Fico-YTL: Chuyển đổi xanh đang diễn ra trong toàn bộ chuỗi giá trị

Từ mục tiêu giảm 20% phát thải CO₂ công bố năm 2019 đến mức giảm khoảng 24% hiện nay, Fico-YTL xem chuyển đổi xanh là một quá trình dài hạn. Khi chủ đầu tư, tư vấn và nhà thầu ngày càng quan tâm đến dấu chân các-bon và dữ liệu môi trường, nhà sản xuất phải đồng thời bảo đảm chất lượng, hiệu quả kinh tế và khả năng chứng minh giá trị xanh của sản phẩm

Chia sẻ với series "GIÁ TRỊ DẪN DẮT", bà Võ Thái Xuân Thủy, Giám đốc Tiếp thị và Phát triển Bền vững Fico-YTL cho biết, doanh nghiệp xác định phát triển bền vững phải gắn với hiệu quả sản xuất và năng lực cạnh tranh. Theo đó, quá trình chuyển đổi xanh được triển khai từng bước, từ giảm hàm lượng clinker, sử dụng nguyên nhiên liệu thay thế đến phát triển các sản phẩm có dữ liệu môi trường minh bạch.

- Thưa bà, Fico-YTL là một trong những doanh nghiệp sớm theo đuổi phát triển xi măng phát thải CO₂ thấp. Điều gì khiến doanh nghiệp lựa chọn đi theo hướng này ?

Bà Võ Thái Xuân Thủy: Fico Tây Ninh chính thức trở thành thành viên của Tập đoàn YTL (Malaysia) từ tháng 1/2019, ra mắt thương hiệu Fico-YTL. Ngay từ thời điểm đó, chúng tôi đã nhìn nhận rất rõ rằng xi măng là ngành sử dụng nhiều tài nguyên và có tác động lớn đến môi trường. Vì vậy, phát triển bền vững với chúng tôi không phải là một lựa chọn mang tính hình ảnh, mà là một yêu cầu phải đặt ra ngay từ những ngày đầu.

Cũng trong năm 2019, Fico-YTL chủ động công bố hoài bão phát triển bền vững đến năm 2025, trong đó đặt mục tiêu giảm 20% lượng phát thải CO₂. Khi đó, chúng tôi cũng không dám chắc mình sẽ đạt được mục tiêu này. Điều quan trọng là doanh nghiệp xác định rõ hướng đi và bắt đầu hành động.

Chúng tôi không nhìn giảm phát thải như một bài toán tách rời khỏi kinh doanh. Với ngành xi măng, giải pháp giảm CO₂ phải phù hợp với điều kiện công nghệ, có thể triển khai trong thực tế và kiểm soát được chi phí. Vì vậy, Fico-YTL lựa chọn cách tiếp cận từng bước, từ giảm hàm lượng clinker, sử dụng nguyên nhiên liệu thay thế đến nâng cao hiệu quả vận hành.

ECOCem™ là kết quả của quá trình đó. Với chúng tôi, xi măng phát thải thấp không phải là sản phẩm được tạo ra chỉ để đáp ứng một xu hướng, mà là một phần trong quá trình chuyển đổi dài hạn nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm tác động môi trường và duy trì năng lực cạnh tranh.

Đến nay, mức giảm phát thải của Fico-YTL đã đạt khoảng 24%, cao hơn mục tiêu ban đầu. Nhìn lại, việc công bố sớm lộ trình đã tạo ra một áp lực tích cực cho toàn bộ hệ thống, buộc chúng tôi phải hành động nghiêm túc, nhất quán và liên tục.

- Bên cạnh yêu cầu về phát thải, thay đổi nào trong cách chủ đầu tư, đơn vị tư vấn và nhà thầu lựa chọn vật liệu đang tác động rõ nhất đến ngành xi măng?

Bà Võ Thái Xuân Thủy: Theo chúng tôi, cách khách hàng lựa chọn vật liệu đang ngày càng toàn diện hơn.

Khi lựa chọn xi măng, các yếu tố như yêu cầu kỹ thuật, chất lượng, tính ổn định, khả năng thi công, giá thành và nguồn cung vẫn là nền tảng. Tuy nhiên, khi các chủ đầu tư ngày càng quan tâm đến công trình xanh và các mục tiêu phát triển bền vững, những tiêu chí về môi trường cũng bắt đầu được đưa vào quá trình lựa chọn vật liệu.

Điều này thể hiện ở việc khách hàng quan tâm nhiều hơn đến dấu chân các-bon của vật liệu, nguồn gốc, dữ liệu môi trường và khả năng đáp ứng các yêu cầu của công trình xanh.

Sự thay đổi này cũng diễn ra trong toàn bộ chuỗi giá trị. Chủ đầu tư quan tâm đến mục tiêu môi trường của dự án; đơn vị tư vấn cần đưa các yêu cầu đó vào thiết kế và tiêu chuẩn vật liệu; nhà thầu cần lựa chọn vật liệu vừa đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, vừa kiểm soát được chi phí và yêu cầu môi trường.

Vì vậy, nhà sản xuất cũng phải thay đổi. Không thể chỉ nói sản phẩm của mình là "xanh", mà phải có khả năng chứng minh bằng dữ liệu, đồng thời bảo đảm sản phẩm vẫn đáp ứng những yêu cầu rất thực tế của công trình.

 - Những thay đổi đó đang tác động như thế nào đến cách Fico-YTL xác định sản phẩm, giải pháp và vai trò của mình trong chuỗi giá trị xây dựng ?

Bà Võ Thái Xuân Thủy: Có ba yêu cầu trọng yếu khi lựa chọn xi măng, bao gồm hiệu quả kỹ thuật, hiệu quả kinh tế và hiệu quả về môi trường. Với Fico-YTL, yêu cầu về phát thải thấp không thể thay thế cho chất lượng, tính ổn định hay hiệu quả sử dụng của sản phẩm. Đây vẫn là những điều kiện nền tảng để một sản phẩm xi măng được thị trường chấp nhận.

Vì vậy, chúng tôi ưu tiên phát triển danh mục sản phẩm đáp ứng các nhu cầu khác nhau của công trình, từ các sản phẩm đa dụng và sản phẩm có yêu cầu đặc tính kỹ thuật riêng, đến các sản phẩm chuyên dụng cho bê tông tươi, bê tông đúc sẵn, bê tông khối lớn, gia cố nền đất, công trình đường bộ, cũng như các công trình có yêu cầu về khả năng chống xâm thực, phèn, mặn.

Trên nền tảng đó, ECOCem™ được phát triển theo định hướng xi măng phát thải các-bon thấp.

Sản phẩm phù hợp mới chỉ là bước đầu. Trong quá trình sử dụng xi măng và bê tông, mỗi công trình có những yêu cầu và vấn đề kỹ thuật khác nhau. Fico-YTL có đội ngũ Chuyên gia Bê tông đồng hành cùng khách hàng tại công trường, từ tư vấn kỹ thuật, kiểm tra đến xử lý các vấn đề phát sinh. Phòng thí nghiệm di động cũng giúp chúng tôi có thể kiểm tra và chẩn đoán trực tiếp tại công trình khi cần thiết.

Bên cạnh sản phẩm và hỗ trợ kỹ thuật, ECOCem™ cung cấp thêm dữ liệu phát thải ở cấp sản phẩm thông qua EPD – Tuyên bố môi trường sản phẩm. Đây là cơ sở để khách hàng có thêm thông tin khi đánh giá vật liệu cho các dự án có yêu cầu về công trình xanh và giảm phát thải.

Theo đó, Fico-YTL tập trung vào ba việc: cung cấp đúng sản phẩm cho từng nhu cầu sử dụng, đồng hành kỹ thuật tại công trình và cung cấp dữ liệu môi trường để hỗ trợ quyết định của khách hàng.

- Qua các dự án hoặc ứng dụng thực tế, Fico-YTL có thể cho thấy những năng lực và giá trị đó đã giải quyết các yêu cầu cụ thể như thế nào và kết quả được ghi nhận ra sao ?

Bà Võ Thái Xuân Thủy: Một ví dụ là dự án ECO Residence – nhà ở xã hội Long Bình Tân tại Bình Dương, Fico-YTL cung cấp khoảng 27.700 tấn xi măng cho hơn 56.899 m³ bê tông.

Điểm chúng tôi muốn nhấn mạnh là việc sử dụng xi măng phát thải thấp vẫn phải đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật và hiệu quả kinh tế của dự án. Trên cơ sở đó, việc lựa chọn các sản phẩm ECOCem™ giúp dự án giảm được lượng phát thải các-bon so với phương án sử dụng xi măng truyền thống. Theo tính toán của chúng tôi, lượng phát thải CO₂ giảm được trong phạm vi dự án vào khoảng 2.800 - 8.000 tấn CO₂, tùy theo loại xi măng và phương án sử dụng.

Điều này cho thấy giảm phát thải không nhất thiết phải là một bài toán riêng của ESG. Nếu lựa chọn đúng sản phẩm và có dữ liệu để đo lường, hiệu quả môi trường có thể được đưa trực tiếp vào quyết định vật liệu của một dự án cụ thể.

- Theo Fico-YTL, những xu hướng nào sẽ định hình cuộc cạnh tranh trong ngành xi măng thời gian tới? Doanh nghiệp sẽ thích ứng với những xu hướng đó như thế nào ?

Bà Võ Thái Xuân Thủy: Theo tôi, ngành xi măng Việt Nam đang đứng trước ba vấn đề lớn.

Thứ nhất là bài toán cung – cầu và cơ cấu ngành. Ngành hiện vẫn trong tình trạng cung vượt xa cầu, trong khi cơ cấu còn khá manh mún. Điều này dẫn đến cạnh tranh rất gay gắt, thậm chí có những thời điểm cạnh tranh dưới giá thành, làm ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động và hạn chế nguồn lực dành cho đầu tư công nghệ, nâng cao hiệu quả và chuyển đổi xanh.

Xuất khẩu có thể giải quyết một phần sản lượng dư thừa, nhưng về dài hạn, ngành vẫn cần giải quyết bài toán cung - cầu và cơ cấu năng lực sản xuất phù hợp hơn với nhu cầu thực tế của thị trường.

Thứ hai là bài toán hiệu quả hoạt động và chi phí các-bon. Khi cơ chế hạn ngạch phát thải và thị trường các-bon từng bước được triển khai, phát thải sẽ ngày càng gắn với chi phí và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Vì vậy, doanh nghiệp xi măng phải nâng cao hiệu suất sản xuất, sử dụng năng lượng và nguyên nhiên liệu hiệu quả hơn, đồng thời chủ động chuẩn bị cho các yêu cầu về hạn ngạch và tín chỉ các-bon.

Thứ ba là thị trường vật liệu phát thải thấp sẽ ngày càng rõ hơn cùng với sự phát triển của các dự án xanh. Quyết định 46/2026/QĐ-TTg của Chính phủ về xác định dự án xanh, trong đó có nhóm dự án xây dựng, là một tín hiệu cho thấy các yêu cầu về môi trường đang từng bước được cụ thể hóa ở cấp dự án.

Khi công trình xanh và chính sách mua sắm xanh ngày càng phổ biến, vật liệu có mức phát thải các-bon thấp và có dữ liệu môi trường minh bạch sẽ ngày càng được quan tâm trong quá trình lựa chọn.

Với các chủ đầu tư, điều này cũng có nghĩa là tiêu chí lựa chọn vật liệu trong thời gian tới sẽ không chỉ dừng ở chất lượng và giá thành, mà ngày càng gắn với khả năng đáp ứng các yêu cầu về phát thải và tiêu chuẩn xanh của chính dự án.

- Xin trân trọng cảm ơn bà !