TS. Huỳnh Thanh Điền: Tìm "cơ trong nguy" giữa biến động địa chính trị toàn cầu

Những bất ổn từ xung đột Trung Đông đang làm gia tăng rủi ro cho kinh tế toàn cầu, nhưng đồng thời cũng thúc đẩy làn sóng dịch chuyển đầu tư. TS. Huỳnh Thanh Điền, Giảng viên Đại học Nguyễn Tất Thành nhận định, với nền tảng chính trị ổn định và hội nhập quốc tế sâu rộng, Việt Nam có cơ hội trở thành điểm đến của dòng vốn FDI, trong đó bất động sản công nghiệp là lĩnh vực hưởng lợi trực tiếp.

- Thưa ông, xung đột leo thang tại Trung Đông đang gây ra nhiều biến động cho nền kinh tế toàn cầu. Từ diễn biến giá xăng dầu trong nước, có thể thấy Việt Nam cũng chịu tác động không nhỏ. Ông nhìn nhận vấn đề này như thế nào?

TS. Huỳnh Thanh Điền: Việt Nam là nền kinh tế có độ mở lớn, nên khó tránh khỏi tác động từ các xung đột địa chính trị, đặc biệt tại Trung Đông - khu vực giữ vai trò quan trọng trong nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Tác động trực tiếp và rõ nét nhất là áp lực lên giá xăng dầu. Dù có khai thác dầu thô, Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào nhập khẩu xăng dầu thành phẩm và nguyên liệu cho lọc hóa dầu, trong đó Trung Đông chiếm tỷ trọng đáng kể.

Năm 2025, Việt Nam nhập khẩu hơn 27 triệu tấn xăng dầu, khí hóa lỏng, trong đó, lượng nhập khẩu từ Trung Đông chiếm 39%. Vì vậy, khi căng thẳng tại khu vực này leo thang, giá năng lượng thế giới biến động sẽ nhanh chóng phản ánh vào chi phí năng lượng trong nước.

Chi phí năng lượng tăng không chỉ dừng lại ở giá xăng dầu mà còn lan tỏa sang nhiều lĩnh vực khác như vận tải, logistics, thương mại, sản xuất công nghiệp… Điều này đồng nghĩa, biên lợi nhuận của các doanh nghiệp sẽ bị ảnh hưởng, nhất là những ngành sử dụng nhiều nhiên liệu nhưng khó tăng giá bán.

Chưa kể, Mỹ và châu Âu hiện là những thị trường xuất khẩu lớn của Việt Nam. Nếu xung đột lan rộng, chuỗi cung ứng toàn cầu có thể bị gián đoạn. Vận tải và các tuyến đường giao thương đều có thể thay đổi. Thậm chí, một số doanh nghiệp nhập khẩu có thể tạm hoãn đơn hàng dù đã ký kết trước đó do lo ngại rủi ro. Nếu tình hình kéo dài, ảnh hưởng tới xuất khẩu là điều khó tránh khỏi.

Nhìn ở góc độ vĩ mô, biến động giá năng lượng còn kéo theo rủi ro về lạm phát và tỷ giá. Khi các chi phí tăng lên, lạm phát toàn cầu duy trì ở mức cao, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có xu hướng thận trọng hơn trong việc nới lỏng chính sách tiền tệ, qua đó giữ đồng USD ở mức cao. Điều này gây áp lực lên tỷ giá trong nước, làm gia tăng chi phí tài chính đối với các doanh nghiệp vay ngoại tệ.

- Với những tác động này, mục tiêu tăng trưởng 2 con số của Việt Nam trong năm nay liệu có khả năng đạt được?

TS. Huỳnh Thanh Điền: Dù bối cảnh hiện nay tiềm ẩn nhiều thách thức, tôi cho rằng mục tiêu tăng trưởng trong năm nay vẫn có khả năng đạt được. Áp lực từ chi phí năng lượng, lạm phát và tỷ giá là hiện hữu, có thể ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất - kinh doanh và sức cầu của nền kinh tế. Tuy nhiên, những yếu tố này chưa đến mức làm đảo chiều hoàn toàn đà phục hồi, nhất là khi nền kinh tế Việt Nam vẫn đang duy trì được các động lực tăng trưởng nội tại.

Động lực đầu tiên phải nói đến là hoạt động xuất nhập khẩu. Trong 2 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa Việt Nam đạt khoảng 156 tỷ USD, tăng ấn tượng hơn 22% so với cùng kỳ năm trước.

Tiếp đến là đầu tư công - một trong những "đầu kéo" quan trọng của nền kinh tế. Với quy mô gần 1 triệu tỷ đồng, nếu giải ngân đúng tiến độ và hiệu quả, nguồn vốn này sẽ đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng kinh tế. Không chỉ vậy, đầu tư công còn tạo hiệu ứng lan tỏa sang nhiều ngành, nghề, mở ra không gian tăng trưởng mới cho các địa phương.

Song song với đó, khu vực đầu tư tư nhân cũng đang phục hồi tích cực. Số lượng doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động tiếp tục gia tăng, cho thấy niềm tin kinh doanh được cải thiện.

Ngoài ra, cũng phải nói rằng, Việt Nam đã có sự chuẩn bị từ sớm trước các biến động bên ngoài, thông qua việc tinh gọn bộ máy hành chính, hoàn thiện thể chế... Nổi bật là việc ban hành "bộ ngũ Nghị quyết" gồm: Nghị quyết số 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 59 về chủ động hội nhập quốc tế sâu rộng; Nghị quyết số 66 về đổi mới công tác xây dựng, thi hành pháp luật; Nghị quyết số 68 về phát triển kinh tế tư nhân; và Nghị quyết số 79 về phát triển kinh tế nhà nước. Đây chính là nền tảng, bệ phóng cho tăng trưởng kinh tế trong năm nay và giai đoạn tới.

Đáng chú ý, dù xung đột tại Trung Đông đặt ra không ít thách thức, nhưng cần nhìn nhận vấn đề một cách toàn diện để thấy rằng trong "nguy" có "cơ". Bên cạnh những rủi ro, Việt Nam vẫn có những cơ hội đáng kể, thậm chí là lợi thế mà không phải quốc gia nào cũng có được.

Dù xung đột tại Trung Đông đặt ra không ít thách thức, nhưng cần nhìn nhận vấn đề một cách toàn diện để thấy rằng trong "nguy" có "cơ". Bên cạnh những rủi ro, Việt Nam vẫn có những cơ hội đáng kể, thậm chí là lợi thế mà không phải quốc gia nào cũng có được.

TS. Huỳnh Thanh Điền

- Cụ thể cơ hội là gì, thưa ông?

TS. Huỳnh Thanh Điền: Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, gián đoạn vận tải, biến động năng lượng hay thay đổi chính sách thương mại đang khiến các doanh nghiệp ngày càng quan tâm hơn đến khả năng kiểm soát và duy trì liên tục hoạt động sản xuất.

Xu hướng này thúc đẩy các tập đoàn đa quốc gia tìm kiếm những thị trường đầu tư an toàn, ổn định và có khả năng chống chịu rủi ro cao. Nếu trước đây chi phí và vị trí địa lý là các yếu tố quyết định, thì hiện nay hạ tầng logistics, mức độ số hóa, năng lực vận hành ổn định trở thành những tiêu chí then chốt trong chiến lược đầu tư dài hạn của các tập đoàn quốc tế. Do vậy, những nền kinh tế có nền tảng chính trị vững chắc càng được đánh giá cao.

Với môi trường chính trị ổn định, mạng lưới hội nhập sâu rộng thông qua 17 Hiệp định thương mại tự do (FTA), vị trí địa kinh tế chiến lược trên các tuyến giao thương quốc tế cùng đường lối đối ngoại cân bằng, trung lập, Việt Nam đang nổi lên như một điểm đến an toàn và hấp dẫn cho dòng vốn đầu tư quốc tế, cả trực tiếp lẫn gián tiếp. Chúng ta có thể kỳ vọng rằng, dòng vốn FDI sẽ tiếp tục dịch chuyển về Việt Nam.

- Dưới góc độ thị trường, đặc biệt là bất động sản, những biến động này sẽ tác động ra sao, thưa ông?

TS. Huỳnh Thanh Điền: Với thị trường bất động sản, tác động sẽ có cả hai chiều, nhưng xu hướng chủ đạo trong trung và dài hạn là tích cực.

Bất động sản vốn là ngành dễ bị tổn thương trước các cú sốc địa chính trị nên trong ngắn hạn, thị trường có thể chịu một số ảnh hưởng nhất định từ áp lực lãi suất, tỷ giá và tâm lý thận trọng của nhà đầu tư. Tuy nhiên, những yếu tố này mang tính chu kỳ và không làm thay đổi xu hướng dài hạn của thị trường.

Như đã nói, với chính sách đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế, có nền chính trị ổn định, cùng mạng lưới FTA rộng khắp và vai trò trong chiến lược "China + 1", Việt Nam sẽ tiếp tục trở thành "bến đỗ" an toàn và bền vững cho dòng vốn đầu tư quốc tế. Điều này mở ra cơ hội rất lớn cho bất động sản công nghiệp phát triển. Các khu công nghiệp, nhà xưởng, kho bãi và hạ tầng logistics sẽ là phân khúc hưởng lợi trực tiếp. Những doanh nghiệp bất động sản khu công nghiệp có quỹ đất lớn và hạ tầng sẵn sàng cho thuê sẽ có lợi thế rõ rệt.

Sự phát triển của bất động sản công nghiệp còn kéo theo nhu cầu về nhà ở cho chuyên gia, người lao động, cũng như các loại hình bất động sản thương mại, dịch vụ. Điều này tạo ra hiệu ứng lan tỏa sang nhiều phân khúc khác của thị trường.

Bên cạnh đó, sự tham gia của các nhà đầu tư nước ngoài cũng góp phần nâng cao tiêu chuẩn phát triển bất động sản Việt Nam, từ quy hoạch, hạ tầng đến quản lý vận hành. Đây là yếu tố quan trọng giúp thị trường phát triển theo hướng chuyên nghiệp và bền vững hơn.

Việt Nam sẽ tiếp tục trở thành "bến đỗ" an toàn và bền vững cho dòng vốn đầu tư quốc tế. Điều này mở ra cơ hội rất lớn cho bất động sản công nghiệp phát triển.

TS. Huỳnh Thanh Điền

- Theo ông, để tận dụng tốt cơ hội từ dòng vốn FDI, thị trường bất động sản Việt Nam cần làm gì?

TS. Huỳnh Thanh Điền: Cơ hội là có, nhưng để biến cơ hội thành kết quả thực chất thì cần cải thiện đồng bộ nhiều yếu tố. Trước hết, để đón "đại bàng" thì phải "xây tổ" - tức là hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng giao thông và logistics, phải đi trước một bước để giảm chi phí và tăng tính kết nối cho các khu công nghiệp.

Bên cạnh đó, cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý theo hướng minh bạch, ổn định, nhằm tạo niềm tin cho nhà đầu tư dài hạn. Ngoài ra, chất lượng nguồn nhân lực và dịch vụ hỗ trợ cũng là yếu tố then chốt để nâng cao khả năng cạnh tranh trong thu hút FDI.

Hiện nay, xu hướng phát triển xanh đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với phần lớn những tập đoàn toàn cầu. Áp lực tuân thủ ngày càng gia tăng khi các cơ chế như Cơ chế điều chỉnh carbon biên giới (CBAM) của EU bắt đầu được triển khai. Trong bối cảnh đó, Việt Nam cũng cần hướng đến tiêu chuẩn phát triển xanh, phát triển bền vững trong các dự án.

- Với doanh nghiệp bất động sản, họ cần chuẩn bị những gì để hạn chế rủi ro trong bối cảnh hiện nay và nắm bắt tốt cơ hội từ dòng vốn FDI?

TS. Huỳnh Thanh Điền: Điều quan trọng nhất với doanh nghiệp bất động sản là phải chuyển từ tư duy phát triển theo chu kỳ sang tư duy phát triển bền vững và dài hạn. Các doanh nghiệp cần cơ cấu lại danh mục đầu tư theo hướng cân đối hơn, ưu tiên những phân khúc gắn với nhu cầu thực và có khả năng khai thác dòng tiền ổn định, đặc biệt là bất động sản công nghiệp, logistics và nhà ở phục vụ lực lượng lao động. Việc phụ thuộc quá nhiều vào các phân khúc mang tính đầu cơ sẽ tiềm ẩn rủi ro lớn khi thị trường biến động.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần kiểm soát chặt chẽ đòn bẩy tài chính, nâng cao năng lực quản trị rủi ro và minh bạch thông tin. Trong bối cảnh lãi suất và tỷ giá còn nhiều biến động, việc duy trì sức khỏe tài chính là yếu tố sống còn. Bài học từ giai đoạn 2022 - 2023, khi lãi suất tăng mạnh khiến nhiều doanh nghiệp chao đảo, cho thấy rõ yêu cầu phải phát triển lành mạnh và cân đối hơn.

Một điểm quan trọng khác là nâng cao chất lượng sản phẩm và tiêu chuẩn phát triển. Khi dòng vốn FDI gia tăng, yêu cầu của nhà đầu tư quốc tế đối với hạ tầng, môi trường, quản trị và tính bền vững cũng cao hơn. Doanh nghiệp nào đáp ứng được các tiêu chuẩn này sẽ có lợi thế rất lớn trong việc thu hút đối tác và dòng vốn.

Cuối cùng, cần chủ động đón đầu xu hướng phát triển xanh và chuyển đổi số. Đây không còn là lựa chọn mà đang trở thành điều kiện bắt buộc nếu muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Nếu chuẩn bị tốt những yếu tố này, doanh nghiệp bất động sản không chỉ giảm thiểu rủi ro trong ngắn hạn mà còn có thể tận dụng hiệu quả làn sóng dịch chuyển đầu tư, qua đó tạo nền tảng tăng trưởng bền vững trong dài hạn.

- Trân trọng cảm ơn ông!