Chỉ 10 ngày nữa, một địa phương của Việt Nam sẽ hoàn tất bước quan trọng để 'cất cánh' lên TP trực thuộc Trung ương

Cột mốc đặc biệt

Sau khi Bộ Chính trị thống nhất chủ trương thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở địa giới hành chính tỉnh hiện nay, tiến trình hiện thực hóa mục tiêu này đang bước sang giai đoạn quan trọng. Đây được xem là cột mốc có ý nghĩa đặc biệt trong lộ trình hiện thực hóa chủ trương của Bộ Chính trị, mở đường cho một cực tăng trưởng mới của Vùng Thủ đô.

Theo kế hoạch, ngày 12/7/2026, toàn tỉnh sẽ tổ chức lấy ý kiến cử tri đối với Đề án thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương, đồng thời lấy ý kiến về việc thành lập các phường tại những đơn vị hành chính dự kiến chuyển đổi từ xã lên phường.

Về bản chất, đây không chỉ là một bước trong quy trình pháp lý. Với một đề án có quy mô tác động đến toàn bộ cấu trúc quản trị đô thị, việc lấy ý kiến cử tri là nền tảng để hoàn thiện hồ sơ trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Trước đó, ngày 20/6, Bộ Chính trị đã ban hành Kết luận số 52-KL/TW, thống nhất chủ trương thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương.

Đáng chú ý, định hướng của Trung ương không dừng lại ở việc nâng cấp đơn vị hành chính. Mục tiêu được đặt ra là xây dựng Bắc Ninh trở thành hình mẫu về đô thị xanh, thông minh, hiện đại, giàu bản sắc Kinh Bắc; lấy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực tăng trưởng, đồng thời phát triển công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp bán dẫn, sản xuất vi mạch và trí tuệ nhân tạo ở tầm quốc gia và khu vực.

Không phải "lên thành phố", mà là nâng tầm một cực tăng trưởng của Vùng Thủ đô

Nhìn dưới góc độ quy hoạch phát triển vùng, việc Bắc Ninh hướng tới mô hình Thành phố trực thuộc Trung ương không đơn thuần là thay đổi tên gọi hành chính.

Trong nhiều năm qua, Bắc Ninh đã trở thành một trong những trung tâm công nghiệp lớn nhất cả nước, là mắt xích quan trọng trong chuỗi sản xuất điện tử toàn cầu với sự hiện diện của nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu.

Lợi thế của địa phương không chỉ đến từ nền tảng công nghiệp mà còn nằm ở vị trí địa lý.

Bắc Ninh nằm ở cửa ngõ Đông Bắc của Hà Nội, kết nối trực tiếp với hệ thống cao tốc Hà Nội - Bắc Giang, Hà Nội - Hải Phòng, Quốc lộ 18, Quốc lộ 1, Vành đai 4 Vùng Thủ đô, đồng thời tiếp cận nhanh với Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, Cảng Hải Phòng và mạng lưới đường sắt quốc gia.

Trong chiến lược phát triển mới, Bộ Chính trị cũng xác định Bắc Ninh sẽ hoàn thiện đồng bộ hạ tầng đường bộ, đường sắt, đường thủy, đường hàng không và logistics đa phương thức, qua đó tăng cường liên kết với Hà Nội cùng các trung tâm kinh tế lớn ở phía Bắc.

Điều này cho thấy vai trò của Bắc Ninh đang được định vị vượt ra ngoài phạm vi một địa phương, trở thành một trong những cực tăng trưởng quan trọng của toàn Vùng Thủ đô.

Nền tảng đã được chuẩn bị từ nhiều năm

Việc đề xuất thành lập thành phố trực thuộc Trung ương không phải là bước đi mang tính đột phá trong ngắn hạn, mà là kết quả của quá trình chuẩn bị kéo dài nhiều năm.

Theo Sở Nội vụ Bắc Ninh, địa phương hiện đáp ứng 7/7 tiêu chuẩn của thành phố trực thuộc Trung ương theo quy định của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, Bắc Ninh có diện tích khoảng 4.700km2, dân số gần 4 triệu người, tỷ lệ đô thị hóa trên 55%, trong khi tỷ lệ đơn vị hành chính là phường đạt khoảng 33%.

Đối với tiêu chuẩn đô thị loại I, địa phương đã hoàn thành 13/15 tiêu chí. Hai tiêu chí còn lại liên quan đến tỷ lệ phường đạt chuẩn đô thị loại II và xây dựng nông thôn mới đang tiếp tục được hoàn thiện.

Theo phương án đang xây dựng, Bắc Ninh dự kiến thành lập thêm 13 phường, nâng tổng số đơn vị hành chính cấp xã lên 99, tạo nền tảng để hoàn thiện hệ thống quản trị đô thị theo mô hình thành phố trực thuộc Trung ương.

Bước ngoặt đối với phát triển đô thị và bất động sản

Ở góc độ quy hoạch, việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ kéo theo thay đổi về mô hình quản lý. Điều quan trọng hơn là tạo cơ sở để Bắc Ninh triển khai đồng bộ các quy hoạch hạ tầng, phát triển đô thị, giao thông và dịch vụ theo tiêu chuẩn của một đô thị trung tâm cấp vùng.

Đây cũng được xem là tiền đề để đẩy nhanh quá trình đầu tư các tuyến giao thông chiến lược, phát triển các trung tâm logistics, khu công nghiệp công nghệ cao, khu đô thị thông minh và các không gian đổi mới sáng tạo.

Đối với thị trường bất động sản, kinh nghiệm từ nhiều địa phương cho thấy, khi một khu vực bước vào giai đoạn nâng cấp mô hình đô thị thì nhu cầu về nhà ở, thương mại, văn phòng và hạ tầng dịch vụ thường gia tăng cùng với quá trình mở rộng không gian phát triển. Tuy nhiên, triển vọng dài hạn sẽ phụ thuộc vào tiến độ hiện thực hóa quy hoạch, đầu tư hạ tầng và khả năng thu hút các dòng vốn sản xuất, thay vì chỉ kỳ vọng vào yếu tố thay đổi địa giới hành chính.

Nếu hoàn thành lộ trình đã đề ra, Bắc Ninh sẽ không chỉ có thêm một vị thế hành chính mới, mà còn tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và logistics của miền Bắc, đồng thời chia sẻ vai trò tăng trưởng với Thủ đô Hà Nội trong cấu trúc phát triển mới của Vùng Thủ đô.