Cao tốc 26.000 tỷ với 2 hầm xuyên núi và hơn 60 cây cầu đối diện khó khăn lớn khi cận kề tiến độ hoàn thiện

Dự án cao tốc Đồng Đăng – Trà Lĩnh đang bước vào giai đoạn tăng tốc thi công nhưng lại đối mặt với "cơn bão giá" nhiên liệu và vật liệu xây dựng, tạo ra áp lực lớn lên tiến độ cũng như phương án tài chính của dự án.

Theo Công ty Cổ phần Cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh, việc chậm điều chỉnh đơn giá theo diễn biến thị trường không chỉ khiến chi phí đội lên mà còn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tranh chấp pháp lý trong hợp đồng đối tác công tư (PPP), đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình thanh toán, quyết toán và kiểm toán.

Khởi công từ tháng 1/2024, tuyến cao tốc dài 121km với tổng mức đầu tư khoảng 26.000 tỷ đồng được triển khai theo hình thức PPP, chia làm hai giai đoạn. Theo kế hoạch, đến ngày 19/5, đoạn tuyến dài 62km từ cửa khẩu Đồng Đăng (Lạng Sơn) đến xã Đông Khê (Cao Bằng) sẽ được thông xe kỹ thuật, trong khi các đoạn còn lại dự kiến hoàn thành trên nền đường.

Để đảm bảo tiến độ này, doanh nghiệp dự án cùng các nhà thầu đã huy động hơn 1.400 thiết bị và gần 3.000 kỹ sư, công nhân, tổ chức thi công trên hơn 200 mũi, với giá trị thực hiện đạt khoảng 8.000/11.470 tỷ đồng, tương đương 70% khối lượng hợp đồng.

Tuy nhiên, từ đầu tháng 3 đến nay, thị trường nhiên liệu và vật liệu xây dựng tại khu vực Lạng Sơn và Cao Bằng ghi nhận mức tăng đột biến, lên tới khoảng 132% so với cuối tháng 1. Nguồn cung cũng không ổn định khi nhiều đơn vị không đáp ứng được hình thức cung cấp phù hợp với điều kiện thi công, khiến không ít mũi thi công buộc phải tạm dừng hoặc hoạt động cầm chừng. Hệ quả là các nhà thầu không thể tăng ca, mở rộng phạm vi thi công hay khai thác tối đa công suất thiết bị, qua đó ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hoàn thành tiến độ theo chỉ đạo của Chính phủ.

Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp dự án đã nhiều lần kiến nghị UBND tỉnh Cao Bằng và các cơ quan liên quan triển khai các giải pháp nhằm bình ổn giá, kiểm soát đầu cơ và đảm bảo nguồn cung nhiên liệu cho công trường. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng đề xuất cho phép bù trừ trực tiếp phần chênh lệch giá nhiên liệu, vật liệu và chi phí máy thi công so với hợp đồng ban đầu, qua đó cập nhật vào tổng mức đầu tư làm cơ sở thanh toán và quyết toán. Đồng thời, địa phương cần sớm công bố giá vật liệu, nhân công, cước vận chuyển và chỉ số giá xây dựng sát với thực tế thị trường nhằm hạn chế rủi ro tài chính cho các bên tham gia dự án.

Dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh có tổng chiều dài 121km. Giai đoạn 1 dài hơn 93km, bao gồm 2 hầm xuyên núi và 64 cầu, khởi công từ ngày 1/1/2024. Giai đoạn 2 (khởi công ngày 19/8/2025) sẽ mở rộng toàn tuyến giai đoạn 1 và xây mới thêm hơn 27km, kết nối trực tiếp tới cửa khẩu Trà Lĩnh.

Dự án do Tập đoàn Đèo Cả đứng đầu liên danh nhà đầu tư, đồng thời trực tiếp thi công. Khi hoàn thành, tuyến cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh sẽ kết nối với các tuyến Hữu Nghị - Chi Lăng và Bắc Giang - Lạng Sơn, hình thành trục cao tốc đối ngoại trọng yếu của vùng Đông Bắc. Tuyến đường được kỳ vọng rút ngắn thời gian di chuyển từ Cao Bằng về Hà Nội từ 6-7 giờ xuống còn khoảng 3,5 giờ, mở ra không gian phát triển mới, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo động lực tăng trưởng kinh tế - xã hội cho toàn khu vực.