Khu đô thị tri thức thế hệ mới sẽ nâng tầm vị thế Vĩnh Long ra sao?

GS. TSKH. NGND. Vũ Minh Giang kỳ vọng dự án khu đô thị tri thức thế hệ mới tiên phong của T&T Group tại Vĩnh Long sẽ góp phần mở ra một chuẩn sống mới cho địa phương - nơi con người được thụ hưởng một không gian sống hiện đại nhưng vẫn gìn giữ được chiều sâu lịch sử, bản sắc văn hóa và những giá trị đặc trưng của vùng sông nước Nam Bộ. Theo Giáo sư, đó không chỉ là động lực để nâng cao diện mạo đô thị, mà còn là nền tảng quan trọng để Vĩnh Long tiếp tục khẳng định vị thế trong không gian phát triển mới của Đồng bằng sông Cửu Long.

*****

Trong cuộc trao đổi với Reatimes, GS. TSKH. NGND. Vũ Minh Giang, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo Đại học Quốc gia Hà Nội, Ủy viên Hội đồng Di sản Văn hóa Quốc gia cho rằng, trong các địa phương của Đồng bằng sông Cửu Long, Vĩnh Long là vùng đất có vị thế đặc biệt. Ngay từ đầu thế kỷ XVIII, khi Dinh Long Hồ được thành lập, nơi đây đã giữ vai trò là một trung tâm hành chính, quân sự và giao thương quan trọng của vùng Nam Bộ. Việc lựa chọn Long Hồ làm trung tâm phản ánh tầm nhìn của cha ông trong việc xác lập một không gian có khả năng kết nối toàn vùng thông qua hệ thống sông ngòi. Lợi thế ấy đến hôm nay vẫn còn nguyên giá trị khi liên kết vùng đang trở thành một trong những động lực quan trọng của phát triển.

GS. TSKH. NGND Vũ Minh Giang nhấn mạnh: “Tên gọi Long Hồ cũng mang nhiều ý nghĩa văn hóa. Trong cảm nhận của những lưu dân đầu tiên đến khai phá phương Nam, vùng đất nằm giữa hai dòng sông Tiền và sông Hậu hiện lên như một hồ nước rộng lớn, nơi hội tụ sinh khí của sông nước. Hình tượng “Long Hồ” vì thế còn phản ánh khát vọng về một vùng đất trù phú, thịnh vượng và giàu sức sống”.

Vĩnh Long trong dòng chảy lịch sử hội tụ sinh khí, thường được gọi là vùng đất “địa linh nhân kiệt”. Tuy nhiên, dưới góc nhìn kinh tế, GS. TS. Hoàng Văn Cường, Đại biểu Quốc hội khóa XIV & XV, Phó Chủ tịch Hội đồng Giáo sư Nhà nước, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam đã chỉ ra rằng, Vĩnh Long vẫn có xuất phát điểm phát triển còn tương đối thấp. Quy mô GRDP của tỉnh đứng thứ 4/5 địa phương trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, chỉ xếp trên Cà Mau; trong khi GRDP bình quân đầu người đứng thứ 3/5. Giai đoạn 2021 - 2025, tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân đạt khoảng 5,58%, thấp hơn mức bình quân của Đồng bằng sông Cửu Long (5,86%) và cả nước (6,51%). Tỷ lệ đô thị hóa mới đạt khoảng 17,8%, cũng thấp hơn đáng kể so với mức bình quân của vùng (28,6%) và của cả nước (44%).

Chính từ thực trạng ấy, PGS. TS. Trần Đình Thiên, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, cho rằng điều Vĩnh Long đang thiếu không phải là tiềm năng, mà là những khu đô thị đẳng cấp, đáng sống có khả năng mở ra một mô hình phát triển mới cho địa phương. Tuy nhiên, điều quan trọng lúc này không chỉ là phát triển thêm các dự án hay mở rộng quy mô đầu tư, mà là xác lập một tư duy phát triển mới, hướng tới hình thành một cực tăng trưởng mới của Đồng bằng sông Cửu Long trên nền tảng của những giá trị khác biệt mà Vĩnh Long đang sở hữu.

Chuyên gia đặc biệt lưu ý rằng, khát vọng phát triển của Vĩnh Long hôm nay cần được đặt trong một tư duy mới. Đúng là địa phương còn nhiều khó khăn, điểm xuất phát về kinh tế chưa cao và đang đối mặt với những thách thức ngày càng rõ nét từ biến đổi khí hậu, thay đổi điều kiện tự nhiên và yêu cầu phát triển bền vững. Nhưng chính trong bối cảnh đó lại xuất hiện những cơ hội chưa từng có, từ sự hoàn thiện của hệ thống hạ tầng giao thông chiến lược, xu hướng dịch chuyển dòng vốn đầu tư cho đến việc mở rộng không gian liên kết vùng. Nếu biết tận dụng thời cơ, Vĩnh Long hoàn toàn có thể chuyển hóa những thách thức thành động lực để bứt phá.

Nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam nhận định rằng, những nhà khoa học, chuyên gia, doanh nhân hay nhà đầu tư sẽ chỉ lựa chọn gắn bó với một địa phương khi nơi đó có chất lượng sống tốt, hạ tầng hiện đại, môi trường trong lành và các dịch vụ đáp ứng tiêu chuẩn ngày càng cao.

“Vì vậy, phát triển các khu đô thị đáng sống ở đẳng cấp cao không chỉ là mục tiêu của quy hoạch đô thị mà còn là chiến lược phát triển nguồn nhân lực và nâng cao sức cạnh tranh của địa phương trong dài hạn”, PGS. TS. Trần Đình Thiên nhấn mạnh.

Theo Báo cáo của Viện Nghiên cứu Bất động sản Việt Nam, cùng với quá trình phát triển công nghiệp và hạ tầng, Vĩnh Long sẽ hình thành một tầng lớp trung lưu mới gồm doanh nhân, nhà đầu tư, chuyên gia, đội ngũ quản lý và lực lượng lao động chất lượng cao. Đây sẽ là nhóm khách hàng tạo ra nhu cầu lớn đối với các khu đô thị hiện đại. Bên cạnh đó, sự phát triển của các khu công nghiệp cũng kéo theo nhu cầu rất lớn về nhà ở dành cho chuyên gia, kỹ sư, nhà quản lý trong và ngoài nước.

“Điều đó cho thấy thị trường vẫn còn dư địa rất lớn để phát triển các khu đô thị chất lượng cao, đáp ứng cả nhu cầu hiện tại và nhu cầu trong tương lai”, lãnh đạo Tập đoàn T&T Group dự báo và khẳng định: “T&T xác định mục tiêu cao nhất khi đầu tư tại Vĩnh Long không chỉ là phát triển một dự án bất động sản, mà là kiến tạo những giá trị thực cho địa phương và cộng đồng. “Giá trị thực” trước hết là đáp ứng nhu cầu an cư của người dân, nhưng rộng hơn là đóng góp trực tiếp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Mục tiêu này phải được xác lập ngay từ giai đoạn quy hoạch, với tầm nhìn dài hạn và tư duy phát triển bền vững”.

GS. TSKH. NGND Vũ Minh Giang cho rằng, trong bối cảnh cạnh tranh phát triển hiện nay, lợi thế lớn nhất của một địa phương không chỉ nằm ở hạ tầng hay quy mô đầu tư, mà còn ở bản sắc văn hóa. Ông nhấn mạnh: “Hạ tầng có thể được xây dựng trong một thời gian ngắn, nhưng bản sắc là kết quả của hàng trăm năm lịch sử, là tài sản không thể sao chép. Một địa phương biết chuyển hóa những giá trị văn hóa và lịch sử thành nguồn lực phát triển sẽ tạo dựng được lợi thế cạnh tranh bền vững và sức hấp dẫn lâu dài”.

Chính vì vậy, những chủ đầu tư như T&T Group, khi biết biến những giá trị của văn hóa sông nước, cảnh quan sinh thái, hệ thống sông ngòi, lối sống nghĩa tình cùng các di sản lịch sử trong quy hoạch, kiến trúc, cảnh quan và hệ thống tiện ích của khu đô thị mới sẽ tạo nên sức hấp dẫn và sức sống bền vững.

“Tôi nhận thấy Tập đoàn T&T và Hilton đã có sự nghiên cứu nghiêm túc về lịch sử, văn hóa và đặc trưng của vùng đất để đưa vào định hướng phát triển dự án đô thị và khách sạn tại Vĩnh Long. Đây là cách tiếp cận đáng ghi nhận, bởi giá trị của một khu đô thị không chỉ nằm ở những công trình được xây dựng, mà còn ở khả năng kể câu chuyện của vùng đất nơi nó hiện diện. Khi cư dân lựa chọn một nơi để sinh sống, họ không chỉ tìm kiếm một ngôi nhà mà còn mong muốn được trở thành một phần của một cộng đồng, một không gian văn hóa và một môi trường sống có bản sắc”, GS. TSKH. NGND Vũ Minh Giang đánh giá.

Dưới góc nhìn của nhà quy hoạch, TS. KTS. Trương Văn Quảng đánh giá những dự án được đầu tư bài bản bởi các doanh nghiệp tiên phong như T&T Homes có thể góp phần định hình mô hình đô thị thế hệ mới, hài hòa giữa tiện ích hiện đại, bản sắc địa phương và giá trị phát triển lâu dài: “Đây có thể trở thành mô hình tham khảo cho địa phương trong quá trình thu hút đầu tư. Những mô hình tiên phong này không chỉ thể hiện tư duy phát triển mới mà còn cho thấy cách kết hợp hài hòa giữa yếu tố đương đại với việc gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa và điều kiện tự nhiên của địa phương. Đó chính là yếu tố tạo nên sự khác biệt và sức hấp dẫn lâu dài của đô thị. Đô thị Vĩnh Long cần những “người cầm cờ” như vậy”.

Nhìn nhận dưới góc độ triết lý phát triển, ông Đỗ Vinh Quang, Phó Chủ tịch HĐQT Tập đoàn T&T Group, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Bất động sản T&T Homes cho biết, định hướng lâu dài của T&T Homes là phát triển mô hình “đô thị tri thức”. Ông Đỗ Vinh Quang lý giải: “Đô thị tri thức được hiểu theo nghĩa rộng, bao gồm công nghệ, đổi mới sáng tạo, văn hóa, lịch sử và bản sắc địa phương. Tri thức không chỉ là công nghệ số hay trí tuệ nhân tạo. Đó còn là những giá trị văn hóa, lịch sử và bản sắc được tích lũy qua nhiều thế hệ. Khi kết hợp hài hòa các yếu tố đó với công nghệ hiện đại, chúng ta sẽ tạo ra những khu đô thị vừa thông minh, vừa giàu bản sắc và có sức sống lâu dài”.

Theo người đứng đầu T&T Homes, phát triển đô thị không chỉ hướng tới những công trình hiện đại mà còn phải kế thừa và lan tỏa các giá trị lịch sử, văn hóa của địa phương. Theo ông, kiến trúc, cảnh quan và hệ thống tiện ích cần được thiết kế để cư dân và du khách có thể cảm nhận rõ bản sắc Vĩnh Long, thay vì hình thành những khu đô thị có thể đặt tại bất kỳ địa phương nào: “Chúng ta cần đảm bảo nguyên tắc “thuận thiên” trong quy hoạch phát triển đô thị tại Vĩnh Long. Do đó, trong quá trình phát triển dự án Khu dân cư Phước Thọ, Tập đoàn T&T Group luôn đảm bảo việc quy hoạch phải đề cao bảo tồn và khơi thông hệ thống mặt nước, đồng thời thiết kế kiến trúc gần gũi và phát huy văn hóa địa phương. Đây là một trong những lợi thế cạnh tranh của chúng tôi tại Vĩnh Long”.

Điều PGS. TS. Trần Đình Thiên đánh giá cao là Vĩnh Long đang dần nhận diện đúng lợi thế cốt lõi của mình. Đó không phải là chạy theo tốc độ đô thị hóa hay cạnh tranh bằng quy mô xây dựng, mà là phát triển dựa trên bản sắc riêng của vùng sông nước Nam Bộ: “Sự yên bình, môi trường sinh thái, cảnh quan thiên nhiên cùng truyền thống văn hóa và tính cách nghĩa tình của con người Vĩnh Long chính là những giá trị rất khó thay thế. Nếu biết kết hợp những lợi thế đó với quy hoạch hiện đại, hệ thống tiện ích đồng bộ và chất lượng dịch vụ đạt chuẩn quốc tế, Vĩnh Long hoàn toàn có thể tạo dựng một chuẩn sống mới mang bản sắc riêng, khác biệt với nhiều địa phương khác”.

“Khi bản sắc địa phương được chuyển hóa thành chất lượng không gian sống, đô thị sẽ có sức hấp dẫn riêng mà không nơi nào có thể thay thế”, GS. TSKH. NGND. Vũ Minh Giang nhận định thêm.

GS. TS. Hoàng Văn Cường cũng đồng tình với quan điểm của các doanh nghiệp quốc tế khi đánh giá cao tiềm năng du lịch của Vĩnh Long. Theo ông, điều đó cho thấy những lợi thế về cảnh quan sông nước, văn hóa bản địa và vị trí kết nối của địa phương đang được nhìn nhận từ góc độ của các nhà đầu tư chuyên nghiệp. Đây là tín hiệu rất tích cực, bởi khi cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng dịch vụ và du lịch chất lượng cao, Vĩnh Long sẽ có điều kiện phát triển theo mô hình xanh, bền vững và tạo ra nhiều giá trị hơn so với việc chỉ dựa vào các ngành kinh tế truyền thống.

Chuyên gia cũng cho rằng, một đô thị chỉ phát triển bền vững khi được xây dựng trên nền tảng của các hoạt động kinh tế đủ sức tạo việc làm, thu hút dân cư, doanh nghiệp, khách du lịch và các dịch vụ chất lượng cao. Nói cách khác, quy hoạch đô thị phải đi cùng với dự báo đúng xu hướng phát triển kinh tế và nhu cầu của thị trường.

“Chính vì vậy, vai trò của các nhà đầu tư bất động sản là rất quan trọng. Họ không thể chờ đến khi mọi điều kiện đã hoàn thiện mới đầu tư, mà phải đi trước một bước để kiến tạo không gian phát triển. Khi tham quan dự án của T&T Group, tôi cũng trao đổi rằng các hạng mục thương mại và khách sạn nên được đẩy nhanh tiến độ, song hành với khu nhà ở. Bởi lẽ, chính các công trình dịch vụ sẽ góp phần tạo sức sống cho khu đô thị, gia tăng sức hấp dẫn đối với cư dân và nhà đầu tư, thay vì chỉ phát triển nhà ở đơn thuần”, GS. TS. Hoàng Văn Cường nhận định.

Bên cạnh đó, đại diện của Tập đoàn T&T Group đề cao yếu tố vận hành chuyên nghiệp trong phát triển đô thị hiện đại, và kỳ vọng Tập đoàn sẽ góp phần nâng cao chất lượng sống cho người dân, tạo sức hút đối với nhà đầu tư, chuyên gia và khách du lịch, đồng thời đóng góp thiết thực vào mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững của tỉnh Vĩnh Long trong giai đoạn phát triển mới: “Bên cạnh phát triển khu đô thị, Tập đoàn T&T Group cũng đầu tư khách sạn tiêu chuẩn quốc tế nhằm nâng cao chất lượng hạ tầng du lịch của địa phương. Dự án Hilton Garden Inn Vĩnh Long sẽ là khách sạn đầu tiên tại tỉnh mang thương hiệu quản lý quốc tế của Tập đoàn Hilton, góp phần nâng cao năng lực đón khách du lịch, đặc biệt là khách quốc tế”.

Ông Đỗ Vinh Quang chia sẻ thêm: “Đối với Hilton Garden Inn, điều chúng tôi hướng đến không chỉ là xây dựng một khách sạn 5 sao mang thương hiệu quốc tế đầu tiên tại Vĩnh Long. Mà quan trọng hơn là thông qua mạng lưới khách hàng và hệ sinh thái toàn cầu của Hilton, dự án có thể mở thêm cánh cửa đưa khách quốc tế đến với Vĩnh Long và toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long”.

TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh bổ sung, khi một dự án hợp tác bài bản với những thương hiệu quốc tế lớn như Hilton hay các đơn vị quản lý hàng đầu thế giới, điều đó cũng đồng nghĩa với việc bản thân doanh nghiệp đã đáp ứng được những tiêu chuẩn rất khắt khe về năng lực, chất lượng và quản trị: “Không phải ngẫu nhiên mà các thương hiệu toàn cầu lựa chọn đồng hành với một dự án hay một doanh nghiệp. Tôi cho rằng đây chính là giá trị rất lớn mà thương hiệu mang lại. Nó không chỉ giúp gia tăng niềm tin của thị trường mà còn góp phần nâng cao giá trị lâu dài của dự án”.

Nhìn nhận dưới góc độ nhà đầu tư chiến lược của tỉnh, ông Đỗ Vinh Quang cho rằng, trước đây, khi nhắc đến miền Tây, nhiều người thường nghĩ ngay đến Cần Thơ hoặc An Giang: “Tuy nhiên, tôi cho rằng Vĩnh Long hiện nay có đầy đủ điều kiện để vươn lên đảm nhận một vai trò mới. Nếu ngoài T&T còn có thêm nhiều nhà đầu tư tiên phong cùng tham gia phát triển hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và các tiện ích đô thị, chắc chắn sẽ tạo ra sức hút đối với nhiều doanh nghiệp lớn khác. Khi đó, một hệ sinh thái đầu tư hoàn chỉnh sẽ được hình thành, tạo nền tảng để Vĩnh Long trở thành một cực phát triển quan trọng của khu vực Tây Nam Bộ”.

PGS. TS. Trần Đình Thiên cũng đánh giá cao dự án đô thị của Tập đoàn T&T đang được triển khai tại Vĩnh Long hiện nay. Theo ông, đây là những tín hiệu tích cực cho thấy địa phương đã bắt đầu chuyển sang một cách tiếp cận phát triển mới cho tương lai của mình.

“Điều quan trọng không nằm ở quy mô của từng dự án, mà ở ý nghĩa mở đường của T&T Group. Mỗi dự án tiên phong được đầu tư bài bản, vận hành hiệu quả và tạo được giá trị khác biệt sẽ góp phần định hình chuẩn mực mới về phát triển đô thị, nâng cao hình ảnh địa phương và tạo sức hút đối với các nhà đầu tư tiếp theo”, chuyên gia kỳ vọng./.