Việt Nam sắp hình thành siêu cảng gần 51.000 tỷ: Quy mô 351ha, cửa ngõ xuất nhập khẩu đi thẳng châu Âu, Mỹ

Dự án Cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ là một trong những công trình hạ tầng cảng biển quy mô lớn nhất phía Nam, được kỳ vọng trở thành cảng cửa ngõ và trung chuyển quốc tế của TP. HCM và vùng Đông Nam Bộ.

Theo quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư do UBND TP. HCM ban hành ngày 30/1/2026, dự án được triển khai bởi liên danh gồm CTCP Tập đoàn Geleximco, CTCP Vận tải và Thương mại Quốc tế (ITC Corp) và Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC). Tổng mức đầu tư toàn dự án đạt hơn 50.820 tỷ đồng, tương đương gần 2 tỷ USD, với thời hạn hoạt động 50 năm.

Dự án có quy mô sử dụng đất khoảng 351,2ha, trong đó khu cảng container chiếm 229,4ha, bao gồm khoảng 121ha diện tích lấn biển. Hệ thống cầu cảng được đầu tư với tổng chiều dài khoảng 7,5km, có khả năng tiếp nhận tàu container trọng tải lên tới 250.000DWT (tương đương 24.000TEU), nhóm tàu lớn nhất thế giới hiện nay. Bên cạnh đó, cảng còn được bố trí khu neo đậu rộng hơn 121ha, đáp ứng hoạt động của tàu trung chuyển và sà lan nội địa.

Toàn bộ tổ hợp cảng được thiết kế đồng bộ với bãi container, hệ thống kho bãi đa chức năng (kho lạnh, kho mát, kho CFS), khu chiếu xạ cùng các hạng mục hạ tầng kỹ thuật phụ trợ. Khi hoàn thành, công suất khai thác dự kiến đạt khoảng 10,8 - 11 triệu TEU mỗi năm, đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng logistics khu vực.

Về tiến độ, dự án được chia thành nhiều giai đoạn nhằm tối ưu dòng vốn và phù hợp nhu cầu thị trường. Giai đoạn 1 có quy mô 97,3ha đất và 16,2ha khu nước, với tổng vốn đầu tư khoảng 14.867 tỷ đồng, bao gồm 2 cầu cảng dài 900m tiếp nhận tàu 250.000 tấn và 9 bến sà lan dài hơn 1.000m. Công suất giai đoạn đầu đạt khoảng 2 triệu TEU/năm. Dự kiến cảng sẽ bắt đầu khai thác từ quý IV/2028 và hoàn thành toàn bộ vào năm 2045.

Cảng Cái Mép Hạ được quy hoạch tại cuối tuyến đường 965, tiếp giáp cụm cảng Cái Mép - Thị Vải, khu vực có độ sâu tự nhiên hàng đầu Đông Nam Á. Nhờ lợi thế này, cảng có thể tiếp nhận tàu container trên 150.000DWT, khai thác trực tiếp các tuyến vận tải biển đi châu Âu, Mỹ mà không cần trung chuyển qua các cảng trung gian như Singapore hay Hong Kong.

Hạ tầng kết nối khu vực cũng đang dần hoàn thiện, trong đó cầu Vàm Gửi trên tuyến đường 965 đã xây dựng xong, sẵn sàng liên kết với hệ thống cảng hiện hữu. Trong tương lai, dự án sẽ kết nối đồng bộ với cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, sân bay Long Thành và tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành, tạo hành lang vận tải đa phương thức cho toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Hiện trạng khu đất dự kiến triển khai dự án chủ yếu là đầm lầy, xen kẽ ao nuôi thủy sản và ruộng muối của người dân, đòi hỏi quá trình san lấp và chuyển đổi mục đích sử dụng đất quy mô lớn. Trong đó, khoảng 85,5ha đất rừng phòng hộ cần được rà soát, thực hiện đầy đủ thủ tục pháp lý theo quy định, đồng thời bảo đảm không ảnh hưởng đến các công trình quốc phòng, an ninh trong khu vực.

Không chỉ là một dự án hạ tầng đơn thuần, Cảng Cái Mép Hạ được kỳ vọng trở thành hạt nhân của hệ sinh thái logistics hiện đại, góp phần giảm chi phí logistics quốc gia, hiện đang chiếm khoảng 16–17% GDP, cao hơn mặt bằng chung ASEAN. Đồng thời, dự án cũng mở ra dư địa lớn cho phát triển khu thương mại tự do (FTZ), tạo việc làm và gia tăng nguồn thu ngân sách cho TP. HCM cũng như toàn vùng Đông Nam Bộ.