Photo Travel: Carlton, khu vườn di sản giữa trái tim Melbourne
Thích
Nằm ở phía đông bắc của CBD (Melbourne Central Business District) Melbourne, bao bọc bởi các con đường Rathdowne, Victoria, Nicholson và Carlton Streets, vườn Carlton có diện tích khoảng 26 hecta được thiết kế từ năm 1839, tức là khi Melbourne còn là một thị trấn trẻ của Anh.
Carlton Gardens không chỉ là điểm đến để tản bộ hay dã ngoại. Đây là nơi khiến ta suy ngẫm về văn minh đô thị, về cách người Úc, vốn nổi tiếng thực tế và yêu thiên nhiên đã khéo léo biến một khu vườn di sản thế giới được UNESCO vinh danh thành không gian chung của cộng đồng đa văn hóa.
Ánh hoàng hôn buông trên mái vòm Cung triển lãm Hoàng gia (Royal Exhibition Building), khoảnh khắc đẹp nhất trong ngày tại Carlton Gardens.
Ít người biết rằng Carlton Gardens đã được thiết kế bởi Edward La Trobe Bateman, họa sĩ kiêm kiến trúc sư cảnh quan người Anh, cũng là người đã gieo mầm cho phong cách vườn kiểu Victoria (Victorian Garden Style) tại Nam bán cầu. Hơn 180 năm trôi qua, khu vườn mà Edward La Trobe Bateman thiết kế vẫn giữ nguyên cấu trúc cổ điển với những hàng ngô đồng (sycamore) thẳng tắp, thảm cỏ xanh mướt, lối đi lát sỏi uốn lượn quanh các đài phun nước. Đây là một trong những ví dụ hiếm hoi về quy hoạch đô thị kiểu Anh còn nguyên vẹn ở Nam bán cầu.
Năm 2004, UNESCO chính thức công nhận Carlton Gardens cùng Royal Exhibition Building là Di sản Thế giới, một quyết định không gây ngạc nhiên với những ai từng đặt chân đến đây. Khu vườn là hình mẫu về bảo tồn văn hóa trong lòng hiện đại.
Giữa trung tâm vườn Carlton, tòa nhà Royal Exhibition Building hiện ra như một điểm nhấn kiến trúc. Được xây dựng năm 1880 phục vụ Hội chợ Triển lãm Quốc tế Melbourne, đây từng là công trình lớn nhất tại Úc vào thời điểm đó, nơi tổ chức nhiều sự kiện quốc tế quan trọng, thậm chí là nơi khai mạc Quốc hội Liên bang Úc đầu tiên vào năm 1901.
Melbourne có thể thay đổi từng ngày, nhưng Carlton Gardens vẫn giữ nguyên tinh thần của năm 1839, không gian chung nơi mỗi chiều cuối tuần vang lên đủ thứ tiếng nói của một đô thị đa văn hóa.
"Văn minh là biết trồng cây cho đời sau hưởng bóng mát", Carlton Gardens đã làm điều đó suốt gần hai thế kỷ.
Khu vườn là điểm chụp ảnh cưới lý tưởng và cũng là điểm hò hẹn yêu thích của người dân Melbourne.
Kiến trúc sư Joseph Reed, người cũng thiết kế Tòa thị chính Melbourne và Thư viện Bang Victoria đã tạo nên một công trình lai ghép độc đáo: mái vòm lấy cảm hứng từ Nhà thờ Chính tòa Florence, tiền sảnh theo trường phái Rundbogenstil, kết hợp các yếu tố từ Byzantine, Romanesque, Lombardic và Ý. Kết quả là một tòa nhà không giống bất kỳ một kiến trúc nào trên thế giới xuất hiện nổi ở bật trung tâm vườn Carlton.
Mái vòm lấy cảm hứng từ Nhà thờ Chính tòa Florence của Royal Exhibition Building khiến Carlton Gardens không chỉ là một hệ sinh thái đô thị thực sự mà còn có đẹp về kiến trúc nổi bật.
Ngày nay, vào những buổi chiều tà khi hoàng hôn buông xuống, ánh vàng rọi trên mái vòm của Royal Exhibition Building tạo ra một khung cảnh mà không máy ảnh nào có thể lột tả hết vẻ đẹp. Đây là khoảnh khắc Melbourne đẹp nhất trong ngày.
Ngay bên cạnh tòa nhà triển lãm trăm tuổi, Bảo tàng Melbourne lớn nhất Nam bán cầu được xây dựng năm 2000 với kính và thép hiện đại. Hai công trình đứng cạnh nhau như hai thế giới song song, một bên là gạch đá thế kỷ 19, một bên là kính thép thế kỷ 21. Nhưng giữa hai thế giới ấy, tiếng chim vẫn hót trên cành như chứng nhân của thời gian chẳng hề già đi.
Bảo tàng Melbourne mở ra cho du khách cơ hội khám phá thiên nhiên, lịch sử và văn hóa nước Úc qua các bộ sưu tập đồ sộ, từ hóa thạch khủng long, bộ xương cá voi xanh, hiện vật văn hóa thổ dân cho đến các triển lãm về khoa học và tiến hóa. Nếu có một ngày trọn vẹn tại Carlton, đừng bỏ lỡ cơ hội khám phá bảo tàng này.
Thảm cây xanh được bài trí hài hòa, làm nổi bật các con đường chính và công trình kiến trúc trong khu vườn.
Carlton Gardens không chỉ đẹp về kiến trúc mà còn là một hệ sinh thái đô thị thực sự. Hàng chục loài cây từ khắp nơi trên thế giới cùng chung sống, từ ngô đồng cổ thụ, sồi Anh, dương trắng, chò, cây lá kim, tuyết tùng đến sồi Thổ Nhĩ Kỳ, tùng bách tán… Mỗi cây là một câu chuyện về hành trình di thực từ phương xa đến Nam bán cầu.
Dưới bóng cây cổ thụ, xa tiếng ồn ào phố thị, chỉ cần đưa tay ra là có thể chạm vào thiên nhiên tươi đẹp.
Vẻ đẹp của khu vườn được tạo nên từ những bãi cỏ rộng, hồ nước nhỏ và sự đa dạng của cây cối từ châu Âu và Úc.
Cùng với thực vật, khu vườn còn là nơi trú ngụ của hàng chục loài chim bản địa, kookaburra với tiếng cười khàn khàn đặc trưng, rosella với bộ lông sặc sỡ, currawong đen nhánh với ánh mắt sắc bén. Mỗi sáng sớm, khi sương còn phủ trên cỏ, vườn Carlton biến thành một bản nhạc thiên nhiên không cần nhạc phổ.
Cùng với thực vật, khu vườn còn là nơi trú ngụ của hàng chục loài chim bản địa như kookaburra trong ảnh.
Điều làm Carlton Gardens khác biệt với những khu vườn di sản khác trên thế giới chính là sự sống động, hơi thở thường nhật của nó. Cuối tuần, vườn tràn ngập tiếng cười và đủ loại ngôn ngữ: tiếng Việt, tiếng Hy Lạp, tiếng Trung, tiếng Ả Rập… Melbourne đa văn hóa hiện ra rõ nét nhất không phải ở những con phố sầm uất mà ở ngay đây, giữa những hàng cây cổ thụ hơn trăm tuổi.
Cuối tuần, Carlton Gardens sôi động với nhiều hoạt động cộng đồng và tiệc nướng BBQ ngoài trời.
Người ta đến vườn Carlton để dã ngoại, chụp ảnh cưới, đọc sách dưới bóng cây, hay đơn giản là ngồi nhìn mây trôi. Vào những dịp lễ hội, công viên trở nên sôi động với các sự kiện nghệ thuật cộng đồng. Đây thực sự là trái tim của thành phố theo đúng nghĩa đen.
