Năm 2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đặt mục tiêu đẩy mạnh cải cách thể chế, tháo gỡ vướng mắc cho các dự án

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có Quyết định số 223/QĐ-BNNMT, ban hành Chương trình hành động thực hiện các Nghị quyết của Chính phủ, gồm Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 08/01/2026 về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2026; và Nghị quyết số 02/NQ-CP ngày 08/01/2026 về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia năm 2026.

Xác định cải cách và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh là nhiệm vụ cấp bách

Trong Chương trình hành động, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, năm 2026 là năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đánh dấu thời điểm đất nước bước vào Kỷ nguyên “Vươn mình, thịnh vượng, giàu mạnh của dân tộc”, đồng thời là năm khởi động Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2026 - 2030 với mục tiêu phấn đấu tăng trưởng hai con số.

Trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương hai cấp được vận hành theo hướng năng động, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, gần dân, toàn ngành Nông nghiệp và Môi trường tập trung triển khai quyết liệt các chiến lược phát triển, kế hoạch cơ cấu lại ngành, gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, xây dựng nông thôn mới hiện đại, quản lý hiệu quả tài nguyên và bảo vệ môi trường.

Năm 2026 được dự báo là giai đoạn đan xen cả thuận lợi, thời cơ và khó khăn, thách thức. Trong bối cảnh đó, yêu cầu cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia nói chung và của ngành Nông nghiệp và Môi trường nói riêng tiếp tục là yêu cầu cấp thiết, nhằm củng cố niềm tin và tạo động lực mới cho cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân.

Điều này đòi hỏi sự vào cuộc mạnh mẽ, thực chất và quyết liệt của các cơ quan, đơn vị, xác định cải cách, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh là nhiệm vụ quan trọng, cấp bách, cần ưu tiên tập trung để tháo gỡ khó khăn, loại bỏ các rào cản, khơi thông các điểm nghẽn về thể chế và thực thi, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh lành mạnh, bình đẳng để cùng phát triển cho tất cả các thành phần kinh tế.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, toàn ngành bám sát mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp đã đề ra tại Nghị quyết số 01/NQ-CP và Nghị quyết số 02/NQ-CP ngày 08/01/2026 của Chính phủ, phát huy sức mạnh đoàn kết, tinh thần đổi mới, không ngừng nỗ lực sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, tự tin, tự lực, tự cường và tự chủ chiến lược; quyết tâm “xoay chuyển tình thế, chuyển đổi trạng thái”, hành động quyết liệt theo chủ đề: “Kỷ cương trách nhiệm; chủ động hiệu quả; đổi mới sáng tạo; tăng tốc đột phá; tăng trưởng bền vững”.

Trên tinh thần đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường có một số chỉ đạo đáng chú ý:

Thứ nhất, quán triệt và thực hiện nghiêm các nghị quyết của Đảng và Quốc hội, đặc biệt là Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, với tinh thần hành động rõ ràng: “Đảng đã chỉ đạo, Chính phủ đã thống nhất, Quốc hội đồng tình, Nhân dân ủng hộ, Tổ quốc mong đợi, bạn bè giúp đỡ thì chỉ bàn làm, không bàn lùi”.

Thứ hai, đổi mới căn bản tư duy phát triển, phương thức quản trị và phân bổ nguồn lực, xử lý hiệu quả các vấn đề trước mắt để tạo đà tăng trưởng, song song với triển khai các cải cách chiến lược, dài hạn nhằm chuyển đổi mô hình phát triển, lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính; phát triển hài hòa các thành phần kinh tế, kết hợp hiệu quả các nguồn lực cho phát triển.

Thứ ba, siết chặt kỷ luật, kỷ cương, tiếp tục đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, đẩy mạnh hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển đất nước gắn với phân cấp, phân quyền; tăng cường giám sát, kiểm tra, đôn đốc, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; đồng thời đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và lãng phí.

Thứ tư, chuyển đổi mạnh mẽ tư duy xây dựng pháp luật từ “quản lý” sang “kiến tạo, phát triển”, lấy người dân và doanh nghiệp làm đối tượng phục vụ; nâng cao chất lượng xây dựng, tham mưu và ban hành văn bản pháp luật; sửa đổi đồng bộ hệ thống quy phạm pháp luật để tháo gỡ triệt để các “điểm nghẽn”, bảo đảm nguyên tắc doanh nghiệp được làm những gì pháp luật không cấm, khuyến khích và bảo vệ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, minh bạch, bảo vệ quyền kinh doanh và quyền tài sản hợp pháp. Trên cơ sở đó, mạnh dạn đề xuất, ban hành các cơ chế, chính sách đột phá nhằm khơi thông mọi nguồn lực, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, từng bước chuyển thể chế từ “điểm nghẽn của điểm nghẽn” thành “lợi thế cạnh tranh quốc gia”.

Thứ năm, đẩy mạnh cải cách hành chính gắn với phân cấp, phân quyền triệt để, đi đôi với cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ; tăng cường công khai, minh bạch, nâng cao tính tự chủ và trách nhiệm giải trình nhằm phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; chuyển mạnh từ phương thức “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”.

Thứ sáu, đề cao trách nhiệm người đứng đầu trong triển khai các nhiệm vụ, giải pháp cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia; tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính và xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành hiệu quả, thực chất.

Thứ bảy, tăng cường kết nối và huy động sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp và giới chuyên gia, khuyến khích đóng góp ý tưởng, sáng kiến trong quá trình hoạch định, thực thi và đánh giá độc lập, khách quan kết quả cải cách, cải thiện môi trường kinh doanh.

Cùng với yêu cầu vào cuộc quyết liệt của toàn hệ thống, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh việc triển khai đầy đủ, nhất quán và hiệu quả các nhóm giải pháp trọng tâm nhằm cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong năm 2026. Trọng tâm được xác định rõ là hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh chuyển đổi số và dữ liệu đất đai, đồng thời tháo gỡ dứt điểm các điểm nghẽn đang cản trở triển khai dự án và giải ngân đầu tư.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, hoàn thiện dữ liệu đất đai, tháo gỡ vướng mắc cho các dự án

Trước hết, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định phải thể chế hóa kịp thời, đầy đủ các nghị quyết, kết luận và văn bản chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Quốc hội, bảo đảm tiến độ, chất lượng các dự án luật thuộc Chương trình lập pháp năm 2026. Trong đó, trọng tâm là Luật Đất đai (sửa đổi), Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường và Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (thay thế).

Cùng với đó, Bộ yêu cầu đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, triển khai hiệu quả Nghị quyết số 66/NQ-CP ngày 26/3/2025 của Chính phủ và Nghị quyết số 66.7/2025/NQ-CP ngày 15/11/2025 về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu.

Theo mục tiêu đặt ra, trong năm 2026 sẽ cắt giảm, đơn giản hóa 100% điều kiện đầu tư kinh doanh không cần thiết, mâu thuẫn, chồng chéo hoặc quy định chung chung, không rõ ràng; bãi bỏ 100% điều kiện đầu tư kinh doanh đối với các ngành, nghề không thuộc danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư. Đồng thời, cắt giảm 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính và 50% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính so với năm 2024.

Việc cải cách thủ tục hành chính được thực hiện trên nền tảng dữ liệu số, không yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại các giấy tờ đã được số hóa; không để phát sinh mới các thủ tục, quy định kinh doanh, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật không phù hợp hoặc thiếu tính khả thi; chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, gắn với cơ chế giám sát, đánh giá theo thời gian thực và trách nhiệm giải trình của cơ quan nhà nước.

Trên nền tảng hoàn thiện thể chế và cải cách thủ tục hành chính, Bộ xác định thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026.

Theo đó, Bộ tập trung phát triển hạ tầng số, nền tảng số và hệ thống dữ liệu ngành nông nghiệp và môi trường theo hướng tập trung, thống nhất, an toàn; thúc đẩy kết nối, chia sẻ, liên thông dữ liệu giữa các lĩnh vực và với Trung tâm dữ liệu quốc gia; đẩy mạnh quản lý, chỉ đạo, điều hành dựa trên dữ liệu số;

Quyết tâm hoàn thành xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, bao gồm dữ liệu không gian, dữ liệu thuộc tính về quy hoạch, mục đích sử dụng đất, chủ sử dụng, tình trạng pháp lý của từng thửa đất và giá đất. Việc xây dựng đồng bộ cơ sở dữ liệu đất đai được xác định là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng tính công khai, minh bạch và hỗ trợ tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các dự án có sử dụng đất.

Đặc biệt, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh yêu cầu khơi thông các nguồn lực cho phát triển, tạo điều kiện thuận lợi nhất để doanh nghiệp tiếp cận vốn, đất đai, mặt bằng sản xuất - kinh doanh và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Trong đó, Bộ yêu cầu đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công ngay từ đầu năm 2026, đặc biệt là các dự án quan trọng, các công trình trọng điểm và các chương trình mục tiêu quốc gia; bảo đảm tiến độ thực hiện dự án và phê duyệt quyết toán vốn đầu tư công đối với các dự án hoàn thành, tránh thất thoát, lãng phí.

Đồng thời, sẽ sẽ quyết liệt chỉ đạo, xử lý dứt điểm các vấn đề tồn đọng, kéo dài, thực hiện hiệu quả Kết luận số 77-KL/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 265/2025/QH15 của Quốc hội nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc của các dự án, đặc biệt là các vướng mắc liên quan đến đất đai trong kết luận thanh tra, kiểm tra và bản án./.