TP.HCM: Cần Giờ 'thay da đổi thịt' nhờ 5 dự án hạ tầng chiến lược

Ngày 17/4, UBND TP.HCM đã chấp thuận đề nghị của các sở, ngành về việc giao Công ty cổ phần Đô thị du lịch Cần Giờ thực hiện nghiên cứu, lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư dự án xây dựng đoạn nối 15B và cải tạo, nâng cấp đường Rừng Sác theo phương thức đối tác công tư PPP - Hợp đồng BT (xây dựng-chuyển giao). Tuyến đường này là trục chính kết nối trung tâm Thành phố với Cần Giờ, địa bàn đang thu hút mạnh nguồn lực đầu tư thời gian qua.

Cùng với chấp thuận đề nghị này, UBND TP.HCM giao các đơn vị liên quan dừng thực hiện nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư các dự án xây dựng cầu Phú Xuân 2B; đoạn 15B nối từ cầu Cần Giờ đến cầu Phú Xuân 2B; các dự án xây dựng cầu (giai đoạn 2) trên tuyến đường Rừng Sác: An Nghĩa, Nông trường Quận 5, Rạch Đông, Long Giang và Lôi Giang.

Theo đề xuất của doanh nghiệp, dự án đầu tư xây dựng đoạn nối 15B và cải tạo, nâng cấp đường Rừng Sác được chia làm 2 phân đoạn, với tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 19.000 tỷ đồng (bao gồm giải phóng mặt bằng và lãi vay trong thời gian xây dựng). Cụ thể, đoạn 1 là đường 15B, được đầu tư với quy mô 4 làn xe cơ giới và 2 đường song hành. Điểm đầu nằm tại đường D1 (phường Tân Mỹ) và điểm cuối là ranh dự án cầu Cần Giờ (xã Nhà Bè). Tổng chiều dài tuyến khoảng 1,99 km.

Đoạn 2 là đường Rừng Sác, tổng chiều dài tuyến hơn 35 km, sẽ được mở rộng lên quy mô 8 làn xe cơ giới và 2 làn song hành. Điểm đầu kết nối với nút giao cao tốc Bến Lức - Long Thành tại xã Bình Khánh và điểm cuối kết nối với trục đường của dự án Khu đô thị lấn biển Cần Giờ tại xã Cần Giờ.

Đường Rừng Sác là trục giao thông huyết mạch của Cần Giờ, đồng thời giữ chức năng quan trọng trong kết nối liên hoàn, tăng cường liên kết giữa khu vực này với các vùng lân cận.

Việc mở rộng tuyến đường được TP. Hồ Chí Minh xác định là một trong những nhiệm vụ phát triển hạ tầng trọng điểm từ nay đến 2027, gắn với Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ để đón đầu sự gia tăng mạnh về lượng khách du lịch và dân cư trong tương lai. Quy hoạch chung Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2060 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2025 cũng xác định, tuyến đường Rừng Sác là tuyến trục chính đô thị với mặt cắt ngang 40 - 60 m.

Việc mở rộng đường Rừng Sác với quy mô 8 làn xe cơ giới và 2 làn song hành, bề rộng 60 m được xác định phù hợp với Nghị quyết số 12 ngày 26/9/2022 của Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh về định hướng phát triển Cần Giờ đến năm 2030.

Giữa tháng 3/2026, UBND TP.HCM đã ban hành văn bản chỉ đạo hàng loạt Sở, ngành và địa phương liên quan nhằm đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án đầu tư xây dựng cầu Cần Giờ. Đây là công trình hạ tầng trọng điểm kết nối khu vực nội đô với huyện đảo duy nhất của thành phố.

Theo kế hoạch do Sở Tài chính đề xuất, công tác lập và thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi dự án dự kiến hoàn thành trong tháng 4/2026. Hồ sơ sau đó sẽ được trình UBND TP.HCM phê duyệt quyết định đầu tư trước ngày 20/4/2026. Các bước thiết kế kỹ thuật, thẩm định và lập dự toán sẽ tiếp tục được triển khai, với mốc phê duyệt dự kiến vào ngày 20/5/2026.

Dự án được ấn định khởi công vào ngày 3/6/2026, hợp long cầu chính vào cuối năm 2028 và hoàn thành, đưa vào khai thác vào ngày 30/6/2029. Từ quý 3/2026, các thủ tục liên quan đến quỹ đất thanh toán cho dự án BT cũng sẽ được triển khai theo quy định.

Trước đó, ngày 15/1, UBND TP. Hồ CHí Minh tổ chức lễ khởi công, động thổ các dự án hạ tầng - giao thông trọng điểm chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, bao gồm Lễ động thổ Dự án đầu tư xây dựng cầu Cần Giờ.

Cầu Cần Giờ có tổng chiều dài khoảng 6,3 km, quy mô 6 làn xe, tổng vốn đầu tư hơn 13.200 tỷ đồng, trong đó cầu chính vượt sông Soài Rạp dài gần 3 km, kết nối huyện Nhà Bè với huyện Cần Giờ. Đây là công trình mang ý nghĩa chiến lược đặc biệt, thay thế phà Bình Khánh, phá thế độc đạo giao thông đường thủy, mở ra không gian phát triển mới về phía biển Đông Nam, hoàn chỉnh mạng lưới giao thông phía Nam Thành phố, thúc đẩy thu hút đầu tư, phát triển du lịch sinh thái, đô thị lấn biển và kinh tế biển, đồng thời bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế – xã hội và bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng đời sống nhân dân, góp phần gìn giữ giá trị Khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ – di sản thế giới.

UBND TP.HCM khẳng định đây không chỉ là một công trình giao thông mà còn là biểu tượng kiến trúc mới của Thành phố, là nơi người dân và du khách cùng chiêm ngưỡng vẻ đẹp của thành phố. Dự án được triển khai theo mô hình PPP – hợp đồng BT. Dự án do Masterise Group làm nhà đầu tư, thể hiện rõ tinh thần chủ động, trách nhiệm của khối doanh nghiệp tư nhân trong việc chung tay cùng chính quyền kiến tạo hệ thống hạ tầng quốc gia.

Sở Tài chính TP.HCM đang lấy ý kiến các sở, ngành và đơn vị liên quan để thẩm định báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư dự án đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu.

Theo tờ trình đề nghị thẩm định báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư tuyến đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu của Tập đoàn Vingroup, tuyến đường có chiều dài 14km với tổng mức đầu tư 92.663 tỷ đồng.

Dự án dự kiến triển khai trên địa bàn xã Cần Giờ và khu vực vịnh Gành Rái, kết nối trực tiếp sang các phường Tam Thắng, Vũng Tàu và Rạch Dừa.

Toàn tuyến dài 14km trong đó phần hầm vượt biển dài 3,1km, kết cấu hầm dìm, xây dựng hai đảo nhân tạo ở hai đầu hầm. Phần cầu vượt biển dài 7,9km, gồm phía xã Cần Giờ dài 5,3km, phía Vũng Tàu dài gần 2,7km. Phần đường dài 2,9km, gồm phía xã Cần Giờ dài 1,1km, phía Vũng Tàu dài 1,8km.

Tuyến được đề xuất quy mô 6 - 8 làn xe. Đường dẫn hai đầu bố trí 8 làn (6 làn cơ giới, 2 làn thô sơ), trong khi phần cầu và hầm sẽ bố trí 6 làn ô tô do điều kiện kết cấu phức tạp và chịu tác động lớn của gió bão, nên không tổ chức lưu thông xe hai bánh để bảo đảm an toàn.

Dự án được đề xuất thực hiện theo phương thức đối tác công tư (PPP), hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao. Nhà đầu tư sẽ bố trí toàn bộ nguồn vốn, bao gồm cả chi phí giải phóng mặt bằng, không sử dụng ngân sách nhà nước và nhà nước thanh toán bằng quỹ đất có giá trị tương đương.

Theo Vingroup, tuyến đường vượt biển nếu được đầu tư sẽ tạo thêm một trục kết nối quan trọng, rút ngắn khoảng cách giữa trung tâm TP.HCM với khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, đồng thời tăng cường liên kết vùng giữa các đô thị, khu công nghiệp và hệ thống cảng biển. Tuyến đường này cũng được kỳ vọng thúc đẩy lưu thông hàng hóa, phát triển logistics, kết nối các trung tâm công nghiệp - đô thị - du lịch - dịch vụ trong khu vực.

Đồng thời, tuyến đường góp phần chia sẻ áp lực giao thông cho các trục hiện hữu như vành đai 3, cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây hay quốc lộ 51 và hoàn thiện mạng lưới giao thông ven biển khu vực phía Nam, mở rộng liên kết với các tỉnh miền Tây và các địa phương vùng Đông Nam Bộ.

Trong tờ trình đề xuất gửi UBND TP.HCM, Sở Xây dựng TP.HCM cho biết, sau khi rà soát tiến độ hoàn thiện hồ sơ, thủ tục và cam kết triển khai của các doanh nghiệp, có 4 dự án đủ điều kiện đưa vào danh mục tổ chức lễ khởi công dịp 30/4. Trong số này, dự án cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ với tổng vốn đầu tư khoảng 128.872 tỉ đồng (tương đương 4,99 tỉ USD) cũng sẽ được khởi công.

Mới đây, UBND TP.HCM đã ban hành Quyết định chấp thuận nhà đầu tư dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, gồm: Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam - CTCP, Công ty Cổ phần Cảng Sài Gòn, Terminal Investment Limited Holding S.A.

Mục tiêu dự án là xây dựng và phát triển Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, bao gồm các dịch vụ liên quan đến khai thác cảng container cảng biển và các dịch vụ khác. Dự án có diện tích sử dụng đất khoảng 571 ha; công suất thiết kế dự kiến đến năm 2030 đạt 4,8 triệu Teu, đến năm 2047 đạt 16,9 triệu Teu; tổng chiều dài cầu cảng chính dự kiến khoảng 7,5 km.

Về quy mô các bến cảng, đến năm 2030 có tổng số từ 2 bến cảng đến 4 bến cảng, gồm từ 2 cầu cảng đến 4 cầu cảng với tổng chiều dài từ 1.016 m đến 2.016 m, tiếp nhận tàu trọng tải đến 250.000 tấn (24.000 Teu) hoặc lớn hơn khi đủ điều kiện, đáp ứng nhu cầu thông quan hàng hóa từ 22,8 triệu tấn đến 57 triệu tấn (tương ứng từ 2,4 triệu Teu đến 4,8 triệu Teu).

Đến năm 2050, dự án có quy mô dự kiến phát triển khoảng 13 bến cảng, đáp ứng nhu cầu thông quan hàng hóa trung chuyển container quốc tế và tăng trưởng hàng hóa. Dự án có tổng vốn đầu tư 128.872 tỷ đồng (tương đương 4,99 tỷ đô la Mỹ). Thời hạn hoạt động của dự án là 50 năm kể từ ngày nhà đầu tư được cơ quan có thẩm quyền giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, giao khu vực biển để thực hiện dự án.

Khi hoàn thành, Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ được kỳ vọng trở thành trung tâm trung chuyển container quốc tế, góp phần nâng vị thế hàng hải Việt Nam trong chuỗi logistics toàn cầu. Dự án ước tính mang lại nguồn thu 34.000-40.000 tỷ đồng mỗi năm, tạo việc làm cho 6.000-8.000 lao động trực tiếp cùng hàng chục nghìn việc làm gián tiếp.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bến Thành - Cần Giờ do VinSpeed làm chủ đầu tư, động thổ hôm 19/12/2025, dự kiến hoàn thành và đưa vào khai thác vận hành năm 2028. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 85.650 tỷ đồng (tương đương 3,3 tỷ USD), được thiết kế theo tiêu chuẩn đường đôi, khổ ray 1.435mm. Tốc độ tối đa của tàu có thể đạt mức 350km/giờ, cao gấp nhiều lần so với các tuyến metro đang triển khai tại Việt Nam hiện nay.

Theo tính toán, khi đi vào hoạt động, thời gian di chuyển từ trung tâm TP. HCM đến Cần Giờ sẽ được rút ngắn xuống còn 13 phút, thay vì mất nhiều giờ đồng hồ và phải phụ thuộc vào phà như hiện tại.

VinSpeed dự kiến quý 4/2028 sẽ tiến hành chạy thử. Nếu hoàn thành đúng kế hoạch, đây sẽ là kỷ lục mới về tốc độ triển khai hạ tầng đường sắt đô thị tại Việt Nam với thời gian nhanh gấp 6 lần các dự án metro thông thường.

Điểm đầu của dự án tại Bến Thành và điểm cuối tại Vinhomes Green Paradise Cần Giờ. Sau khi đi vào vận hành (dự kiến quý 4/2028), tuyến sẽ mở ra kỷ nguyên mới cho hạ tầng đường sắt quốc gia, thúc đẩy phát triển thương mại, du lịch, bất động sản, đặc biệt là kinh tế biển cho TP.HCM và cả khu vực Đông Nam Bộ.

Được biết, tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành - Cần Giờ là một trong những dự án hạ tầng mang tính chiến lược, góp phần hiện thực hóa Quy hoạch TP.HCM thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 theo Quyết định số 1711/QĐ-TTg, đồng thời phù hợp với Đồ án điều chỉnh quy hoạch chung TP.HCM đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2060 tại Quyết định số 1125/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Dự án này không đơn thuần là một công trình giao thông, mà còn là "đòn bẩy" phát triển kinh tế, xã hội, tăng cường khả năng kết nối vùng, đặc biệt là giữa đô thị trung tâm với khu vực ven biển phía Nam - nơi được xác định là không gian phát triển mới của Thành phố trong dài hạn.

Dự án có chiều dài tuyến chính khoảng 54,062 km, được đầu tư xây dựng theo tiêu chuẩn đường đôi, khổ đường 1.435 mm và áp dụng công nghệ điện khí hóa hiện đại. Với tốc độ thiết kế tối đa lên đến 350 km/h, tải trọng trục đạt 17 tấn/trục, dự kiến tuyến đường sắt này sẽ khai thác tương đương với nhiều tuyến đường sắt cao tốc khác trên thế giới.

Trong giai đoạn 1, dự án sẽ xây dựng 2 nhà ga chính là ga Bến Thành và ga Cần Giờ. Ở giai đoạn 2, khi nhu cầu vận tải tăng cao, hệ thống sẽ bổ sung thêm 4 nhà ga gồm: Tân Thuận, Tân Mỹ, Nhà Bè và Bình Khánh. Ngoài ra, một depot cùng Trung tâm điều hành vận hành (OCC) cũng được dự kiến đặt tại xã Cần Giờ để phục vụ công tác quản lý, khai thác và bảo trì toàn tuyến.

Có thể nói, với quy mô lớn, công nghệ hiện đại và cơ chế đặc thù đi kèm, tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ không chỉ giải bài toán kết nối giao thông mà còn mở ra một chương mới cho tiến trình phát triển bền vững của TP.HCM và toàn bộ vùng Đông Nam Bộ. Khi hoàn thành, dự án này được kỳ vọng trở thành biểu tượng mới cho tư duy quy hoạch dài hạn và tầm nhìn chiến lược của đô thị lớn nhất cả nước trong giai đoạn tới./.