Nhà máy điện hạt nhân lớn nhất thế giới: Đủ sức cung cấp điện cho hàng triệu hộ dân, từng nhiều lần dừng hoạt động do thảm họa

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa tại tỉnh Niigata (Nhật Bản) hiện được xem là tổ hợp điện hạt nhân lớn nhất thế giới xét theo công suất lắp đặt. Công trình do Công ty Điện lực Tokyo (TEPCO) sở hữu và vận hành, nằm dọc bờ biển Nhật Bản trên diện tích khoảng 4,2km2. Nhà máy được xây dựng từ thập niên 1980 và dần hoàn thiện vào cuối những năm 1990, trở thành một trong những cơ sở sản xuất điện quan trọng của quốc gia này.

Kashiwazaki-Kariwa gồm 7 lò phản ứng nước sôi (Boiling Water Reactor – BWR) với tổng công suất lắp đặt khoảng 8.212MW, trong khi công suất phát điện thực tế đạt khoảng 7.965MW. Năm tổ máy đầu tiên có công suất khoảng 1.100MW mỗi tổ máy, còn hai tổ máy sau được nâng cấp lên khoảng 1.356MW. Khi vận hành đầy đủ, tổ hợp này có khả năng cung cấp điện cho khoảng 16 triệu hộ gia đình, đóng vai trò quan trọng trong hệ thống năng lượng của Nhật Bản.

Trong quá trình vận hành, nhà máy từng trải qua một số sự kiện lớn. Năm 2007, một trận động đất mạnh 6,6 độ Richter xảy ra gần khu vực Niigata buộc toàn bộ tổ hợp phải tạm dừng hoạt động gần hai năm để kiểm tra an toàn và gia cố hệ thống chống động đất. Sau sự cố này, nhiều hạng mục đã được nâng cấp nhằm tăng khả năng chịu rung chấn và bảo đảm an toàn vận hành.

Bước ngoặt lớn hơn xảy ra sau thảm họa hạt nhân Fukushima Daiichi năm 2011. Sự cố này khiến Nhật Bản phải rà soát lại toàn bộ chính sách năng lượng hạt nhân và áp dụng các tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt hơn. Tất cả các lò phản ứng tại Kashiwazaki-Kariwa cũng phải dừng hoạt động để tiến hành cải tạo hệ thống an toàn và bổ sung các biện pháp bảo vệ mới.

Gần đây, Nhật Bản bắt đầu xem xét đưa một số lò phản ứng tại nhà máy trở lại vận hành nhằm giảm áp lực thiếu hụt năng lượng. Đầu tháng 2 vừa qua, tổ máy số 6 có công suất khoảng 1,36 GW đã được chuẩn bị khởi động trở lại sau hơn một thập kỷ ngừng hoạt động. Tuy nhiên, lần khởi động ban đầu phải tạm dừng do hệ thống giám sát phát hiện biến động nhỏ trong dòng điện của một cáp kết nối. Theo TEPCO, sự thay đổi này vẫn nằm trong ngưỡng an toàn và sau khi điều chỉnh thông số hệ thống, lò phản ứng được xác nhận đủ điều kiện vận hành.

Công ty cho biết hoạt động phát điện thương mại dự kiến có thể bắt đầu từ giữa tháng 3 sau khi hoàn tất thêm các bước kiểm tra tổng thể. Việc tái vận hành Kashiwazaki-Kariwa được xem là cột mốc quan trọng trong chiến lược năng lượng của Nhật Bản, đặc biệt khi quốc gia này đang nỗ lực giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, đồng thời hướng tới mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050.

Để đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn mới, nhà máy đã được nâng cấp nhiều hạng mục như xây dựng tường chắn sóng cao khoảng 15m, bổ sung hệ thống nguồn điện dự phòng hiện đại và tăng cường các lớp bảo vệ kỹ thuật. Đây được xem là những cải tiến quan trọng nhằm phòng ngừa rủi ro thiên tai và nâng cao độ an toàn cho tổ hợp điện hạt nhân lớn nhất thế giới này.

Dù vậy, việc tái khởi động nhà máy vẫn gây nhiều tranh luận tại địa phương. Theo khảo sát do chính quyền tỉnh Niigata thực hiện vào tháng 9 năm ngoái, chỉ khoảng 37% người dân ủng hộ việc vận hành trở lại nhà máy, trong khi khoảng 60% bày tỏ lo ngại về nguy cơ xảy ra sự cố hạt nhân. Trước những quan ngại này, TEPCO khẳng định sẽ tiếp tục chứng minh cam kết đặt yếu tố an toàn lên hàng đầu thông qua việc vận hành thận trọng và minh bạch trong quá trình quản lý nhà máy.