Thích
Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng vừa ký ban hành quy định mới về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, có hiệu lực từ năm 2026. Quy định này được đánh giá có nhiều điểm mới đáng chú ý, đặc biệt là cách thức chi trả bồi thường và các chính sách hỗ trợ đi kèm, nhằm đảm bảo quyền lợi và tăng tính linh hoạt cho người dân.
Theo quy định, nguyên tắc bồi thường về đất trên địa bàn thành phố cơ bản được thực hiện bằng tiền mặt. Cách làm này giúp người dân chủ động hơn trong việc sử dụng nguồn tài chính sau khi bị thu hồi đất, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào việc bố trí đất hoặc nhà tái định cư.
Tuy nhiên, trong những trường hợp đặc biệt như hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi toàn bộ đất ở hoặc phần diện tích còn lại không đủ điều kiện tách thửa, đồng thời không còn chỗ ở nào khác trên địa bàn xã, phường nơi có đất thu hồi, thành phố sẽ ưu tiên bố trí tái định cư. Cụ thể, người dân có thể được giao đất ở có thu tiền sử dụng đất hoặc mua nhà ở tái định cư, nhằm đảm bảo điều kiện an cư lâu dài.
Hà Nội có quy định mới về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, hiệu lực từ năm 2026. Ảnh minh họa
Một trong những điểm đáng chú ý của quy định lần này là việc quy định chi tiết mức bồi thường theo từng loại đất và tài sản. Đối với đất nông nghiệp, ngay cả khi người sử dụng đất không có hồ sơ chứng minh chi phí đầu tư, vẫn được áp dụng mức bồi thường cố định. Cụ thể, đất trồng lúa được hỗ trợ 50.000 đồng/m2, đất trồng cây lâu năm 35.000 đồng/m2, với tổng mức bồi thường tối đa lên tới 250 triệu đồng. Với đất rừng sản xuất, mức hỗ trợ dao động từ 7.500 đến 25.000 đồng/m2, trần tối đa 500 triệu đồng.
Đối với nhà ở và công trình xây dựng, mức bồi thường được xác định bằng 60% giá trị hiện có. Trường hợp công trình bị phá dỡ một phần, ngoài phần diện tích bị ảnh hưởng trực tiếp, người dân còn được xem xét bồi thường bổ sung cho phần bị tác động, bao gồm cả chi phí hoàn trả mặt tiền theo quy định cụ thể.
Bên cạnh đó, hàng loạt chính sách hỗ trợ cũng được thiết kế đồng bộ. Người dân được hỗ trợ chi phí di chuyển tài sản từ 10 đến 15 triệu đồng/hộ; hỗ trợ di dời mồ mả, trong đó có thể cộng thêm 15 triệu đồng/mộ nếu tự lo đất di chuyển. Ngoài ra, chính sách hỗ trợ ổn định đời sống được tính theo mức 30kg gạo/người/tháng, thời gian hỗ trợ có thể kéo dài tối đa 36 tháng tùy theo mức độ bị thu hồi đất.
Đáng chú ý, người bị thu hồi đất nông nghiệp còn được hỗ trợ chuyển đổi nghề với mức lên tới 5 lần giá đất nông nghiệp. Đối với các hộ kinh doanh, mức hỗ trợ tối đa bằng 30% thu nhập sau thuế của 3 năm liền kề, góp phần giảm thiểu tác động đến sinh kế.
Để đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, quy định cũng đưa ra cơ chế thưởng cho các hộ dân bàn giao đất đúng hạn, với mức thưởng tối đa lên tới 30 triệu đồng/hộ nếu hoàn thành trong vòng 10 ngày.
Về tái định cư, thành phố quy định suất tối thiểu là 40m2 đối với căn hộ chung cư, hoặc diện tích tối thiểu tách thửa đối với đất ở. Người dân cũng có thể lựa chọn nhận tiền thay vì nhận nhà hoặc đất tái định cư, với mức hỗ trợ tương đương 10% giá trị bồi thường về đất.
Một điểm mới quan trọng khác là việc tăng cường phân cấp cho cấp xã trong tổ chức thực hiện thu hồi đất, bồi thường và tái định cư. Cách tiếp cận này được kỳ vọng sẽ rút ngắn quy trình, nâng cao tính chủ động và trách nhiệm của chính quyền cơ sở.
Quy định mới sẽ chính thức có hiệu lực từ năm 2026 và được xem là cơ sở quan trọng để Hà Nội triển khai các dự án thu hồi đất trong giai đoạn tới, đồng thời tạo hành lang pháp lý rõ ràng, minh bạch hơn trong công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
