ROX Group và hành trình ghi dấu giá trị Việt giữa lòng Trung Á

Ngày 31/8, tại quảng trường trung tâm của khu đô thị Royal Central Park ở Bishkek, lễ khánh thành tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh được tổ chức với sự tham dự của Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân, Chủ tịch Quốc hội Kyrgyzstan, Thị trưởng Bishkek, đại diện các cơ quan hai nước Việt Nam - Kyrgyzstan, cùng lãnh đạo cấp cao ROX Group và Ngân hàng MSB.

Diễn ra đúng dịp Kyrgyzstan kỷ niệm 35 năm Ngày Độc lập và trước thềm Quốc khánh Việt Nam 2/9, sự kiện gợi nhắc những mạch ký ức đã kết nối hai đất nước qua nhiều thập kỷ. Sự hiện diện của tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh giữa lòng Bishkek đồng thời bồi đắp thêm kết nối giữa hai dân tộc cùng trân trọng những giá trị của độc lập, tự do và bản sắc, trở thành một biểu tượng đẹp của tình hữu nghị Việt Nam - Kyrgyzstan.

Cùng thời điểm, Bishkek trở thành điểm gặp gỡ của nhiều nền văn hóa khi Đại hội Thể thao Du mục Thế giới lần thứ VI (World Nomad Games 2026) khai mạc, quy tụ khoảng 4.000 vận động viên và đại biểu đến từ khoảng 90 quốc gia. Khởi nguồn tại Kyrgyzstan và được tổ chức theo chu kỳ hai năm một lần, sự kiện kết nối các môn thể thao dân tộc với âm nhạc, nghề thủ công, ẩm thực và đời sống của những cộng đồng du mục. Đại hội cũng gắn với tinh thần của chương trình "Nomad games, rediscovering heritage, celebrating diversity" của Kyrgyzstan, được UNESCO ghi danh vào Danh sách các thực hành tốt bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể năm 2021.

Sau lễ khai mạc, phần lớn hoạt động thi đấu và trải nghiệm văn hóa sẽ diễn ra tại thành phố Cholpon-Ata và thung lũng Kyrchyn, thuộc vùng Issyk-Kul. Đây cũng là vùng ROX Energy Global, đơn vị thành viên ROX Group, đang tham gia phát triển dự án điện mặt trời ROX Issyk-Kul Solar Farm.

Trong kỳ đại hội năm nay, ROX Group, doanh nghiệp Việt đang hiện diện tại hơn 10 quốc gia và vùng lãnh thổ, đồng hành với vai trò nhà tài trợ chính thức. Tại Bishkek, dấu ấn của doanh nghiệp còn hiện diện qua Royal Central Park - khu đô thị có sự tham gia phát triển của ROX Living Global, đơn vị thành viên ROX Group. Đây là khu đô thị đa chức năng quy mô lớn đầu tiên tại Bishkek được phát triển theo mô hình All-in-One. Pho tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh được đặt trong không gian quảng trường hướng về hồ Nomad Heritage và công viên, giữa những khoảng xanh và không gian sinh hoạt chung của thành phố.

Cũng trong ngày 31/8, trong khuôn khổ cuộc gặp giữa Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân và Tổng thống Kyrgyzstan Sadyr Japarov, ông Trần Anh Tuấn, Chủ tịch Sáng lập ROX Group, Chủ tịch HĐQT MSB đã được Tổng thống Kyrgyzstan trao Huân chương Dostuk ghi nhận những đóng góp trong thúc đẩy hợp tác đầu tư giữa Việt Nam và Kyrgyzstan.

"Dostuk" trong tiếng Kyrgyz có nghĩa là "Hữu nghị". Đây là huân chương cấp Nhà nước của Kyrgyzstan dành cho các cá nhân, tổ chức có đóng góp trong củng cố quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Kyrgyzstan với các quốc gia và cộng đồng quốc tế.

Tại cuộc gặp, Tổng thống Sadyr Japarov đánh giá cao hoạt động và những đóng góp của doanh nghiệp Việt Nam tại Kyrgyzstan, đặc biệt là ROX Group đang đầu tư trong lĩnh vực năng lượng và hạ tầng đô thị; khẳng định sẽ tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi để tập đoàn triển khai hiệu quả các dự án và mở rộng hoạt động đầu tư, kinh doanh tại Kyrgyzstan.

Từ những dấu ấn Việt hiện diện tại Bishkek, GS. TSKH. NGND. Vũ Minh Giang, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo Đại học Quốc gia Hà Nội, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, Ủy viên Hội đồng Di sản văn hóa Quốc gia cho rằng điều đáng chú ý không chỉ nằm ở sự hiện diện của một dấu ấn Việt Nam tại Bishkek, mà còn ở cách dấu ấn ấy được đặt trong sự gặp gỡ với văn hóa và đời sống của cộng đồng khu vực.

"Trong không khí gặp gỡ của nhiều nền văn hóa, sự giao hòa ấy trở thành một dấu ấn đẹp của Việt Nam. Việc một doanh nghiệp Việt góp mặt trong cả hai không gian ấy là một cách tiếp cận đáng suy ngẫm về hội nhập", ông nhận định.

Theo GS. TSKH. NGND. Vũ Minh Giang, hội nhập không phải là đưa những giá trị của mình đến một nơi khác rồi chờ nơi đó tiếp nhận. Trước hết, doanh nghiệp phải biết tôn trọng, tìm hiểu và trân trọng văn hóa của cộng đồng sở tại. Khi doanh nghiệp Việt vừa mang theo những giá trị của mình, vừa đồng hành với một sự kiện tôn vinh bản sắc địa phương, đó cũng là cách tạo nên "một quá trình giao lưu văn hóa hai chiều".

Trước đó, vào tháng 3/2025, trong chuyến thăm chính thức Việt Nam, Thủ tướng Kyrgyzstan Adylbek Kasymaliev đã vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh và thăm Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch. Đây cũng là chuyến thăm đầu tiên của người đứng đầu Chính phủ Kyrgyzstan kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1992. Sau hơn ba thập kỷ, Việt Nam và Kyrgyzstan hướng tới nâng cấp quan hệ lên Đối tác toàn diện vào thời điểm phù hợp, mở thêm cơ hội hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại, đầu tư, hạ tầng và năng lượng… đồng thời phát huy vai trò cầu nối giữa Đông Nam Á và Trung Á. Tại cuộc gặp ngày 31/8, lãnh đạo hai nước tiếp tục nhấn mạnh việc tạo điều kiện để doanh nghiệp tìm hiểu thị trường, mở rộng đầu tư, kinh doanh và thúc đẩy trao đổi thương mại.

Theo Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Tài chính, trong 6 tháng đầu năm 2026, Kyrgyzstan thu hút hơn 149,9 triệu USD vốn đầu tư đăng ký của Việt Nam, chiếm 12,4% tổng vốn đầu tư ra nước ngoài và đứng thứ ba trong số 33 quốc gia, vùng lãnh thổ tiếp nhận dòng vốn này.

Là thành viên Liên minh Kinh tế Á - Âu (EAEU), Kyrgyzstan còn nằm trong một không gian hợp tác rộng hơn, gắn với hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và EAEU có hiệu lực từ năm 2016. Theo GS. TSKH. NGND. Vũ Minh Giang, Kyrgyzstan vì thế có thể trở thành "một cửa ngõ để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận sâu hơn khu vực Trung Á và không gian kinh tế Á - Âu".

Những cơ hội kết nối ấy càng có thêm điểm tựa khi Chương trình vươn ra thị trường quốc tế (Go Global) giai đoạn 2026 - 2030, được phê duyệt theo Quyết định số 626/QĐ-TTg ngày 6/4/2026, tạo thêm động lực để doanh nghiệp Việt Nam vươn ra thị trường nước ngoài một cách hiệu quả và bền vững. Kỳ vọng đặt ra vì thế không chỉ nằm ở sự hiện diện của những thương hiệu Việt trên bản đồ thế giới, mà còn ở bản lĩnh giữ gìn bản sắc, trân trọng văn hóa bản địa và tạo dựng giá trị bền vững tại mỗi nơi doanh nghiệp đặt chân tới.

"Đó là bước chuyển từ "hội nhập để phát triển" sang "phát triển để chủ động hội nhập và đóng góp"", GS. TSKH. NGND. Vũ Minh Giang khẳng định. Đằng sau bước chuyển ấy là quá trình doanh nghiệp Việt tích lũy kinh nghiệm, năng lực quản trị, nguồn lực và đội ngũ nhân sự. Khi nền tảng đủ vững, những năng lực đó có thể theo doanh nghiệp tới các thị trường mới, góp phần đem lại lợi ích thiết thực cho người dân địa phương.

Tại Royal Central Park, khu vực quảng trường nơi đặt tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh được ưu tiên hoàn thiện, mở ra một không gian gặp gỡ và sinh hoạt chung dành cho người dân.

Sự hiện diện của Người tại nơi này cũng gợi nhắc về mối duyên với Bishkek từ gần bảy thập kỷ trước.

Sáng 28/7/1959, trong thời gian thăm và nghỉ tại Liên Xô, Chủ tịch Hồ Chí Minh tới Frunze - tên gọi của Bishkek khi đó và là thủ đô Cộng hòa Xô viết Kyrgyzstan. Sau khi tham quan thành phố, Người đến thăm nông trường chăn nuôi quốc doanh Strennhicôva. Tại đây, ban giám đốc mời Người dự tiệc trà và tặng một bộ trang phục truyền thống Kyrgyz. Giữa vùng đất Trung Á cách Việt Nam hàng nghìn cây số, Chủ tịch Hồ Chí Minh mặc thử bộ trang phục ngay tại chỗ, trong tiếng vỗ tay hân hoan của những người có mặt. Trên đường trở lại Frunze, Người còn ghé thăm khu trưng bày nông nghiệp nằm giữa một công viên rộng của thành phố. Chặng dừng chân tại Frunze là một phần ký ức trong hành trình kéo dài gần hai tháng qua nhiều nước cộng hòa thuộc Liên Xô và các địa phương của Trung Quốc năm ấy.

67 năm sau, tại chính thành phố từng đón Người năm 1959, pho tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh được đặt tại quảng trường thuộc khu đô thị Royal Central Park - dự án có sự tham gia phát triển của doanh nghiệp Việt. Trên vùng đất từng in dấu chân vị lãnh tụ Việt Nam, những người Việt hôm nay đang góp phần đưa hình ảnh ấy trở lại giữa nhịp sống thành phố.

Từ góc nhìn lịch sử - văn hóa, GS. TSKH. NGND. Vũ Minh Giang cho rằng việc một nhân vật lịch sử của quốc gia này hiện diện trong không gian công cộng của quốc gia khác thường cho thấy giữa hai cộng đồng đã có sự hiểu biết, thiện cảm và những giá trị có thể sẻ chia. Theo ông, những biểu tượng gắn với độc lập dân tộc, ý chí tự cường, khát vọng tự do và hòa bình có sức gợi vượt ra ngoài câu chuyện của riêng Việt Nam. Trong một mối quan hệ hữu nghị được bồi đắp qua thời gian, việc pho tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh được đặt tại Bishkek có thể được nhìn như sự tiếp nối của những điều hai bên cùng trân trọng.

"Những biểu tượng như vậy có khả năng tạo ra một "cầu nối ký ức" giữa các dân tộc. Khi nhìn ngắm, người dân sẽ đặt ra những câu hỏi: Nhân vật này là ai, vì sao Người được tôn kính, đất nước Người có lịch sử như thế nào?", GS. TSKH. NGND. Vũ Minh Giang phân tích.

Đôi khi, sự tìm hiểu về một đất nước bắt đầu từ một câu hỏi giản dị như vậy. Từ sự tò mò ban đầu, một biểu tượng trong không gian gắn kết có thể đưa người xem đến gần hơn với lịch sử và văn hóa Việt Nam.

Trước khi Royal Central Park dần thành hình, vùng đất này từng gắn bó với đời sống người dân Bishkek dưới cái tên Ak-Kula.

Được xây dựng từ năm 1947 theo thiết kế của kiến trúc sư Vladimir Nusov, trường đua Ak-Kula có khán đài khoảng 3.000 chỗ ngồi. Suốt nhiều thập kỷ, nơi đây là điểm hẹn của những cuộc đua ngựa, các môn thể thao cưỡi ngựa và trò chơi truyền thống trong những dịp lễ hội. Ak-Kula cũng là tên chiến mã của người anh hùng Manas trong sử thi Kyrgyz, gợi nhắc vị trí đặc biệt của loài ngựa trong đời sống và văn hóa của quốc gia này. Khi công trình xuống cấp và không còn đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn, trường đua khép lại chặng đường đã gắn với thành phố từ giữa thế kỷ XX.

Việc chuyển đổi khu đất Ak-Kula diễn ra trong bối cảnh Bishkek đối mặt với sức ép ngày càng lớn về dân số và hạ tầng đô thị. Đầu năm 2025, thành phố có hơn 1,32 triệu dân và được dự báo tăng lên khoảng 1,92 triệu người vào năm 2050. Các khảo sát phục vụ quy hoạch cho thấy 40% mạng lưới đường trục chính chưa đáp ứng tiêu chuẩn hiện hành, trong khi 85% các tuyến đang chịu tải giao thông cao, cùng nhiều vấn đề liên đới khác.

Trên nền trường đua cũ, Royal Central Park được quy hoạch trên diện tích khoảng 53,5ha, dự kiến cung cấp 24.000 căn hộ cùng các công trình thương mại, văn phòng và dịch vụ. Đi cùng các khu nhà ở là hệ thống đường nội khu, trường học và khoảng 27,2ha cây xanh, mặt nước. Nằm ở phía tây nam đại lộ Đông - Tây, một trục giao thông quan trọng của Bishkek, dự án mở thêm không gian cho nhà ở, hạ tầng xã hội và những sinh hoạt chung của một thành phố đang mở rộng từng ngày.

Giữa diện mạo mới ấy, những chất liệu văn hóa của vùng đất vẫn được gìn giữ. Bên hồ Nomad Heritage, 8 hình tượng ngựa lấy cảm hứng từ công trình điêu khắc The Kelpies gợi nhắc đời sống du mục và mối gắn bó lâu đời giữa người Kyrgyz với loài vật này. Từ Ak-Kula của những cuộc đua ngựa đến các tạo hình bên mặt nước, ký ức về nơi chốn cũ vì thế vẫn được tiếp nối trong diện mạo đô thị hôm nay.

Những chất liệu bản địa tiếp tục được gợi mở qua Nomad's Hearth, lấy cảm hứng từ bếp lửa biểu trưng cho sự đoàn kết và lòng hiếu khách của các cộng đồng du mục; Silk Route Yard, gợi nhớ Con đường Tơ lụa - tuyến giao thương cổ từng kết nối phương Đông và phương Tây; hay Steppe Garden, thảm cỏ rộng mở mang cảm hứng thảo nguyên, dành cho lễ hội, dã ngoại và các hoạt động cộng đồng.

Trong tổng thể ấy, công viên trung tâm rộng khoảng 10,9ha tạo nên một khoảng mở dành cho nhịp sống thường nhật. Tại Community Park, cư dân có thể gặp gỡ, trồng trọt và cùng chăm sóc những khu vườn. Những khoảng sân ngoài trời dành cho vận động, thể thao và các sinh hoạt chung. Khu đô thị vì thế còn được nhận diện qua cách con người tìm thấy nơi để nghỉ ngơi, gặp gỡ và gắn bó.

Những nhịp sinh hoạt đều đặn bắt đầu xuất hiện bên hồ Nomad Heritage từ tháng 5/2026. Vào những dịp cuối tuần, Sunset Music Show kết hợp cùng màn trình diễn nhạc nước Royal Water Symphony. Khi nắng cuối ngày dịu xuống trên mặt hồ, giai điệu acoustic chậm rãi ngân lên, những làn nước chuyển động theo ánh sáng, níu bước người xem ở lại lâu hơn bên bờ hồ. Bên cạnh chuỗi hoạt động thường kỳ, Summer Fest 2026 lại mang đến không khí của một lễ hội mùa hè quy mô lớn với âm nhạc, vui chơi và nhiều hoạt động giải trí khác.

Qua từng sự kiện, khu vực quanh hồ dần trở nên quen thuộc với người dân Bishkek. Một buổi chiều tháng 6/2026, nơi đây sôi động hơn thường lệ khi lễ hội Symphony of Water & Light thu hút đông đảo người dân và du khách đến Royal Central Park.

Các gia đình dừng chân bên những khu ẩm thực, trẻ nhỏ tham gia hoạt động vui chơi, trong khi âm nhạc từ sân khấu khiến không khí lễ hội lan dần về phía hồ Nomad Heritage. Khi màn đêm buông xuống, những cột nước vút lên theo nhịp nhạc, ánh sáng phủ khắp mặt hồ, khiến hình tượng những chú ngựa như đang chuyển động giữa làn nước. Giữa âm nhạc và ánh sáng, vẻ phóng khoáng của những thảo nguyên Trung Á tưởng như được đánh thức ngay giữa lòng thành phố. Đêm hội khép lại bằng màn trình diễn laser và pháo hoa trước khoảng 10.000 người dân, du khách.

Thị trưởng Bishkek Aibek Dzhunushaliev cũng có mặt, gặp gỡ và trò chuyện cùng những người tham dự. Theo chính quyền thành phố, Royal Central Park là một trong những dự án đầu tư lớn của Bishkek, gắn với định hướng thu hút đầu tư và xây dựng môi trường đô thị hiện đại. Đáng chú ý, dự án bắt đầu bằng việc hình thành những không gian công cộng dành cho người dân, mở ra thêm những khoảng nghỉ ngơi, vui chơi và sinh hoạt gia đình ngay trong quá trình khu đô thị từng bước thành hình.

Với GS. TSKH. NGND Vũ Minh Giang, để một dự án thực sự hòa vào nhịp sống địa phương, doanh nghiệp cần bắt đầu từ sự thấu hiểu con người và văn hóa nước sở tại.

"Khi đó, doanh nghiệp không chỉ mang vốn và công nghệ đến một thị trường mới, mà thực chất đang bước vào một không gian văn hóa mới. Vì vậy, bí quyết của thành công không chỉ là hiểu thị trường mà trước hết phải hiểu con người và văn hóa của thị trường ấy. Muốn được người dân địa phương tin cậy, doanh nghiệp cần tìm hiểu, nghiên cứu một cách nghiêm túc và sâu sắc lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán cũng như những điều cộng đồng bản địa coi trọng. Tôn trọng văn hóa bản địa phải trở thành một nguyên tắc trong cách ứng xử của doanh nghiệp, chứ không chỉ là một hoạt động mang tính hình thức", GS. TSKH. NGND. Vũ Minh Giang đúc kết.

Theo giáo sư, sự gắn bó với vùng đất mới còn cần được thể hiện bằng những đóng góp cụ thể như tạo việc làm, tham gia các hoạt động xã hội, bảo vệ môi trường và đồng hành với cộng đồng trong những vấn đề chung. Với một khu đô thị, những điểm gặp gỡ, sinh hoạt chung và các hoạt động dành cho người dân cũng là cách để một dự án từng bước đi vào đời sống thường ngày của cộng đồng.

Tinh thần đồng hành ấy cũng được ROX Group hiện thực hóa qua những hoạt động cụ thể. Tính đến ngày 30/6/2026, các công ty thành viên ROX Group đã thực hiện các chương trình tài trợ, hỗ trợ xã hội tại Kyrgyzstan với tổng giá trị khoảng 1,24 triệu USD; đồng thời tài trợ gần 1 triệu USD cho công tác xây dựng Quy hoạch chung thành phố Bishkek. Theo các cam kết đã được công bố, 3 trường học và 3 trường mầm non với tổng giá trị khoảng 25 triệu USD cũng dự kiến được xây dựng tại Bishkek.

"Vì vậy, có thể thấy, doanh nghiệp Việt Nam khi ra nước ngoài đang chuyển từ tư duy "đến để làm ăn" sang "đến kiến tạo để cùng phát triển"", GS. TSKH. NGND. Vũ Minh Giang nhấn mạnh.

Đằng sau những quảng trường sáng đèn, những đêm nhạc nước bên hồ và các khu đô thị đang thành hình là hệ thống hạ tầng cần thiết cho đời sống thành phố. Trong đó, điện năng giữ vai trò thiết yếu đối với nhà ở, trường học, dịch vụ và sản xuất. Tại Kyrgyzstan, đây cũng là một bài toán ngày càng cấp thiết khi nhu cầu sử dụng điện tăng nhanh hơn khả năng bổ sung nguồn phát mới.

Năm 2025, quốc gia này tiêu thụ khoảng 19,3 tỷ kWh điện, tăng hơn 25% so với năm 2020, trong khi sản lượng trong nước đạt khoảng 15,4 tỷ kWh. Theo Bộ Năng lượng Kyrgyzstan, lượng điện nhập khẩu từ các nước láng giềng trong cùng năm vào khoảng 3,8 tỷ kWh. Nếu nhu cầu tiếp tục tăng với tốc độ hiện nay, mức tiêu thụ có thể đạt khoảng 25 tỷ kWh vào năm 2030.

Cơ cấu nguồn điện cho thấy áp lực đa dạng hóa nguồn cung ngày càng lớn. Cụ thể, riêng các nhà máy thủy điện lớn tại Kyrgyzstan đóng góp khoảng 12,9 tỷ kWh trong tổng số 15,4 tỷ kWh điện sản xuất trong nước năm 2025. Mức độ phụ thuộc lớn vào thủy điện khiến nguồn cung chịu ảnh hưởng đáng kể từ điều kiện thủy văn, trong khi nhu cầu điện tiếp tục tăng. Từ năm 2025, Kyrgyzstan đã bổ sung các cơ chế thúc đẩy năng lượng tái tạo; đến tháng 6/2026, Ngân hàng Thế giới tiếp tục hỗ trợ nước này cải cách ngành điện theo hướng nâng hiệu quả vận hành và mở rộng điều kiện cho các nguồn năng lượng tái tạo mới.

Trong bối cảnh ấy, chỉ sau 8 tháng triển khai, giai đoạn đầu của ROX Issyk-Kul Solar Farm đã hoàn thành vượt tiến độ kỳ vọng, đưa nguồn điện mới hòa vào hệ thống điện quốc gia Kyrgyzstan ngày 14/6/2026. Với công suất 175 MWp và mức đầu tư khoảng 130 triệu USD, giai đoạn này bao gồm cả trạm biến áp 110 kV cùng hạ tầng truyền tải. Toàn dự án được quy hoạch với công suất khoảng 1.900 MWp, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 1,5 tỷ USD và sản lượng ước đạt 3,3 tỷ kWh mỗi năm khi hoàn thành, tương đương khoảng 17% mức tiêu thụ điện của Kyrgyzstan năm 2025.

Tham dự lễ khánh thành giai đoạn 1 của nhà máy điện mặt trời ROX Issyk-Kul, Tổng thống Kyrgyzstan Sadyr Japarov nhìn nhận dự án như một minh chứng cho tình hữu nghị, sự tin cậy và hợp tác đầu tư giữa Kyrgyzstan với Việt Nam. Ông đồng thời ghi nhận kinh nghiệm quốc tế của ROX Group trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, cũng như những đóng góp của doanh nghiệp trong việc nâng cao năng lực của các chuyên gia địa phương và phát triển nguồn nhân lực cho Kyrgyzstan.

Bên cạnh đó, 1% doanh thu bán điện sẽ được phân bổ vào ngân sách các địa phương Toru-Aigyr và Tamchy, góp phần tạo thêm nguồn lực cho sự phát triển của khu vực.

Không chỉ tạo ra việc làm và nguồn lực cho cộng đồng, dự án còn góp phần giảm áp lực lên hệ thống năng lượng của Kyrgyzstan. Theo Quỹ Năng lượng xanh Kyrgyzstan, việc đưa giai đoạn đầu của nhà máy vào vận hành có thể giúp tiết kiệm tới 362 triệu m³ nước mỗi năm tại hồ chứa Toktogul, qua đó giảm bớt sự phụ thuộc vào nguồn thủy điện của quốc gia này.

Theo PGS. TS. Nguyễn Thường Lạng, Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế - Đại học Kinh tế Quốc dân, điện mặt trời là một hướng phát triển phù hợp với điều kiện tự nhiên và nhu cầu đa dạng hóa nguồn cung của Kyrgyzstan. Quốc gia này có khoảng 2.100 - 2.900 giờ nắng mỗi năm, với mức bức xạ mặt trời trung bình khoảng 1.700 kWh/m²/năm. Tại vùng Issyk-Kul, hạ tầng truyền tải cũng đang được tăng cường, tạo thêm điều kiện để các nguồn năng lượng tái tạo hòa vào lưới điện quốc gia.

"Khi doanh nghiệp nắm bắt được chiến lược phát triển của quốc gia, tìm được lối đi phù hợp và đầu tư đúng hướng thì chắc chắn sẽ làm tốt", PGS. TS. Nguyễn Thường Lạng nhận định.

Bước vào lĩnh vực năng lượng cũng đồng nghĩa với việc lựa chọn một con đường dài hạn. Theo chuyên gia, bất động sản và năng lượng đều đòi hỏi nguồn vốn lớn, thời gian thu hồi kéo dài và năng lực theo đuổi dự án qua nhiều giai đoạn. Đổi lại, cả hai lĩnh vực đều gắn trực tiếp với các nhu cầu nền tảng của nền kinh tế. Khi hướng đầu tư phù hợp với nhu cầu phát triển của quốc gia đó, doanh nghiệp có cơ hội tạo dựng chỗ đứng bền vững và mở rộng hoạt động cùng quá trình lớn lên của thị trường.

Riêng với điện mặt trời, khoản đầu tư có thể mang vòng đời dài nhưng nguồn phát lại được bổ sung theo từng giai đoạn. Một phần công suất được đưa vào hệ thống trước khi toàn bộ dự án hoàn thành, giúp đáp ứng nhu cầu trước mắt trong khi các hạng mục tiếp theo tiếp tục được triển khai. Đó cũng là điểm gặp nhau giữa bài toán năng lượng cấp thiết của Kyrgyzstan và hướng đầu tư dài hạn của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, một nhà máy điện không thể vận hành chỉ nhờ những tấm pin đặt dưới vùng nắng thuận lợi. Phía sau nguồn phát là trạm biến áp, đường truyền tải, năng lực kỹ thuật, các thủ tục pháp lý và quá trình phối hợp với hệ thống điện quốc gia. Mỗi mắt xích đều đòi hỏi những nguồn lực chuyên môn riêng, khiến một dự án quy mô lớn cần được đặt trong mạng lưới hợp tác rộng hơn.

"Đi nhanh thì đi một mình, mà đi đường dài thì phải đi cùng nhau. Phải có hệ sinh thái đi cùng", PGS. TS. Nguyễn Thường Lạng nói.

Theo ông, hệ sinh thái ấy được hình thành từ năng lực của doanh nghiệp trong việc chuẩn bị tài chính, phát triển dự án, tổ chức thi công, vận hành và quản trị rủi ro. Đi cùng với đó là các đối tác am hiểu thị trường địa phương, cơ quan quản lý, đơn vị kỹ thuật và truyền tải, đội ngũ chuyên gia, người lao động cùng mạng lưới cung ứng. Doanh nghiệp không nhất thiết tự đảm nhiệm mọi công đoạn, nhưng cần kết nối được những nguồn lực phù hợp để dự án thực sự vận hành trong môi trường địa phương.

Tại ROX Issyk-Kul Solar Farm, ROX Energy Global tham gia với vai trò đối tác phát triển của chủ đầu tư RECA LLC. Quá trình triển khai dự án có sự phối hợp giữa ROX Energy Global với các cơ quan chức năng, đối tác, chuyên gia, nhà thầu và người lao động tại Kyrgyzstan.

Cùng với Royal Central Park tại Bishkek, dự án năng lượng ở Issyk-Kul cho thấy các công ty thành viên của ROX Group đang tham gia với vai trò phát triển dự án đã đáp ứng hai nhu cầu thiết yếu trong quá trình phát triển của Kyrgyzstan. Một dự án góp phần mở rộng không gian đô thị, nhà ở và dịch vụ; dự án còn lại bổ sung nguồn điện cho đời sống và hoạt động kinh tế. Theo PGS. TS. Nguyễn Thường Lạng, việc tham gia nhiều lĩnh vực cần đi cùng năng lực cốt lõi và sự thấu hiểu thị trường, từ đó hình thành những kết nối lâu dài với đời sống kinh tế địa phương.

"Để phát triển lâu dài, cần lấy chữ "Tín" làm đầu", vị chuyên gia nhấn mạnh. Chữ tín ấy không chỉ được thể hiện trong quan hệ với đối tác, mà còn được bồi đắp qua việc thực hiện các cam kết, tạo thêm cơ hội việc làm và đồng hành với những nhu cầu phát triển của địa phương. Khi những cam kết ấy được thực hiện bền bỉ, doanh nghiệp không chỉ xây dựng một công trình trên vùng đất mới mà từng bước tạo dựng vị trí của mình trong tiến trình phát triển của khu vực.

"Mục tiêu sâu xa nhất không nên chỉ là trở thành một nhà đầu tư thành công, mà phải hướng tới việc trở thành một đối tác được tôn trọng, một thành viên được tin cậy và một người bạn của cộng đồng sở tại", PGS. TS. Nguyễn Thường Lạng khẳng định.

***

Từ biểu tượng nối liền ký ức của hai dân tộc đến những không gian sống mới được kiến tạo tại Royal Central Park và nguồn điện được tạo nên dưới nắng Issyk-Kul, ROX Group đang góp phần để những giá trị Việt hòa vào nhịp sống Kyrgyzstan. Mỗi dấu chân trên hành trình ấy được nâng đỡ bởi nội lực tích lũy suốt 30 năm, sự trân trọng di sản và mong muốn kết nối con người, cùng kiến tạo những giá trị bền vững cho tương lai.

Trên hành trình 30 năm của ROX Group, tinh thần ấy được ông Trần Xuân Quảng, Chủ tịch HĐQT ROX Group gửi gắm: “ROX luôn tin rằng những giá trị bền vững phải giống như ánh sáng mặt trời liên tục lan tỏa năng lượng sống và mở ra những chuyển động mới. Hành trình “Kiến tạo - Vươn xa” của chúng tôi cũng là hành trình mang những giá trị Việt được vun đắp suốt 30 năm tới những chân trời rộng lớn hơn”.