Photo Travel: Cà phê phố cổ Đồng Văn - Vẻ đẹp xưa cũ trong nếp nhà trăm năm
Trở lại Đồng Văn vào mùa tam giác mạch khi phố núi đã thay đổi nhiều, nhưng còn đó căn nhà cổ mang đậm dấu ấn thời gian với tuổi đời hơn 100 năm. Được sử dụng làm quán cà phê từ năm 2006, cà phê phố cổ trở thành điểm dừng chân lý tưởng với du khách thích tìm lại những gì của Đồng Văn xưa cũ.
*****
Tôi lang thang khắp xã mới vẫn giữ tên Đồng Văn để tìm lại những ký ức xưa cũ hơn 15 năm trước. Năm 2009, lần đầu tiên đặt chân lên Đồng Văn được ông Sùng Đại Hùng, Bí thư Huyện ủy đưa cả chủ và khách đến quán cà phê phố cổ này vào buổi tối, sau buổi làm việc. Ngày ấy, thị trấn Đồng Văn lọt thỏm giữa thung lũng bốn bề núi đá, đây là quán cà phê gần như hiếm hoi, lại đặt ở ngôi nhà trăm năm tuổi nên gây ấn tượng mạnh với nhóm công tác. Cả thị trấn có mỗi con đường độc đạo chạy qua, một bên là trụ sở huyện ủy, ủy ban, bên kia là chợ Đồng Văn, với mấy cửa hàng cửa hiệu nhỏ và quán cà phê phố cổ.
Đèn đường vàng vọt xuyên qua đám sương mù dày đặc mờ tỏ khiến kiến trúc cổ của chợ Đồng Văn ngày ấy càng huyền bí. Ngôi chợ hơn 100 năm tuổi có vòm cửa cong ẩn trong sương mờ, nơi tiếng khèn da diết của đồng bào dân tộc Mông từ xa xuống và ngủ lại đêm ở đình chợ, vọng ra. Sâu vào phía sau chợ là một dãy nhà cổ tuyệt đẹp, tường trình đất, mái ngói âm dương. Đó là một tổ hợp của hơn bốn chục gia đình người dân tộc Mông sinh sống bên nhau, tạo thành khu phố ẩn mình dưới những vách núi đá.
Cà phê phố cổ vẫn giữ vẻ đẹp nguyên bản, trở thành điểm dừng chân lý tưởng với du khách đam mê kiến trúc. Ngôi nhà 2 tầng được xây với mái ngói âm dương, mang đậm dấu ấn kiến trúc truyền thống bản địa giao thoa kiến trúc của người Hoa…
… với các hoa văn trang trí tinh tế ở gian giữa tầng trệt, của lớp nhà sau…
… mái nhà lợp ngói âm dương đặc trưng nơi biên viễn phía Bắc…
Quán cà phê chỉ cách những dãy nhà cổ vài phút đi bộ, trước đây là ngôi nhà của một người họ Lương, dân tộc Tày giàu có trong vùng. Ngôi nhà được xây dựng vào khoảng những năm 20 của thế kỷ trước, cùng thời kỳ với chợ Đồng Văn và phần lớn các ngôi nhà cổ định hình nên khu phố cổ tồn tại tới bây giờ.
Về quy mô, ngôi nhà khá lớn so với các ngôi nhà khác trong khu vực, mặt tiền rộng và có nhiều lớp nhà cùng sân bên trong. Kiến trúc công trình có nhiều nét tương đồng với Dinh nhà Vương ở thung lũng Sà Phìn. Đó là lối kiến trúc thời nhà Thanh, với nhiều lớp nhà theo nguyên tắc ngoài thấp trong cao, có sân trong, bố cục khép kín và hướng nội…
Hiên nhà tầng 2 hướng ra trung tâm, nơi du khách vừa nhâm nhi thưởng thức cà phê, vừa ngắm nhìn cuộc sống của người dân phố cổ Đồng Văn…
… với dãy nhà cổ mái ngói âm dương trên con đường chính dọc phố cổ.
Công trình có nhà ngang trước - sau, nhà dọc hai phía tạo nên sân trong, lát đá cùng hệ kết cấu gỗ.
Toàn bộ căn nhà mang tông xám, đậm dấu ấn của thời gian với khung gồm kèo, cột, lan can bằng gỗ, chạm trổ cầu kỳ…
Ngôi nhà trăm năm này cũng đã qua nhiều thăng trầm cùng khu phố cổ, và may mắn là vẫn còn gần như nguyên vẹn ngày tôi trở lại. Ẩn giấu sau những giá trị văn hóa độc đáo và cổ kính, ngôi nhà giờ vẫn là quán cà phê phố cổ, dù có chăng đã thay nhiều người chủ. Nơi đây trở thành điểm nhấn của Đồng Văn và là không gian lý tưởng để thưởng thức ly cà phê thơm lừng, tận hưởng vẻ đẹp phố cổ từ ngôi nhà hơn trăm năm tuổi.
Trong cái lạnh của những ngày đầu đông, bên ly cà phê nóng, tôi nghe thấy âm hưởng của ngày chợ phiên, tiếng khèn môi trầm bổng vang vọng, những nét quyến rũ riêng có của phố cổ Đồng Văn, ngày trở lại cao nguyên đá./.
Nét riêng ở ngôi nhà này là xây bằng gạch non, không qua nung, một kỹ thuật xây dựng riêng của người dân bản địa. Bàn ghế gỗ được bọc bằng vải thổ cẩm, sử dụng ánh đèn vàng và những bản nhạc nhẹ tạo không gian thư giãn cho khách trong hành trình dừng chân ở cao nguyên đá.
Không gian tầng lầu nhà sau là nơi dành cho những nhóm khách đông người thích ngồi lâu và không hẳn chỉ uống cà phê mà còn thưởng thức chương trình văn nghệ do các diễn viên của đội văn nghệ thuộc Trung tâm Văn hóa Đồng Văn biểu diễn phục vụ du khách.
Bức ảnh chụp quán cà phê phố cổ năm 2009 nằm ở góc chợ Đồng Văn cũ của thị trấn Đồng Văn, huyện Đồng Văn (Hà Giang cũ) dựa vào lưng núi. "Cà phê Phố cổ" nằm dưới chân núi, ngay góc chợ. Đây là một trong những ngôi nhà cổ còn khá nguyên vẹn cùng nhiều nếp nhà khác ở khu phố cổ Đồng Văn.








