Thích
Chiều 22/8, Quốc hội thảo luận ở hội trường về định hướng xây dựng dự án Luật Ngân sách Nhà nước (hợp nhất).
Phát biểu đầu tiên tại hội trường, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội Trần Thanh Hà cơ bản thống nhất với sự cần thiết xây dựng Luật Ngân sách Nhà nước theo hướng hợp nhất các quy định về ngân sách Nhà nước và đầu tư công.
Theo đại biểu đoàn Hà Nội, dự luật cần làm rõ về phân định giữa chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên.
Tại Điều 40 dự thảo cho phép một số nhiệm vụ được bố trí từ nguồn chi đầu tư phát triển hoặc chi thường xuyên trong trường hợp nguồn đầu tư công chưa được bố trí hoặc bố trí chưa đủ, ông Trần Thanh Hà đồng tình với hướng xử lý này vì tạo sự linh hoạt trong điều hành.
Tuy nhiên, vị đại biểu đoàn Hà Nội đề nghị làm rõ hơn tiêu chí xác định bản chất của khoản chi. Một công việc thuộc chi đầu tư hay chi thường xuyên cần căn cứ vào mục đích sử dụng, việc có tạo lập hoặc làm tăng giá trị tài sản hay không, quy mô, tính chất và thời gian sử dụng.
Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội Trần Thanh Hà.
Đặc biệt, ông Hà nhấn mạnh Điều 40 đang sử dụng các cụm từ như “tổng kinh phí thực hiện lớn”, “nhỏ” và “các nhiệm vụ cần thiết khác”. Đại biểu đề nghị quy định rõ hơn các tiêu chí chính ngay trong luật và giao Chính phủ quy định mức cụ thể và cách thực hiện để tránh cách hiểu và áp dụng khác nhau.
Liên quan đến Điều 63 về điều chỉnh dự toán, đại biểu đoàn Hà Nội đề nghị cần làm rõ đâu là điều chỉnh để điều hành trong phạm vi tổng mức ngân sách đã được Quốc hội, HĐND quyết định; đâu là thay đổi đáng kể về cơ cấu, mục tiêu ngân sách thì phải báo cáo, trình lại theo thẩm quyền.
Về phân cấp quyết định và điều chỉnh vốn đầu tư công ở địa phương, ông Trần Thanh Hà cho biết theo điểm b khoản 2 Điều 31, HĐND cấp tỉnh quyết định chi tiết danh mục và mức chi đầu tư công. Đại biểu cho rằng cần nghiên cứu cơ chế phân cấp linh hoạt hơn, không nhất thiết phải lựa chọn giữa việc HĐND quyết định tất cả hoặc giao hết cho UBND.
Theo đó, ông Trần Thanh Hà cho rằng có thể quy định HĐND quyết định tổng mức vốn, nguyên tắc phân bổ và các chương trình, dự án lớn; UBND được chủ động điều chỉnh những nội dung cụ thể trong phạm vi tổng mức HĐND đã quyết định, đồng thời phải công khai và báo cáo HĐND.
"Thực tế có trường hợp dự án đã được bố trí vốn nhưng chưa thể triển khai, trong khi dự án khác đã đủ điều kiện lại thiếu vốn. Nếu không có cơ chế điều chỉnh kịp thời thì ngân sách có tiền nhưng công việc vẫn không chạy. Đối với Hà Nội, vấn đề này càng cần được làm rõ vì khoản 6 Điều 70 và khoản 3 Điều 100 đã ghi nhận việc thực hiện cơ chế đặc thù theo Luật Thủ đô", ông Hà nêu rõ.
Từ thực tế địa phương, vị đại biểu đoàn Hà Nội đề nghị các quy định về thẩm quyền của HĐND, UBND và điều chỉnh dự toán (tại Điểm 31, 32, 63) cần được dẫn chiếu thống nhất với Luật Thủ đô, (tương tự như quy định tại khoản 6 Điều 70 và khoản 3 Điều 100) để tránh tình trạng cùng một vấn đề nhưng phải đối chiếu hai luật mới xác định được thẩm quyền.
Về sử dụng số tăng thu và dự toán chi còn lại, đại biểu đoàn Hà Nội bày tỏ đồng tình với điểm b khoản 1 Điều 70 cho phép Chính phủ, UBND sử dụng số tăng thu ngay trong năm, nhưng đề nghị làm rõ khi nào xác định được là có tăng thu, cơ quan nào xác nhận và thời điểm nào được sử dụng, đồng thời xác định những khoản phải ưu tiên trước như giảm bội chi, trả nợ và các nhiệm vụ cần thiết khác. “Như vậy mới vừa chủ động trong điều hành, vừa không làm ảnh hưởng đến việc cân đối ngân sách”, ông Hà nói.
Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội cũng đề nghị làm rõ mối quan hệ giữa khoản 2 Điều 70 về “dự toán chi còn lại” và Điều 86 về xử lý dự toán chưa thực hiện, chưa chi hết.
Theo ông Hà, cần phân biệt rõ khoản nào chưa phân bổ, khoản nào đã giao nhưng chưa thực hiện, khoản nào được chuyển sang năm sau và khoản nào phải hủy. Nếu không quy định rõ, có thể dẫn đến tình trạng dự toán đã được giao nhưng chưa sử dụng hết vẫn tiếp tục được giữ lại, làm cho việc quản lý ngân sách theo từng năm không còn rõ ràng.
"Tôi đề nghị nếu tiếp tục cho sử dụng “dự toán chi còn lại” thì phải quy định rõ phạm vi, điều kiện và cách hạch toán, quyết toán để tránh kéo dài dự toán qua nhiều năm", vị đại biểu nêu quan điểm.
Đối với Hà Nội, ông Trần Thanh Hà đề nghị giữ và làm rõ cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô. Theo đó, khoản 6 Điều 70 quy định việc đầu tư trở lại từ nguồn tăng thu ngân sách trung ương cho Hà Nội thực hiện theo Luật Thủ đô, các nghị quyết của Quốc hội và quy định của Chính phủ.
Vị đại biểu đoàn Hà Nội cho rằng cách dẫn chiếu này là phù hợp, nhưng cần bảo đảm cách hiểu thống nhất với Điều 21 Luật Thủ đô, theo đó ngân sách Trung ương bổ sung có mục tiêu cho ngân sách thành phố đối với các khoản tăng thu đủ điều kiện và HĐND thành phố quyết định việc sử dụng theo thẩm quyền.
