Việt Nam chủ động tham gia định hình các ưu tiên hợp tác tài chính toàn cầu

Kết thúc một tuần lễ làm việc sôi nổi từ ngày 12-18/10 tại Trung tâm hội nghị quốc gia Queen Sirikit thủ đô Bangkok, Hội nghị Thường niên Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) năm 2026 đã chính thức khép lại.

Quy tụ đại diện, Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng Trung ương từ 191 quốc gia và vùng lãnh thổ, sự kiện được ví như "Kỳ thi Olympic Tài chính" này không chỉ là dịp để cộng đồng tài chính toàn cầu điểm lại những nỗ lực phục hồi, mà còn là không gian định hình chiến lược chuyển đổi mô hình tăng trưởng, ghi nhận dấu ấn chủ động của các đoàn tham dự và mổ xẻ những trăn trở sâu sắc về tính bền vững của kinh tế thế giới.

Những kết quả thiết thực từ cam kết đa phương IMF-WB

Về mặt kết quả, Hội nghị Thường niên IMF-WB 2026 đã ghi nhận những bước tiến mang tính thực chất trong việc định hình lại các chuẩn mực an toàn tài chính và củng cố nguồn lực phát triển đa phương.

Phát biểu tại Phiên toàn thể ngày 16/10, Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva cho biết kinh tế toàn cầu dự báo đạt mức tăng trưởng 3,1% trong năm nay.

Để hỗ trợ các nước thành viên, IMF đã huy động thành công hơn 100 triệu USD cam kết phát triển năng lực mới từ 10 quốc gia đối tác, đồng thời gia tăng cơ chế cho vay ưu đãi lên hơn 3 lần nhằm giúp các nước thu nhập thấp đối phó với áp lực chi phí trả nợ công tăng từ 8% lên 14% thu nhập ngân sách.

Về phía Ngân hàng Thế giới, Chủ tịch Ajay Banga công bố chiến lược tăng gấp 5 lần vốn tài trợ cho khoáng sản thiết yếu (đạt 19 tỷ USD cho 20 quốc gia đối tác) và huy động kỷ lục 112 tỷ USD vốn tư nhân trong năm 2026, nâng tổng nguồn lực tài trợ của WB lên mức 230 tỷ USD, nhằm giải quyết bài toán việc làm và chuyển đổi năng lượng.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa hai định chế tài chính hàng đầu tại Bangkok không chỉ giúp gắn kết các chính sách ổn định vĩ mô ngắn hạn với mục tiêu phát triển bền vững dài hạn, mà còn thiết lập các rào chắn phòng ngừa rủi ro hệ thống, tạo ra những vùng đệm quan trọng bảo vệ nền kinh tế toàn cầu trước các cú sốc địa chính trị và biến động thị trường.

Thái Lan khẳng định vị thế "cầu nối" và triết lý phát triển bền vững

Dưới góc nhìn từ địa bàn, Thái Lan đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh nước chủ nhà, minh chứng sinh động qua phát biểu mở đầu Phiên toàn thể của Thủ tướng Anutin Charnvirakul rằng xứ sở Chùa Vàng luôn kiên định vai trò "cầu nối" kết nối thị trường, nguồn vốn và công nghệ giữa các khu vực trong bối cảnh địa chính trị nhiều biến động.

Dấu ấn chuyên môn nổi bật của nước chủ nhà là việc phối hợp cùng IMF và WB khởi động "Kế hoạch Bangkok về Dịch vụ Tài chính An toàn trước Gian lận" với 12 trụ cột chính sách cốt lõi.

Dựa trên thực tiễn vận hành hệ thống thanh toán quốc gia PromptPay, Thái Lan đã chia sẻ kinh nghiệm thiết lập các rào chắn bảo vệ hệ thống thanh toán xuyên biên giới trước nguy cơ tấn công mạng do AI tự động hóa.

Cùng với đó, nước chủ nhà công bố "Bản khuyến nghị Đối thoại Bangkok," nhấn mạnh định hướng thu hút đầu tư nước ngoài phải gắn liền với nâng cao kỹ năng lao động và năng lực cho doanh nghiệp vừa và nhỏ địa phương.

Mượn hình ảnh Thuyền rồng Hoàng gia Suphannahong, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Ekniti Nitithanprapas đã ví von sự hợp tác quốc tế như một thủy thủ đoàn đồng lòng chèo lái qua những vùng biển động.

Khoảnh khắc đọng lại nhiều cảm xúc nhất khép lại tuần lễ sự kiện chính là việc Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva trân trọng trích dẫn triết lý của cố Quốc vương Thái Lan Bhumibol Adulyadej, rằng những thành quả lâu bền đòi hỏi sự kiên nhẫn và vun đắp liên tục, để đưa vào tầm nhìn chiến lược dài hạn của tổ chức tài chính hàng đầu thế giới.

Dấu ấn tham gia chủ động của đoàn Việt Nam tại hội nghị

Trong bức tranh hợp tác đa phương toàn cầu, đoàn công tác Ngân hàng Nhà nước Việt Nam do Thống đốc Phạm Đức Ấn dẫn đầu đã ghi dấu ấn đậm nét với các hoạt động tham gia chủ động, đóng góp nhiều tiếng nói quan trọng tại các diễn đàn cấp cao.

Tham dự cuộc họp bàn tròn giữa Tổng Giám đốc IMF với các bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương ASEAN, cũng như Hội nghị chung lần thứ 57 của Nhóm nước Đông Nam Á tại IMF và WB (SEAVG), đoàn Việt Nam đã chia sẻ đánh giá về triển vọng kinh tế, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiên định duy trì ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy chuyển đổi số và tận dụng cơ hội từ trí tuệ nhân tạo.

Thống đốc Phạm Đức Ấn đã đề cao tính bổ trợ giữa các cơ chế hợp tác tài chính khu vực như Sáng kiến Đa phương hóa Chiang Mai (CMIM) và Cơ quan Nghiên cứu Kinh tế Vĩ mô ASEAN+3 (AMRO).

Bên cạnh đó, đoàn Việt Nam đã tiến hành hàng loạt các cuộc tiếp xúc song phương chiến lược với lãnh đạo cấp cao các tổ chức tài chính quốc tế và ngân hàng trung ương đối tác, gồm Giám đốc khu vực châu Á-Thái Bình Dương của IMF Krishna Srinivasan, Tổng Giám đốc Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS) Chia Der Jiun, Thống đốc Ngân hàng trung ương Pháp Emmanuel Moulin, Phó Chủ tịch Công ty Tài chính Quốc tế (IFC) Sarvesh Suri và Chủ tịch Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) Masato Kanda.

Các cuộc gặp tập trung thảo luận sâu rộng về các giải pháp mở rộng hợp tác, thu hút nguồn vốn dài hạn cho khu vực tư nhân, thúc đẩy tài chính toàn diện, phát triển hạ tầng, chuyển đổi xanh và quản lý hiệu quả các rủi ro tài chính mới, qua đó tiếp tục khẳng định uy tín, vị thế và làm sâu sắc thêm quan hệ hợp tác đa phương của Việt Nam trên trường quốc tế.

Bài toán chuyển đổi mô hình tăng trưởng và những trăn trở vĩ mô

Hội nghị thường niên IMF-WB 2026 tại Bangkok đã khép lại với những cam kết mạnh mẽ và định hướng chiến lược cho nửa thế kỷ tiếp theo, trong đó bài toán chuyển đổi mô hình tăng trưởng nổi lên là trục xoay trung tâm định hình toàn bộ chương trình nghị sự.

Các phiên thảo luận đã mổ xẻ sâu sắc yêu cầu cấp bách phải dịch chuyển cấu trúc kinh tế từ sự phụ thuộc bấp bênh sang các nền tảng bền vững và bao trùm hơn.

Trên phạm vi toàn cầu, bức tranh kinh tế thế giới vẫn lộ rõ những vết nứt mà lãnh đạo IMF ví von là tình trạng "đứng một chân," khi sự phục hồi quá phụ thuộc vào động lực đơn lẻ từ trí tuệ nhân tạo (AI) trong bối cảnh nợ công kỷ lục và lạm phát dai dẳng.

Để giải quyết bài toán này, chiến lược chuyển đổi mô hình toàn cầu đòi hỏi các quốc gia phải tái cấu trúc nguồn vốn, chuyển dịch mạnh mẽ sang tài chính xanh, phát triển khoáng sản thiết yếu cho năng lượng tái tạo, đồng thời giải quyết thách thức nhân khẩu học nan giải khi thế giới cần tạo ra hàng trăm triệu việc làm mới cho lực lượng lao động trẻ trong thập kỷ tới.

Ngay tại quốc gia chủ nhà Thái Lan, bài toán chuyển đổi mô hình hiện lên vô cùng cấp thiết khi mô hình tăng trưởng truyền thống dựa vào du lịch và sản xuất gia công cũ đã bộc lộ giới hạn cấu trúc, khiến tăng trưởng GDP năm 2026 của Thái Lan dự báo chậm lại ở mức 1,6%.

Áp lực từ sự sụt giảm khách quốc tế, tỷ lệ thất thoát doanh thu du lịch lên tới gần 28,37%, cùng gánh nặng nợ hộ gia đình duy trì ở mức báo động khoảng 86% GDP (tương đương 16,44 nghìn tỷ baht hay 491,5 tỷ USD) đòi hỏi xứ sở Chùa Vàng phải thực hiện công cuộc tái cân bằng nội tại.

Lời giải chiến lược được đặt ra là phải kiên quyết dịch chuyển sang mô hình sản xuất xanh nâng cao, kết hợp hài hòa giữa việc phát triển các ngành dịch vụ giá trị gia tăng cao, thúc đẩy công nghệ số, năng lượng Mặt Trời và xe điện với việc củng cố các vùng đệm tài khóa thận trọng.

Áp lực từ sự sụt giảm khách quốc tế, tỷ lệ thất thoát doanh thu du lịch lên tới gần 28,37%, cùng gánh nặng nợ hộ gia đình duy trì ở mức báo động khoảng 86% GDP (tương đương 16,44 nghìn tỷ baht hay 491,5 tỷ USD) đòi hỏi xứ sở Chùa Vàng phải thực hiện công cuộc tái cân bằng nội tại."

Bài học thực tiễn lớn nhất đọng lại sau tuần lễ hội nghị tại Bangkok là sự thịnh vượng lâu dài không thể đạt được bằng sự tự mãn hay duy trì các mô hình tăng trưởng cũ.

Cả Việt Nam, Thái Lan và cộng đồng quốc tế đều đang đứng trước yêu cầu phải thực hiện thành công quá trình chuyển đổi mô hình toàn diện, kết hợp chặt chẽ giữa cải cách cấu trúc trong nước và tăng cường hợp tác đa phương để tạo nền tảng phát triển vững chắc trong thập kỷ tới./.