"Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam sẽ góp phần nuôi dưỡng khát vọng cho cộng đồng doanh nghiệp bất động sản"

Đó không chỉ là chia sẻ mà còn là kỳ vọng của PGS. TS. Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, khi nói về vai trò của Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II trong giai đoạn phát triển mới của thị trường. Theo ông, khi những giá trị thực được nhận diện và tôn vinh xứng đáng, kịp thời, đó vừa là sự ghi nhận dành cho nỗ lực của từng doanh nghiệp, vừa là cách khơi dậy tinh thần dấn thân, năng lực sáng tạo và khát vọng nâng tầm vị thế Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới.

- Thưa PGS. TS. Trần Đình Thiên, dưới góc nhìn của một chuyên gia kinh tế, đồng thời là thành viên Hội đồng Giám khảo Chung khảo Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II, ông đánh giá như thế nào về sự trưởng thành cũng như mức độ chuyên nghiệp của cộng đồng doanh nghiệp bất động sản Việt Nam hiện nay?

PGS. TS. Trần Đình Thiên: Trong các lĩnh vực phát triển của Việt Nam suốt nhiều thập niên đổi mới vừa qua, bất động sản là một trong những ngành có bước chuyển mình mạnh mẽ nhất.

Tôi cho rằng, những tập đoàn bất động sản lớn hôm nay chính là những "người tạo chân dung" cho Việt Nam thời kỳ mới. Họ không chỉ làm ra các dự án đơn thuần, mà còn góp phần định hình diện mạo quốc gia, nâng tầm vị thế Việt Nam khi giới thiệu đất nước ra thế giới. Điều đó thể hiện rất rõ qua sự xuất hiện của những tọa độ du lịch mang đẳng cấp quốc tế. Phía Nam có Phú Quốc; miền Trung có Nha Trang, Đà Nẵng; phía Bắc có Hạ Long, Hải Phòng... Thậm chí ở những vùng địa hình khó khăn như miền núi cũng đã hình thành các điểm đến nổi tiếng như Sa Pa hay Núi Bà Đen.

Đằng sau những địa danh ấy là sự hiện diện của các hệ sinh thái bất động sản hiện đại, đồng bộ và đẳng cấp, được kiến tạo bởi những doanh nghiệp hàng đầu như Vingroup, Sun Group, Sunshine, CEO, BIM... Đây đều là những doanh nghiệp cho thấy tầm vóc ngày càng lớn của bất động sản Việt Nam, không chỉ ở quy mô đầu tư mà còn ở tư duy phát triển và khả năng tạo dựng các giá trị mang tính biểu tượng.

Rõ ràng, cộng đồng doanh nghiệp bất động sản Việt Nam đã thực sự trưởng thành và chúng ta có quyền tự hào về điều đó. Nhờ sự phát triển mạnh mẽ và ngày càng chuyên nghiệp của các doanh nghiệp bất động sản, diện mạo các đô thị đã được thay đổi, ngay cả nhiều vùng nông thôn, vùng khó khăn cũng đang được đánh thức.

- Như ông vừa chia sẻ, các doanh nghiệp bất động sản đã có những đóng góp rất lớn cho diện mạo phát triển của đất nước suốt hành trình 40 năm đổi mới. Trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào cuộc đổi mới lần thứ hai, với những mục tiêu chiến lược dài hạn và khát vọng phát triển lớn lao được xác lập tại Đại hội XIV của Đảng, theo ông, vị thế và vai trò của cộng đồng doanh nghiệp bất động sản sẽ cần được nâng lên như thế nào để có thể tiếp tục đồng hành cùng khát vọng phát triển quốc gia?

PGS. TS. Trần Đình Thiên: Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới, với những yêu cầu cao về tốc độ tăng trưởng lẫn chất lượng tăng trưởng. Chúng ta đặt mục tiêu trong 5 năm tới tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đạt từ 10%/năm trở lên, đến năm 2030 GDP bình quân đầu người đạt khoảng 8.500 USD và hướng tới nhóm 40 quốc gia có chỉ số hạnh phúc cao nhất thế giới. 

Trong bối cảnh đó, bất động sản rõ ràng cần được đặt trong một tầm nhìn và vai trò phát triển mới. Thay vì chỉ dừng ở việc xây dựng nhà ở hay phát triển dự án theo nghĩa truyền thống, bất động sản trong giai đoạn tới phải trực tiếp tham gia vào quá trình kiến tạo không gian phát triển mới cho quốc gia. Đây là câu chuyện của đô thị hiện đại, của các trung tâm du lịch đẳng cấp quốc tế, của những không gian sống chất lượng cao và cả việc tổ chức lại cấu trúc phát triển vùng miền theo tư duy mới.

Một ví dụ điển hình là câu chuyện Phú Quốc và mục tiêu hướng tới APEC 2027. Việt Nam đang dồn nguồn lực để đưa Phú Quốc trở thành một điểm hội tụ mang tầm thế giới, thu hút tinh hoa, đẳng cấp và các chuẩn mực phát triển cao nhất toàn cầu. Bởi khi thế giới đến với Phú Quốc, họ cũng sẽ nhìn vào đó để hình dung về vị thế và chất lượng phát triển của Việt Nam.

Vì thế, câu chuyện ở đây không đơn giản là phát triển du lịch để thu hút số lượng đông với mức chi tiêu thấp như trước, mà phải chuyển sang một mô hình hoàn toàn khác - đó là du lịch đẳng cấp cao, dịch vụ chất lượng cao, đô thị chất lượng cao và hệ sinh thái bất động sản đạt chuẩn quốc tế. Trong tiến trình ấy, vai trò của các doanh nghiệp bất động sản chắc chắn sẽ tiếp tục được khẳng định, thậm chí có thể xem là một lực lượng kiến tạo quan trọng.

Tuy nhiên, để làm được điều đó, việc đầu tiên là cần tháo gỡ những khó khăn đang cản trở quá trình phát triển của các doanh nghiệp. Hiện nay, cả doanh nghiệp lớn lẫn doanh nghiệp nhỏ đều đang đối mặt với không ít khó khăn, mà cốt lõi - như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh - chính là những điểm nghẽn về thể chế. Điều tích cực là hiện nay chúng ta đã nhìn rất rõ vấn đề và đang tập trung tháo gỡ. Trọng tâm của quá trình tháo gỡ ấy là khơi thông thị trường bất động sản, tạo điều kiện để các doanh nghiệp bất động sản phục hồi và phát triển lành mạnh hơn.

Việc cần làm thứ hai, theo tôi, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng là quy hoạch phát triển. Quy hoạch quốc gia cũng như quy hoạch địa phương phải mang một tầm nhìn mới, xem quy hoạch là yếu tố cốt lõi để nâng tầm chân dung đất nước trong thời đại mới. Việt Nam không còn ở thời đại của phát triển công nghiệp theo kiểu truyền thống, mà đang bước vào thời đại của trí tuệ sáng tạo, của công nghệ cao, của hội nhập toàn cầu sâu rộng. Quy hoạch phát triển cũng phải đạt tới tầm nhìn ấy. Và khi quy hoạch được nâng lên, bất động sản cũng buộc phải phát triển tương ứng với những chuẩn mực mới đó.

Tôi tin rằng, với sự bền bỉ và năng lực sáng tạo mà doanh nghiệp Việt Nam đã thể hiện trong hành trình 40 năm đổi mới vừa qua, lĩnh vực bất động sản hoàn toàn có thể đưa hình ảnh Việt Nam lên một tầm cao mới trong giai đoạn tới. 

- Trong bối cảnh thị trường bất động sản đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ trước những yêu cầu mới của đất nước, việc lựa chọn và tôn vinh các doanh nghiệp, dự án tiêu biểu tại Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II sẽ có ý nghĩa như thế nào đối với bản thân doanh nghiệp, cũng như đối với sự phát triển chung của toàn ngành và vị thế của lĩnh vực bất động sản hiện nay?

PGS. TS. Trần Đình Thiên: Thực ra, việc tôn vinh những người làm tốt, làm giỏi là rất cần thiết. Sự tôn vinh đó không chỉ mang ý nghĩa ghi nhận, mà quan trọng hơn là tạo ra một cơ chế sàng lọc, giúp Nhà nước, xã hội và thị trường cùng nhận diện rõ hơn đâu là những chủ thể thực sự có năng lực, có đóng góp và xứng đáng được trao cơ hội phát triển lớn hơn.

Khi những doanh nghiệp tốt, những dự án tốt được ghi nhận một cách công bằng và khách quan, thì khách hàng có thêm cơ sở để lựa chọn sản phẩm tốt hơn, thị trường vận hành minh bạch hơn, còn Nhà nước cũng có điều kiện để thiết kế chính sách phù hợp hơn, trao đúng cơ chế cho đúng chủ thể. Vậy nên, việc vinh danh các doanh nghiệp, dự án tiêu biểu cũng là cách trao cho người giỏi những cơ hội tương xứng để họ phát huy hết năng lực của mình. Đó là cách tạo ra động lực phát triển bền vững nhất.

PGS. TS. Trần Đình Thiên

Việc vinh danh các doanh nghiệp, dự án tiêu biểu cũng là cách trao cho người giỏi những cơ hội tương xứng để họ phát huy hết năng lực của mình. Đó là cách tạo ra động lực phát triển bền vững nhất.

Cho nên, ý nghĩa của Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II là không hề nhỏ. Thông qua hoạt động xếp hạng và vinh danh, Giải thưởng sẽ tạo được động lực mới, khí thế mới và từng bước hình thành được những chuẩn mực mới cho thị trường bất động sản Việt Nam. Đó là chuẩn mực về chất lượng, về minh bạch, về năng lực cạnh tranh và cả về tầm nhìn phát triển dài hạn.

Điều quan trọng hơn là giúp các cơ quan quản lý định vị đúng những chủ thể xứng đáng được trao cơ hội, từ đó nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực phát triển. Khi phần thưởng và sự ghi nhận được trao đúng chỗ, thì toàn xã hội sẽ được hưởng lợi.

Đó cũng là lý do Hội đồng Giám khảo Chung khảo Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II sẽ có những đánh giá rất nghiêm túc, khách quan và công tâm ở mức cao nhất, để đảm bảo được sự công bằng theo nghĩa thực chất - tức là biết ghi nhận đúng người, đúng việc, đúng giá trị. Đây chính là tinh thần mà Hội đồng chúng tôi đang nỗ lực theo đuổi trong lần tổ chức này.

Tuy nhiên, cần nhìn nhận rõ rằng hoạt động xếp hạng hay tôn vinh chỉ là một phần trong tổng thể bức tranh phát triển. Điều quan trọng hơn vẫn là xây dựng được một môi trường cạnh tranh lành mạnh, minh bạch và công bằng. Bởi nếu môi trường không tốt, thì ngay cả người giỏi cũng khó có thể phát huy đúng thực lực của mình, thậm chí thị trường có thể tạo ra những "định vị sai" về năng lực thật của doanh nghiệp.

Do vậy, cần có sự bổ sung lẫn nhau giữa hai yếu tố: một bên là môi trường cạnh tranh tốt, một bên là cơ chế ghi nhận, xếp hạng và tôn vinh minh bạch. Khi hai yếu tố này vận hành đồng thời, bổ sung cho nhau, nó sẽ tạo ra một hệ sinh thái phát triển rất tích cực, vừa khuyến khích đổi mới, vừa bảo đảm công bằng, vừa nâng chuẩn toàn thị trường.

- Theo ông, làm thế nào để tạo ra một môi trường cạnh tranh tốt giữa các doanh nghiệp bất động sản?

PGS. TS. Trần Đình Thiên: Ở đây, vai trò của Nhà nước là cực kỳ quan trọng. Muốn có một môi trường cạnh tranh tốt thì trước hết phải bảo đảm nguyên tắc công bằng về cơ hội phát triển. Tức là mọi doanh nghiệp, quy mô lớn hay nhỏ, đều phải được tiếp cận nguồn lực theo những tiêu chuẩn minh bạch và bình đẳng, từ đất đai, tín dụng, thủ tục pháp lý cho đến cơ hội đầu tư.

Tôi cho rằng, điều thị trường cần nhất hiện nay là một hệ thống thể chế đủ minh bạch, ổn định và có khả năng tạo niềm tin dài hạn cho doanh nghiệp. Khi luật chơi rõ ràng, nhất quán và được thực thi nghiêm túc thì doanh nghiệp sẽ buộc phải cạnh tranh bằng năng lực thật, bằng chất lượng sản phẩm, bằng uy tín và khả năng sáng tạo, chứ không thể dựa vào các lợi thế mang tính "xin - cho" hay quan hệ đặc quyền.

Bên cạnh đó, cũng cần hình thành một cơ chế giám sát thị trường đủ mạnh để hạn chế tình trạng đầu cơ, thao túng hay phát triển theo kiểu chụp giật, ngắn hạn. Thị trường bất động sản muốn phát triển lành mạnh thì phải hướng vào việc tạo ra giá trị thực cho nền kinh tế và cho xã hội, chứ không phải chạy theo tăng giá tài sản đơn thuần.

Khi môi trường cạnh tranh được thiết lập đúng nghĩa, những doanh nghiệp làm ăn bài bản, có tầm nhìn dài hạn và có trách nhiệm với xã hội sẽ tự nhiên vươn lên trở thành lực lượng dẫn dắt thị trường. Và khi đó, kết hợp với việc ghi nhận, tôn vinh từ các giải thưởng uy tín như Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam, các doanh nghiệp bất động sản sẽ phát triển mạnh mẽ, góp phần thúc đẩy thị trường minh bạch, bền vững và chuyên nghiệp hơn.

- Cuối cùng, ông kỳ vọng điều gì ở Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II trong hành trình đồng hành cùng sự phát triển của thị trường bất động sản Việt Nam thời gian tới?

PGS. TS. Trần Đình Thiên: Điều tôi mong muốn nhất là thông qua Giải thưởng, thị trường bất động sản sẽ ngày càng đề cao những năng lực thực, chất lượng thực, đóng góp thực và tầm nhìn phát triển dài hạn. Khi những giá trị đó được ghi nhận kịp thời và đúng mức, nó sẽ tạo ra động lực rất tích cực cho cộng đồng doanh nghiệp đổi mới mạnh mẽ hơn, cạnh tranh lành mạnh hơn và phát triển chuyên nghiệp hơn.

Tôi cũng kỳ vọng Giải thưởng sẽ góp phần nuôi dưỡng khát vọng lớn hơn cho doanh nghiệp bất động sản Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới. Đó là khát vọng kiến tạo diện mạo mới cho đất nước, nâng tầm vị thế quốc gia trên trường thế giới.

- Trân trọng cảm ơn những chia sẻ của ông!