Nhớ khi xưa, mỗi khi nhắc đến chị A, anh B được kết nạp vào Đảng, chúng ta đều có thể dễ dàng nhìn thấy rõ niềm tự hào lẫn ngưỡng mộ và trong lòng luôn nghĩ rằng chắc hẳn họ là rất xuất sắc. Khi ấy, một trong các mục tiêu phấn đấu của nhà nhà, người người đều là mong ước con/cháu/anh/chị/em của mình một ngày nào đó sẽ được kết nạp Đảng, trở thành "Người của Nhà Nước".
Vậy mà, những năm gần đây, khi được hỏi là bạn có muốn làm Đảng viên không? Rất nhiều bạn trẻ lắc đầu, "ngại vào Đảng", "tôi không có nhu cầu vào Đảng", hoặc giả sẽ nhận được câu trả lời là tôi vào Đảng vì muốn lên chức lên quyền, chứ không phải xuất phát vì sự mong muốn, khát khao được vào Đảng. Vì đâu danh nghĩa Đảng viên không còn hấp dẫn? Phải chăng khi đã không còn phải chống phá lại kẻ địch ngoại lai, không còn phải đối mặt với nạn nghèo, nạn đói nên vai trò của Đảng viên đã trở nên nhạt phai trong lòng người dân?
Theo thống kê từ Wikipedia, tốc độ tăng số lượng Đảng viên của Việt Nam tương đối nhanh từ 3.6 triệu lên 4.5 triệu Đảng viên trong giai đoạn 2010-2015, tuy nhiên giai đoạn từ 2016-2023 số lượng Đảng viên có tiếp tục tăng nhưng với tốc độ chậm hơn, tính đến nay tổng số Đảng viên của Việt Nam hiện nay có khoảng 5,4 triệu Đảng viên. Nếu tính tỷ lệ trên tổng dân số Việt Nam, tỷ lệ Đảng viên chiếm khoảng 5.4% dân số, con số này hiện đang thấp hơn so với nước bạn Trung Quốc (Tính hết cuối năm 2023, tổng số Đảng viên của Đảng Cộng Sản Trung Quốc có khoảng 99 triệu đảng viên trên tổng số 1.41 tỷ dân, tỷ lệ đảng viên chiếm 7.0% dân số).

Bên cạnh đó, chất lượng Đảng viên của Việt Nam vừa có những điểm tích cực đáng khen ngợi nhưng vừa có những điểm trừ đáng quan tâm, đặc biệt trong vấn đề tư duy đạo đức lối sống. Theo thông tin được đăng trên Tạp chí xây dựng đảng, tính đến đầu năm 2024 có trên 80% Đảng viên có trình độ THPT; khoảng 55% Đảng viên có trình độ đại học và trên 60% Đảng viên có trình độ lý luận chính trị từ sơ cấp trở lên. Về mặt tuy duy, phẩm chất đạo đức, ngoài những Đảng viên suy thoái, lợi dụng danh nghĩa, chức quyền để tham ô, trục lợi cho bản thân, mang nặng tư tưởng cá nhân đã bị khai trừ Đảng, chúng ta vẫn còn có rất nhiều những Đảng viên tốt, luôn giữ vững lời thề với Đảng, Nhà nước lúc tuyên thệ, là thần tượng trong lòng cả triệu dân Việt Nam.
Chính vì vậy, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, một trong các nhiệm vụ trọng tâm trong nhiệm kỳ của Đảng là "Xây dựng đội ngũ Đảng viên và cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược, người đứng đầu đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ. Củng cố lòng tin, sự gắn bó của nhân dân với Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa.". Và gần đây nhất, tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 10 khóa 13 khai mạc tại Hà Nội Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng đã nhấn mạnh công tác nhân sự Đại hội 14 là "then chốt" của "then chốt", có ý nghĩa quyết định trong việc thực hiện thắng lợi chủ trương, đường lối của Đảng để đưa đất nước bước vào Kỷ nguyên mới.
Tại sao nói công tác nhân sự là then chốt?
Bác Hồ từng nói một câu rất hay như này "Đảng viên đi trước, làng nước theo sau", quá khứ chiến tranh, giai đoạn dựng xây đất nước, và ngay cả hiện tại đều cho chúng ta thấy rõ vai trò này. Đảng viên chính là những hạt nhân nòng cốt, đại sứ của nền tư tưởng của Đảng. Đảng viên không chỉ là những người cống hiến sức lực, trí tuệ cho Đảng mà còn phải trở thành tấm gương sáng cho quần chúng nhân dân trong mọi lĩnh vực của đời sống. Trong thời đại mới, với những thay đổi sâu rộng trong cơ cấu kinh tế, xã hội và sự tác động mạnh mẽ của khoa học công nghệ, vai trò của đảng viên càng trở nên quan trọng. Đảng viên phải không chỉ dẫn đầu trong các phong trào kinh tế - xã hội mà còn phải giữ vững tinh thần chính trị, đóng góp vào việc xây dựng và củng cố niềm tin của nhân dân vào Đảng và Nhà nước
Vậy nên, để thực hiện các vai trò này, việc phát triển và nâng cao chất lượng đội ngũ Đảng viên là một yêu cầu vô cùng cấp thiết.
Làm thế nào để thúc đẩy, phát triển lực lượng Đảng viên?
Để phát triển lực lượng đảng viên trong thời đại mới, cần thực hiện các biện pháp đồng bộ, vừa mang tính chiến lược dài hạn, vừa có hiệu quả ngắn hạn. Một số giải pháp cụ thể bao gồm:
Ươm mầm Đảng viên tiềm năng: Nguồn của chúng ta có rất lớn, gần 100 triệu dân, mỗi người dân Việt Nam đều có thể trở thành Đảng viên trong tương lai, nhưng để chọn lọc ra những tinh tú cho Đảng thì chúng ta cần những ngọn đèn sáng dẫn đường chỉ lối. Ngọn đèn này chính là mỗi Đảng viên của chúng ta, ai trong chúng ta cũng đều là con, là em, là anh, là chị, là bạn bè của một ai đó, khi mỗi Đảng viên là người có năng lượng cao, lan tỏa được tinh thần, nền tư tưởng của Đảng cho người xung quanh thì câu chuyện Đảng ta vững mạnh chỉ là sớm hay muộn.
Sàng lọc khi chọn người để kết nạp vào Đảng: Rất nhiều cơ quan nhà nước, đoàn thể hiện nay mới chỉ tập trung vào việc hoàn thành chỉ tiêu số lượng kết nạp mới hằng năm, chất lượng kết nạp đảng viên ở một số tổ chức đảng chưa đáp ứng yêu cầu; còn có đảng viên không đáp ứng đủ tiêu chuẩn, điều kiện; một số ít không thực hiện nghiêm túc quy trình, thủ tục kết nạp đảng viên mới. Đơn cử một trong các tiêu chuẩn để kết nạp Đảng viên hiện nay là "Người vào Đảng phải học lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng, có giấy chứng nhận do trung tâm chính trị cấp huyện hoặc tương đương cấp; nơi không có trung tâm chính trị thì do cấp ủy có thẩm quyền kết nạp đảng viên cấp", tuy nhiên thực tế triển khai, lớp học còn mang tính để hoàn thành thủ tục, chưa đạt được mục tiêu như Đảng đề ra với mỗi ứng cử viên. Vì vậy, để nâng cao chất lượng đầu vào của Đảng viên thì điều tiên quyết là phải thực hiện nghiêm túc, hiểu rõ ý niệm xâu xa trong những Quy định điều kiện kết nạp Đảng tại Điều lệ Đảng thì chúng ta mới có thể chọn được Đảng viên mới đảm bảo có phẩm chất đạo đức tốt, có tinh thần cống hiến và trình độ chuyên môn phù hợp.
Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng đảng viên: Đầu vào của Đảng viên mới chỉ là nền tảng cơ sở cho sự phát triển năng lực, phẩm chất đạo đức sau này của mỗi người, đứng trước những thay đổi của thời đại, Đảng viên cần được trang bị kiến thức về công nghệ, kinh tế, quản lý hiện đại. Các chương trình đào tạo phải được đổi mới để phù hợp với xu hướng phát triển của thế giới, đồng thời nâng cao tư duy phản biện và khả năng giải quyết các vấn đề phức tạp, qua đó phát huy vai trò của người tiên phong trong lực lượng quần chúng.
Đẩy mạnh giáo dục tư tưởng chính trị: Khi xưa thì chúng ta còn nghèo đói, chiến tranh, hiện nay thì đã thời kỳ của phát triển kinh tế đồng nghĩa với việc mở cửa, tiếp thu nhiều nền tư tưởng mới hơn, giá trị đồng tiền đang ăn dần ăn mòn vào tư tưởng của rất nhiều người, chính vì vậy Đảng viên phải được rèn luyện để giữ vững lý tưởng cách mạng, kiên định với mục tiêu, con đường của Đảng, làm gương cho nhân dân cũng như củng cố niềm tin trong dân. Đặc biệt, cần phải đẩy mạnh công tác phòng, chống suy thoái tư tưởng, đạo đức, lối sống và ngăn chặn các hành vi tham nhũng, tiêu cực.
Thúc đẩy vai trò của đảng viên trẻ: "Tre già măng mọc" câu nói vẫn luôn đúng ở mọi thời đại, khi mà các lão thành cách mạng đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh thiêng liêng của mình, những tiền bối ưu tú đã dẫn dắt Đất nước chúng sánh vai với cường quốc năm châu, thì tương lai là ai sẽ người kế thừa và tiếp tục phát huy truyền thống đó, câu trả lời chắc chắn đó là lớp trẻ Việt Nam. Do vậy, lực lượng đảng viên trẻ là tương lai của Đảng, họ cần được tạo điều kiện để phát huy tối đa năng lực, trí tuệ và nhiệt huyết. Đảng cần tạo ra môi trường thuận lợi cho đảng viên trẻ tham gia vào các quá trình lãnh đạo, quản lý, đồng thời khuyến khích tinh thần sáng tạo và đổi mới.
Việc thúc đẩy và phát triển lực lượng đảng viên trong thời đại mới không chỉ là nhiệm vụ cấp bách mà còn là yêu cầu chiến lược để đảm bảo vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước. Đảng viên, với tinh thần tiên phong và trách nhiệm cao, cần không ngừng học hỏi, rèn luyện để đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao của xã hội và thế giới. Qua đó, họ sẽ đóng góp tích cực vào sự nghiệp phát triển đất nước và củng cố niềm tin của nhân dân vào Đảng./.
Họ và tên: Đinh Văn Đông
Đơn vị công tác: VCB chi nhánh Thành Công