Thích
Tại cuộc họp thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội diễn ra ngày 1/7, đơn vị tư vấn cho biết, tuyến Vành đai 5 được nghiên cứu với chiều dài khoảng 321km. Tổng mức vốn sơ bộ khoảng 235.741 tỷ đồng, đi qua 7 địa phương. Bộ Xây dựng định hướng phát triển tuyến đường không chỉ đóng vai trò kết nối giao thông mà còn trở thành hành lang phát triển công nghiệp, thương mại, logistics và dịch vụ của toàn vùng.
Cụ thể, trong tổng chiều dài 321km, hướng tuyến dự án không bao gồm các đoạn đang khai thác trùng với cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên (15km), cao tốc Hà Nội - Lào Cai (14km) và đoạn tuyến dài 19km qua tỉnh Thái Nguyên.
Điểm đầu của dự án nằm tại Km0, tương ứng Km367+100 đường Hồ Chí Minh thuộc xã Yên Bài (TP. Hà Nội). Tuyến khép kín với điểm cuối trùng điểm đầu, đi qua 7 địa phương gồm Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ.
Minh họa hướng tuyến Vành đai 5 Vùng Thủ đô
Theo phương án nghiên cứu, tuyến chính được đầu tư quy mô 6 làn xe, riêng đoạn qua Thái Nguyên được thiết kế 4 làn xe. Hệ thống đường song hành sẽ được xây dựng đồng bộ theo tiêu chuẩn tối thiểu đường cấp III, trong khi các đoạn đi qua khu đô thị, khu công nghiệp có thể được mở rộng theo quy hoạch của từng địa phương.
Dự án dự kiến sử dụng khoảng 2.925ha đất với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 235.741 tỷ đồng. Trong đó, chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư hơn 64.000 tỷ đồng; chi phí xây dựng hơn 138.300 tỷ đồng; phần còn lại là chi phí quản lý dự án, tư vấn, dự phòng và các khoản liên quan.
Do quy mô nguồn vốn rất lớn, Bộ Xây dựng đang nghiên cứu hai phương án đầu tư đối với tuyến chính, gồm triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP) hoặc đầu tư công, sau đó Nhà nước tổ chức thu phí để hoàn vốn. Riêng hạng mục giải phóng mặt bằng, đường song hành, dải cây xanh và vỉa hè được đề xuất sử dụng vốn đầu tư công tương tự các dự án Vành đai 4 Vùng Thủ đô Hà Nội và Vành đai 3, Vành đai 4 TP. HCM.
Để bảo đảm tiến độ, dự án được đề xuất chia thành 15 dự án thành phần, gồm 7 dự án giải phóng mặt bằng kết hợp đầu tư đường song hành tại các địa phương và 8 dự án xây dựng tuyến chính, trong đó có một dự án riêng dành cho các cầu lớn. Theo kế hoạch, công trình sẽ khởi công trong năm 2027 và cơ bản hoàn thành vào năm 2030.
Theo ông Lưu Quang Thìn, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính (Bộ Xây dựng), Tổ chuyên gia thẩm định liên ngành đề nghị làm rõ vai trò của Vành đai 5 như một hành lang phát triển công nghiệp, thương mại, logistics và dịch vụ, thay vì chỉ là tuyến giao thông kết nối.
Vành đai 5 có chiều dài hơn 320km. Ảnh minh họa
Tại cuộc họp, đại diện 7 địa phương có tuyến đường đi qua cơ bản thống nhất với phương án được đề xuất trong Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.
Trong đó, Hà Nội kiến nghị được chủ động đầu tư nút giao Láng - Hòa Lạc để bảo đảm đồng bộ với các dự án đang triển khai, đồng thời đề nghị xác định rõ quy mô 7 nút giao còn lại nhằm tránh phải giải phóng mặt bằng nhiều lần.
Hưng Yên đề xuất nghiên cứu phương án mua lại dự án BOT cầu Thái Hà để bảo đảm sự đồng bộ khi cầu Thái Hà trên tuyến Vành đai 5 đi vào khai thác. Hải Phòng kiến nghị mở rộng mặt cắt ngang đoạn tuyến qua các khu đô thị, khu công nghiệp lên khoảng 95-120 m hoặc lớn hơn, đồng thời đề xuất bổ sung cơ chế đặc thù để triển khai công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư.
Phú Thọ kiến nghị nghiên cứu các cơ chế đặc thù liên quan đến nguồn vật liệu, bãi đổ thải, thu hồi đất khu vực mỏ vật liệu và chỉ định thầu nhằm rút ngắn thời gian triển khai dự án.
Mặc dù đánh giá cao ý nghĩa của công trình, nhiều địa phương bày tỏ lo ngại về khả năng cân đối nguồn vốn và mong muốn nhận được sự hỗ trợ từ ngân sách Trung ương. Tuy nhiên, đại diện Bộ Tài chính cho rằng ngân sách Trung ương cũng đang chịu nhiều áp lực, do đó các địa phương cần chia sẻ trách nhiệm, chủ động bố trí nguồn lực để triển khai dự án.
Kết luận cuộc họp, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh thống nhất với phương án hướng tuyến do đơn vị tư vấn đề xuất và nhấn mạnh Vành đai 5 phải trở thành động lực mở rộng không gian phát triển, thu hút đầu tư và hình thành các hành lang kinh tế mới cho khu vực Vùng Thủ đô.
Bộ trưởng yêu cầu đơn vị tư vấn tiếp tục hoàn thiện phương án hệ thống nút giao ngay từ giai đoạn nghiên cứu tiền khả thi nhằm hạn chế điều chỉnh ở các bước tiếp theo. Sau khi chủ trương đầu tư được phê duyệt, các chủ đầu tư cần khẩn trương hoàn thiện hồ sơ cắm mốc giải phóng mặt bằng để bàn giao cho địa phương triển khai thu hồi đất và tái định cư.
Đối với đoạn tuyến qua tỉnh Ninh Bình, Bộ trưởng yêu cầu nghiên cứu phương án xây dựng cầu cạn nhằm giảm khối lượng giải phóng mặt bằng tại khu vực có nhiều khu đô thị và khu công nghiệp.
Về phương thức đầu tư, Bộ trưởng bày tỏ sự ủng hộ phương án đầu tư công đối với tuyến chính, đồng thời yêu cầu tiếp tục đánh giá toàn diện hiệu quả kinh tế - xã hội, rà soát nguồn vật liệu xây dựng, vị trí bãi đổ thải, cự ly vận chuyển, bổ sung giải pháp ứng dụng công nghệ mới cũng như hoàn thiện thuyết minh suất đầu tư của từng dự án thành phần trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét quyết định chủ trương đầu tư.
