ALUCOSUN: Giải bài toán mặt dựng cho những công trình biểu tượng quốc tế

Từ mặt dựng cong ba chiều, chuyển màu theo góc nhìn của EnCo Terminal tại Bangkok đến những sân vận động quy mô lớn tại Qatar và Hồng Kông, các công trình biểu tượng quốc tế đặt ra đồng thời yêu cầu cao về thẩm mỹ, tạo hình, an toàn cháy và độ bền. Theo ALUCOSUN, để hiện thực hóa những ý tưởng kiến trúc phức tạp, vật liệu, dữ liệu kỹ thuật và năng lực triển khai phải được xem xét như một giải pháp thống nhất.

Chia sẻ với series "GIÁ TRỊ DẪN DẮT", bà Sophia Ho, Brand & Spec Manager, Vietnam, ALUCOSUN, phân tích những thay đổi trong cách chủ đầu tư, đơn vị tư vấn và nhà thầu đánh giá vật liệu mặt dựng, trong đó dữ liệu kỹ thuật, an toàn cháy, độ bền bề mặt và khả năng triển khai thực tế ngày càng được coi trọng. Qua những công trình tại Việt Nam và quốc tế, bà chia sẻ cách ALUCOSUN kết hợp vật liệu, công nghệ phủ bề mặt, giải pháp tạo hình và năng lực triển khai để đáp ứng đồng thời yêu cầu về thẩm mỹ, an toàn và giá trị sử dụng lâu dài.

- Thưa bà, ALUCOSUN nhận thấy những tiêu chí nào đang thay đổi rõ nhất trong cách chủ đầu tư, đơn vị tư vấn và nhà thầu lựa chọn vật liệu mặt dựng? Điều gì khiến những thay đổi đó trở nên đáng chú ý ở giai đoạn hiện nay?

Bà Sophia Ho: Qua quá trình trao đổi với các chủ đầu tư, đơn vị tư vấn và nhà thầu theo kinh nghiệm tích luỹ được thì sự thay đổi rõ nhất mà chúng tôi nhận thấy là: Vật liệu mặt dựng ngày càng được yêu cầu chứng minh bằng dữ liệu kỹ thuật đã kiểm chứng ngay từ giai đoạn thiết kế, thay vì được đánh giá chủ yếu qua hình ảnh catalogue và mức giá chào ban đầu. Điều này thể hiện ở ba khía cạnh.

Thứ nhất, câu hỏi về an toàn cháy ngày càng cụ thể. Trước đây, câu hỏi thường gặp là "tấm này có chống cháy không". Hiện nay, nhiều người hỏi thêm: Vật liệu đạt cấp chống cháy nào, theo tiêu chuẩn nào và có được bên thứ ba độc lập kiểm định hay không. Đây là một tín hiệu rất tích cực, cho thấy nhận thức của ngành về an toàn đang ngày càng sâu sắc.

Thứ hai, sự quan tâm đến "diện mạo của công trình sau mười năm". Việt Nam có nắng nhiều, cường độ tia UV cao, trong khi nhiều dự án chất lượng lại nằm ở các thành phố ven biển và khu du lịch. Lớp phủ bề mặt có phù hợp với điều kiện khí hậu cụ thể của công trình hay không, có giữ được màu sắc, độ bóng và chịu được môi trường không khí biển lâu dài hay không, ảnh hưởng trực tiếp đến hình ảnh công trình và giá trị bất động sản.

Thứ ba, độ tin cậy tổng thể từ vật liệu đến thi công được coi trọng hơn. Tấm khổ lớn có giữ được độ phẳng lâu dài hay không, công tác gia công, lắp đặt và dịch vụ sau bán hàng có đồng bộ hay không, là những yếu tố quyết định dự án có thực sự thành công.

Những thay đổi này đặc biệt đáng chú ý ở giai đoạn hiện nay vì hai lý do chính. Một là quy chuẩn phòng cháy cho nhà cao tầng đang được siết chặt trên toàn khu vực, khiến an toàn cháy không còn có thể được xử lý như một bước hoàn thiện hồ sơ sau cùng. Hai là chủ đầu tư và đơn vị tư vấn ngày càng có nhiều thông tin để so sánh, nên câu hỏi không còn dừng ở "vật liệu này giá bao nhiêu" mà đã chuyển thành "vật liệu này có dữ liệu gì để chứng minh nó phù hợp với công trình này". Đồng thời, ngày càng nhiều dự án được chủ đầu tư nắm giữ và vận hành lâu dài, nên giá trị dài hạn của vật liệu được đặt ở vị trí quan trọng hơn.

- Khi lựa chọn vật liệu mặt dựng, các yêu cầu về an toàn cháy, đặc tính kết cấu, độ bền bề mặt, thẩm mỹ hay chi phí có thể được xem xét như những tiêu chí riêng biệt. Theo ALUCOSUN, đâu là cách nhìn cần được thay đổi để đánh giá đúng giá trị của vật liệu trong tổng thể hệ mặt dựng công trình ?

Bà Sophia Ho: Cách làm phổ biến hiện nay thường tách các yêu cầu này thành từng cột riêng trên một bảng so sánh: Cột an toàn cháy, cột thẩm mỹ, cột chi phí, rồi cộng điểm lại để lựa chọn. Vấn đề là các yếu tố này không độc lập với nhau về mặt kỹ thuật.

Ví dụ, cấp chống cháy của một tấm ốp gắn liền với cấu trúc bên trong của nó, và chính cấu trúc đó cũng ảnh hưởng đến khả năng giữ phẳng ở khổ lớn cũng như phương pháp gia công phù hợp. Tương tự, lớp phủ bề mặt vừa quyết định thẩm mỹ trước mắt, vừa quyết định chi phí bảo trì và hình ảnh lâu dài của công trình. Một tấm vật liệu dù rất đẹp, nhưng nếu cấp chống cháy không phù hợp với yêu cầu của công trình thì cũng không thể sử dụng.

Vì vậy, chúng tôi khuyến nghị đánh giá vật liệu như một tổng thể thống nhất và đưa ra quyết định sớm hơn. Ngay từ giai đoạn lập hồ sơ kỹ thuật, cùng với kiến trúc sư, đơn vị tư vấn phòng cháy và đơn vị thi công, căn cứ vào chiều cao, công năng và môi trường của công trình để xác định các "điều kiện nền tảng" như cấp chống cháy và yêu cầu về độ bền thời tiết của lớp sơn. Sau đó, trong số các sản phẩm đáp ứng điều kiện, mới so sánh tổng thể về thẩm mỹ, khả năng gia công và giá thành.

Cách làm này vừa bảo đảm an toàn và độ bền, vừa tạo thêm không gian cho ý tưởng thiết kế, đồng thời giúp ngân sách được sử dụng đúng vào những giá trị thực sự cần thiết.

- ALUCOSUN sở hữu nhiều hệ vật liệu mặt dựng nhôm với cấu tạo và đặc tính kỹ thuật đa dạng. Vậy, theo bà, những năng lực nào đứng sau việc lựa chọn và tổ chức các giải pháp này? 

Bà Sophia Ho: Điều ALUCOSUN mong muốn mang đến cho dự án là một giải pháp mặt dựng nhôm hoàn chỉnh toàn diện, từ vật liệu đến triển khai thực tế.

Dải sản phẩm chống cháy đáp ứng nhiều loại công trình: Công trình thấp tầng, nhà ở cao tầng và công trình công cộng có yêu cầu về chống cháy rất khác nhau. ALUCOSUN cung cấp sản phẩm với nhiều cấp chống cháy, từ cấp B-s1,d0 đến cấp A1, đều đã được kiểm định bởi các tổ chức kiểm định được công nhận tại Liên minh Châu Âu và Bắc Mỹ. Đơn vị tư vấn và chủ đầu tư có thể lựa chọn cấp phù hợp với nhu cầu thực tế của từng dự án.

Lớp sơn phủ phù hợp với khí hậu Việt Nam: Việt Nam có cường độ tia UV cao và độ ẩm lớn quanh năm, đây là thử thách lớn đối với lớp sơn mặt dựng. Sản phẩm mặt dựng của ALUCOSUN sử dụng hệ sơn fluorocarbon của Valspar - thương hiệu sơn quốc tế uy tín, có khả năng kháng tia UV và chịu thời tiết vượt trội, giúp công trình giữ màu sắc và độ bóng lâu dài hơn, với thời gian bảo hành lên đến 20 năm, thậm chí 30 năm.

Giải pháp chống ăn mòn cho công trình ven biển: Việt Nam có đường bờ biển dài, nhiều khách sạn, khu nghỉ dưỡng và công trình biểu tượng nằm gần biển. Đối với các dự án ven biển, chúng tôi cung cấp giải pháp sơn cấp độ ven biển, với thử nghiệm phun muối trên 4.000 giờ, giúp công trình vận hành ổn định ngay cả trong môi trường gần biển.

Dòng sản phẩm mặt dựng nhôm đầy đủ, tiêu chuẩn chất lượng thống nhất. Bên cạnh tấm nhôm composite chống cháy, chúng tôi có X Panel chú trọng độ phẳng cho tấm khổ lớn, và Solid Panel - tấm nhôm nguyên khối có thể gia công chấn gấp, tạo hình trước rồi mới phun sơn hoàn thiện, nhờ đó lớp sơn phủ kín toàn bộ các cạnh, góc và bề mặt tạo hình, đặc biệt phù hợp với các thiết kế hình khối phức tạp. Việc có nhiều dòng sản phẩm không phải để có nhiều lựa chọn cho có, mà vì mỗi loại công trình đặt ra yêu cầu khác nhau về trọng lượng, cấp chống cháy, hình khối và ngân sách. Chúng tôi duy trì cùng một tiêu chuẩn về lớp phủ bề mặt, dung sai gia công và tài liệu kỹ thuật trên toàn bộ các dòng sản phẩm.

Triển khai tại chỗ và dịch vụ trọn gói: ALUCOSUN có đội ngũ hợp tác triển khai dự án giàu kinh nghiệm tại Việt Nam, có thể hỗ trợ trọn gói từ cung cấp vật liệu, gia công đến phối hợp lắp đặt và dịch vụ sau bán hàng. So với việc làm việc riêng lẻ với từng đơn vị cung cấp vật liệu, gia công và lắp đặt, mô hình trọn gói giúp trách nhiệm rõ ràng hơn, các khâu kết nối thông suốt hơn và dự án ổn định hơn.

- Và những năng lực đó mang ý nghĩa như thế nào đối với chủ đầu tư, tư vấn hoặc nhà thầu khi họ cân nhắc lựa chọn ALUCOSUN thay vì các phương án khác trên thị trường, thưa bà ?

Bà Sophia Ho: Khi một dự án có nhiều hạng mục với yêu cầu khác nhau, ví dụ khối đế và khối tháp có cấp chống cháy khác nhau, hoặc mặt dựng phẳng kết hợp với hình khối đặc biệt, chủ đầu tư, tư vấn và nhà thầu có thể làm việc với một đối tác vật liệu duy nhất với cùng một bộ tiêu chuẩn kỹ thuật và tài liệu chứng nhận nhất quán, thay vì phải phối hợp nhiều nhà cung cấp có tiêu chuẩn không đồng nhất. 

Chủ đầu tư có được mức độ an toàn đáp ứng yêu cầu và vẻ ngoài bền đẹp lâu dài hơn; đơn vị tư vấn có cấp chống cháy và hồ sơ kỹ thuật rõ ràng để tham chiếu; nhà thầu nhận được vật liệu có chất lượng ổn định, cùng sự hỗ trợ kỹ thuật và dịch vụ ngay tại địa phương.

- Từ những dự án hoặc ứng dụng thực tế, ALUCOSUN có thể chia sẻ những bài toán đặt ra đối với vật liệu mặt dựng và giá trị thực tế mà cách lựa chọn hoặc giải pháp của ALUCOSUN đã tạo ra cho công trình?

Bà Sophia Ho: Trong các dự án tại Việt Nam, chúng tôi thường gặp một số bài toán sau.

Một là về thách thức về độ bền ở các dự án ven biển. Mặt dựng của khách sạn và khu nghỉ dưỡng ven biển thường xuyên chịu nắng gắt và không khí chứa hơi muối. Lớp sơn thông thường có thể bị phai màu hoặc ăn mòn chỉ sau vài năm. Với những dự án này, chúng tôi khuyến nghị sử dụng giải pháp sơn có khả năng chịu thời tiết và chống ăn mòn cao, giúp chủ đầu tư giảm áp lực bảo trì và cải tạo về sau.

Hai là yêu cầu chống cháy khác nhau giữa các công trình. Một số dự án chưa xác định rõ cấp chống cháy ngay từ đầu, đến giai đoạn thẩm duyệt mới phải điều chỉnh vật liệu. Chúng tôi cố gắng trao đổi với đơn vị tư vấn ngay từ giai đoạn thiết kế, đề xuất cấp chống cháy phù hợp theo chiều cao và công năng công trình, đồng thời cung cấp chứng nhận kiểm định để các bước tiếp theo diễn ra thuận lợi hơn.

Ba là hiện thực hóa ý tưởng thiết kế. Tấm khổ lớn đòi hỏi độ phẳng cao, còn hình khối đặc biệt đòi hỏi độ chính xác gia công và lớp sơn hoàn chỉnh. Chúng tôi lựa chọn sản phẩm theo từng thiết kế. XPanel cho yêu cầu độ phẳng của tấm lớn, Solid Panel cho hiệu quả tạo hình, kết hợp với đội ngũ tại địa phương phối hợp lắp đặt, giúp ý tưởng thiết kế được thể hiện tốt hơn trên công trình thực tế.

Một ví dụ cụ thể ở Thái Lan (do đây là quốc gia có đường xích đạo giống Việt Nam, có khí hậu tương tự VN) là tại dự án EnCo Terminal (Bangkok). Đây là công trình thương mại mang tính biểu tượng tại Bangkok, mặt dựng được tạo hình từ các mặt cong ba chiều liên tục. Kiến trúc sư mong muốn toàn bộ mặt dựng chuyển đổi linh hoạt giữa ba màu bạc, xanh và vàng theo góc nhìn và ánh sáng. Khi đó, chúng tôi đối mặt với 3 khó khăn chính.

Khó khăn thứ nhất là tạo hình. Mặt dựng có diện tích lớn với các mặt cong liên tục, yêu cầu tấm ốp vừa phải tạo được hình khối ba chiều, vừa phải giữ được độ phẳng của tấm panel ở khổ rất lớn, không được xuất hiện đường nét gập ghềnh, bị gợn sóng (không bằng phẳng).

Khó khăn thứ hai là màu sắc. Lớp phủ hệ đổi màu rất nhạy với quy trình sản xuất. Khoảng 10.000 m² tấm ốp phải triển khai phân nhiều lô sản xuất, chỉ cần một lô bị lệch màu hoặc lệch góc đổi màu là sẽ lộ rõ ngay khi ráp lên mặt dựng.

Khó khăn thứ ba là an toàn và khí hậu. Là công trình công cộng có mật độ người sử dụng cao, mặt dựng cần đạt cấp chống cháy A2. Bangkok, cũng như TP.HCM, có khí hậu nóng ẩm quanh năm và cường độ tia UV cao.

Các giải pháp thông thường đều có điểm hạn chế ở đây. Tấm nhôm composite phổ thông không đạt được cấp chống cháy yêu cầu. Nếu đổi sang tấm ốp nhôm đặc (Solid Panel), thì lại rất khó đảm bảo đáp ứng đồng thời cả 02 yêu cầu về mặt cong khổ lớn (vì trọng lượng khá nặng) và độ phẳng.

Cuối cùng, dự án đã chọn ALUCOSUN X Panel. Lõi tấm là cấu trúc lưới nhôm ba chiều, toàn tấm bằng nhôm nguyên chất, đạt cấp chống cháy A2, trọng lượng thì lại chỉ bằng khoảng một nửa tấm ốp nhôm đặc cùng loại, vừa nhẹ, vừa vẫn giữ được độ phẳng ở khổ lớn. Bề mặt sử dụng lớp phủ fluorocarbon hệ đổi màu được phát triển riêng cho dự án, giữ được màu sắc và góc đổi màu đồng nhất qua nhiều lô sản xuất. Dự án hoàn thành năm 2021.

Những yêu cầu tương tự khác cũng đã được chúng tôi kiểm chứng ở dự án có quy mô lớn hơn, như: mặt dựng sân vận động Fifa World Cup 2022 tại Qatar sử dụng khoảng 160.000 m² tấm ốp nhôm composite cấp A2 của ALUCOSUN, đáp ứng yêu cầu bắt buộc về cấp chống cháy tiêu chuẩn A2.

Lớp phủ fluorocarbon hệ đổi màu này không chỉ dừng ở hiệu ứng trình diễn về mặt thẩm mỹ tức thời, mà còn có thể kết hợp cả yêu cầu về chống muối biển cho độ bền lâu dài. Ví dụ, sân vận động chính Kai Tak bên bờ cảng Victoria, cách bờ biển 100m, tại Hồng Kông cũng sử dụng cùng hệ sơn fluorocarbon đổi màu của Valspar, cho thấy hệ sơn này đã được ứng dụng ở công trình công cộng quy mô lớn ven biển. Về độ bền lâu dài, Valspar đã thử nghiệm lớp phủ này trong hàng chục năm tại bãi phơi mẫu ngoài trời ở Florida, Mỹ. Hệ sơn ALUCOSUN dùng cho các dự án ven biển cũng chính là cùng hệ sơn này.

Những dự án trên cho thấy thẩm mỹ và an toàn không phải là lựa chọn đánh đổi, chúng hoàn toàn có thể đáp ứng đồng thời. Nếu chủ đầu tư Việt Nam mong muốn nâng tầm cả về an toàn lẫn hiệu quả kiến trúc cho dự án, giải pháp này hoàn toàn có thể thực hiện được tại Việt Nam.

- Nếu vật liệu mặt dựng được đánh giá không chỉ theo chi phí đầu vào hay thông số của từng sản phẩm, mà theo giá trị trong suốt quá trình thiết kế, thi công và sử dụng công trình, theo ALUCOSUN, những tiêu chí nào cần được đưa vào quá trình ra quyết định để phản ánh đầy đủ hơn giá trị của một giải pháp mặt dựng ?

Bà Sophia Ho: Theo chúng tôi, bên cạnh chi phí đầu vào, có thể tập trung vào một số tiêu chí sau:

Một là căn cứ chứng nhận của cấp chống cháy. Vật liệu có chứng nhận thử nghiệm độc lập hay không; đạt cấp chống cháy nhờ cấu tạo vốn có hay nhờ xử lý bổ sung, vì điều này ảnh hưởng đến độ tin cậy lâu dài của tính năng an toàn.

Hai là khả năng chịu thời tiết, chống ăn mòn và điều kiện bảo hành của lớp sơn. Lớp sơn có phù hợp với môi trường nơi dự án tọa lạc hay không, đặc biệt tại các khu vực có cường độ UV cao và ven biển; bảo hành được áp dụng cho những tiêu chí nào (như độ bền màng sơn, chống phấn hóa, giữ màu) và trong điều kiện khí hậu, vị trí lắp đặt nào.

Ba là chi phí bảo trì trong suốt vòng đời: Bao gồm vệ sinh, sửa chữa và chu kỳ cải tạo, chứ không chỉ là đơn giá khi mua.

Bốn là tài liệu kỹ thuật và khả năng hiện thực hóa thiết kế: dung sai gia công, hướng dẫn lắp đặt và chứng nhận thử nghiệm có đầy đủ hay không; độ phẳng của tấm khổ lớn và hình khối đặc biệt có được thực hiện đúng theo thiết kế hay không, tránh phát sinh chi phí khắc phục về sau.

Năm là năng lực dịch vụ tại địa phương. Từ gia công, lắp đặt đến bảo trì về sau, có đội ngũ ổn định và đáng tin cậy hỗ trợ hay không.

Khi những tiêu chí này được đưa vào ngay từ giai đoạn lập hồ sơ kỹ thuật, giá vật liệu trên mỗi mét vuông không còn là căn cứ duy nhất để so sánh, mà trở thành một phần trong bài toán tổng chi phí và rủi ro trong suốt vòng đời công trình. Mặt dựng đồng hành cùng công trình trong thời gian rất dài.

Khi cân nhắc như vậy, chủ đầu tư thường có thể đạt được một diện mạo công trình an toàn hơn, bền vững hơn và thẩm mỹ hơn với tổng mức đầu tư hợp lý hơn. Đây cũng là định hướng mà ALUCOSUN luôn mong muốn cùng các đối tác tại Việt Nam thúc đẩy.

- Xin trân trọng cảm ơn bà !