Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI: Hành động vì lợi ích của nhân dân

Ngày 6/4/2026, Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã chính thức khai mạc và bước vào ngày làm việc đầu tiên tại Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội.

Phiên khai mạc có sự tham dự của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm; các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương; các đại sứ, trưởng các cơ quan đại diện ngoại giao của nước ngoài và tổ chức quốc tế tại Hà Nội; phóng viên các cơ quan thông tấn, báo chí trong nước và nước ngoài thường trú tại Hà Nội.

Tiếp tục kế thừa, phát huy thành tựu của các nhiệm kỳ trước

Phát biểu khai mạc, thay mặt Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn trân trọng chào mừng các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các vị khách quý, các Đoàn ngoại giao, các tổ chức quốc tế và đặc biệt chào mừng 500 vị đại biểu vừa được cử tri tín nhiệm bầu làm đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Thay mặt các đại biểu Quốc hội mới trúng cử, Chủ tịch Quốc hội bày tỏ sự tri ân sâu sắc đến cử tri và nhân dân cả nước, các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các vị đại biểu Quốc hội tiền nhiệm, đặc biệt là lãnh đạo Quốc hội và các vị đại biểu Quốc hội khóa XV đã để lại nhiều dấu ấn quan trọng; trong bối cảnh đất nước đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách thức, nhưng Quốc hội đã không ngừng nỗ lực, có nhiều đổi mới đột phá; đổi mới tư duy trong xây dựng pháp luật; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, Quốc hội số, trí tuệ nhân tạo; khẳng định vai trò “đi trước một bước về thể chế,” kịp thời tháo gỡ những điểm nghẽn, khơi thông mọi nguồn lực cho phát triển; tăng cường hiệu quả hoạt động giám sát tối cao, quyết định vấn đề quan trọng của đất nước và ngoại giao Nghị viện.

Chủ tịch Quốc hội cho biết, đất nước ta sau 40 năm đổi mới đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, kinh tế duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong nhiều năm, quy mô nền kinh tế đạt 514 tỷ USD, đứng thứ 32 nền kinh tế thế giới; tăng trưởng bình quân 5 năm gần đây đạt 6,2%/năm, riêng năm 2025 đạt 8,02%; thu nhập bình quân đầu người 5.026 USD; tỷ lệ hộ nghèo đa chiều còn 1,3%; hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới, khẳng định vị thế, uy tín ngày càng cao trên trường quốc tế; quốc phòng, an ninh được giữ vững; đời sống nhân dân ngày càng được cải thiện.

Công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tiếp tục được đẩy mạnh. Nhiều chủ trương, quyết sách chiến lược được triển khai đồng bộ, mạnh mẽ, tạo động lực và không gian phát triển mới; việc điều chỉnh địa giới hành chính, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp theo hướng tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, tạo những chuyển biến quan trọng trong tổ chức và vận hành bộ máy nhà nước.

Để thực hiện thành công Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã ban hành nhiều nghị quyết, kết luận chiến lược về phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; đổi mới tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị, thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia, tạo nền tảng cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn tới; mới đây là Kết luận số 18, ngày 2/4/2026, Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026-2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng "2 con số".

Trong bối cảnh đó, Quốc hội và các vị đại biểu Quốc hội khóa XVI cần tiếp tục kế thừa, phát huy thành tựu của các nhiệm kỳ trước; nêu cao tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh chính trị, lập trường kiên định, tư duy quản trị hiện đại, phản biện sâu sắc, khách quan trên tinh thần xây dựng; có kỹ năng lập pháp và tầm nhìn dài hạn, có khả năng phân tích và năng lực tiếp cận những vấn đề mới, đáp ứng sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ; đảm bảo hiệu quả pháp luật không chỉ "tốt trong văn bản" còn phải "tốt trong cuộc sống".

Hành động vì lợi ích của nhân dân

Tại phiên khai mạc, Tổng Bí thư Tô Lâm đã có bài phát biểu quan trọng. Tổng Bí thư nhấn mạnh, Quốc hội là nơi kết tinh ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân; là nơi quyết định những vấn đề lớn của đất nước; là nơi chuyển hóa chủ trương của Đảng thành pháp luật, chính sách và sức mạnh tổ chức thực tiễn.

Mỗi đại biểu Quốc hội phải luôn ý thức sâu sắc rằng mình không chỉ đại diện cho đơn vị bầu cử, không chỉ mang theo lá phiếu tín nhiệm của cử tri, mà còn gánh trên vai trách nhiệm đối với vận mệnh quốc gia, đối với niềm tin của nhân dân, đối với tương lai của các thế hệ mai sau.

Từ tinh thần đó, Tổng Bí thư đề nghị Quốc hội khóa XVI tập trung thực hiện thật tốt 4 nhiệm vụ lớn, gồm: Đổi mới mạnh mẽ công tác lập pháp, xây dựng bằng được một hệ thống pháp luật hiện đại, thống nhất, ổn định, khả thi và kiến tạo phát triển; Nâng tầm giám sát tối cao của Quốc hội theo hướng thực chất, sắc bén, đi đến cùng trách nhiệm và kết quả; Nâng cao bản lĩnh và tầm nhìn khi quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, quyết định phải đúng, trúng, kịp thời, vì lợi ích lâu dài của quốc gia; Tiếp tục đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động của Quốc hội theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, gần dân, sát thực tiễn và phản ứng chính sách nhanh hơn.

Tổng Bí thư nêu rõ, trong một thế giới biến động không ngừng, Quốc hội không thể vận hành theo nhịp độ cũ, cách thức cũ. Quốc hội phải có năng lực thích ứng nhanh hơn, phản ứng chính sách kịp thời hơn, quyết định vấn đề nhanh hơn nhưng vẫn chặt chẽ, đúng đắn.

Cần tiếp tục nghiên cứu tăng hợp lý số kỳ họp, đa dạng hóa và linh hoạt hóa các hình thức hoạt động của Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội, nhất là ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, hình thức trực tuyến và hệ sinh thái số để nâng cao tính kịp thời, chủ động và hiệu quả trong xem xét, quyết định chính sách.

Tổng Bí thư nêu yêu cầu phải tiếp tục nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của từng đại biểu Quốc hội, đặc biệt là đại biểu chuyên trách; củng cố, phát huy mạnh hơn nữa vai trò của các Đoàn đại biểu Quốc hội để thật sự là cầu nối chặt chẽ giữa Quốc hội với cử tri và nhân dân; làm sao để mỗi đại biểu vừa có bản lĩnh chính trị, vừa có trình độ chuyên môn, vừa có năng lực phản biện, vừa có khả năng truyền tải trung thực tiếng nói của nhân dân đến nghị trường.

Quốc hội phải gắn bó mật thiết hơn với nhân dân; mở rộng các kênh tiếp nhận, lắng nghe ý kiến của cử tri, nhân dân, cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ trí thức, nhà khoa học; tăng cường công khai, minh bạch trong toàn bộ hoạt động của mình; xây dựng Quốc hội số, hiện đại, thông minh, nhưng trước hết phải là một Quốc hội gần dân, hiểu dân, vì dân, hành động vì lợi ích của dân. Khi lòng dân được lắng nghe, khi ý dân được phản ánh trung thực, khi quyết sách xuất phát từ thực tiễn đời sống, thì Quốc hội sẽ mạnh hơn, Nhà nước sẽ vững hơn, niềm tin xã hội sẽ lớn hơn.

Trong phiên khai mạc buổi sáng, Phó Chủ tịch Quốc hội khóa XV, Ủy viên Hội đồng Bầu cử quốc gia Nguyễn Thị Thanh trình bày Báo cáo tổng kết cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031; Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV, Ủy viên Hội đồng Bầu cử quốc gia Nguyễn Hữu Đông trình bày Báo cáo kết quả xác nhận tư cách đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Thực hiện công tác nhân sự, kiện toàn bộ máy lãnh đạo

Tại phiên làm việc buổi sáng, với 100% đại biểu Quốc hội có mặt tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết bầu Chủ tịch Quốc hội khóa XVI đối với ông Trần Thanh Mẫn, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội khóa XV, đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Buổi chiều, với 496/496 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, đạt tỷ lệ 100%, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết bầu 6 Phó Chủ tịch Quốc hội khóa XVI gồm: ông Đỗ Văn Chiến, ông Nguyễn Khắc Định, bà Nguyễn Thị Thanh, ông Nguyễn Hồng Diên, ông Nguyễn Doãn Anh và bà Nguyễn Thị Hồng.

Tiếp đó, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết bầu Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XVI, với 487/487 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, đạt tỷ lệ 100%. Theo Nghị quyết, 11 đại biểu Quốc hội khóa XVI được bầu giữ chức Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XVI gồm: Ông Lâm Văn Mẫn, ông Phan Chí Hiếu, ông Phan Văn Mãi, ông Lê Tấn Tới, ông Nguyễn Đắc Vinh, bà Nguyễn Thanh Hải, ông Nguyễn Hữu Đông, bà Lê Thị Nga, ông Lê Quang Mạnh, ông Hoàng Duy Chinh và ông Vũ Hải Hà.

Như vậy, Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XVI có 18 thành viên, gồm: Chủ tịch Quốc hội, 6 Phó Chủ tịch Quốc hội và 11 Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Quốc hội đã thông qua dự thảo các Nghị quyết bầu các chức danh Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, Chủ nhiệm Ủy ban của Quốc hội khóa XVI gồm: Ông Lâm Văn Mẫn, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội; ông Phan Chí Hiếu, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội; ông Phan Văn Mãi, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội; ông Lê Tấn Tới, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội; ông Nguyễn Đắc Vinh, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội; bà Nguyễn Thanh Hải, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội; ông Nguyễn Hữu Đông, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội; bà Lê Thị Nga, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội.

Đối với Nghị quyết bầu Tổng Thư ký Quốc hội khóa XVI - Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, có 481/481 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Theo đó, ông Lê Quang Mạnh được bầu giữ chức Tổng Thư ký Quốc hội khóa XVI - Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội.

Đối với Nghị quyết bầu Tổng Kiểm toán nhà nước nhiệm kỳ 2026 - 2031, với 485/485 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, ông Nguyễn Hữu Nghĩa được bầu giữ chức Tổng Kiểm toán nhà nước nhiệm kỳ 2026-2031./.