TS. LS. Đoàn Văn Bình ra mắt cuốn sách “Từ Việt Nam đến 90° Nam”: Ai cũng cần một "90° Nam” cho riêng mình!

Sự kiện được tổ chức ấm cúng, trang trọng với sự tham dự của đại diện các cơ quan quản lý, giới xuất bản, cơ quan báo chí truyền thông, chuyên gia, đại diện các quỹ từ thiện xã hội, thư viện, doanh nhân, học giả cùng đông đảo độc giả yêu du lịch - khám phá. Cuốn sách do Alpha Books tổ chức xuất bản và phát hành trên toàn quốc.

“Hành trình nội tâm” khi đến điểm tận cùng Trái Đất

“Từ Việt Nam đến 90° Nam” ghi lại hành trình chinh phục Cực Nam Địa lý - nơi có môi trường khắc nghiệt bậc nhất hành tinh với nhiệt độ âm sâu, gió katabatic lạnh cắt da và không gian bang trắng xóa gần như vô tận. Tuy nhiên, điều làm nên giá trị đặc biệt của cuốn sách không nằm ở yếu tố khám phá địa lý, mà ở chiều sâu chiêm nghiệm được hình thành trong suốt hành trình ấy.

"Nam Cực không ghi nhận bạn là ai, đến từ đâu hay mang theo danh xưng gì. Ở đó, bạn chỉ đơn giản là một con người, rất nhỏ, vâng, rất nhỏ bé, đứng giữa thiên nhiên tuyệt đối.

Tôi đi vì muốn biết điều gì sẽ xảy ra khi con người bị tách khỏi tất cả những thứ quen thuộc: Không tiện nghi, không vai trò xã hội, không lịch sử hẹn dày đặc. Chỉ còn lại thân thể, hơi thở và sự hiện diện", tác giả viết.

Chia sẻ tại Lễ ra mắt sách, TS. LS. Đoàn Văn Bình nhấn mạnh thêm, điều đọng lại trong ông không phải là khoảng cách chinh phục được mà là cảm xúc trước thiên nhiên trong cái hình hài nguyên sơ nhất của nó. “Tôi cảm thấy mình nhỏ bé và mọi thứ trở nên rất vô thường. Ở 90 độ Nam, tôi nhận ra một điều rằng, có những nơi không phải để chinh phục mà là để tôn trọng. Ở một nơi mà gió có thể xóa sạch dấu chân chỉ trong vài phút, mọi mong muốn để lại dấu ấn đều trở nên vô nghĩa".

Cuốn sách vì thế không xây dựng hình ảnh một người “chinh phục” thiên nhiên, mà khẳng định tinh thần sống tương thuộc, khiêm nhường trước tự nhiên. “Ở Nam Cực, thiên nhiên không thù địch. Nó chỉ không khoan nhượng”. Câu chữ ngắn gọn ấy hàm chứa triết lý sâu sắc về sự sẵn sàng đối diện với thách thức, kỷ luật và tinh thần tuân thủ - những giá trị cốt lõi không chỉ trong thám hiểm mà cả trong quản trị hiện đại.

Chia sẻ về cuốn sách, TS. Nguyễn Trùng Khánh - Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam viết trong Lời giới thiệu: “Cuốn sách không chỉ ghi lại chuyến đi đến Nam Cực, một trong những vùng đất xa xôi và khắc nghiệt nhất hành tinh, mà còn mở ra những suy ngẫm sâu sắc về con người, thiên nhiên và trách nhiệm chung đối với Trái Đất. Từ hành trình xuất phát tại Việt Nam, băng qua nhiều châu lục để đến Cực Nam Địa lý, tác giả đã kết hợp trải nghiệm cá nhân với hiểu biết về khoa học, lịch sử, địa lý và môi trường, giúp bạn đọc có cái nhìn toàn diện hơn về lục địa băng giá cũng như mối liên hệ của Nam Cực với tương lai toàn cầu, trong đó có Việt Nam.

Điểm đáng trân trọng của cuốn sách là sự dung hòa giữa cảm xúc của một người lữ hành, tư duy của một nhà quản trị và tinh thần trách nhiệm của một công dân toàn cầu. “Hành trình đến 90° Nam” không chỉ là sự chinh phục về địa lý mà còn là hành trình nội tâm, hướng con người đến sự khiêm nhường trước thiên nhiên, ý thức bảo vệ môi trường và khát vọng đóng góp cho cộng đồng. Tác giả cũng khéo léo giới thiệu về tự nhiên, lịch sử, sản phẩm, ẩm thực, văn hóa quê hương, giúp độc giả quốc tế hiểu hơn về đất nước và con người Việt Nam”.

“Nam Cực rất xa về địa lý, nhưng tác động của nó đang rất gần”

Điểm nổi bật của cuốn sách là khả năng kết nối trải nghiệm cá nhân với các vấn đề toàn cầu. Nam Cực không chỉ được nhìn như một điểm đến biểu tượng thuần tự nhiên - nơi không thuộc về ai, về quốc gia nào, mà còn như trung tâm điều hòa khí hậu của Trái đất. “Nếu băng Nam Cực tan hết, thì nước biển sẽ dâng thêm khoảng 60cm trên toàn cầu. Đồng Bằng Sông Cửu Long của chúng ta là nơi dễ bị tổn thương nhất. Nam Cực rất xa về địa lý, nhưng tác động của nó đang rất gần”, TS. LS. Đoàn Văn Bình chia sẻ.

Tác giả dành nhiều dung lượng cuốn sách để phân tích vai trò của khối băng Nam Cực đối với mực nước biển toàn cầu, và những hệ lụy dài hạn đối với các quốc gia ven biển. “Nam Cực không xa Việt Nam như ta tưởng. Mỗi centimet băng tan ở đó có thể là một centimet nước dâng ở quê nhà”. Câu chữ giản dị nhưng gợi lên mối liên hệ trực tiếp giữa hành trình cá nhân và tương lai của đất nước.

Trong bối cảnh Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu, cuốn sách vì vậy không chỉ là một du ký, mà còn là một lời cảnh tỉnh về trách nhiệm công dân toàn cầu. “Đứng ở đó, giữa mênh mông mông trắng, tôi không nghĩ về thành tích, cũng không nghĩ về việc mình là người thứ bao nhiêu đặt chân tới nơi này. Tôi nghĩ về Việt Nam, một đất nước ở phía bên kia Trái Đất, nơi đồng bằng, biển cả và con người đang chịu tác động trực tiếp từ những biến đổi bắt nguồn từ rất xa, rất lạnh, rất thầm lặng. Nam Cực không ồn ào cảnh báo chúng ta nhưng Nam Cực ghi nhớ mọi điều chúng ta đã làm với Trái Đất”, tác giả viết.

Đồng tình với cách tiếp cận này, TS. Nguyễn Tiền Giang - Trưởng khoa Khí tượng Thủy văn và Hải dương học, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội - nhận định: “Nam Cực không hề xa Việt Nam về mặt khí hậu. Những biến động của khối băng và hệ thống hải lưu ở cực Nam có thể tác động trực tiếp đến mực nước biển và các hiện tượng thời tiết cực đoan tại nước ta. Cuốn sách đã góp phần chuyển tải một vấn đề khoa học toàn cầu bằng trải nghiệm cá nhân sinh động, qua đó nâng cao nhận thức xã hội về trách nhiệm bảo vệ hành tinh”.

Việt Nam cần hiện diện ở Nam Cực

Tại điểm nơi trục Trái Đất đi qua, tác giả đã nhìn thấy tiềm năng rất lớn của Nam Cực, đồng thời cũng nhìn thấy Trái Đất ở trạng thái mong manh nhất của nó. Trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, đất nước bước vào Kỷ nguyên mới, Nam Cực mang tính biểu tượng mạnh mẽ. Đó là biểu tượng của khát vọng vươn ra toàn cầu, chinh phục mặt đất, tầng sâu, tầng cao. Tác giả khẳng định một điều giản dị nhưng đầy tự tin: Việt Nam hoàn toàn có thể bước ra những không gian xa nhất của thế giới, với tư thế bản lĩnh, tri thức và trách nhiệm.

"Thông qua cuốn sách, tôi cũng mạnh dạn kiến nghị rằng, đất nước chúng ta đang theo đuổi các mục tiêu làm sao để đi xa nhất trong không gian, đi sâu nhất xuống lòng đất, đi rộng nhất ở trên mặt đất, nên có lẽ đã đến lúc các nhà khoa học của Việt Nam cần có sự hiện diện ở Nam Cực.

Biến đổi khí hậu đang hiện hữu, nếu có trạm nghiên cứu của các nhà khoa học Việt Nam ở Nam Cực thì chúng ta sẽ có được dữ liệu một cách chủ động về khí hậu cho đất nước. Về lâu dài Việt Nam có thể trở thành thành viên có tiếng nói thích đáng trong việc quyết định tương lai của Nam Cực, nhất là trong bối cảnh các vấn đề của Nam Cực đã gần đến lúc cần phải bàn lại", TS. LS. Đoàn Văn Bình chia sẻ.

Theo ông, việc cử các nhà khoa học Việt Nam đến Nam Cực không phải là một hành động mang tính biểu tượng. Đó là một tuyên bố trách nhiệm, rằng Việt Nam không chỉ quan tâm đến phát triển trước mắt mà sẵn sàng đầu tư vào tri thức, vào dự báo dài hạn và vào vị thế của mình trong cộng đồng khoa học toàn cầu:

“Từ Việt Nam đến Cực Nam Địa lý là một hành trình rất xa. Nhưng từ nhận thức đến hành động, đôi khi chỉ cần một quyết định đúng lúc. Và tôi tin rằng đã đến lúc Việt Nam bắt đầu hành trình đó, không phải bằng những bước đi lớn mà bằng những bước đi đúng hướng và kịp thời. Nam Cực không chờ chúng ta nhưng dữ liệu từ Nam Cực sẽ quyết định cách chúng ta chuẩn bị cho tương lai.

Đứng tại điểm 90° Nam, tôi tự hào vì dòng máu Việt trong tim mình. Một dân tộc nhỏ bé nhưng đầy nghị lực, luôn biết hy sinh cái tôi cá nhân vì đại cuộc. Tôi tin rằng với đức tính chăm chỉ và lòng yêu nước nồng nàn, con cháu của các Vua Hùng, Hai Bà Trưng, Bà Triệu, Đức Thánh Trần Hưng Đạo, Chủ tịch Hồ Chí Minh, các Bà mẹ Việt Nam anh hùng sẽ không chỉ chinh phục những đỉnh cao địa lý mà còn tiên phong trong những sứ mệnh toàn cầu vì hành tinh xanh”.

"Ai cũng cần một "90° Nam" cho riêng mình”

Cuốn sách này không phải là một cẩm nang du lịch đơn thuần. Đây là ghi chép, tra cứu và tổng hợp của một người đã đi, đã đến, đã nhìn, đã đứng rất lâu giữa im lặng, rồi mang những suy nghĩ ấy trở về. TS. LS. Đoàn Văn Bình chia sẻ, ông viết lại hành trình này không để kể rằng mình đã đi xa đến đâu mà để chia sẻ cảm giác khi con người chạm tới giới hạn, không phải của địa lý mà của nhận thức.

"Thế giới rộng lớn vô cùng nhưng cũng vô cùng nhỏ bé. Nhưng dù rộng lớn đến đâu, dù nhỏ bé thế nào thì loài người cũng chỉ có một ngôi nhà chung là Trái Đất mà thôi. Và thiên nhiên mong manh hơn những gì chúng ta đang nghĩ.

Vì thế, từ các Chính phủ đến mỗi tổ chức, cá nhân đều cần có trách nhiệm với hành tinh xanh của mình. Nếu cuốn sách này có thể mang đến điều gì đó tốt đẹp hơn, tôi hy vọng rằng, đó chính là cảm hứng, đi xa hơn về nhận thức, đi sâu hơn về trách nhiệm và biết ơn hơn với những giá trị mà cuộc sống đã dành trao”, TS.LS. Đoàn Văn Bình bày tỏ.

Không phải ai cũng cần đi đến Nam Cực, nhưng trong cuốn sách, tác giả tin rằng, "ai cũng cần một "90° Nam" cho riêng mình". Đó là một thông điệp truyền cảm hứng rất lớn về việc sống có khát vọng, tinh thần dấn thân, vượt lên mọi thách thức, giới hạn để trở thành phiên bản tốt hơn hay sống có ý nghĩa và trách nhiệm hơn với đất nước, với thế giới mà chúng ta đang cùng chia sẻ. Mỗi người, dù làm bất cứ công việc gì, đều cần có một "90° Nam" để hướng đến và để trở nên tốt đẹp hơn. Ngay cả sự chuyển mình của đất nước ta hiện nay cũng vậy, TS. LS. Đoàn Văn Bình nhấn mạnh, chúng ta đang dám làm những việc mà trước đây chưa từng làm, thậm chí nghĩ rằng không làm được. "Như mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số trong nhiều năm liên tục. Để làm được điều đó là vô cùng khó khăn, nhất là khi, nền kinh tế vốn dĩ chưa bao giờ có được mức tăng trưởng 10% GDP. Nhưng chúng ta đang dám làm bằng khát vọng và tinh thần tự tin cũng như bản lĩnh hành động. Đây chính là 90 độ Nam mà tôi muốn nói trong cuốn sách", ông nói.

Ở trang cuối của cuốn sách TS. LS. Đoàn Văn Bình viết: "Tôi không biết khi nào sẽ quay trở lại Nam Cực. Nhưng tôi biết chắc một điều: Nam Cực đã ở lại trong tôi. Trong cách tôi ứng xử với con người, cách nhìn bầu trời và các vì sao. Trong cách tôi trân trọng nước, gió, đất. Và trong mong muốn sống có ích hơn, không chỉ cho riêng mình mà cho một tương lai dài hơn".

Sau chuyến đi, tác giả đặt một câu hỏi mở trong bối cảnh thế giới đang ngày càng trở nên bất định hơn: Liệu Nam Cực có thể giữ được như hôm nay, để bất kỳ ai, không phân biệt quốc gia, màu da, tôn giáo hay hoàn cảnh, đều có thể đến, có thể lắng nghe và có thể trở về với chính mình?

Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Cảnh Bình - Chủ tịch HĐQT Alpha Books - nhấn mạnh: “Điều làm tôi trân trọng cuốn sách này là cấu trúc tư duy của tác giả. Đây là một tác phẩm được viết bằng trải nghiệm thực địa, nhưng được nâng đỡ bởi nền tảng tri thức và hệ quy chiếu toàn cầu. Nó không khuyến khích người đọc đi Nam Cực, mà khuyến khích họ suy nghĩ lớn hơn”.

Theo ông, việc thiết kế sách song ngữ Việt - Anh không chỉ mở rộng đối tượng độc giả, mà còn thể hiện tinh thần hội nhập và khát vọng đưa câu chuyện Việt Nam ra không gian quốc tế, nơi những trải nghiệm của một doanh nhân Việt có thể trở thành một phần của đối thoại toàn cầu về môi trường, quản trị và trách nhiệm xã hội. Việc ký kết hợp tác phát hành tại sự kiện vì vậy không chỉ là một nghi thức, mà là cam kết chiến lược nhằm lan tỏa lâu dài giá trị của tác phẩm.

"Không chỉ là cuốn nhật ký về hành trình khắc nghiệt chinh phục điểm 90° Nam của một người Việt, "Từ Việt Nam đến 90° Nam" còn là một thông điệp khẩn thiết từ lục địa trắng. Bằng góc nhìn sắc sảo của một doanh nhân, một luật sư, một nhà nghiên cứu và tâm thế của một công dân toàn cầu, Đoàn Văn Bình đã kết nối những tảng băng đang tan ở Nam Cực với tương lai của dải đất hình chữ S. Một cuốn sách truyền cảm hứng mạnh mẽ, ngay từ tên sách, về ý chí, tri thức và trách nhiệm với hành tinh mà chúng ta đang sống", ông Nguyễn Cảnh Bình - Chủ tịch HĐQT Alpha Books chia sẻ cảm nhận về cuốn sách.

Từ hành trình cá nhân đến hành động vì cộng đồng

Ý nghĩa của buổi ra mắt càng được nhân lên khi cuốn sách không đơn thuần là một ấn phẩm thương mại, mà còn là một dự án vì cộng đồng. Theo công bố của tác giả, toàn bộ thu nhập từ việc phát hành sách (sau khi thực hiện nghĩa vụ thuế, phí theo quy định) sẽ được dành để ủng hộ các quỹ từ thiện. Ngay tại sự kiện, những vật dụng mà tác giả đã mang vạn dặm theo trong hành trình đến Nam Cực - các kỷ vật gắn với điều kiện khắc nghiệt sâu bên trong Nam Cực - đã được đưa ra đấu giá trong sự hưởng ứng tích cực của khách mời tham dự.

Toàn bộ số tiền thu được từ hoạt động đấu giá cùng với sự đóng góp trực tiếp tại buổi lễ đã được TS, LS. Đoàn Văn Bình trao tặng 1 tỷ đồng cho Quỹ Ngày mai tươi sáng. Hành động ấy là sự cụ thể hóa thông điệp xuyên suốt của cuốn sách: khám phá thế giới không phải để chinh phục, mà để nhận thức sâu hơn về vai trò và trách nhiệm của mình trong một thế giới liên kết chặt chẽ, nơi mỗi hành động cá nhân đều có thể tạo ra tác động tích cực cho cộng đồng.

PGS.TS Đỗ Hùng Kiên - Uỷ viên Hội đồng quản lý Quỹ Ngày mai tươi sáng, Phó Giám đốc Bệnh viện K - chia sẻ: TS. LS. Đoàn Văn Bình là “người quen” của Quỹ. Cách đây vài năm, tác giả đã ra mắt cuốn sách Thế giới trong mắt tôi. Mọi thu nhập của cuốn sách và sự ủng hộ của Tập đoàn CEO và các nhà hảo tâm đã đóng góp cho Quỹ trên 1 tỷ đồng. “Cuốn sách "Từ Việt Nam đến 90° Nam" nói về giới hạn. Nhưng điều khiến tôi xúc động nhất là cách tác giả vượt qua giới hạn của chính mình để lan tỏa giá trị cho cộng đồng. Thêm 1 tỷ đồng hôm nay sẽ giúp nhiều bệnh nhân ung thư, nhất là các bệnh nhân trẻ em, có thêm cơ hội điều trị, cơ hội kéo dài sự sống. Một cuốn sách khi tạo ra được hành động cụ thể như vậy thật đáng quý, đáng trân trọng”.

Ở góc độ du lịch, tác phẩm góp thêm tiếng nói về loại hình du lịch thám hiểm - nơi con người không chỉ tiêu dùng trải nghiệm, mà học cách tôn trọng tự nhiên, hiểu rõ giới hạn của mình và nhận thức sâu hơn về Trái đất. Nam Cực hiện lên như một “phòng thí nghiệm sống” về kỷ luật, sự tuân thủ và tính chính xác - những yếu tố không thể thiếu trong quản trị hiện đại.