Với độ cao 986m, núi Bà Đen (tỉnh Tây Ninh) được xem là "nóc nhà Nam Bộ", đồng thời được mệnh danh là "Đệ nhất thiên sơn". Không chỉ sở hữu cảnh quan hùng vĩ, nơi đây còn mang đậm giá trị lịch sử – văn hóa khi được Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch công nhận là di tích lịch sử và danh thắng cấp quốc gia từ ngày 21/1/1989.

Đỉnh Núi Bà Đen. Ảnh: Hải Triều
Trên đỉnh núi, quần thể tâm linh quy mô lớn nổi bật với ba pho tượng được chế tác công phu, gồm: tượng Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni cao 7,2m tại điểm cao nhất; tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn cao 72m ở vị trí trung tâm; và tượng Bồ Tát Di Lặc cao 36m, tạo thành trục thẳng hàng linh thiêng giữa không gian núi trời.
Trong đó, tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn là điểm nhấn nổi bật nhất của toàn khu. Với chiều cao 72m, được đúc từ hơn 170 tấn đồng đỏ bằng công nghệ gia công cơ khí áp lực cao của châu Âu, công trình đã xác lập hai kỷ lục: "Tượng Phật Bà bằng đồng cao nhất châu Á tọa lạc trên đỉnh núi" và "Tượng Phật Bà bằng đồng cao nhất Việt Nam tọa lạc trên đỉnh núi".
Tượng được thiết kế dựa trên nguyên mẫu tượng Phật thời Lê – một giai đoạn nghệ thuật Phật giáo Việt Nam đạt đến độ hoàn thiện cao với đường nét chắc chắn, hoa văn phong phú và đậm bản sắc dân tộc. Tuy nhiên, các nghệ nhân không sao chép nguyên bản mà có sự chắt lọc, sáng tạo trong từng chi tiết trang sức, y phục, nhằm vừa giữ đúng quy thức tạo tượng Phật, vừa đảm bảo tính hoành tráng cho một công trình ngoài trời quy mô lớn.

Tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn. Ảnh: Hải Triều
Tượng Phật Bà mang thần thái phúc hậu, khuôn mặt đầy đặn, giữa trán có tuệ nhãn – biểu tượng của trí tuệ giác ngộ. Trên đầu là vương miện chạm khắc hình Đức Phật A Di Đà, thể hiện lòng từ bi và trí tuệ phổ độ chúng sinh.
Tay trái của tượng cầm bình cam lộ, nghiêng xuống như đang ban phát phước lành, cứu độ con người khỏi khổ đau. Tay phải kết ấn Giáo hóa (Karana Mudra), mang ý nghĩa xua tan ác nghiệp, hướng con người đến sự thiện lành.
Bệ tượng là đài sen bằng đồng được chạm khắc tinh xảo, mô phỏng hoa sen thời Lê với hình tượng mây và ba giọt nước – biểu trưng cho ước nguyện mưa thuận gió hòa. Trong Phật giáo, hoa sen còn là biểu tượng của sự thanh khiết và hành trình tu tập để đạt đến giác ngộ.
Bao quanh tượng là bốn pho tượng Tứ Đại Thiên Vương với dáng vẻ uy nghiêm, đại diện cho bốn phương trời, có nhiệm vụ bảo hộ Phật pháp, giữ gìn sự an lạc cho thế gian.
Không chỉ là công trình tâm linh mang giá trị nghệ thuật và tín ngưỡng sâu sắc, quần thể tượng trên núi Bà Đen còn góp phần định hình nơi đây trở thành điểm đến du lịch đặc sắc của khu vực Nam Bộ. Sự kết hợp giữa cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ và công trình kiến trúc Phật giáo quy mô lớn đã tạo nên một dấu ấn riêng biệt, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước.
Theo đánh giá của các nghệ nhân tham gia thực hiện, công trình không chỉ là điểm nhấn của khu di tích núi Bà Đen mà còn góp phần nâng tầm diện mạo du lịch văn hóa – tâm linh của cả miền Nam, mở ra một biểu tượng mới vừa mang tính truyền thống, vừa giàu giá trị đương đại.