Những “báu vật” sẽ quyết định tương lai đô thị Vĩnh Long

Điều gì sẽ quyết định tương lai của một đô thị? Là những tuyến cao tốc, những khu công nghiệp hay những dự án quy mô lớn? Theo nhiều chuyên gia, trong kỷ nguyên cạnh tranh bằng chất lượng phát triển, chính hệ sinh thái tự nhiên, bản sắc văn hóa và chất lượng không gian sống đang trở thành nguồn lực chiến lược quyết định sức hấp dẫn và năng lực cạnh tranh của mỗi địa phương. Với Vĩnh Long, đó chính là những "báu vật" có thể kiến tạo tương lai phát triển.

Vì sao đô thị Vĩnh Long trở nên hấp dẫn nhà đầu tư quốc tế?

Dưới góc nhìn của nhà đầu tư quốc tế, ông Lâm Đỗ, Giám đốc Phát triển Tập đoàn Hilton tại Việt Nam cho biết, Hilton đánh giá Đồng bằng sông Cửu Long đang bước vào một giai đoạn phát triển mới nhờ những chuyển biến mạnh mẽ về hạ tầng và liên kết vùng. Tuy nhiên, theo ông, hạ tầng chỉ là điều kiện cần; điều quan trọng hơn là các địa phương phải xây dựng được tư duy phát triển phù hợp để khai thác hiệu quả những lợi thế khác biệt của mình.

Theo đó, đại diện Hilton cho rằng, Đồng bằng sông Cửu Long không nên phát triển theo mô hình một đô thị trung tâm đơn lẻ mà cần hình thành mạng lưới các đô thị liên kết, trong đó mỗi địa phương phát huy thế mạnh riêng để cùng tạo nên sức cạnh tranh chung của toàn vùng. Trong cấu trúc đó, Vĩnh Long sở hữu nhiều lợi thế nổi bật về vị trí địa lý, khả năng kết nối, hệ thống sông nước đặc trưng, cảnh quan sinh thái và các giá trị văn hóa bản địa.

“Vĩnh Long có nhiều điều kiện để trở thành một điểm đến hấp dẫn của khu vực, thậm chí có thể được định vị như một ‘Venice của Việt Nam’ nếu biết khai thác đúng những giá trị khác biệt của mình”, ông Lâm Đỗ nhận định.

Ông cho biết, chính những lợi thế đó là cơ sở để Hilton lựa chọn Vĩnh Long là điểm khởi đầu trong chiến lược đưa thương hiệu khách sạn quốc tế đầu tiên của tập đoàn đến Đồng bằng sông Cửu Long. Thông qua hợp tác chiến lược với T&T Group, Hilton triển khai dự án đầu tiên tại Vĩnh Long, không chỉ với mục tiêu phát triển một khách sạn đạt tiêu chuẩn quốc tế mà còn góp phần hình thành hệ sinh thái dịch vụ, du lịch và đầu tư chất lượng cao, tạo sức lan tỏa cho quá trình phát triển đô thị của địa phương.

Theo đại diện Hilton, sự hiện diện của một thương hiệu khách sạn quốc tế sẽ góp phần nâng cao năng lực đón tiếp các chuyên gia, nhà đầu tư và đối tác trong và ngoài nước, qua đó gia tăng sức hấp dẫn của Vĩnh Long đối với các dòng vốn đầu tư mới. Song song với đó, Hilton cũng đặt mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực dịch vụ lưu trú đạt tiêu chuẩn quốc tế ngay tại Đồng bằng sông Cửu Long, lựa chọn Vĩnh Long là địa phương tiên phong nhằm từng bước nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, chất lượng dịch vụ và năng lực cạnh tranh của ngành du lịch trong toàn vùng.

Bên cạnh các yếu tố kinh tế - xã hội của địa phương, ông Lâm Đỗ nhìn nhận, triết lý phát triển bền vững, lấy con người làm trung tâm và hướng tới những giá trị lâu dài cho cộng đồng là điểm gặp gỡ giữa Hilton và T&T Group trong quá trình hợp tác đầu tư tại Vĩnh Long. Đây cũng là nền tảng để các dự án không chỉ góp phần thay đổi diện mạo đô thị mà còn thúc đẩy phát triển du lịch, thu hút đầu tư và mở rộng cơ hội phát triển kinh tế - xã hội cho địa phương trong giai đoạn mới.

Khi chất lượng không gian sống trở thành lợi thế cạnh tranh

Theo PGS. TS. Trần Đình Thiên, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, sau khi mở rộng không gian phát triển, Vĩnh Long đang sở hữu nhiều điều kiện đặc biệt để bứt phá. Không chỉ có lợi thế về quy mô, vị trí trung tâm liên kết vùng và dư địa phát triển đô thị rộng lớn, địa phương còn đứng trước cơ hội hình thành một mô hình phát triển mới dựa trên chất lượng không gian sống, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững, thay vì chạy theo tăng trưởng ngắn hạn.

Chia sẻ sau khi khảo sát thực tế khu đô thị mới do T&T Group phát triển tại Vĩnh Long, PGS. TS. Trần Đình Thiên cho biết ông cảm nhận rõ địa phương đang bắt đầu thay đổi cách nhìn về tương lai của chính mình. Theo chuyên gia, “điều đáng ghi nhận không chỉ là sự hình thành của một dự án đô thị quy mô lớn, mà quan trọng hơn là sự xuất hiện của một cách tiếp cận phát triển mới khi phát triển bài bản, có quy hoạch, có tầm nhìn dài hạn và lấy chất lượng đô thị làm nền tảng cho tăng trưởng. Đây là hướng đi đúng để kiến tạo những đô thị có giá trị thực, nâng cao chất lượng sống và tạo động lực phát triển bền vững”.

Sự xuất hiện của một cách tiếp cận phát triển mới khi phát triển bài bản, có quy hoạch, có tầm nhìn dài hạn và lấy chất lượng đô thị làm nền tảng cho tăng trưởng. Đây là hướng đi đúng để kiến tạo những đô thị có giá trị thực, nâng cao chất lượng sống

PGS. TS. Trần Đình Thiên

PGS. TS. Trần Đình Thiên đánh giá, việc một nhà đầu tư chiến lược như T&T Group lựa chọn đồng hành cùng Vĩnh Long và triển khai những dự án được đầu tư nghiêm túc không chỉ góp phần thay đổi diện mạo đô thị mà còn phát đi thông điệp tích cực về môi trường đầu tư của địa phương, tạo hiệu ứng lan tỏa, củng cố niềm tin và thu hút thêm cộng đồng doanh nghiệp đến nghiên cứu, đầu tư, phát triển tại Vĩnh Long.

Nhìn nhận dưới góc độ cấu trúc phát triển, GS. TS. Hoàng Văn Cường, Đại biểu Quốc hội khóa XIV & XV, Phó Chủ tịch Hội đồng Giáo sư Nhà nước, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam cho rằng, sau khi hợp nhất, Vĩnh Long đang trên tiến trình hình thành một cực tăng trưởng mới của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Theo ông, mặc dù xuất phát điểm của địa phương còn khiêm tốn với tốc độ tăng trưởng GRDP và tỷ lệ đô thị hóa thấp hơn mức bình quân của vùng và cả nước, song việc hợp nhất đã tạo điều kiện để những lợi thế vốn phân tán của ba địa phương được cộng hưởng, bổ trợ lẫn nhau, từng bước tháo gỡ các điểm nghẽn về liên kết vùng, mở rộng không gian phát triển và hình thành các chuỗi giá trị mới.

Đặc biệt, GS. TS. Hoàng Văn Cường nhấn mạnh, trong bối cảnh cạnh tranh phát triển hiện nay, phát triển xanh theo các tiêu chuẩn ESG không còn là một lựa chọn mà đã trở thành tiêu chuẩn cạnh tranh mới của nền kinh tế. Đây không chỉ là yếu tố quyết định khả năng thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao, mở rộng thị trường và nâng cao năng lực hội nhập, mà còn là điều kiện để sản phẩm, hàng hóa thâm nhập và đứng vững trên các thị trường quốc tế. Theo ông, nếu không đáp ứng các tiêu chuẩn ESG, khả năng tiếp cận các dòng vốn chất lượng cao cũng như mở rộng thị trường xuất khẩu sẽ ngày càng bị thu hẹp.

GS. TS. Hoàng Văn Cường

Vĩnh Long đang sở hữu những lợi thế phát triển mà không nhiều địa phương có được. Trong khi nhiều đô thị lớn phải đầu tư nguồn lực rất lớn để cải tạo môi trường, gia tăng không gian xanh và hoàn thiện hạ tầng nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững, thì Vĩnh Long vẫn gìn giữ được hệ sinh thái tự nhiên quý giá.

Ở góc độ này, GS. TS. Hoàng Văn Cường cho rằng Vĩnh Long đang sở hữu những lợi thế phát triển mà không nhiều địa phương có được. Trong khi nhiều đô thị lớn phải đầu tư nguồn lực rất lớn để cải tạo môi trường, gia tăng không gian xanh và hoàn thiện hạ tầng nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững, thì Vĩnh Long vẫn gìn giữ được hệ sinh thái tự nhiên quý giá. Sau khi hợp nhất, địa phương hình thành một không gian phát triển đặc biệt với ba mặt giáp sông, một mặt hướng biển, hội tụ hệ sinh thái sông nước đặc trưng cùng tỷ lệ không gian xanh lớn. Chính vì vậy, Vĩnh Long có nhiều lợi thế để lựa chọn ESG làm định hướng phát triển chiến lược, qua đó kiến tạo lợi thế cạnh tranh mới và phát triển đô thị theo hướng xanh, bền vững.

Phân tích về lợi thế địa kinh tế, GS. TS. Hoàng Văn Cường cho rằng sau khi mở rộng địa giới, Vĩnh Long sở hữu vị trí đặc biệt khi vừa nằm ở trung tâm Đồng bằng sông Cửu Long, vừa kết nối thuận lợi với vùng Đông Nam Bộ, đồng thời hội tụ đầy đủ các điều kiện để phát triển kinh tế nông nghiệp, kinh tế sông nước và kinh tế biển. Hệ thống hạ tầng giao thông đang từng bước hoàn thiện với mạng lưới kết nối đa phương thức cùng lợi thế nằm trên các hành lang kinh tế quan trọng sẽ tạo nền tảng để Vĩnh Long phát triển thành trung tâm chế biến, logistics, dịch vụ và du lịch của khu vực.

“Vĩnh Long đang đứng trước cơ hội thuận lợi để thực hiện quá trình chuyển dịch này. Những thay đổi về hạ tầng giao thông, không gian phát triển sau hợp nhất cùng lợi thế kết nối vùng sẽ tạo điều kiện để địa phương vượt ra khỏi mô hình phát triển thuần nông, hướng tới nền nông nghiệp hiện đại gắn với chế biến sâu, logistics, thương mại, dịch vụ và du lịch. Đây sẽ là những lĩnh vực tạo ra giá trị gia tăng cao và trở thành nền tảng cho tăng trưởng dài hạn”, GS. TS. Hoàng Văn Cường dự báo.

Theo chuyên gia, mô hình phát triển đô thị của Đồng bằng sông Cửu Long trong giai đoạn mới không phải là mô hình một đô thị trung tâm với các đô thị vệ tinh, mà là mạng lưới các đô thị liên kết, phát huy lợi thế của từng địa phương trong một không gian phát triển thống nhất. Trong cấu trúc đó, Vĩnh Long có nhiều khu vực hội tụ điều kiện để phát triển các đô thị sinh thái, đô thị đáng sống và đô thị đa chức năng, gắn với lợi thế cảnh quan sông nước, kết nối hạ tầng và chất lượng môi trường sống.

Đáng chú ý, GS. TS. Hoàng Văn Cường cho rằng xu hướng đô thị hóa đang có sự thay đổi mạnh mẽ khi người dân không chỉ lựa chọn nơi ở dựa trên cơ hội việc làm mà ngày càng quan tâm nhiều hơn đến chất lượng sống, môi trường sống và sự phát triển bền vững. Theo ông, đây là sự chuyển dịch quan trọng trong tư duy phát triển đô thị, khi chất lượng không gian sống đang dần trở thành yếu tố quyết định sức hút của một địa phương đối với cư dân và các nhà đầu tư.

“Tỷ lệ nhập cư của Vĩnh Long có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây (trong khi tỷ lệ xuất cư giảm và ở mức thấp nhất khu vực) là tín hiệu cho thấy địa phương đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn đối với người dân và nhà đầu tư. Đây cũng là cơ sở để Vĩnh Long phát huy lợi thế phát triển các khu đô thị sinh thái, kiến tạo chuẩn sống thế hệ mới và từng bước khẳng định vai trò là một cực tăng trưởng mới của Đồng bằng sông Cửu Long”, GS. TS. Hoàng Văn Cường dẫn chứng và nhận định.

Cùng nhìn nhận từ góc độ những giá trị nền tảng của địa phương, GS. TSKH. NGND. Vũ Minh Giang, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo Đại học Quốc gia Hà Nội, Ủy viên Hội đồng Di sản văn hóa Quốc gia cho rằng, sau khi mở rộng không gian phát triển, Vĩnh Long đang hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để bứt phá nếu biết phát huy đồng bộ các giá trị về lịch sử, văn hóa, xã hội và môi trường sống. Theo ông, một trong những lợi thế nổi bật của địa phương là không gian sống thân thiện, bình yên và giàu tính nhân văn - yếu tố ngày càng trở nên quý giá khi nhiều đô thị lớn đang đối mặt với áp lực dân số, ô nhiễm và sự suy giảm chất lượng sống. Một môi trường sống an lành không chỉ nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, mà còn tạo sức hút đối với nguồn nhân lực chất lượng cao và các nhà đầu tư có tầm nhìn dài hạn.

Đồng quan điểm, PGS. TS. Trần Đình Thiên cho rằng, trong giai đoạn phát triển mới, Vĩnh Long cần lựa chọn hướng phát triển các đô thị chất lượng cao, gắn với đổi mới sáng tạo, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và khai thác hiệu quả lợi thế phát triển dọc sông, hướng biển. Những giá trị về sông nước, cây xanh, cảnh quan thiên nhiên cùng truyền thống văn hóa, nghĩa tình của con người Vĩnh Long không chỉ là “báu vật” cần được gìn giữ mà phải trở thành nền tảng để xây dựng bản sắc đô thị, nâng cao sức cạnh tranh và khẳng định vị thế của Vĩnh Long như một cực tăng trưởng mới của Đồng bằng sông Cửu Long.

Biến văn hóa thành lợi thế cạnh tranh của 
Vĩnh Long

Không chỉ nhìn nhận từ góc độ không gian sống và phát triển đô thị, GS. TSKH. NGND. Vũ Minh Giang cho rằng, Vĩnh Long còn sở hữu nhiều giá trị lịch sử, văn hóa và con người có thể trở thành nguồn lực quan trọng cho tăng trưởng trong giai đoạn mới.

Theo ông, sau lợi thế về không gian sống bình yên và giàu tính nhân văn, Vĩnh Long còn có nhiều điều kiện nổi bật khác để bứt phá. Đó là sự kết hợp hài hòa giữa nhịp sống thanh bình với những trung tâm phát triển năng động, tạo nên sự cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và chất lượng sống - yếu tố ngày càng được coi trọng trong quá trình phát triển đô thị hiện đại.

Theo GS. TSKH. NGND. Vũ Minh Giang, tư duy đầu tư hiện nay cũng đang thay đổi mạnh mẽ. Các nhà đầu tư ngày càng ưu tiên những địa phương có môi trường sống tốt, tiềm năng phát triển bền vững và khả năng đồng hành lâu dài. Đây chính là lợi thế để Vĩnh Long thu hút các dòng vốn chất lượng cao trong giai đoạn mới.

Đặc biệt, ông nhấn mạnh giá trị địa linh và chiều sâu lịch sử của vùng đất. Nằm giữa hai nhánh sông lớn của Đồng bằng sông Cửu Long, Vĩnh Long từ lâu đã là không gian hội tụ sinh khí, nơi sản sinh nhiều nhân vật có đóng góp quan trọng trên các lĩnh vực chính trị, văn hóa và xã hội. Tên gọi Long Hồ trước đây gắn với sự trù phú và hội tụ; đến năm 1832, dưới triều vua Minh Mạng, địa danh Vĩnh Long được xác lập với hàm ý về sự trường tồn và thịnh vượng.

Theo GS. TSKH. NGND. Vũ Minh Giang, chính không gian văn hóa sông nước cũng góp phần hình thành nên một cộng đồng cởi mở, hiền hòa, nghĩa tình, giàu sức sống và có khả năng thích ứng cao. Cùng với lợi thế là đầu mối giao thương của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, đây sẽ là nền tảng để địa phương lan tỏa các động lực tăng trưởng trong không gian phát triển mới.

Sau khi mở rộng không gian phát triển, địa phương hội tụ những phẩm chất tiêu biểu của con người vùng đất mới, từ sự kiên cường, bản lĩnh của người Bến Tre đến sự năng động, linh hoạt và khả năng thích ứng của người Vĩnh Long. Đây sẽ là nguồn lực nội sinh đặc biệt quan trọng cho chặng đường phát triển tiếp theo.

GS. TSKH. NGND. Vũ Minh Giang

Tuy nhiên, chuyên gia cho rằng lịch sử và văn hóa sẽ không tự trở thành động lực phát triển nếu chỉ được bảo tồn một cách thụ động. Điều quan trọng là phải chuyển hóa những giá trị ấy thành lợi thế cạnh tranh, thành các sản phẩm văn hóa, du lịch và đô thị có giá trị gia tăng, đồng thời biết quy tụ đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học và các nhà đầu tư có tâm, có tầm để cùng kiến tạo những mô hình phát triển phù hợp.

Bên cạnh lịch sử và văn hóa, GS. TSKH. NGND. Vũ Minh Giang đặc biệt nhấn mạnh yếu tố con người - tài sản quý giá nhất của Vĩnh Long. Theo ông, sau khi mở rộng không gian phát triển, địa phương hội tụ những phẩm chất tiêu biểu của con người vùng đất mới, từ sự kiên cường, bản lĩnh của người Bến Tre đến sự năng động, linh hoạt và khả năng thích ứng của người Vĩnh Long. Đây sẽ là nguồn lực nội sinh đặc biệt quan trọng cho chặng đường phát triển tiếp theo.

“Văn hóa và lịch sử không phải để chỉ ngợi ca hay chiêm ngưỡng, mà phải được chuyển hóa thành lợi thế cạnh tranh và nguồn lực phát triển. Nếu làm được điều đó, Vĩnh Long hoàn toàn có cơ hội bứt phá, trở thành một cực tăng trưởng mới của khu vực”, GS. TSKH. NGND. Vũ Minh Giang nhấn mạnh.

Những phân tích của GS. TS. Hoàng Văn Cường, GS. TSKH. NGND. Vũ Minh Giang và PGS. TS. Trần Đình Thiên hay nhà đầu tư quốc tế tuy xuất phát từ những góc nhìn khác nhau nhưng đều gặp nhau ở một điểm là lợi thế cạnh tranh của Vĩnh Long trong giai đoạn mới không chỉ nằm ở quy mô phát triển hay hạ tầng kết nối, mà còn ở khả năng chuyển hóa những giá trị tự nhiên, lịch sử, văn hóa và chất lượng không gian sống thành động lực phát triển. Nếu biết phát huy những “báu vật” ấy, Vĩnh Long không chỉ kiến tạo những đô thị đáng sống mà còn có cơ hội định vị một mô hình phát triển khác biệt, bền vững trong không gian Đồng bằng sông Cửu Long./.