Rô bốt xây nhà có thể giúp giải quyết khủng hoảng nhà ở

Ở Vương quốc Anh và Hoa Kỳ, lực lượng lao động trong ngành xây dựng đang già hoá, kết hợp với áp lực giải quyết thiếu hụt nhà ở ngày càng lớn khiến nhu cầu tuyển thêm công nhân xây dựng tăng cao. Hội đồng Đào tạo Ngành Xây dựng Vương quốc Anh cho biết nước này sẽ cần thêm hơn 250.000 lao động vào năm 2028 để có thể đảm bảo mục tiêu xây dựng. Tuy nhiên riêng năm 2023, số người rời ngành công nghiệp còn lớn hơn số người gia nhập.

Công ty công nghệ Vương quốc Anh Automated Architecture, hay còn là AUAR (đọc là /auə/) tin rằng họ sở hữu giải pháp cho vấn đề trên. Giải pháp đó chính là phát triển những nhà máy vi mô di động, có thể tạo ra phần khung gỗ cho nhà (bao gồm tường, sàn và mái). Đồng sáng lập AUAR, bà Mollie Claypool cho biết những nhà máy này có khả năng sản xuất các tấm ván nhanh hơn, rẻ hơn và chính xác hơn so với những người thợ mộc truyền thống. Qua đó, giúp các thợ mộc có thêm thời gian tập trung vào khâu thi công công trình.

Dù tập trung vào tự động hoá, bà Claypool khẳng định công nghệ này không nhằm thay thế con người. “Tự động hóa không lấy đi công việc, mà chỉ đang lấp đầy khoảng trống”, bà chia sẻ với CNN.

AUAR tính phí theo diện tích (foot vuông) để sản xuất các tấm khung gỗ. Ban đầu, bên xây dựng gửi AUAR bản thiết kế xây dựng; sau đó, phần mềm Master Builder của công ty sẽ sử dụng AI để tính toán số lượng ván cần thiết cũng như chính xác số lượng gỗ nhà phát triển phải mua.

Nhà máy vi mô được đặt trong một công-te-nơ vận chuyển để gửi trực tiếp đến công trường, cùng với một kỹ thuật viên vận hành. Phía bên trong nhà máy, cánh tay rô bốt đo đạc, cắt và đóng đinh gỗ thành các tấm dài tới 22 feet (6.7 mét); chừa sẵn khoảng trống cho cửa sổ, cửa ra vào, đồng thời khoan lỗ cho hệ thống điện nước. Tiếp theo, nhà thầu sẽ lắp ráp các tấm này theo hướng thủ công.

Chỉ khoảng 1 ngày, một nhà máy vi mô có thể sản xuất đủ tấm ván cho một căn nhà điển hình. Theo bà Claypool, so với đội ngũ thợ mộc truyền thống, quá trình trên kéo dài đến 4 tuần. Ngoài ra, công nghệ này có đủ khả năng sản xuất khung cho tòa nhà cao 7 tầng.

Claypool thành lập công ty vào năm 2019 cùng Gilles Retsin, sau khi cùng nhau làm việc tại Trường Kiến trúc Bartlett, thuộc Trường Đại học University College London, nơi họ tập trung nghiên cứu tự động hóa và công nghệ trong lĩnh vực kiến trúc.

Theo bà Claypool, dịch vụ của AUAR rẻ hơn 30% so với đội ngũ thi công khung gỗ truyền thống, cũng có thể tiết kiệm 15% so với việc thu mua ván từ các công ty lớn và vận chuyển về địa điểm xây dựng.

Bên cạnh đó, công nghệ nhà máy này cũng thân thiện với môi trường, bà Claypool xác nhận. “Gỗ là vật liệu tự nhiên, nó có thể cong, vênh, có mắt gỗ hay khuyết điểm”, bà giải thích. Nhà máy vi mô có thể nhận diện các sai lệch này của gỗ và tối ưu hóa cách sử dụng, qua đó giảm tình trạng lãng phí vật liệu.

Ngoài ra, bà chia sẻ rằng độ chính xác của công nghệ nhà máy giúp các tấm ván khớp kín hơn, hạn chế thất thoát nhiệt và nâng cao hiệu quả năng lượng cho công trình.

Công ty AUAR hiện đang vận hành 3 nhà máy vi mô tại Hoa Kỳ và châu Âu, với dự kiến triển khai thêm 5 nhà máy trong năm nay.

Giải pháp từ gỗ

Ông David Philp, Chủ tịch Hội đồng Tư vấn Đổi mới và Công nghệ của Chartered Institute of Building, người không liên quan tới AUAR, chia sẻ với CNN: “Những đổi mới này từng chỉ là cơ hội vài năm trước, nhưng giờ đã trở thành điều tất yếu. Chúng không còn dừng ở việc “có thì tốt” mà chính là yếu tố cốt lõi của mô hình kinh doanh xây dựng”.

Chính phủ Vương quốc Anh đã đặt mục tiêu xây dựng 1,5 triệu ngôi nhà mới vào năm 2029. Tuy nhiên, trong năm tài chính 2024 - 2025, chỉ có 208.600 căn được bổ sung tại riêng nước Anh, giảm 6% so với năm trước đó dựa trên báo cáo chính phủ.

Để đáp ứng nhu cầu, bà Claypool cho rằng Vương quốc Anh sẽ cần phải chuyển đổi từ nhà gạch truyền thống sang nhà khung gỗ.

Dựa trên một đánh giá bởi Đại học Bangor tại xứ Wales, xây nhà khung gỗ giúp giảm 20% lượng khí thải nhà kính so với nhà gạch, đồng thời rút ngắn thời gian thi công.

Chính phủ Vương quốc Anh cho biết sẽ “thúc đẩy việc sử dụng gỗ thông qua các phương pháp xây dựng hiện đại”, cũng như tăng trồng rừng nhằm đảm bảo nguồn cung. Tuy nhiên, nhiều bên thi công và nhà phát triển vẫn tỏ ra e ngại vì cho rằng nhà gỗ có vẻ kém bền (so với nhà gạch) và dễ cháy hơn.

Vào năm 2019, chỉ 9% nhà ở tại nước Anh sử dụng khung gỗ, so với con số 92% tại Scotland, nơi được ông Philp cho là có truyền thống xây dựng sử dụng vật liệu gỗ.

Theo ông Philp, một trong những thách thức lớn nhất đối với việc mở rộng quy mô công nghệ mới như công ty AUAR là phải vượt qua lối nhận thức tiêu cực. “Công nghệ cùng các tiêu chuẩn đã sẵn sàng, rào cản thực sự nằm ở văn hóa. Ngành này vẫn chịu ảnh hưởng mạnh từ những phương thức truyền thống, vì vậy thách thức hiện nay chính là con người và sự thay đổi, chứ không phải công cụ và quy trình”.

Một số công ty khác cũng đã phát triển hướng đi tương tự. Công ty Facit Technologies, trụ sở tại London, chế tạo nhà máy vi mô sản xuất các bộ phận gỗ ngay tại công trường. Trong khi đó, công ty Cuby Technologies, trụ ở tại Hoa Kỳ, sản xuất các mô đun riêng lẻ, mỗi mô đun chịu trách nhiệm cho những cấu kiện khác nhau trong căn nhà, sau đó chúng được kết hợp thành hệ thống lớn hơn.

Công ty AUAR đã huy động được 7,7 triệu bảng Anh (khoảng 10,3 triệu USD) và đang mở rộng quy mô sang Hoa Kỳ, một thị trường sở hữu tiềm năng lớn xét theo tình trạng thiếu hụt nhà ở nghiêm trọng và hơn nữa có xu hướng sử dụng vật liệu gỗ. Năm 2024, có tới 94% nhà ở đơn lập tại Hoa Kỳ sử dụng khung gỗ, trong khi tình trạng thiếu hụt nhà ở ước tính từ 1.5 đến 5.5 triệu căn. Báo cáo của tập đoàn Goldman Sachs phát hiện đây là nguyên nhân đẩy giá nhà lên cao và cũng là “gốc rễ của vấn đề khả năng chi trả”.

Năm 2024, AUAR hợp tác với Rival Holdings, một công ty đầu tư trong lĩnh vực xây dựng tại Hoa Kỳ. Người phát ngôn của AUAR cho biết công ty đang trong “giai đoạn tăng trưởng tại Hoa Kỳ và có thêm một số đối tác mới”, tuy nhiên không tiết lộ thêm chi tiết. Công ty Rival Holdings cũng không phản hồi yêu cầu bình luận.

Hiện AUAR đang có diện tích sản xuất khoảng 600.000m² ván (6,5 triệu foot vuông), tương đương hàng trăm căn nhà. Bên cạnh đó, bà Claypool đặt mục tiêu triển khai 1.000 nhà máy vi mô vào năm 2030, nhằm sản xuất 200.000 căn nhà mỗi năm.

Với bà Claypool, vấn đề nhà ở không chỉ là câu chuyện hậu cần, vật liệu hay tài chính.

“Nhà ở tốt không chỉ xoay quanh vấn đề xây dựng, mà còn là vấn đề xã hội”, bà nói. “Bối cảnh nhà ở khan hiếm đi cùng với tiến độ xây dựng chậm trễ sẽ khiến mọi khía cạnh khác bị ảnh hưởng”.

Theo CNN