Nằm trong Khu kinh tế Vũng Áng (Hà Tĩnh), Cảng Sơn Dương là cảng chuyên dùng phục vụ Khu liên hợp gang thép và cảng nước sâu Sơn Dương của Formosa Hà Tĩnh. Đây là một trong những cảng biển nước sâu có quy mô lớn nhất Việt Nam, đóng vai trò cửa ngõ xuất nhập khẩu nguyên liệu và sản phẩm cho tổ hợp luyện thép lớn nhất cả nước.
Cảng được xây dựng trong giai đoạn 2011-2015 và đưa vào khai thác từ cuối năm 2015. Với lợi thế độ sâu tự nhiên lớn, cảng có khả năng tiếp nhận tàu hàng trọng tải lên tới khoảng 300.000 DWT - thuộc nhóm cảng có năng lực tiếp nhận tàu lớn nhất Việt Nam. Nhờ đó, Sơn Dương trở thành đầu mối nhập quặng sắt, than và xuất khẩu thép, góp phần quan trọng vào chuỗi logistics của ngành công nghiệp nặng.

Thùng chìm bê tông được chế tạo tại dự án Cảng Sơn Dương. Ảnh: Samsung C&T
Một trong những hạng mục nổi bật nhất của dự án là hệ thống đê chắn sóng và cầu cảng được xây dựng bằng 248 thùng chìm bê tông cốt thép siêu trọng. Theo dữ liệu từ nhà thầu Samsung C&T, đơn vị này đã đảm nhiệm chế tạo và lắp đặt toàn bộ số thùng chìm phục vụ công trình.
Mỗi thùng chìm nặng khoảng 14.000 tấn, nâng tổng khối lượng các cấu kiện sử dụng lên gần 3,5 triệu tấn. Đây không phải những khối bê tông đặc như nhiều người vẫn hình dung, mà là các thùng chìm bê tông cốt thép dạng rỗng có kích thước khổng lồ. Toàn bộ cấu kiện được chế tạo tại một bãi đúc quy mô lớn ngay trong khu vực dự án nhằm rút ngắn thời gian thi công và giảm chi phí vận chuyển.
Quá trình thi công đòi hỏi công nghệ và độ chính xác rất cao. Sau khi được đúc bằng công nghệ ván khuôn trượt, các thùng chìm được hạ thủy, dùng tàu lai dắt đến đúng vị trí thiết kế ngoài khơi rồi đánh chìm xuống đáy biển. Khi đã ổn định, phần lõi rỗng tiếp tục được bơm đầy cát hoặc đá để tăng trọng lượng, tạo thành kết cấu trọng lực có khả năng chống chịu sóng lớn, dòng chảy mạnh và điều kiện biển khắc nghiệt trong thời gian dài.
Hệ thống thùng chìm này là nền tảng hình thành tuyến đê chắn sóng dài 5.243 m, tạo vùng nước kín, ổn định để các tàu hàng trọng tải lớn có thể ra vào và bốc dỡ hàng hóa an toàn quanh năm.

Cảng Sơn Dương tại Khu kinh tế Vũng Áng. Ảnh: Internet
Theo số liệu của đơn vị tư vấn Portcoast, khu cảng Sơn Dương có diện tích khoảng 930ha, năng lực thông qua khoảng 28 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Cảng được quy hoạch với nhiều bến chuyên dụng phục vụ nhập nguyên liệu và xuất khẩu sản phẩm thép, đồng thời là một trong số ít cảng biển tại Việt Nam có khả năng khai thác tàu siêu trọng hàng trăm nghìn tấn.
Với quy mô mặt nước rộng, hệ thống đê chắn sóng dài hơn 5km cùng gần 3,5 triệu tấn bê tông được sử dụng cho các thùng chìm trọng lực, Sơn Dương được đánh giá là một trong những công trình hạ tầng hàng hải có quy mô và độ phức tạp lớn nhất từng được xây dựng tại Việt Nam. Sau gần một thập kỷ vận hành, cảng không chỉ đóng vai trò huyết mạch đối với Khu liên hợp gang thép Formosa Hà Tĩnh mà còn là mắt xích quan trọng trong mạng lưới logistics và vận tải biển khu vực Bắc Trung Bộ.