Thích
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc vừa có buổi làm việc với Bộ Xây dựng, các bộ, ngành, địa phương liên quan về tình hình triển khai dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, tiến độ triển khai dự án hiện chậm khoảng 8-10 tháng so với yêu cầu tại Nghị quyết số 127. Nguyên nhân chủ yếu là dự án có quy mô rất lớn, yêu cầu kỹ thuật và công nghệ hiện đại, lần đầu được triển khai tại Việt Nam. Bên cạnh đó, việc thiếu kinh nghiệm, hạn chế về nguồn nhân lực và quá trình phối hợp với các đối tác nước ngoài cũng ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện.
Hướng tuyến dự án. Ảnh: Internet
Về tình hình triển khai, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Danh Huy cho biết, đơn vị tư vấn đã hoàn thành cắm cọc ranh giới sử dụng đất trên 253/425km tuyến và tại 22 nhà ga, đồng thời đang bàn giao cho các địa phương để phục vụ công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. Dự kiến toàn bộ công tác cắm cọc sẽ hoàn thành trong tháng 7.
Hiện các địa phương đang triển khai xây dựng 57 trong tổng số 113 khu tái định cư phục vụ dự án. Trong khi đó, Tập đoàn Điện lực Việt Nam đã lập 16 tiểu dự án nhằm di dời các công trình điện nằm trong phạm vi xây dựng tuyến đường sắt.
Tại cuộc họp, nhiều địa phương kiến nghị Bộ Xây dựng sớm phê duyệt hướng tuyến chính thức và ranh giới sử dụng đất theo báo cáo nghiên cứu khả thi, cũng như xác định quy mô đường đôi để làm cơ sở triển khai giải phóng mặt bằng, hạn chế phát sinh chi phí và tránh lãng phí. Các địa phương cũng đề nghị sớm có hướng dẫn xử lý những vướng mắc liên quan đến diện tích thu hồi đất và thanh toán khối lượng công việc trong trường hợp hướng tuyến thay đổi.
Theo kết luận của Phó Thủ tướng, công tác giải phóng mặt bằng phải được triển khai đồng bộ trên toàn tuyến và bảo đảm đúng tiến độ. Ngay sau khi Bộ Xây dựng bàn giao hồ sơ và mốc giới giải phóng mặt bằng, các địa phương có tuyến đường sắt đi qua cần khẩn trương tổ chức bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và bàn giao mặt bằng theo kế hoạch.
Đối với việc điều chỉnh chủ trương đầu tư, Bộ Xây dựng được giao khẩn trương rà soát, hoàn thiện hồ sơ theo quy định để trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp không thường lệ. Hồ sơ cần làm rõ cơ sở đề xuất điều chỉnh từng hạng mục, so sánh với các phương án khác để lựa chọn giải pháp tối ưu, đồng thời đánh giá độc lập các đề xuất của đơn vị tư vấn.
Phó Thủ tướng cũng yêu cầu rà soát kỹ tổng mức đầu tư, trong đó làm rõ các khoản chi phí phát sinh do điều chỉnh khối lượng, thay đổi đơn giá, định mức; bảo đảm tính đúng, tính đủ theo quy định và phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam, đồng thời kiểm soát chặt chẽ chi phí đầu tư.
Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng phải đánh giá đầy đủ hiệu quả đầu tư theo yêu cầu của Kết luận số 18-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, đồng thời rà soát khả năng cân đối nguồn vốn và tiến độ triển khai dự án. Việc thực hiện dự án phải bảo đảm yêu cầu về tiến độ nhưng không được đánh đổi bằng việc bỏ qua các tiêu chuẩn kỹ thuật hoặc tiềm ẩn rủi ro trong quá trình thi công. Song song với đó, cần sớm chuẩn bị nguồn nhân lực phục vụ công tác tiếp nhận, vận hành và bảo trì hệ thống đường sắt sau khi hoàn thành.
Tuyến đường sắt đi qua 6 tỉnh thành phố của miền Bắc. Ảnh: VPG
Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng có chiều dài tuyến chính khoảng 390,9km, cùng gần 27,9km tuyến nhánh, sử dụng đường đơn khổ 1.435mm. Tuyến được thiết kế với tốc độ tối đa 160km/h trên đoạn từ ga Lào Cai đến ga Nam Hải Phòng, 120km/h qua khu vực đầu mối Hà Nội và 80km/h trên các đoạn còn lại.
Tuyến đường sắt đi qua 6 tỉnh, thành phố gồm Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng với tổng cộng 32 nhà ga. Điểm đầu kết nối với đường sắt Trung Quốc tại phường Lào Cai (tỉnh Lào Cai), còn điểm cuối đặt tại ga cảng Lạch Huyện, đặc khu Cát Hải (TP. Hải Phòng).
Không chỉ mang ý nghĩa về giao thông, dự án còn được kỳ vọng trở thành trục động lực phát triển kinh tế trên hành lang Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, giúp tối ưu hóa kết nối giữa khu vực nội địa với cảng biển và thị trường quốc tế. Đồng thời, công trình này cũng góp phần thúc đẩy tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, tăng cường năng lực logistics, bảo đảm quốc phòng - an ninh và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Dự án có tổng mức đầu tư hơn 203.200 tỷ đồng, được thực hiện theo hình thức đầu tư công và đặt mục tiêu hoàn thành chậm nhất vào năm 2030. Dự án thành phần 1 của tuyến đường sắt đã được khởi công vào tháng 12/2025.
