[VIDEO] Vĩnh Long trước vận hội mới và "dấu chân" tiên phong đánh thức giá trị vùng đất

Trong dòng chảy phát triển mới của Đồng bằng sông Cửu Long, Vĩnh Long được nhìn nhận là địa phương hội tụ nhiều điều kiện để bứt phá nếu biết phát huy lợi thế sẵn có và thu hút những nhà đầu tư chiến lược đủ năng lực kiến tạo chuẩn mực phát triển mới.

Theo các chuyên gia, trên nền tảng vị trí trung tâm, văn hóa sông nước đặc sắc và hệ thống hạ tầng ngày càng hoàn thiện, sự xuất hiện của các dự án đô thị đồng bộ đủ sức thu hút và giữ chân chuyên gia, nhà đầu tư, cư dân mới... đến làm việc và ở lại sẽ góp phần đánh thức tiềm năng, nâng tầm chất lượng không gian sống và tạo thêm động lực cho tăng trưởng của địa phương.

Khi "đất" lưu giữ ký ức, "con người" trở thành trung tâm của phát triển và "đô thị" là sự tiếp nối của bản sắc địa phương trong một diện mạo hiện đại, đó cũng là lúc Vĩnh Long có cơ hội định hình một vị thế mới tương xứng trong không gian phát triển vùng.

Muốn nhìn nhận đúng tiềm năng phát triển của Vĩnh Long trong giai đoạn mới, trước hết cần đặt vùng đất này trong chiều dài lịch sử hình thành và phát triển của Đồng bằng sông Cửu Long. Có những giá trị chỉ khi nhìn dưới góc độ lịch sử và văn hóa mới thấy hết ý nghĩa đối với hiện tại cũng như tương lai.

Trong các địa phương của Đồng bằng sông Cửu Long, Vĩnh Long là vùng đất có vị thế đặc biệt. Ngay từ đầu thế kỷ XVIII, khi Dinh Long Hồ được thành lập, nơi đây đã giữ vai trò là một trung tâm hành chính, quân sự và giao thương quan trọng của vùng Nam Bộ. Việc lựa chọn Long Hồ làm trung tâm phản ánh tầm nhìn của cha ông trong việc xác lập một không gian có khả năng kết nối toàn vùng thông qua hệ thống sông ngòi. Lợi thế ấy đến hôm nay vẫn còn nguyên giá trị khi liên kết vùng đang trở thành một trong những động lực quan trọng của phát triển.

Tên gọi Long Hồ cũng mang nhiều ý nghĩa văn hóa. Trong cảm nhận của những lưu dân đầu tiên đến khai phá phương Nam, vùng đất nằm giữa hai dòng sông Tiền và sông Hậu hiện lên như một hồ nước rộng lớn, nơi hội tụ sinh khí của sông nước. Hình tượng "Long Hồ" vì thế còn phản ánh khát vọng về một vùng đất trù phú, thịnh vượng và giàu sức sống.

Nếu nhìn xa hơn trong lịch sử, khu vực này còn nằm trong không gian phát triển của văn hóa Óc Eo và Vương quốc Phù Nam - một trong những trung tâm giao thương sớm của Đông Nam Á.

Sự giao thoa giữa văn hóa bản địa với các luồng giao lưu từ bên ngoài, đặc biệt là văn minh Ấn Độ theo các tuyến thương mại đường biển, đã góp phần hình thành nên một không gian văn hóa sông nước đặc sắc. Chính môi trường ấy tạo nên những phẩm chất rất riêng của con người Nam Bộ: Cởi mở, nghĩa tình, linh hoạt, giàu khả năng thích ứng và luôn sẵn sàng tiếp nhận những giá trị mới.

Từ góc độ lịch sử và văn hóa phương Đông, đây là vùng đất hội tụ sinh khí, thường được gọi là "địa linh". Thực tế cũng cho thấy, qua nhiều thời kỳ lịch sử, vùng đất này đã sản sinh nhiều nhân vật có đóng góp quan trọng đối với đất nước như cố Thủ tướng Phạm Hùng, cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt cùng nhiều nhà lãnh đạo, trí thức và nhân sĩ tiêu biểu khác.

Khi không gian phát triển hôm nay được mở rộng cùng với Bến Tre và Trà Vinh, những giá trị lịch sử, văn hóa của toàn khu vực càng được bổ sung và cộng hưởng, tạo nên một nền tảng bản sắc phong phú hiếm có trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Tôi cho rằng, trong bối cảnh cạnh tranh phát triển hiện nay, lợi thế lớn nhất của một địa phương không chỉ nằm ở hạ tầng hay quy mô đầu tư, mà còn ở bản sắc văn hóa. Hạ tầng có thể được xây dựng trong một thời gian ngắn, nhưng bản sắc là kết quả của hàng trăm năm lịch sử, là tài sản không thể sao chép. Một địa phương biết chuyển hóa những giá trị văn hóa và lịch sử thành nguồn lực phát triển sẽ tạo dựng được lợi thế cạnh tranh bền vững và sức hấp dẫn lâu dài.

Vì vậy, phát triển đô thị tại Vĩnh Long không nên chỉ hướng đến mục tiêu hiện đại hóa về hạ tầng, mà cần đặt văn hóa vào vị trí trung tâm của quá trình quy hoạch và kiến tạo không gian sống. Những giá trị của văn hóa sông nước, cảnh quan sinh thái, hệ thống sông ngòi, lối sống nghĩa tình cùng các di sản lịch sử cần được thể hiện trong quy hoạch, kiến trúc, cảnh quan và hệ thống tiện ích của các khu đô thị mới. Khi bản sắc địa phương được chuyển hóa thành chất lượng không gian sống, đô thị sẽ có sức hấp dẫn riêng mà không nơi nào có thể thay thế.

Qua tìm hiểu, tôi nhận thấy Tập đoàn T&T và Hilton đã có sự nghiên cứu nghiêm túc về lịch sử, văn hóa và đặc trưng của vùng đất để đưa vào định hướng phát triển dự án đô thị và khách sạn tại Vĩnh Long. Đây là cách tiếp cận đáng ghi nhận, bởi giá trị của một khu đô thị không chỉ nằm ở những công trình được xây dựng, mà còn ở khả năng kể câu chuyện của vùng đất nơi nó hiện diện. Khi cư dân lựa chọn một nơi để sinh sống, họ không chỉ tìm kiếm một ngôi nhà mà còn mong muốn được trở thành một phần của một cộng đồng, một không gian văn hóa và một môi trường sống có bản sắc.

Tuy nhiên, những giá trị đó cần được lan tỏa mạnh mẽ hơn thông qua công tác truyền thông và quảng bá. Theo tôi, điều cần giới thiệu không đơn thuần là một dự án bất động sản, mà là câu chuyện về vùng đất Vĩnh Long – một vùng đất giàu truyền thống lịch sử, giàu chiều sâu văn hóa và hội tụ nhiều giá trị đặc sắc của Đồng bằng sông Cửu Long. Khi công chúng hiểu được vì sao vùng đất này đặc biệt, vì sao nơi đây được xem là một không gian hội tụ sinh khí và bản sắc văn hóa, sức hấp dẫn của dự án sẽ được hình thành từ chính những giá trị nội tại của vùng đất.

Hai cặp phạm trù là tiềm năng và hiện thực luôn tồn tại một khoảng cách. Vĩnh Long có nhiều tiềm năng về vị trí địa lý, văn hóa, lịch sử và điều kiện tự nhiên, nhưng những tiềm năng ấy chỉ thực sự trở thành nguồn lực khi được đánh thức bằng tư duy phát triển đúng đắn, quy hoạch có tầm nhìn và những dự án được đầu tư bài bản. Trong bối cảnh nhu cầu về chất lượng sống ngày càng được đề cao, những đô thị biết kết hợp hài hòa giữa hiện đại với bản sắc văn hóa sẽ có lợi thế cạnh tranh rõ rệt.

Tôi kỳ vọng dự án tiên phong của T&T tại Vĩnh Long sẽ góp phần mở ra một chuẩn sống mới cho địa phương - nơi con người được thụ hưởng một không gian sống hiện đại nhưng vẫn gìn giữ được chiều sâu lịch sử, bản sắc văn hóa và những giá trị đặc trưng của vùng sông nước Nam Bộ. Đó không chỉ là động lực để nâng cao diện mạo đô thị, mà còn là nền tảng quan trọng để Vĩnh Long tiếp tục khẳng định vị thế trong không gian phát triển mới của Đồng bằng sông Cửu Long.

Trong bối cảnh Đồng bằng sông Cửu Long đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều chuyển biến mạnh mẽ về không gian kinh tế, liên kết vùng và hạ tầng chiến lược, Vĩnh Long đang đứng trước một cơ hội đặc biệt để tái định vị vai trò và khẳng định vị thế của mình trong cấu trúc phát triển của toàn vùng. Điều quan trọng lúc này không chỉ là phát triển thêm các dự án hay mở rộng quy mô đầu tư, mà là xác lập một tư duy phát triển mới, hướng tới hình thành một cực tăng trưởng mới của Đồng bằng sông Cửu Long trên nền tảng của những giá trị khác biệt mà Vĩnh Long đang sở hữu.

Việc mở rộng không gian phát triển hiện nay là xu thế chung của cả nước. Tuy nhiên, trong cùng một bối cảnh, không phải địa phương nào cũng tận dụng được cơ hội như nhau. Nếu không có tầm nhìn đủ lớn, không xác định được vị thế mới và không tạo dựng được những động lực tăng trưởng đủ mạnh, địa phương hoàn toàn có thể chậm nhịp trong quá trình cạnh tranh thu hút nguồn lực. Vì vậy, điều quan trọng nhất đối với Vĩnh Long là phải nhìn nhận đúng vị trí của mình trong không gian phát triển mới của vùng và chủ động tạo ra những lợi thế cạnh tranh mang tính dài hạn.

Tôi cho rằng, Vĩnh Long có một vị thế rất đặc biệt. Đây là địa bàn giữ vai trò trung tâm kết nối của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, đồng thời hội tụ nhiều giá trị nổi bật về văn hóa, lịch sử và điều kiện tự nhiên. Không gian sông nước, hệ thống sông ngòi bao quanh cùng bản sắc văn hóa đã tạo nên một nền tảng rất riêng mà không nhiều địa phương có được. Chính những giá trị ấy cần được xem là tài sản chiến lược trong quá trình phát triển, thay vì chỉ coi đó là những yếu tố mang tính truyền thống.

Khát vọng phát triển của Vĩnh Long hôm nay cần được đặt trong một tư duy mới. Đúng là địa phương còn nhiều khó khăn, điểm xuất phát về kinh tế chưa cao và đang đối mặt với những thách thức ngày càng rõ nét từ biến đổi khí hậu, thay đổi điều kiện tự nhiên và yêu cầu phát triển bền vững. Nhưng chính trong bối cảnh đó lại xuất hiện những cơ hội chưa từng có, từ sự hoàn thiện của hệ thống hạ tầng giao thông chiến lược, xu hướng dịch chuyển dòng vốn đầu tư cho đến việc mở rộng không gian liên kết vùng. Nếu biết tận dụng thời cơ, Vĩnh Long hoàn toàn có thể chuyển hóa những thách thức thành động lực để bứt phá.

Vì thế, tôi cho rằng Vĩnh Long không nên lựa chọn cách phát triển an toàn hay đi theo những mô hình đã có sẵn. Vĩnh Long cần mạnh dạn đặt ra những mục tiêu phát triển ở tầm cao hơn. Một địa phương có điểm xuất phát chưa cao càng phải có khát vọng lớn và lựa chọn những hướng đi khác biệt. Muốn bứt phá, địa phương phải xây dựng được một tầm nhìn dài hạn, lựa chọn những hướng đi có khả năng tạo dấu ấn và hình thành vị thế riêng trong toàn vùng. Chỉ khi dám đặt ra những mục tiêu lớn, địa phương mới có thể huy động được nguồn lực và tạo ra động lực đủ mạnh để bứt phá.

Những nhà khoa học, chuyên gia, doanh nhân hay nhà đầu tư sẽ chỉ lựa chọn gắn bó với một địa phương khi nơi đó có chất lượng sống tốt, hạ tầng hiện đại, môi trường trong lành và các dịch vụ đáp ứng tiêu chuẩn ngày càng cao. Vì vậy, phát triển đô thị đáng sống không chỉ là mục tiêu của quy hoạch đô thị mà còn là chiến lược phát triển nguồn nhân lực và nâng cao sức cạnh tranh của địa phương trong dài hạn.

Điều tôi đánh giá cao là Vĩnh Long đang dần nhận diện đúng lợi thế cốt lõi của mình. Đó không phải là chạy theo tốc độ đô thị hóa hay cạnh tranh bằng quy mô xây dựng, mà là phát triển dựa trên bản sắc riêng của vùng sông nước Nam Bộ. Sự yên bình, môi trường sinh thái, cảnh quan thiên nhiên cùng truyền thống văn hóa và tính cách nghĩa tình của con người Vĩnh Long chính là những giá trị rất khó thay thế. Nếu biết kết hợp những lợi thế đó với quy hoạch hiện đại, hệ thống tiện ích đồng bộ và chất lượng dịch vụ đạt chuẩn quốc tế, Vĩnh Long hoàn toàn có thể tạo dựng một chuẩn sống mới mang bản sắc riêng, khác biệt với nhiều địa phương khác.

Trong tiến trình đó, vai trò của các nhà đầu tư chiến lược có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Thu hút đầu tư không chỉ nhằm tăng quy mô vốn hay số lượng dự án, mà quan trọng hơn là thu hút được những doanh nghiệp có năng lực kiến tạo, có tầm nhìn dài hạn và có khả năng định hình diện mạo phát triển mới cho địa phương. Đây là lực lượng có thể góp phần xây dựng các khu đô thị hiện đại, hệ thống dịch vụ chất lượng cao và những không gian sống mới, từ đó tạo hiệu ứng lan tỏa cho toàn bộ nền kinh tế.

Muốn thu hút được những nhà đầu tư như vậy, Vĩnh Long cần tiếp tục hoàn thiện môi trường đầu tư theo hướng thông thoáng, minh bạch và cởi mở hơn. Quy hoạch phải thực sự đóng vai trò dẫn dắt phát triển, tạo dư địa cho những ý tưởng mới, những mô hình mới và những dự án có khả năng tạo điểm nhấn cho đô thị. Một không gian phát triển được quy hoạch với tầm nhìn dài hạn sẽ không chỉ nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực mà còn tạo dựng niềm tin cho cộng đồng doanh nghiệp, khuyến khích các nhà đầu tư đồng hành cùng địa phương trong chặng đường phát triển lâu dài.

Tôi đánh giá cao dự án đô thị của Tập đoàn T&T đang được triển khai tại Vĩnh Long hiện nay. Dù quy mô chưa lớn, đây vẫn là những tín hiệu tích cực cho thấy địa phương đã bắt đầu chuyển sang một cách tiếp cận phát triển mới cho tương lai của mình. Điều quan trọng không nằm ở quy mô của từng dự án, mà ở ý nghĩa mở đường. Mỗi dự án tiên phong được đầu tư bài bản, vận hành hiệu quả và tạo được giá trị khác biệt sẽ góp phần định hình chuẩn mực mới về phát triển đô thị, nâng cao hình ảnh địa phương và tạo sức hút đối với các nhà đầu tư tiếp theo.

Giá trị lớn nhất của một đô thị hiện đại không nằm ở quy mô xây dựng hay những công trình kiến trúc, mà ở khả năng quy tụ con người. Một đô thị có chất lượng sống cao sẽ giữ chân và thu hút được đội ngũ trí thức, doanh nhân, chuyên gia và nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời trở thành điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư và cư dân mới.

Đồng bằng sông Cửu Long hiện đang đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là tác động của biến đổi khí hậu, quá trình suy giảm tài nguyên tự nhiên và xu hướng dịch chuyển lao động ra khỏi khu vực. Trong bối cảnh đó, nếu Vĩnh Long có thể tạo dựng được một môi trường sống chất lượng, có cơ hội việc làm, dịch vụ hiện đại và không gian đô thị hấp dẫn để thu hút người dân đến sinh sống, làm việc và lập nghiệp thì đó sẽ là một thành công rất lớn. Điều này không chỉ góp phần ổn định nguồn nhân lực mà còn tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn và phát triển bền vững.

Tôi muốn nhấn mạnh thêm rằng, phát triển không đồng nghĩa với việc thay thế những giá trị vốn có mà phải biết nâng tầm những giá trị ấy thành lợi thế cạnh tranh. Không gian sông nước, cảnh quan sinh thái, các làng nghề truyền thống, di sản văn hóa và những sản phẩm đặc trưng của địa phương đều có thể trở thành nguồn lực phát triển nếu được quy hoạch, bảo tồn và khai thác đúng hướng. Đây không chỉ là câu chuyện phát triển du lịch mà còn là quá trình xây dựng bản sắc đô thị và gia tăng giá trị cho không gian sống.

Đơn cử như khu vực lò gạch Mang Thít, theo tôi, đây là một di sản rất đặc sắc của Vĩnh Long. Nếu được đầu tư bài bản, kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, khu vực này hoàn toàn có thể trở thành một không gian văn hóa - du lịch mang tầm quốc gia, thậm chí từng bước vươn ra quốc tế. Những giá trị lịch sử, văn hóa và cảnh quan đặc trưng không chỉ cần được gìn giữ mà còn phải được chuyển hóa thành nguồn lực phát triển mới, góp phần nâng cao hình ảnh và sức hấp dẫn của địa phương.

Để hiện thực hóa những mục tiêu đó, Vĩnh Long cần mạnh dạn huy động chất xám từ các chuyên gia, nhà quy hoạch, kiến trúc sư và các đơn vị tư vấn hàng đầu trong nước cũng như quốc tế. Một địa phương muốn tạo ra bước phát triển đột phá phải biết quy tụ người tài, tiếp thu kinh nghiệm tiên tiến của thế giới và vận dụng sáng tạo vào điều kiện thực tiễn của mình. Khi có tầm nhìn đúng, có nguồn lực phù hợp và có những con người đủ năng lực để hiện thực hóa khát vọng phát triển, Vĩnh Long sẽ tạo ra những giá trị mới và nâng cao vị thế trong khu vực.

Tôi tin rằng Vĩnh Long đang đứng trước cơ hội rất lớn để chuyển mình.

Sự phát triển của các khu đô thị hiện nay cần được nhìn nhận trong bối cảnh nhu cầu sống của người dân Việt Nam đang thay đổi rất nhanh. Khi điều kiện kinh tế ngày càng được cải thiện, con người không còn chỉ tìm kiếm một nơi để ở mà bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến chất lượng không gian sống, tính tiện nghi, bản sắc và những giá trị mà môi trường sống mang lại. Nói cách khác, chuẩn mực về nhà ở đã chuyển từ đáp ứng nhu cầu cư trú sang kiến tạo một phong cách sống và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Xu hướng này đang diễn ra ở nhiều địa phương, trong đó có Vĩnh Long. Người dân ngày càng kỳ vọng vào những không gian sống hiện đại, đồng bộ và có khả năng đáp ứng hầu hết các nhu cầu thiết yếu ngay trong nội khu. Đây cũng là tư duy phát triển đô thị tiên tiến đang được nhiều quốc gia trên thế giới áp dụng, hướng đến xây dựng các khu đô thị đa chức năng, nơi cư dân có thể sinh sống, làm việc, học tập, vui chơi và tiếp cận các dịch vụ thiết yếu trong cùng một không gian, thay vì phải phụ thuộc quá nhiều vào việc di chuyển.

Sau đại dịch Covid-19, yêu cầu đó càng trở nên rõ nét hơn. Đại dịch đã đặt ra bài học về sự cần thiết của những khu đô thị có khả năng vận hành tương đối độc lập, với hệ thống tiện ích đầy đủ và không gian công cộng chất lượng, giúp cư dân duy trì nhịp sống ổn định ngay cả trong những tình huống đặc biệt. Vì vậy, mô hình khu đô thị tích hợp không chỉ là xu hướng phát triển mới mà còn phản ánh cách tiếp cận nhân văn, lấy con người và chất lượng sống làm trung tâm của quá trình quy hoạch.

Tôi cho rằng việc Vĩnh Long xuất hiện dự án tiên phong theo mô hình này là một tín hiệu tích cực. Mỗi địa phương muốn nâng tầm diện mạo đô thị đều cần những dự án có vai trò dẫn dắt, góp phần hình thành chuẩn mực phát triển mới. Doanh nghiệp đi tiên phong luôn đối mặt với nhiều thách thức, nhưng nếu định hướng đúng và đặt lợi ích của cộng đồng cư dân làm trọng tâm thì sẽ tạo ra giá trị bền vững và sức lan tỏa cho toàn thị trường.

Điều tôi đánh giá cao là dự án không lựa chọn cách phát triển theo hướng hiện đại hóa một cách tách rời bản sắc địa phương, mà đã có sự nghiên cứu để đưa các yếu tố văn hóa bản địa vào tổ chức không gian đô thị. Đặc trưng của vùng sông nước Nam Bộ, hệ thống kênh rạch, cảnh quan sinh thái miệt vườn cùng nếp sống đặc trưng của cư dân miền Tây đã được xem là nguồn cảm hứng trong quy hoạch và thiết kế. Đây là cách tiếp cận rất đáng khuyến khích, bởi một khu đô thị hiện đại không nên đánh mất ký ức của vùng đất mà cần tiếp tục gìn giữ và phát huy những giá trị vốn có.

Đây cũng là xu hướng của kiến trúc và quy hoạch đô thị đương đại trên thế giới. Những đô thị thành công không phải là những nơi có kiến trúc giống nhau, mà là những nơi biết khai thác bản sắc riêng để tạo nên bản sắc đô thị. Khi cư dân được sống trong một không gian vừa hiện đại, tiện nghi, vừa mang hơi thở văn hóa địa phương, họ sẽ có cảm giác gắn bó và tự hào hơn với nơi mình sinh sống. Đó cũng chính là yếu tố tạo nên sức hấp dẫn và khả năng cạnh tranh lâu dài của một khu đô thị.

Tôi tin rằng những khu đô thị được quy hoạch đồng bộ như vậy sẽ góp phần hình thành một chuẩn sống mới tại Vĩnh Long. Chuẩn sống ấy không chỉ được đo bằng chất lượng hạ tầng hay hệ thống tiện ích mà còn được thể hiện ở khả năng cân bằng giữa phát triển hiện đại với bảo tồn bản sắc, giữa nhịp sống tiện nghi với môi trường sinh thái và giữa giá trị vật chất với giá trị văn hóa. 

Trước đây, các đô thị lớn luôn là điểm đến ưu tiên bởi tập trung nhiều cơ hội việc làm và dịch vụ. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa nhanh cũng kéo theo những áp lực về môi trường, ùn tắc giao thông, mật độ dân cư và chất lượng sống. Trong khi đó, với sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống hạ tầng giao thông và liên kết vùng, khoảng cách địa lý ngày càng được rút ngắn, tạo điều kiện để người dân lựa chọn sinh sống tại các đô thị quy mô vừa, có môi trường sống tốt hơn nhưng vẫn kết nối thuận lợi với các trung tâm kinh tế lớn.

Trong bối cảnh đó, Vĩnh Long có nhiều lợi thế để trở thành điểm đến của xu hướng dịch chuyển dân cư mới. Một đô thị sở hữu môi trường sinh thái đặc trưng, không gian sống trong lành, hạ tầng ngày càng hoàn thiện và được đầu tư bài bản sẽ không chỉ đáp ứng nhu cầu của người dân địa phương mà còn có khả năng thu hút các chuyên gia, doanh nhân, người trẻ và những gia đình mong muốn tìm kiếm một môi trường sống chất lượng hơn. Đây cũng là tiền đề quan trọng để Vĩnh Long từng bước hình thành những cộng đồng cư dân mới, góp phần thúc đẩy phát triển đô thị theo hướng hiện đại, bền vững và giàu bản sắc.