Đề xuất làm mới các tuyến phố trung tâm Hà Nội theo hướng xanh - cảnh quan

Hiện nay, UBND TP. Hà Nội đang lấy ý kiến đối với Đề án quản lý, phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa, mặt nước, trong đó có đề xuất thí điểm thiết kế các tuyến phố cảnh quan tại khu vực trung tâm.

Theo đề án, đường Thanh Niên là tuyến đường ven hồ Tây, kết hợp hài hòa giữa cây xanh và mặt nước, có vỉa hè rộng từ 4,5-6m, hạ tầng kỹ thuật đã được hạ ngầm. Hiện trạng cây xanh trên tuyến phố gồm các loại như phượng, dương xỉ, thiên tuế và dâm bụt.

Đơn vị tham mưu là Sở Xây dựng đề xuất tăng cường thảm cỏ nhằm tạo dải ngăn cách giữa giao thông cơ giới và lối đi bộ trên vỉa hè. Tại những khu vực có vỉa hè rộng, sẽ tổ chức thiết kế cảnh quan trên vỉa hè, bố trí ghế ngồi hướng ra hồ Tây, tăng cường kết nối giữa cây xanh và mặt nước.

Dải phân cách được đề xuất trồng cây theo hình thức phối kết đa tầng, đa tán; lựa chọn các loài hoa có sắc màu tươi sáng tạo điểm nhấn, kết hợp với các loại cây có tán được tỉa cao trên 3,5m.

Đối với tuyến phố Tràng Tiền, đây là khu vực chuyên doanh thương mại, dịch vụ phục vụ du lịch, có vỉa hè rộng từ 1,5-3m, với nhiều ban công, logia vươn ra không gian vỉa hè. Đây cũng là một trong số ít tuyến phố trung tâm của Thủ đô hiện chưa có cây xanh đường phố.

Giải pháp được Sở Xây dựng đề xuất là lựa chọn chủng loại cây phù hợp, tăng cường mảng xanh bảo đảm yếu tố thẩm mỹ, không chiếm diện tích vỉa hè, không che khuất mặt tiền công trình và thuận tiện cho hoạt động kinh doanh, buôn bán. Với đặc thù nhiều ban công, logia, thành phố khuyến khích người dân trồng cây, hoa tại các không gian này.

Tuyến phố Hoàng Diệu hiện tập trung nhiều công trình công cộng, trụ sở cơ quan và di tích lịch sử; vỉa hè rộng từ 4,5-6m, có nhiều cây lâu năm, cây cổ thụ gắn với giá trị văn hóa, lịch sử, tạo nên cảnh quan đặc trưng của Thủ đô. Hệ thống cây xanh trên tuyến phố đã được quản lý, đánh số và chăm sóc thường xuyên. Tuy nhiên, cơ cấu cây xanh hiện nay (gồm phượng, xà cừ, dương xỉ, thiên tuế, dâm bụt) còn thiếu tính đồng bộ; trong đó, cây dâm bụt chưa tham gia rõ nét vào việc tạo sắc màu theo mùa.

Để nâng cao giá trị cảnh quan, đơn vị tham mưu đề xuất tăng cường thảm cỏ tạo dải ngăn cách giữa giao thông cơ giới và lối đi bộ; đồng thời tổ chức trồng cây theo hình thức phối kết đa tầng, đa tán tại dải phân cách, lựa chọn các loài hoa có màu sắc tươi sáng làm điểm nhấn, kết hợp với cây có tán được tỉa cao trên 3,5m.

Đề án cũng đưa ra định hướng phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa cấp đô thị và cây xanh đường phố chính đến năm 2045, theo nguyên tắc phân vùng cảnh quan gắn với cấu trúc đô thị đa cực, các hành lang xanh - mặt nước và hệ thống đô thị vệ tinh.

Mục tiêu là bảo đảm sự hài hòa giữa bảo tồn, cải tạo và phát triển mới, đồng thời nâng cao chất lượng môi trường sống và bản sắc cảnh quan của từng khu vực.

Đối với khu vực trung tâm đô thị, bao gồm nội đô lịch sử và nội đô mở rộng - nơi được xác định là trung tâm chính trị, hành chính, văn hóa và lịch sử của Thủ đô - do có mật độ xây dựng cao và quỹ đất cây xanh hạn chế, định hướng tổ chức không gian xanh tập trung vào việc bảo tồn và nâng cao chất lượng các không gian xanh hiện hữu. Trong đó gồm hệ thống hồ (Hồ Gươm, Hồ Tây, hồ Trúc Bạch), các công viên, vườn hoa, tuyến cây xanh đường phố và không gian xanh trong khu di tích, khu vực kiến trúc có giá trị.

Hệ thống cây xanh đô thị Hà Nội hiện bao gồm cây xanh đường phố, cây xanh trong công viên, vườn hoa, cây xanh tại các khuôn viên công cộng và khu dân cư.

Công tác quản lý được phân thành hai cấp: cấp thành phố do Sở Xây dựng quản lý và cấp xã. Tổng khối lượng quản lý gồm gần 4,2 triệu m2 cỏ, cây mảng, cây hàng rào và hoa lưu niên; khoảng 232.000 cây cảnh trồng đơn lẻ hoặc theo khóm; 372.000 cây bóng mát và khoảng 400.000 cây keo, bạch đàn, tràm.

Theo thống kê sơ bộ, trên địa bàn 12 quận cũ của Hà Nội hiện có hơn 8.000 cây cổ thụ (từ 50 năm tuổi trở lên hoặc có đường kính thân từ 50cm), chủ yếu là các loài như bàng, bằng lăng, chẹo, đa, lan, lát hoa, lim xẹt (muồng thẫm), long não, muồng đen, hoa sữa, sao đen, sấu, sưa, xà cừ, phượng vĩ.

Trong đó, nhiều loài được xem là đặc trưng của Hà Nội với số lượng lớn như xà cừ khoảng 10.400 cây, phượng vĩ 16.000 cây, bằng lăng 17.500 cây, hoa sữa 14.400 cây, muồng 12.500 cây, sấu 26.400 cây, sao đen khoảng 1.800 cây…