Nhà máy điện hạt nhân lớn nhất thế giới dừng hoạt động vì sự cố

Theo thông tin từ Tokyo Electric Power Company (TEPCO) - đơn vị vận hành nhà máy, lò phản ứng số 6 tại Kashiwazaki-Kariwa được khởi động lại vào tối 22/1 (giờ địa phương) đánh dấu lần vận hành đầu tiên sau khoảng 14 năm ngừng hoạt động kể từ thảm họa hạt nhân Fukushima năm 2011. Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau, quá trình này buộc phải tạm dừng khi hệ thống giám sát phát tín hiệu cảnh báo.

Cụ thể, trong quá trình rút các thanh điều khiển hấp thụ neutron ra khỏi lõi lò để kích hoạt phản ứng phân hạch, chuông báo động đã vang lên khi 52 trong tổng số 205 thanh điều khiển được rút. Trước tình huống này, TEPCO quyết định dừng toàn bộ quá trình khởi động nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối.

Phát biểu tại họp báo, ông Takeyuki Inagaki – Giám đốc nhà máy Kashiwazaki-Kariwa cho biết, lò phản ứng sẽ không được tái khởi động cho đến khi nguyên nhân sự cố được xác định rõ và các biện pháp khắc phục được triển khai đầy đủ. Ông cũng thừa nhận quá trình xử lý có thể kéo dài và khó có khả năng hoàn tất trong một vài ngày.

TEPCO khẳng định sự cố không gây ra rủi ro an toàn và không có bất kỳ tác động phóng xạ nào ra môi trường bên ngoài. Theo doanh nghiệp này, các thanh điều khiển đã được đưa trở lại vị trí theo đúng quy trình kỹ thuật, bảo đảm lò phản ứng đang ở trạng thái ổn định.

Nhà máy Kashiwazaki-Kariwa, nằm tại tỉnh Niigata, là cơ sở điện hạt nhân có công suất thiết kế lớn nhất thế giới, đạt khoảng 8 triệu kilowatt với tổng cộng 7 lò phản ứng. Sau sự cố Fukushima năm 2011, toàn bộ các lò tại đây đã phải dừng hoạt động trong bối cảnh Nhật Bản siết chặt chính sách an toàn hạt nhân.

Việc tái khởi động Kashiwazaki-Kariwa được dư luận theo dõi sát sao, không chỉ bởi quy mô nhà máy mà còn do TEPCO chính là đơn vị vận hành nhà máy Fukushima Daiichi, nơi từng xảy ra thảm họa hạt nhân nghiêm trọng sau động đất và sóng thần. Hiện nay, TEPCO vẫn đang tiếp tục công tác xử lý hậu quả tại Fukushima với chi phí ước tính lên tới khoảng 22.000 tỷ yên (tương đương 139 tỷ USD), đồng thời nỗ lực khôi phục uy tín sau nhiều chỉ trích liên quan đến văn hóa an toàn.

Nếu được vận hành ổn định, riêng lò phản ứng số 6 tại Kashiwazaki-Kariwa có thể cung cấp khoảng 1,35 triệu kW điện, đủ đáp ứng nhu cầu của hơn 1 triệu hộ gia đình tại khu vực thủ đô Tokyo. Tuy nhiên, trong kế hoạch trung hạn, TEPCO dự kiến chỉ đưa trở lại hoạt động 2 trong tổng số 7 lò phản ứng tại nhà máy này.

Ở chiều ngược lại, dư luận địa phương vẫn tồn tại nhiều ý kiến trái chiều. Theo một khảo sát thực hiện vào tháng 9/2025, khoảng 60% người dân tỉnh Niigata phản đối việc tái khởi động nhà máy, trong khi chỉ 37% bày tỏ sự ủng hộ. Đầu tháng này, nhiều nhóm phản đối đã gửi kiến nghị với gần 40.000 chữ ký lên TEPCO và Cơ quan Quản lý Hạt nhân Nhật Bản, lo ngại nhà máy được xây dựng trên khu vực có đới đứt gãy địa chấn và từng chịu tác động của một trận động đất mạnh vào năm 2007.

Dù vậy, trong bối cảnh Nhật Bản đang thúc đẩy khôi phục điện hạt nhân nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, đạt mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050 và đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng, đặc biệt từ các lĩnh vực công nghệ và trí tuệ nhân tạo, việc tái khởi động Kashiwazaki-Kariwa vẫn được xem là một bước đi mang tính chiến lược dù còn nhiều thách thức phía trước.