Nâng hạng TTCK: "Lĩnh vực bất động sản đứng trước cơ hội tiếp cận một hệ sinh thái vốn rộng hơn, giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng"

Thêm cơ hội tiếp cận dòng vốn quốc tế

Bên cạnh lượng tiền mà các quỹ ETF có thể giải ngân ngay sau thời điểm nâng hạng, thị trường Việt Nam cũng có cơ hội thu hút thêm sự quan tâm của các nhà đầu tư quốc tế. 

Chia sẻ về cơ hội dòng vốn khi thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức nâng hạng, ông Nguyễn Anh Khoa, Giám đốc Phân tích CTCP Chứng khoán Agribank (Agriseco) cho biết, theo tính toán của Agriseco, dòng vốn thụ động có thể đạt khoảng 3 - 4 tỷ USD. Đây là dòng tiền chủ yếu vận hành theo các quy tắc của những quỹ ETF theo dõi các chỉ số thị trường mới nổi.

Bên cạnh đó, dòng vốn chủ động có biên độ lớn hơn nhiều và phụ thuộc trước hết vào triển vọng của nền kinh tế cũng như khả năng tăng trưởng dài hạn của thị trường chứng khoán Việt Nam.

“Trong bối cảnh khối ngoại đã bán ròng liên tục trong khoảng ba năm trở lại đây, dòng vốn thụ động xuất hiện sau nâng hạng có thể giúp trung hòa một phần áp lực bán ròng hiện nay, Sau giai đoạn đó, thị trường mới có thể tiến dần tới khả năng khối ngoại mua ròng trở lại trong năm 2027”, ông Nguyễn Anh Khoa nhận định.

Đặc biệt, theo Giám đốc phân tích Agriseco, việc nâng hạng thị trường sẽ tạo thêm những mối liên kết vốn dài hạn giữa doanh nghiệp Việt Nam với các tổ chức quốc tế. Khi thị trường được nâng lên một chuẩn cao hơn, các câu chuyện bán vốn cho nhà đầu tư chiến lược hoặc hợp tác giữa doanh nghiệp trong nước với các tổ chức quốc tế có thể xuất hiện nhiều hơn.

“Khi đó, nhà đầu tư nước ngoài không chỉ nhìn Việt Nam như một thị trường để mua bán chứng khoán ngắn hạn, mà có thể nhìn doanh nghiệp Việt Nam như những đối tác đầu tư lâu dài, với điều kiện quy mô thị trường đủ lớn, khả năng thoái vốn tốt hơn, quản trị minh bạch hơn và chất lượng doanh nghiệp được cải thiện”, Giám đốc phân tích Agriseco kỳ vọng.

Cũng chia sẻ về cơ hội dòng vốn mới, ông Nguyễn Thành Trung, CEO FinSuccess cho biết, trước đây nhiều quỹ quốc tế có quy định không đầu tư vào các thị trường cận biên, do đó Việt Nam chưa nằm trong phạm vi phân bổ vốn của họ. Khi Việt Nam chuyển lên nhóm thị trường mới nổi, các quỹ này sẽ có cơ sở để đưa thị trường Việt Nam vào danh mục nghiên cứu, đánh giá và xem xét phân bổ vốn.

Tuy nhiên, dòng vốn không chỉ nằm ở thị trường cổ phiếu, mà còn ở các tài sản thu nhập cố định. “Với một nhà đầu tư quốc tế lần đầu tiếp cận một thị trường mới, cổ phiếu thường có mức độ biến động lớn hơn, nên các tài sản thu nhập cố định có thể là lựa chọn phù hợp để họ từng bước phân bổ vốn”, CEO FinSuccess nêu.

Đối với bất động sản, chuyên gia cho rằng, đặc thù của lĩnh vực này là nhu cầu vốn lớn và thời gian từ chuẩn bị dự án đến thu hồi vốn thường kéo dài. Nếu quá trình nâng chuẩn thị trường chứng khoán đi cùng với sự phát triển của thị trường trái phiếu, các quỹ đầu tư dài hạn và các sản phẩm tài chính đa dạng hơn, doanh nghiệp bất động sản có thể đứng trước cơ hội tiếp cận một hệ sinh thái vốn rộng hơn, giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng như hiện nay.

Chất lượng doanh nghiệp quyết định khả năng đón dòng vốn mới

Nâng hạng có thể giúp thị trường chứng khoán Việt Nam được nhìn nhận ở một mặt bằng mới. Song, với các quỹ đầu tư chủ động, quyết định phân bổ vốn vẫn dựa trên những yếu tố quen thuộc: Triển vọng lợi nhuận, chất lượng tài sản, dòng tiền, mức độ vay nợ, khả năng quản trị và định giá của từng doanh nghiệp.

Theo ông Nguyễn Anh Khoa, khi một thị trường chuyển từ nhóm cận biên lên thị trường mới nổi, mức độ rủi ro trong đánh giá của nhà đầu tư quốc tế có thể giảm xuống. Điều này tạo cơ sở để thị trường được tái định giá.

“Nếu giả định các yếu tố khác như lãi suất, lạm phát và tăng trưởng kinh tế không thay đổi, riêng yếu tố nâng hạng có thể tạo dư địa để hệ số P/E (giá thị trường trên lợi nhuận - PV) của thị trường tăng khoảng 20%”, ông Nguyễn Anh Khoa dự đoán.

Nếu giả định các yếu tố khác như lãi suất, lạm phát và tăng trưởng kinh tế không thay đổi, riêng yếu tố nâng hạng có thể tạo dư địa để hệ số P/E của thị trường tăng khoảng 20%.

Ông Nguyễn Anh Khoa - Giám đốc phân tích Agriseco

Tuy nhiên, trong điều kiện hiện nay, mặt bằng lãi suất đang tăng và cạnh tranh mạnh hơn với kênh chứng khoán. Vì vậy, dư địa tái định giá thực tế có thể thấp hơn đáng kể. Theo ông Khoa, trong bối cảnh hiện tại, mức cải thiện P/E khoảng 5 - 10% đã là tích cực.

Điều này cho thấy nâng hạng chỉ là một trong nhiều yếu tố tác động đến định giá. Lợi ích từ nâng hạng vẫn phải đặt trong tương quan với lãi suất, tăng trưởng lợi nhuận và chất lượng hoạt động của doanh nghiệp. Với bất động sản, chất lượng nội tại vẫn quyết định nhà đầu tư sẵn sàng trả mức giá nào cho mỗi cổ phiếu.

Một yếu tố khác được Giám đốc phân tích Agriseco lưu ý là chất lượng lợi nhuận. Khi đánh giá triển vọng thị trường không nên chỉ nhìn vào con số tăng trưởng lợi nhuận chung, bởi một phần lợi nhuận có thể đến từ các khoản mang tính đột biến. Nếu bóc tách các yếu tố bất thường, bức tranh về hoạt động kinh doanh cốt lõi của doanh nghiệp có thể khác đáng kể so với con số lợi nhuận công bố.

“Vì vậy, khi dòng vốn chủ động vào Việt Nam nhiều hơn, nhà đầu tư sẽ đi sâu hơn vào từng doanh nghiệp, chứ không chỉ nhìn vào xu hướng chung của thị trường”, theo ông Nguyễn Anh Khoa.

Bên cạnh đó, Giám đốc phân tích Agriseco cho biết, quỹ thụ động chủ yếu mua cổ phiếu theo tỷ trọng của chỉ số. Mục tiêu của họ là bám sát biến động của chỉ số tham chiếu, tức chỉ số mà quỹ lấy làm chuẩn để đo lường hiệu quả đầu tư, chứ không phải lựa chọn doanh nghiệp có khả năng tăng giá tốt nhất.

Còn quỹ chủ động có thể giảm tỷ trọng ở một cổ phiếu vốn hóa lớn nếu thấy định giá không còn hấp dẫn, đồng thời tăng tỷ trọng ở doanh nghiệp khác nếu triển vọng tăng trưởng và hiệu quả sử dụng vốn tốt hơn.

Vì vậy, việc một doanh nghiệp nằm trong rổ chỉ số dành cho thị trường mới nổi có thể giúp cải thiện thanh khoản và thu hút một phần dòng vốn thụ động, nhưng để giữ được dòng vốn dài hạn vẫn phụ thuộc vào chất lượng hoạt động của chính doanh nghiệp đó.

Đồng thời, khi thị trường bước lên một nhóm phân loại cao hơn, yêu cầu về quản trị, công bố thông tin và tính minh bạch cũng sẽ được nâng lên. Các doanh nghiệp sẽ phải chú trọng hơn tới công bố thông tin bằng tiếng Anh, vai trò của thành viên hội đồng quản trị độc lập cũng như các chuẩn mực quản trị phù hợp với thông lệ quốc tế.

Đặc biệt, chuyên gia cho rằng việc được FTSE Russell nâng hạng mới chỉ là một bước trong quá trình nâng chuẩn thị trường chứng khoán Việt Nam. Nếu muốn tiến tới các chuẩn cao hơn như MSCI, Việt Nam vẫn cần tiếp tục cải thiện nhiều điều kiện. Như việc giúp nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận thị trường thuận lợi hơn, nới các hạn chế về tỷ lệ sở hữu đến hoàn thiện cơ chế ngoại hối và hạ tầng giao dịch, thanh toán.

“Việc đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn này cần thêm thời gian và khó có thể hoàn thành trong một sớm một chiều.Tuy nhiên, việc nâng hạng có thể được xem là cơ hội để cả thị trường và doanh nghiệp cùng nâng chuẩn”, theo Giám đốc phân tích Agriseco.