Chủ tịch VNREA: Bất động sản công nghiệp cần gắn với mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, có nền công nghiệp hiện đại vào năm 2045

Bất động sản công nghiệp và sứ mệnh tạo động lực tăng trưởng mới

Chiều 29/10, tại TP.HCM, dưới sự chỉ đạo của Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Liên chi hội Bất động sản Công nghiệp Việt Nam tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành (mở rộng) khu vực phía Nam và Tọa đàm chuyên đề: "Bất động sản công nghiệp với mục tiêu tăng trưởng hai con số: Nhận diện thời cơ, khơi thông nguồn lực và kiến nghị chính sách".

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, TS. Nguyễn Văn Khôi, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, thành viên Hội đồng Tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng Chính phủ, nguyên Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, nguyên Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội nhấn mạnh, trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế, phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, bất động sản công nghiệp ngày càng giữ vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển quốc gia.

"Bất động sản công nghiệp cần được nhìn nhận trong mối quan hệ chặt chẽ với mục tiêu phát triển đất nước, đặc biệt là định hướng đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, có nền công nghiệp hiện đại vào năm 2045", TS. Nguyễn Văn Khôi nhấn mạnh.

Theo ông, vai trò của bất động sản công nghiệp không chỉ giới hạn ở hoạt động đầu tư, kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp, nhà xưởng, kho bãi và các công trình phục vụ sản xuất. Quan trọng hơn, lĩnh vực này còn tạo lập không gian và điều kiện vật chất cần thiết để tổ chức các hoạt động sản xuất, kinh doanh, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và cung ứng dịch vụ công nghiệp.

Trên cơ sở đó, bất động sản công nghiệp trở thành một trong những động lực thúc đẩy tăng trưởng thông qua việc hình thành năng lực sản xuất mới, thu hút và nâng cao chất lượng dòng vốn đầu tư trong nước và nước ngoài, đồng thời tạo sức lan tỏa tới các ngành kinh tế liên quan. Quá trình này không chỉ thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tổ chức lại không gian phát triển mà còn góp phần nâng cao chất lượng và tính bền vững của tăng trưởng.

Đánh giá về thực tiễn phát triển, TS. Nguyễn Văn Khôi cho biết, những năm qua, hệ thống khu công nghiệp tại Việt Nam đã có bước phát triển đáng kể, đóng góp tích cực vào thu hút đầu tư, thúc đẩy xuất khẩu, tạo việc làm và chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Nhiều khu công nghiệp từng bước nâng cao năng lực, tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất và cung ứng toàn cầu.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Chủ tịch VNREA cũng thẳng thắn nhìn nhận, quá trình phát triển vẫn còn những hạn chế cần được nhìn nhận thẳng thắn để có giải pháp khắc phục. Theo đó, không gian phát triển công nghiệp tại một số địa phương chưa thực sự đồng bộ với quy hoạch hạ tầng và liên kết vùng; hiệu quả sử dụng đất khu công nghiệp còn chưa đồng đều; hạ tầng xã hội phục vụ người lao động chưa theo kịp tốc độ phát triển công nghiệp. 

Bên cạnh đó, yêu cầu chuyển đổi xanh và phát triển bền vững ngày càng cao, trong khi các thủ tục liên quan đến đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng và môi trường vẫn cần tiếp tục được nghiên cứu, cải cách theo hướng đồng bộ, thuận lợi hơn. Những vấn đề này đặt ra yêu cầu phải tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả quản lý và tạo lập các điều kiện cần thiết để bất động sản công nghiệp phát huy tốt hơn vai trò trong giai đoạn phát triển mới.

Phát triển bất động sản công nghiệp theo chiều sâu, chú trọng tháo gỡ điểm nghẽn thể chế  nâng cao chất lượng tăng trưởng

Từ thực tiễn phát triển và những hạn chế còn tồn tại, TS. Nguyễn Văn Khôi cho rằng cần tập trung vào 7 định hướng trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả phát triển bất động sản công nghiệp, qua đó phát huy tốt hơn vai trò của lĩnh vực này đối với mục tiêu tăng trưởng kinh tế đất nước.

Thứ nhất, chuyển từ tư duy phát triển khu công nghiệp theo diện tích sang chú trọng hiệu quả kinh tế, hướng tới tạo ra giá trị gia tăng cao hơn và những lợi ích kinh tế - xã hội bền vững.

Thứ hai, gắn phát triển công nghiệp với liên kết vùng và tổ chức lại không gian kinh tế quốc gia. Trong đó, miền Bắc cần tăng cường kết nối giữa các trung tâm công nghiệp, cảng biển và mạng lưới logistics; miền Nam cần phát huy sự liên kết giữa TP.HCM, Đồng Nai, Tây Ninh và các địa phương trong vùng. Đối với miền Trung và Tây Nguyên, định hướng phát triển khu công nghiệp cần phù hợp với lợi thế về cảng biển, logistics, năng lượng và công nghiệp chế biến.

Thứ ba, đẩy mạnh phát triển khu công nghiệp sinh thái, khu công nghiệp thông minh và khu công nghiệp công nghệ cao, gắn với yêu cầu chuyển đổi xanh và mục tiêu phát triển bền vững.

Thứ tư, thu hút đầu tư có chọn lọc, chú trọng chất lượng dự án, đồng thời thúc đẩy hình thành và phát triển các chuỗi giá trị công nghiệp trong nước.

Thứ năm, phát triển đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, gắn khu công nghiệp với khu đô thị, nhà ở, dịch vụ và đào tạo nguồn nhân lực. Đây là những điều kiện quan trọng để bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh phát triển ổn định, lâu dài, đồng thời nâng cao chất lượng đời sống của người lao động.

Thứ sáu, nâng cao chất lượng thể chế và hiệu quả thực thi pháp luật, tạo môi trường thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư, phát triển và vận hành các khu công nghiệp.

Thứ bảy, đa dạng hóa các nguồn vốn phục vụ phát triển bất động sản công nghiệp, góp phần đáp ứng nhu cầu nguồn lực cho đầu tư hạ tầng và nâng cao năng lực cạnh tranh của lĩnh vực này.

Nhấn mạnh mục tiêu xuyên suốt của các định hướng trên, TS. Nguyễn Văn Khôi cho rằng, phát triển bất động sản công nghiệp không nên chỉ dừng lại ở việc mở rộng quy mô hay gia tăng số lượng khu công nghiệp, mà quan trọng hơn là nâng cao hiệu quả khai thác và đóng góp thực chất cho nền kinh tế. Theo đó, mỗi khu công nghiệp cần tạo ra năng suất cao hơn, giá trị gia tăng lớn hơn và đóng góp thiết thực hơn cho sự phát triển của đất nước.

Cùng với các định hướng trọng tâm, chủ tịch VNREA cũng đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế, bảo đảm tính đồng bộ, khả thi của các quy định pháp luật liên quan đến phát triển bất động sản công nghiệp. Theo ông, đây là một trong những điều kiện quan trọng để tháo gỡ khó khăn trong thực tiễn, tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động đầu tư, kinh doanh và phát huy tiềm năng của lĩnh vực này.

Dẫn chứng từ quá trình triển khai các quy định hiện hành, trong đó có Nghị định số 35/2022/NĐ-CP ngày 28/5/2022 của Chính phủ về quản lý khu công nghiệp và khu kinh tế, TS. Nguyễn Văn Khôi cho biết thực tiễn đã bộc lộ một số vấn đề cần tiếp tục được nghiên cứu, đánh giá và hoàn thiện.

"Thời gian qua, Hiệp hội Bất động sản Việt Nam đã tham gia nhiều cuộc làm việc, đóng góp ý kiến với các cơ quan của Quốc hội và cơ quan quản lý nhà nước về những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực thi chính sách, pháp luật. Trên cơ sở đó, Hiệp hội mong muốn tiếp tục nhận được những phản ánh cụ thể từ doanh nghiệp, nhà đầu tư hoạt động trong lĩnh vực bất động sản công nghiệp, qua đó có thêm cơ sở thực tiễn để tổng hợp, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, điều chỉnh chính sách phù hợp", TS. Nguyễn Văn Khôi thông tin.

Phân tích sâu hơn về yêu cầu hoàn thiện pháp luật, TS. Nguyễn Văn Khôi cho rằng, việc xây dựng các quy định theo hướng khung, định hướng là cần thiết, song phải bảo đảm tính phù hợp và khả thi trong quá trình thực hiện. Nếu quy định trong luật quá chặt chẽ, thiếu linh hoạt, việc cụ thể hóa bằng các nghị định của Chính phủ có thể gặp khó khăn. Ngược lại, nếu những vướng mắc từ thực tiễn chưa được nhận diện và xử lý đầy đủ ngay từ giai đoạn xây dựng luật, sau khi luật có hiệu lực, cơ quan quản lý vẫn phải tiếp tục tiếp nhận kiến nghị, sửa đổi, bổ sung các quy định để tháo gỡ bất cập.

Theo ông, quá trình này có thể kéo dài một năm, một năm rưỡi, thậm chí gần hai năm. Khoảng thời gian chờ đợi không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án mà còn làm gia tăng thời gian, chi phí cho doanh nghiệp, nhà đầu tư và người dân. "Yêu cầu đặt ra là phải nâng cao chất lượng xây dựng chính sách ngay từ đầu, tăng cường tham vấn các đối tượng chịu tác động, đồng thời đánh giá đầy đủ những khó khăn có thể phát sinh trong quá trình thực thi, hạn chế tình trạng quy định vừa ban hành đã phải tiếp tục sửa đổi, bổ sung", Chủ tịch VNREA nhấn mạnh.

TS. Nguyễn Văn Khôi cho biết, Hiệp hội Bất động sản Việt Nam đã tham gia đóng góp ý kiến trong quá trình xây dựng các chính sách liên quan đến đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản. Hiệp hội cũng tiếp tục tổng hợp kiến nghị từ cộng đồng doanh nghiệp để phục vụ quá trình hoàn thiện các văn bản hướng dẫn thi hành, góp phần bảo đảm quy định pháp luật sát hơn với yêu cầu thực tế.

Tuy nhiên, các ý kiến được tập hợp thời gian qua chủ yếu đến từ doanh nghiệp và các tập đoàn lớn. Do đó, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam mong muốn mở rộng kênh tiếp nhận thông tin, đặc biệt từ các doanh nghiệp vừa và nhỏ, nhằm nhận diện đầy đủ hơn những khó khăn, bất cập có thể chưa được phản ánh trong quá trình xây dựng chính sách.

Từ thực tế này, TS. Nguyễn Văn Khôi đề nghị các doanh nghiệp, nhà đầu tư chủ động tham gia góp ý ngay từ giai đoạn xây dựng dự thảo nghị định, thay vì đợi đến khi văn bản được ban hành mới phản ánh những vướng mắc phát sinh. Hiệp hội sẵn sàng tiếp nhận, tổng hợp các ý kiến để kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý, qua đó góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng đồng bộ, khả thi, kịp thời tháo gỡ khó khăn và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư, kinh doanh bất động sản công nghiệp.

"Trong bối cảnh đất nước đặt mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở mức cao, hoàn thiện thể chế gắn với nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật có ý nghĩa quan trọng đối với việc khơi thông nguồn lực và tạo động lực phát triển", TS. Nguyễn Văn Khôi nhấn mạnh, đồng thời bày tỏ mong muốn các đại biểu, doanh nghiệp và nhà đầu tư tiếp tục trao đổi thẳng thắn, chỉ rõ những khó khăn, bất cập và đưa ra các kiến nghị cụ thể từ thực tiễn. Đây sẽ là cơ sở để các cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu, hoàn thiện chính sách theo hướng sát thực tế hơn, tạo nền tảng cho bất động sản công nghiệp phát triển hiệu quả, bền vững và đóng góp thiết thực vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế đất nước./.