Thích
UBND tỉnh Quảng Ngãi vừa ban hành Chỉ thị số 16/CT-UBND ngày 28/10/2026 về tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường trên địa bàn tỉnh. Chỉ thị đặt ra yêu cầu siết chặt trách nhiệm của các cơ quan quản lý, chính quyền địa phương và chủ mỏ, đồng thời tháo gỡ vướng mắc về nguồn cung đất, đá, cát, sỏi phục vụ thi công các công trình, dự án.
UBND tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu tăng cường giám sát, kiểm tra hoạt động khai thác khoáng sản (ảnh: Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Phước Hiền chủ trì cuộc họp nghe báo cáo tình hình thực hiện công tác quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản trên địa bàn)
Theo UBND tỉnh Quảng Ngãi, thời gian qua, công tác quản lý khoáng sản trên địa bàn có những chuyển biến tích cực. Các sở, ngành, địa phương và cơ quan chức năng đã phối hợp trong phòng ngừa, phát hiện, xử lý vi phạm, góp phần bảo vệ và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.
Tuy nhiên, công tác nắm bắt tình hình, kiểm soát địa bàn tại một số nơi chưa chặt chẽ, thường xuyên. Đáng chú ý, những bất cập trong quản lý được xác định là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng thiếu hụt khoáng sản làm vật liệu xây dựng.
Trong bối cảnh nhu cầu vật liệu phục vụ các dự án đầu tư công, công trình trọng điểm và các công trình phát triển kinh tế - xã hội lớn, tỉnh yêu cầu các cơ quan chức năng vừa kiểm soát chặt hoạt động khai thác, vừa chủ động bảo đảm nguồn cung theo tiến độ thi công.
Kiên quyết xử lý chủ mỏ "găm hàng", "đẩy giá"
Một trong những yêu cầu đáng chú ý tại Chỉ thị số 16/CT-UBND là tăng cường trách nhiệm người đứng đầu trong quản lý tài nguyên khoáng sản. Thủ trưởng các sở, ngành, Chủ tịch UBND các xã, phường, đặc khu phải chịu trách nhiệm trước UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh và trước pháp luật về việc tổ chức quản lý theo chức năng, nhiệm vụ được giao.
Các cơ quan, địa phương buông lỏng quản lý, để xảy ra vi phạm hoặc chậm xử lý sau khi phát hiện sẽ phải chịu trách nhiệm theo quy định. Tỉnh yêu cầu không để xảy ra tình trạng sai phạm kéo dài trong hoạt động khoáng sản trên địa bàn.
Đối với các tổ chức, cá nhân được cấp phép khai thác, tỉnh yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện giấy phép và các nghĩa vụ liên quan. Những trường hợp khai thác vượt ranh giới tọa độ, diện tích được cấp phép; không đúng thiết kế được phê duyệt; không bảo đảm an toàn; gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng hoặc không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với Nhà nước sẽ bị xem xét xử lý nghiêm.
Đặc biệt, Chỉ thị yêu cầu có biện pháp, chế tài kiên quyết đối với các chủ mỏ không chấp hành quy định, nhất là hành vi "găm hàng", "đẩy giá" hoặc gây cản trở việc cung ứng vật liệu cho các công trình, dự án đầu tư công. Những mỏ khai thác không hiệu quả, vi phạm nghiêm trọng hoặc không đáp ứng yêu cầu pháp luật có thể bị xem xét thu hồi giấy phép theo thẩm quyền và quy định hiện hành.
Cùng với việc xử lý vi phạm tại mỏ, lực lượng quản lý thị trường được yêu cầu tăng cường kiểm tra nguồn gốc, xuất xứ khoáng sản vận chuyển và tiêu thụ trên địa bàn. Các hoạt động khai thác, chế biến, thu mua, tàng trữ, kinh doanh, tập kết và vận chuyển khoáng sản trái phép, không có nguồn gốc hợp pháp phải được phát hiện, ngăn chặn kịp thời.
Yêu cầu này cho thấy định hướng quản lý không chỉ tập trung vào khâu cấp phép khai thác mà còn mở rộng kiểm soát chuỗi lưu thông khoáng sản, từ nơi khai thác đến vận chuyển và tiêu thụ. Qua đó, hạn chế nguy cơ thất thoát tài nguyên, thất thu ngân sách và những hành vi làm méo mó thị trường vật liệu xây dựng.
Rà soát trữ lượng, tháo gỡ vướng mắc nguồn cung cho dự án trọng điểm
Bên cạnh yêu cầu tăng cường kỷ cương quản lý, UBND tỉnh Quảng Ngãi giao Sở Công Thương chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và chính quyền địa phương rà soát, nghiên cứu, tham mưu điều chỉnh, bổ sung hoặc thay thế các văn bản liên quan đến quản lý khoáng sản, bảo đảm phù hợp với tình hình hiện nay và thời gian tới.
Sở Công Thương có trách nhiệm nâng cao chất lượng thẩm định, tham mưu cấp phép thăm dò, khai thác; tổ chức đánh giá trữ lượng khoáng sản và tham mưu phương án bảo vệ khoáng sản chưa khai thác. Đồng thời, cơ quan này phải chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong hoạt động khai thác các mỏ, bảo đảm tiến độ cung ứng vật liệu cho công trình trọng điểm quốc gia, công trình trọng điểm của tỉnh và các dự án đầu tư công.
Đối với các mỏ đất, đá được nâng công suất, việc quản lý và sử dụng trữ lượng phải được theo dõi chặt chẽ, bảo đảm đáp ứng nhu cầu của các dự án quan trọng, trọng điểm. Trường hợp nguồn cung chưa đáp ứng đủ nhu cầu, Sở Công Thương có trách nhiệm tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh xem xét, chỉ đạo nâng công suất đối với các mỏ đủ điều kiện theo quy định pháp luật.
Theo Quy hoạch tỉnh Quảng Ngãi thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (điều chỉnh), toàn tỉnh Quảng Ngãi có 750 mỏ khoáng sản làm vật liệu thông thường
Chỉ thị cũng yêu cầu hướng dẫn chủ đầu tư lập hồ sơ đề xuất áp dụng cơ chế đặc thù khi đề nghị điều chỉnh công suất khai thác mỏ cung cấp vật liệu cho các công trình, dự án thuộc diện được áp dụng theo Luật Địa chất và khoáng sản năm 2024. Hồ sơ cần thể hiện rõ mỏ đề xuất áp dụng cơ chế, chủ mỏ, vị trí mỏ, loại vật liệu, khối lượng cần cung cấp và thời gian áp dụng.
Đối với khoáng sản thu hồi tại khu vực thi công các hạng mục công trình, dự án đầu tư, việc đăng ký thu hồi, vận chuyển và sử dụng cũng phải được quản lý chặt chẽ, bảo đảm công khai, minh bạch, tránh thất thoát, lãng phí và tiêu cực. Nguồn khoáng sản này được ưu tiên phục vụ các công trình, dự án trọng điểm quốc gia, công trình trọng điểm của tỉnh và các dự án đầu tư công trên địa bàn.
Sở Công Thương còn được giao tham mưu việc cấp, điều chỉnh giấy phép khai thác khoáng sản nhóm III, nhóm IV tại các khu vực trúng đấu giá hoặc không đấu giá quyền khai thác, nhằm cung cấp đá, đất san lấp, cát, sỏi cho các công trình trọng điểm, dự án đầu tư công, công trình xây dựng khẩn cấp và các dự án phát triển kinh tế - xã hội đang triển khai.
Cùng với đó, công tác kiểm tra, giám sát hoạt động khai thác của các tổ chức, cá nhân được cấp phép phải được tăng cường. Các chủ mỏ phải ưu tiên cung cấp khoáng sản làm vật liệu xây dựng phục vụ thi công các công trình, dự án trên địa bàn, nhất là dự án đầu tư công và công trình trọng điểm.
Quản lý nguồn tài nguyên quy mô lớn
Theo Quy hoạch tỉnh Quảng Ngãi thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (điều chỉnh), toàn tỉnh có 750 mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, gồm 176 mỏ đá, 227 mỏ cát, 327 mỏ đất đồi làm vật liệu san lấp và 20 mỏ đất sét làm gạch, ngói. Tổng tài nguyên dự báo đạt khoảng 300 triệu m³ đá, 50 triệu m³ cát và 350 triệu m³ đất san lấp.
Với nguồn tài nguyên lớn, yêu cầu đặt ra không chỉ là kiểm soát việc khai thác đúng giấy phép mà còn phải tổ chức cung ứng hợp lý, hạn chế tình trạng thiếu hụt cục bộ trong khi tài nguyên vẫn chưa được khai thác, sử dụng hiệu quả. Việc nâng công suất mỏ, cấp phép khai thác và áp dụng cơ chế đặc thù cần đi đôi với kiểm soát sản lượng, nguồn gốc, nghĩa vụ tài chính và yêu cầu bảo vệ môi trường.
Chỉ thị số 16/CT-UBND giao Sở Công Thương theo dõi, đôn đốc các sở, ngành, địa phương thực hiện; định kỳ hằng quý tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh về tình hình quản lý khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, đồng thời tham mưu xử lý những vấn đề phát sinh thuộc thẩm quyền.
Việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ này được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu lực quản lý tài nguyên, hạn chế vi phạm trong khai thác khoáng sản và bảo đảm nguồn vật liệu phục vụ tiến độ các công trình, dự án trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.
