Quy Nhơn: Từ thành phố biển đến "đô thị hạt nhân" của Gia Lai
Một góc đô thị biển Quy Nhơn.
Ngày 12/6/2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, chính thức hợp nhất tỉnh Gia Lai và tỉnh Bình Định thành tỉnh Gia Lai mới, với trung tâm chính trị - hành chính đặt tại Quy Nhơn. Sau sáp nhập, tỉnh Gia Lai mới có diện tích khoảng 21.576,5 km², lớn thứ 2 cả nước, với dân số hơn 3 triệu người.
Trong nhiều năm, Quy Nhơn được biết đến là trung tâm kinh tế, du lịch và dịch vụ của Bình Định cũ. Trong không gian phát triển mới của tỉnh Gia Lai sau hợp nhất, vai trò của đô thị ven biển này đang được định hình lại. Không chỉ là cửa ngõ hướng biển, Quy Nhơn sẽ là điểm hội tụ của nhiều ngành kinh tế trọng yếu: du lịch, thương mại, logistics, kinh tế biển và các dịch vụ chất lượng cao.
Theo Ông Phạm Anh Tuấn - Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, Quy Nhơn là vùng đất có bề dày lịch sử, giàu bản sắc văn hóa, hội tụ đầy đủ điều kiện để đột phá phát triển. Đô thị Quy Nhơn là địa bàn có vị trí đặc biệt quan trọng về kinh tế, chính trị, văn hóa - xã hội, quốc phòng - an ninh của tỉnh. Đây cũng là vùng đất giàu tiềm năng để phát triển kinh tế, nhất là trên các lĩnh vực thương mại, dịch vụ, du lịch, kinh tế đô thị, kinh tế biển.
Về nội dung quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội các phường thuộc thành phố Quy Nhơn cũ, quan điểm của tỉnh là phát triển khu vực Quy Nhơn theo tư duy "một chỉnh thể - nhiều động lực", các phường, xã vẫn là một không gian phát triển thống nhất, có mối liên kết chặt chẽ, hỗ trợ và bổ trợ lẫn nhau; tuyệt đối tránh tư duy cục bộ địa giới hành chính, phát triển manh mún, thiếu kết nối.
Trong tầm nhìn phát triển của tỉnh Gia Lai, Quy Nhơn là nơi nắm giữ nhiều lợi thế mà không địa phương nào khác có được. Thành phố Quy Nhơn (cũ) sau khi sắp xếp không gian hành chính được chia làm 6 phường, xã đảo, gồm các phường Quy Nhơn, Quy Nhơn Nam, Quy Nhơn Tây, Quy Nhơn Bắc, Quy Nhơn Đông và xã đảo Nhơn Châu. Trong đó, phường Quy Nhơn là hạt nhân đô thị trung tâm, phát triển thương mại, dịch vụ, du lịch chất lượng cao, kinh tế ban đêm, phố đi bộ, bến du thuyền và các công trình điểm nhấn ven biển.
Phường Quy Nhơn Đông phát triển kinh tế biển, du lịch biển đảo, dịch vụ ven đầm Thị Nại và hậu cần nghề cá. Phường Quy Nhơn Tây trở thành không gian phát triển công nghiệp, logistics, hạ tầng môi trường và các khu tái định cư phục vụ dự án động lực. Phường Quy Nhơn Bắc và Quy Nhơn Nam tập trung phát triển dịch vụ, du lịch chất lượng cao và đô thị mới. Xã đảo Nhơn Châu phát triển du lịch sinh thái, cộng đồng theo hướng đẳng cấp, khác biệt; gắn bảo tồn hệ sinh thái biển, cảnh quan tự nhiên và giá trị văn hóa truyền thống. Những định hướng được tỉnh Gia Lai đặt ra cho khu vực Quy Nhơn là quá trình tổ chức lại các nguồn lực phát triển theo hướng liên kết, bổ trợ và tạo động lực cho nhau.
Cảng biển Quy Nhơn.
Về quy hoạch, hiện nay, Sở Xây dựng cũng đang báo cáo đề xuất UBND tỉnh nhiệm vụ quy hoạch và tổ chức lựa chọn tư vấn nước ngoài kết hợp tư vấn trong nước lập Quy hoạch chung đô thị Quy Nhơn mở rộng. Theo định hướng, không gian quy hoạch có diện tích gần 1.200 km², quy mô dân số gần 900.000 người với 19 đơn vị hành chính cấp xã (khu vực Quy Nhơn cũ, Tuy Phước cũ, An Nhơn cũ, xã Canh Vinh, xã Tây Sơn và xã Phù Cát).
Đô thị Quy Nhơn được định hướng phát triển trở thành đô thị trung tâm chính trị - hành chính và trung tâm tổng hợp của tỉnh Gia Lai gắn với đô thị xanh, sinh thái và thông minh; là trung tâm trí tuệ nhân tạo (AI) và đô thị khoa học quy mô quốc tế, đồng thời là trung tâm thương mại, dịch vụ, du lịch gắn với cảng biển, logistics và công nghiệp công nghệ cao. Quy Nhơn có vị trí chiến lược trong kết nối vùng và quốc tế thông qua các tuyến quốc lộ, cao tốc, đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam, cảng hàng không quốc tế Phù Cát và phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD Diêu Trì).
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Gia Lai xác định du lịch là một trong năm trụ cột phát triển. Trên cơ sở đó, tỉnh đã cụ thể hóa các định hướng, mục tiêu và chỉ tiêu phát triển trong quy hoạch tỉnh, đặc biệt là quy hoạch xây dựng. Gia Lai xác định muốn thu hút các nhà đầu tư phát triển du lịch, dịch vụ, trước hết phải có hệ thống quy hoạch rõ ràng, xác định cụ thể không gian phát triển.
Trong định hướng phát triển đến năm 2030, Gia Lai chú trọng đầu tư, nâng cấp hệ thống giao thông, các tuyến cao tốc và đường kết nối giữa khu vực Đông Nam với Tây Nguyên; đồng thời định hướng nâng cấp sân bay Pleiku thành sân bay quốc tế.
Trục Quốc lộ 19 hướng về Quy Nhơn.
Cụ thể, cao tốc Quy Nhơn - Pleiku dài 125km, tổng vốn hơn 43.700 tỷ đồng, đến cuối tháng 10/2026 đã giải ngân gần 100% kế hoạch vốn năm 2026. Tuyến đường được kỳ vọng "nối đại ngàn với cảng biển, mở đường cho nông sản Gia Lai", rút ngắn thời gian di chuyển từ cao nguyên xuống biển còn dưới 2 giờ, giúp giảm chi phí logistics và tạo điều kiện hình thành hành trình du lịch kết hợp biển - Tây Nguyên.
Song song đó, Quốc lộ 19 tiếp tục được cải tạo, nâng cấp. Ở phía ven biển, dự án phát triển tích hợp thích ứng với tổng vốn 2.660 tỷ đồng đã khởi công, gồm tuyến kết nối Quốc lộ 19C - Cảng Quy Nhơn và tuyến ven biển ĐT.639. Trong khu vực đô thị, dự án cải tạo nút giao Đống Đa - Hoa Lư với vốn hơn 512 tỷ đồng được triển khai xử lý tình trạng quá tải tại cửa ngõ trung tâm.
Địa phương cũng tập trung chỉnh trang đô thị, cải tạo khu vực Tượng đài Trần Hưng Đạo, đầu tư bờ kè và triển khai phố đi bộ Quy Nhơn tại tuyến đường Nguyễn Thiếp với biểu tượng Cá Ông.
Trong khi đó, Cảng hàng không Phù Cát vừa khánh thành đường cất hạ cánh số 2, trở thành sân bay thứ 5 trên cả nước có 2 đường băng. Theo quy hoạch, cảng được phát triển với công suất 5 triệu hành khách và 12.000 tấn hàng hóa/năm vào 2030. Cùng với Cảng hàng không Pleiku, hệ thống hai sân bay tạo điều kiện mở rộng kết nối thị trường khách, kết hợp khai thác du lịch biển - cao nguyên.
Cảng hàng không Phù Cát vừa khánh thành đường cất hạ cánh số 2, trở thành sân bay thứ 5 trên cả nước có 2 đường băng
Theo Chương trình hành động số 25-CTr/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Gia Lai đặt mục tiêu đến năm 2030 đón 18,5 triệu lượt khách, trong đó có 1,1 triệu lượt khách quốc tế; tổng thu du lịch đạt 45.500 tỷ đồng và thời gian lưu trú bình quân từ 3 ngày trở lên. Để hỗ trợ mục tiêu này, Gia Lai đã ban hành chính sách hỗ trợ thu hút khách quốc tế qua các chuyến bay không thường lệ đến Phù Cát giai đoạn 2026 - 2027.
Hạ tầng giao thông thuận lợi là điều kiện quan trọng để Gia Lai trở thành điểm đến hấp dẫn, thu hút du khách và các nhà đầu tư phát triển dự án nghỉ dưỡng. Đặc biệt, trong giai đoạn mới, lãnh đạo Sở Xây dựng Gia Lai cho rằng, bất động sản nghỉ dưỡng cần tập trung vào 3 chuyển đổi: từ kỳ vọng tăng giá sang giá trị khai thác thực tế; từ phát triển dự án riêng lẻ sang hệ sinh thái du lịch đồng bộ; từ khai thác tài nguyên sang kiến tạo giá trị gắn với bảo tồn thiên nhiên và văn hóa bản địa. Chu kỳ mới của thị trường nghỉ dưỡng không được đo bằng số lượng dự án được chấp thuận hay khối lượng sản phẩm được giao dịch, mà phải được đánh giá bằng hiệu quả khai thác, chất lượng không gian phát triển và giá trị kinh tế - xã hội được tạo ra.
Do vậy, quy hoạch và đầu tư các dự án nghỉ dưỡng của tỉnh cần phù hợp với lợi thế từng khu vực, nhu cầu thị trường, khả năng kết nối hạ tầng và sức chịu tải môi trường. Các dự án cần có sản phẩm đặc trưng, phương án kinh doanh khả thi, năng lực vận hành tốt, đồng thời bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư.
Phối cảnh quảng trường trung tâm Nguyễn Tất Thành.
Để thúc đẩy thị trường phát triển bền vững, doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy phát triển sản phẩm để bán sang đầu tư các sản phẩm có khả năng khai thác lâu dài, chú trọng chất lượng dịch vụ, năng lực vận hành, bảo vệ môi trường và trách nhiệm với cộng đồng. Phát triển thị trường nghỉ dưỡng không đơn thuần là mở rộng không gian xây dựng hay gia tăng nguồn cung, mà là quá trình kiến tạo những điểm đến có giá trị, có bản sắc, có khả năng khai thác hiệu quả và phát triển bền vững.
Đối với Gia Lai, đây vừa là cơ hội để chuyển hóa lợi thế biển và cao nguyên thành động lực tăng trưởng mới, vừa là trách nhiệm gìn giữ tài nguyên, cảnh quan và những giá trị văn hóa cho các thế hệ mai sau. Với Quy Nhơn, bài toán vì thế không còn là đưa du khách đến thuận tiện hơn, mà là giữ chân họ bằng hệ thống lưu trú, dịch vụ và trải nghiệm đủ sức cạnh tranh.
Khi quỹ đất có vị trí đẹp tại khu vực trung tâm ven biển ngày càng hạn chế, những dự án có khả năng tiếp cận không gian biển và thừa hưởng hệ sinh thái dịch vụ đô thị đã hình thành được đặc biệt chú ý. Đây là yếu tố có ý nghĩa quan trọng, bởi trải nghiệm lưu trú không chỉ đến từ chất lượng căn hộ mà còn phụ thuộc vào sự thuận tiện trong di chuyển, vui chơi và khám phá điểm đến.
Trong bối cảnh Quy Nhơn đang được tái định vị, một số dự án trọng điểm đã và đang được triển khai. Điển hình là Q'Terra tại vị trí trực diện biển, ngay quảng trường trung tâm Quy Nhơn và giao điểm các trục đường huyết mạch Ngô Mây - An Dương Vương - Diên Hồng - Nguyễn Tất Thành - Xuân Diệu.
Q'Terra sở hữu những yếu tố đáng quan tâm từ vị trí trung tâm, cơ cấu sản phẩm linh hoạt đến khả năng tiếp cận nhu cầu lưu trú du lịch. Dòng căn hộ Studio diện tích 32-38m² phù hợp với nhóm khách du lịch ngắn ngày, trong khi căn 2 phòng ngủ hướng đến gia đình và nhóm bạn. Sự đa dạng này tạo điều kiện để chủ sở hữu cân nhắc phương án sử dụng nghỉ dưỡng kết hợp khai thác cho thuê.


Phối cảnh ban công dự án Q'Terra.
Lợi thế của Q'Terra được bổ sung khi sánh đôi cùng khách sạn Courtyard by Marriott. Hai công trình tạo nên điểm nhấn kiến trúc tại trung tâm Quy Nhơn, trong đó một bên mang dấu ấn của thương hiệu lưu trú quốc tế, một bên chuyển tải bản sắc địa phương qua kiến trúc và trải nghiệm. Với sự kết hợp giữa vị trí trung tâm mặt biển, kiến trúc giàu bản sắc và định hướng dịch vụ lưu trú chất lượng, Q'Terra Quy Nhơn được kỳ vọng bổ sung thêm lựa chọn nghỉ dưỡng cho thành phố biển Quy Nhơn./.









