm sóc khách hàng.

Chính bởi ý nghĩa đó, hạng mục Top 10 doanh nghiệp ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tiêu biểu cho lĩnh vực bất động sản Việt Nam được đánh giá là một trong những hạng mục phản ánh rõ nét nhất xu hướng vận động của thị trường trong thời kỳ mới.

Các tiêu chí xét chọn không chỉ tập trung vào kết quả kinh doanh mà còn nhấn mạnh tới khả năng tiên phong ứng dụng AI, Big Data, Blockchain, PropTech; hiệu quả thực tiễn của các giải pháp đổi mới sáng tạo; mức độ minh bạch hóa quy trình, nâng cao trải nghiệm khách hàng và tác động lan tỏa đối với quá trình chuyển đổi số của toàn ngành.

Danh sách doanh nghiệp được vinh danh năm nay cho thấy công nghệ đang được cộng đồng doanh nghiệp tiếp cận theo nhiều cách khác nhau.

Trước hết, nhiều doanh nghiệp đã xem công nghệ là động lực tăng trưởng cốt lõi trong chiến lược phát triển dài hạn. Sunshine Group là một ví dụ tiêu biểu với chiến lược Sunshine 2.0, từng bước đẩy mạnh ứng dụng AI trong vận hành và phát triển hệ sinh thái số NobleX, qua đó mở rộng từ vai trò nhà phát triển bất động sản sang kiến tạo hệ sinh thái đô thị - công nghệ.

Trong khi đó, Sai Gon High Rise lại lựa chọn cách tiếp cận công nghệ từ góc độ sản phẩm và trải nghiệm sống. Với dự án The Aspira, doanh nghiệp theo đuổi tiêu chí tối ưu công năng, ứng dụng công nghệ phục vụ nhu cầu thực của cư dân và từng bước số hóa toàn bộ quá trình phát triển dự án. Cách tiếp cận này cho thấy công nghệ đang ngày càng được sử dụng như một công cụ nâng cao chất lượng sản phẩm thay vì chỉ dừng lại ở yếu tố hình thức.

Một xu hướng khác là công nghệ đang được tích hợp trực tiếp vào quá trình quy hoạch và vận hành đô thị. North Hanoi Smart City - thành phố thông minh trung hòa carbon đầu tiên tại Việt Nam - được phát triển với nhiều giải pháp như lưới điện thông minh, hệ thống quản lý năng lượng, hạ tầng xe điện và nền tảng quản lý môi trường bằng IoT. Với sáu nhóm giải pháp thông minh từ năng lượng, quản lý, di chuyển đến kinh tế và chất lượng sống, dự án đang từng bước thiết lập những chuẩn mực mới cho đô thị Việt Nam trong kỷ nguyên số.

Không chỉ ở lĩnh vực đô thị, chuyển đổi số cũng đang lan sang bất động sản công nghiệp. ROX iPark Việt Nam là một ví dụ tiêu biểu cho việc ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và phát triển các khu công nghiệp thông minh hơn. Điều này cho thấy các khu công nghiệp thế hệ mới đang dần chuyển từ mô hình cung cấp quỹ đất đơn thuần sang những hệ sinh thái vận hành hiện đại và hiệu quả hơn.

Trong khi đó, Meey Group và Công ty TNHH Công nghệ Bất động sản Open Broker phản ánh vai trò ngày càng rõ nét của các doanh nghiệp PropTech trong quá trình hiện đại hóa thị trường bất động sản. Nếu Open Broker phát triển các nền tảng hỗ trợ giao dịch, thì Meey Group lại tập trung xây dựng hệ sinh thái công nghệ và hạ tầng dữ liệu phục vụ tra cứu, quản lý và phân tích thông tin bất động sản.

Quá trình chuyển đổi số cũng đang diễn ra mạnh mẽ ở lĩnh vực môi giới. Thiên Khôi Group lựa chọn công nghệ làm nền tảng phát triển với các giải pháp dựa trên Big Data, AI và quản trị số nhằm số hóa quy trình vận hành và nâng cao hiệu quả kết nối giao dịch.

Ở một hướng đi khác, Công ty TNHH Hòa Bình tập trung vào nghiên cứu công nghệ và vật liệu mới trong xây dựng, cho thấy đổi mới sáng tạo đang ngày càng mở rộng từ khâu vận hành sang chính quá trình tạo lập công trình.

Theo Ban Tổ chức Giải thưởng, dù lựa chọn những hướng đi khác nhau, điểm chung của các doanh nghiệp được vinh danh là đều xem công nghệ là động lực tăng trưởng cốt lõi trong chiến lược phát triển dài hạn.

Đáng chú ý, quá trình chuyển đổi số tại nhiều doanh nghiệp đã vượt ra khỏi phạm vi số hóa quy trình nội bộ để hướng tới xây dựng các hệ sinh thái công nghệ toàn diện, kết nối các chủ thể trong toàn bộ chuỗi giá trị bất động sản, từ nhà phát triển dự án, đơn vị môi giới, nhà đầu tư đến khách hàng cuối cùng.

Ở góc độ rộng hơn, GS. TS. Hoàng Văn Cường cho rằng việc xác lập mô hình tăng trưởng mới lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính là xu thế tất yếu của nền kinh tế trong giai đoạn phát triển mới. Trong quá trình đó, doanh nghiệp bất động sản không chỉ là nhà phát triển dự án mà còn là lực lượng kiến tạo những không gian phát triển mới, tạo nền tảng để các ngành kinh tế mới hình thành và bứt phá.

Có thể nói, công nghệ đang không còn đóng vai trò hỗ trợ đơn thuần mà dần trở thành một phần của mô hình tăng trưởng mới của ngành bất động sản. Khi cuộc cạnh tranh về quỹ đất và nguồn vốn dần được thay thế bằng cuộc cạnh tranh về dữ liệu, công nghệ và năng lực đổi mới sáng tạo, vị thế của doanh nghiệp sẽ ngày càng được quyết định bởi khả năng thích ứng và làm chủ những động lực tăng trưởng mới.

Một điểm đáng chú ý khác từ Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II là sự mở rộng của chuỗi giá trị bất động sản. Trong giai đoạn mới, giá trị của một dự án ngày càng được quyết định bởi cả một hệ sinh thái gồm tư vấn, phân phối, tài chính, xây dựng, quản lý vận hành và dịch vụ sau bán hàng.

Điều này được phản ánh rõ qua việc Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II không chỉ tôn vinh các doanh nghiệp phát triển dự án, mà còn ghi nhận nhiều mắt xích quan trọng khác trong chuỗi giá trị thông qua các hạng mục Top 10 doanh nghiệp tư vấn và phát triển kinh doanh bất động sản tốt nhất Việt Nam và Top 10 doanh nghiệp cung ứng dịch vụ hiệu quả cho ngành bất động sản Việt Nam.

Ở lĩnh vực tư vấn, phân phối và phát triển kinh doanh, sự hiện diện của BHS Group, DKRA Group, Grand M, SGO Land, SSM Group hay Mai Việt Land cho thấy thị trường đang ngày càng chuyên nghiệp hơn, với yêu cầu cao hơn về chất lượng tư vấn, tính minh bạch của thông tin và chuẩn mực nghề nghiệp.

Theo đại diện Ban Tổ chức Giải thưởng, tiêu chí của hạng mục Top 10 doanh nghiệp tư vấn và phát triển kinh doanh bất động sản tốt nhất Việt Nam tập trung vào hai yếu tố cốt lõi. Thứ nhất là tính minh bạch về thông tin, pháp lý, uy tín và chuẩn mực nghề nghiệp. Thứ hai là hiệu quả hoạt động, được thể hiện thông qua quy mô giao dịch, thị phần, doanh thu và khả năng ứng dụng công nghệ trong vận hành. Đây cũng chính là những yếu tố đang góp phần định hình lại toàn bộ hệ sinh thái môi giới bất động sản.

Không chỉ ở lĩnh vực tư vấn và phân phối, vai trò của các lĩnh vực hỗ trợ trong chuỗi giá trị bất động sản cũng ngày càng được khẳng định rõ hơn. Điều này được phản ánh qua hạng mục Top 10 doanh nghiệp cung ứng dịch vụ hiệu quả cho ngành bất động sản Việt Nam.

Nếu Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) đại diện cho vai trò của dòng vốn và dịch vụ tài chính, thì Fecon, Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình hay Tổng Công ty Xây dựng số 1 - CTCP cho thấy vai trò ngày càng lớn của các doanh nghiệp xây dựng và hạ tầng trong việc tạo lập giá trị cho dự án.

Bên cạnh đó, G.Empire, Nam Việt cùng nhiều doanh nghiệp dịch vụ khác lại phản ánh xu hướng mở rộng giá trị bất động sản sang các hoạt động quản lý, vận hành và chăm sóc khách hàng sau bán hàng. Theo đại diện G.Empire Group, khi thị trường ngày càng nhiều biến động, chất lượng dịch vụ, năng lực vận hành và khả năng đồng hành lâu dài với khách hàng sẽ ngày càng trở thành yếu tố quyết định vị thế của doanh nghiệp.

Điều này cũng cho thấy giá trị của bất động sản không dừng lại ở thời điểm giao dịch mà được duy trì trong suốt vòng đời của dự án thông qua hệ sinh thái dịch vụ đi kèm.

Đáng chú ý, các tiêu chí của hai hạng mục này đều nhấn mạnh đến hệ thống thông tin công khai, minh bạch, ứng dụng công nghệ trong giao dịch và vận hành, chất lượng dịch vụ, tuân thủ pháp luật và chuẩn mực nghề nghiệp. Điều đó cho thấy niềm tin, tính minh bạch và năng lực quản trị đang dần trở thành những yếu tố cấu thành giá trị của thị trường.

Có thể thấy thị trường bất động sản Việt Nam đang dần chuyển từ phát triển dự án đơn lẻ sang phát triển hệ sinh thái, nơi giá trị được duy trì trong suốt vòng đời của dự án. Trong quá trình đó, niềm tin, tính minh bạch và chất lượng dịch vụ ngày càng trở thành những yếu tố quyết định sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Một điểm đáng chú ý khác từ kết quả Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II là vai trò của doanh nghiệp bất động sản đang ngày càng được mở rộng. Nếu trước đây thị trường chủ yếu được nhìn nhận dưới góc độ tạo ra sản phẩm và giá trị kinh doanh, thì trong giai đoạn phát triển mới, bất động sản còn được kỳ vọng tham gia giải quyết những bài toán lớn của nền kinh tế và xã hội.

Theo ông Bùi Văn Doanh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Bất động sản Việt Nam (VIRES), Trách nhiệm xã hội không còn là câu chuyện tử tế, mà trở thành thước đo năng lực và bản lĩnh của doanh nghiệp. Về dài hạn, đây chính là nền tảng để hình thành một hệ sinh thái bất động sản không chỉ phát triển về quy mô, mà còn hài hòa hơn với mục tiêu an sinh và phát triển kinh tế - xã hội.

Xu hướng này phần nào được phản ánh khá rõ qua hai hạng mục Top 10 doanh nghiệp tiên phong phát triển nhà ở xã hội và Top 10 doanh nghiệp phát triển bất động sản công nghiệp hàng đầu Việt Nam.

Ở lĩnh vực nhà ở xã hội, các doanh nghiệp được vinh danh không chỉ được đánh giá thông qua số lượng dự án, mà còn ở tính liên tục, khả năng triển khai thực tế và cam kết đồng hành lâu dài với mục tiêu bảo đảm an sinh nhà ở.

Sự hiện diện của những doanh nghiệp như Vinhomes, Kim Oanh Group, Địa ốc Hoàng Quân, Công ty Cổ phần Đầu tư và Thương mại Thủ đô, UDIC, Hải Phát Land hay TNG Land cho thấy nhà ở xã hội đang dần trở thành một cấu phần quan trọng trong chiến lược phát triển của doanh nghiệp.

Nhiều doanh nghiệp đã xây dựng các chương trình phát triển quy mô lớn, hướng tới tạo lập quỹ nhà ở phù hợp cho người thu nhập thấp, công nhân và người lao động tại các đô thị lớn. Điều này cũng phản ánh xu hướng ngày càng rõ nét khi cộng đồng doanh nghiệp chủ động tham gia thực hiện các mục tiêu an sinh mà Chính phủ đặt ra.

Đây cũng là một trong những định hướng được Bộ Xây dựng ưu tiên trong thời gian tới nhằm điều tiết hợp lý cơ cấu nguồn cung, tăng cường phát triển nhà ở xã hội, nhà ở thương mại giá phù hợp, nhà ở công nhân và nhà ở cho thuê để đáp ứng nhu cầu thực của người dân.

Song song với đó, bất động sản công nghiệp cũng đang được nhìn nhận như một trong những nền tảng quan trọng của quá trình công nghiệp hóa và thu hút đầu tư.

Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và liên kết vùng, các khu công nghiệp thế hệ mới đang dần trở thành những hệ sinh thái hỗ trợ phát triển công nghiệp, logistics và dịch vụ.

Danh sách doanh nghiệp được vinh danh như IDICO, ROX iPark Việt Nam, Taseco Land, Tập đoàn TTC, Tổng công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc - CTCP, Tổng công ty Viglacera - CTCP hay Hoàng Quân Mê Kông cho thấy sự đa dạng trong cách tiếp cận của các doanh nghiệp bất động sản công nghiệp hiện nay. Từ phát triển hạ tầng khu công nghiệp, thu hút đầu tư, mở rộng hệ sinh thái dịch vụ đến hướng tới các mô hình khu công nghiệp xanh và thông minh, các doanh nghiệp đang từng bước tham gia kiến tạo những không gian tăng trưởng mới cho nền kinh tế.

Không chỉ cung cấp quỹ đất sản xuất, nhiều doanh nghiệp đang phát triển các khu công nghiệp theo hướng xanh, thông minh và tích hợp hệ sinh thái dịch vụ, qua đó góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương và tạo nền tảng cho quá trình công nghiệp hóa trong giai đoạn mới.

Có thể thấy vai trò của doanh nghiệp bất động sản đang có sự thay đổi đáng kể. Từ chỗ chủ yếu đáp ứng nhu cầu của thị trường, nhiều doanh nghiệp đang tham gia sâu hơn vào các mục tiêu phát triển của quốc gia, từ bảo đảm an sinh nhà ở đến thúc đẩy công nghiệp hóa và tạo lập những động lực tăng trưởng mới.

***

Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II không chỉ phản ánh diện mạo của thị trường hiện tại, mà còn phần nào cho thấy những chuẩn mực phát triển đang dần được xác lập cho giai đoạn tiếp theo. Từ phát triển bền vững, ứng dụng công nghệ, thực hiện các nhiệm vụ quốc gia đến đề cao tính minh bạch, chất lượng dịch vụ và giá trị thực, cộng đồng doanh nghiệp bất động sản Việt Nam đang cho thấy sự chuyển dịch rõ nét trong tư duy phát triển. Đó cũng có thể được xem là những "chương mới" của thị trường địa ốc Việt Nam trong giai đoạn tăng trưởng mới.

Theo GS. TS. Hoàng Văn Cường, khi doanh nghiệp theo đuổi tư duy dài hạn, chủ động đổi mới sáng tạo, tuân thủ các tiêu chuẩn phát triển bền vững và gắn chặt hơn với định hướng phát triển của từng địa phương, từng vùng, mỗi dự án sẽ không chỉ mang lại hiệu quả kinh doanh riêng mà còn góp phần tạo lập những không gian phát triển mới cho nền kinh tế.

Xa hơn, ông cho rằng một thị trường bất động sản phát triển chuyên nghiệp, minh bạch và bền vững sẽ trở thành lực lượng quan trọng đồng hành cùng mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026 - 2030 và khát vọng đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045./.