Chi tiết mức bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất tại TP.HCM

Bồi thường 100% giá trị xây dựng mới đối với phần nhà, công trình bị ảnh hưởng

UBND TP.HCM vừa ban hành quyết định số 11 quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn TP.HCM. Việc bồi thường đối với nhà ở và công trình phục vụ đời sống được thực hiện theo khoản 11 Điều 3 Nghị quyết số 254/2025 của Quốc hội. 

Theo đó, nếu nhà ở hoặc công trình gắn liền với đất bị tháo dỡ một phần nhưng phần còn lại vẫn đảm bảo yêu cầu kỹ thuật thì người dân được bồi thường đối với phần diện tích bị ảnh hưởng.

Trong trường hợp ranh giải tỏa nằm giữa hai cột chịu lực của công trình, người sử dụng còn được hỗ trợ thêm phần diện tích tính từ ranh giải tỏa đến cột chịu lực gần nhất thuộc phần công trình phải phá dỡ.

Mức bồi thường được xác định bằng 100% giá trị xây dựng mới đối với diện tích thực tế của nhà, công trình bị thiệt hại. Giá trị này được tính theo bảng giá nhà ở, công trình phục vụ đời sống do UBND TP.HCM ban hành. Nếu suất vốn đầu tư do Bộ Xây dựng công bố có mức cao hơn thì sẽ áp dụng theo mức của Bộ Xây dựng.

Khi Nhà nước thu hồi đất buộc phải di dời tài sản, người dân được bồi thường chi phí tháo dỡ, vận chuyển và lắp đặt lại. Trường hợp phải di chuyển máy móc, dây chuyền sản xuất thì còn được bồi thường thiệt hại phát sinh trong quá trình tháo dỡ, vận chuyển và lắp đặt.

Đối với nhà hoặc công trình xây dựng dạng lắp ghép của hộ gia đình, cá nhân, mức bồi thường chi phí tháo dỡ, di chuyển, lắp đặt và hao hụt trong quá trình di dời được tính bằng 30% giá trị xây dựng mới của công trình.

Trong trường hợp không thể xác định giá trị xây dựng mới, đơn vị thực hiện bồi thường sẽ thuê đơn vị tư vấn để xác định mức giá phù hợp và đưa vào phương án bồi thường trước khi trình cơ quan chức năng cấp xã thẩm định.

Hỗ trợ giá trị đất đối với trường hợp không đủ điều kiện bồi thường

Quyết định cũng quy định việc hỗ trợ giá trị đất đối với các hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất nhưng không đủ điều kiện được bồi thường về đất. Việc xem xét hỗ trợ căn cứ vào nguồn gốc, quá trình sử dụng đất, thời điểm sử dụng và lý do không đủ điều kiện bồi thường.

Đối với trường hợp sử dụng đất trước ngày 1/7/2014, không vi phạm pháp luật về đất đai nhưng chưa đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nếu được UBND cấp xã xác nhận đất sử dụng ổn định và không có tranh chấp thì sẽ được xem xét hỗ trợ.

Cụ thể, đất sử dụng vào mục đích phi nông nghiệp trước ngày 15/10/1993 được hỗ trợ bằng 100% giá đất tính tiền bồi thường theo loại đất đang sử dụng. Trường hợp sử dụng trong giai đoạn từ ngày 15/10/1993 đến trước ngày 1/7/2014 cũng được hỗ trợ 100% giá đất nhưng phải trừ các nghĩa vụ tài chính theo quy định. Với đất nông nghiệp đang sử dụng, mức hỗ trợ tương đương 100% giá đất nông nghiệp của loại đất thực tế.

Đối với các trường hợp sử dụng đất có vi phạm pháp luật trước ngày 1/7/2014 nhưng đã sử dụng ổn định và không đủ điều kiện được cấp giấy chứng nhận, mức hỗ trợ được tính theo từng giai đoạn. Cụ thể, đất phi nông nghiệp sử dụng trước ngày 15/10/1993 được hỗ trợ 70% giá đất tính tiền bồi thường. Nếu sử dụng từ ngày 15/10/1993 đến trước ngày 1/7/2004 thì mức hỗ trợ là 56%. Trường hợp sử dụng từ ngày 1/7/2004 đến trước ngày 1/7/2014 được hỗ trợ 42% giá đất theo loại đất đang sử dụng. Riêng đất nông nghiệp trong nhóm này được hỗ trợ 70% giá đất nông nghiệp cụ thể đã được phê duyệt.

Ngoài ra, quyết định còn quy định các chính sách khác như bố trí suất tái định cư, hỗ trợ chi phí di dời mồ mả, hỗ trợ ổn định sản xuất – kinh doanh, cũng như hỗ trợ đào tạo nghề, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất./.