Thái Nguyên: Hạ tầng đi trước, mở không gian phát triển mới

Dồn lực cho các trục kết nối chiến lược

Năm 2025, Thái Nguyên tập trung nguồn lực cho loạt dự án giao thông mang tính liên kết nội tỉnh, liên tỉnh và liên vùng, qua đó từng bước tái cấu trúc mạng lưới hạ tầng theo hướng kết nối sâu hơn với vùng Thủ đô và các trung tâm kinh tế phía Bắc.

Nhiều dự án quy mô lớn được đẩy nhanh tiến độ, như tuyến đường liên kết Thái Nguyên – Bắc Ninh – Phú Thọ; tuyến Vành đai 5 đoạn qua huyện Phú Bình kết nối sang Bắc Ninh; dự án cao tốc Chợ Mới – Bắc Kạn; dự án hoàn chỉnh tuyến cao tốc Hà Nội – Thái Nguyên – Chợ Mới; tuyến đường Hồ Chí Minh đoạn Chợ Chu – Ngã ba Trung Sơn; cùng các công trình cầu, đường kết nối khu vực đô thị trung tâm như cầu Quang Vinh 1, Quang Vinh 2 và hệ thống hạ tầng phụ trợ.

Việc hoàn thiện dần các tuyến trục chính và các tuyến kết nối khu công nghiệp, cụm công nghiệp với quốc lộ và cao tốc đã góp phần cải thiện năng lực logistics của địa phương. Theo số liệu tổng hợp, doanh thu lĩnh vực vận tải và kho bãi trên địa bàn tỉnh năm 2025 ước đạt khoảng 10 nghìn tỷ đồng, tăng 14,4% so với cùng kỳ, phản ánh hiệu ứng lan tỏa từ đầu tư hạ tầng giao thông đối với hoạt động sản xuất – kinh doanh.

Song song với khu vực đô thị và công nghiệp, đầu tư hạ tầng giao thông nông thôn tiếp tục được lồng ghép trong chương trình xây dựng nông thôn mới, góp phần cải thiện điều kiện sinh hoạt tại các khu vực vùng sâu, vùng xa và thu hẹp dần khoảng cách phát triển giữa các địa bàn trong tỉnh.

Hạ tầng khu công nghiệp giữ vai trò "bệ đỡ" tăng trưởng

Cùng với giao thông, hạ tầng khu công nghiệp tiếp tục được xác định là một trong những trụ cột tăng trưởng của Thái Nguyên. Trong năm 2025, tỉnh tập trung hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật tại các khu công nghiệp hiện hữu, đồng thời từng bước triển khai định hướng phát triển khu công nghiệp thế hệ mới, khu công nghiệp chuyên ngành gắn với tiêu chí tăng trưởng xanh và kinh tế tuần hoàn.

Nhờ sự đồng bộ về hạ tầng và môi trường đầu tư, khu vực công nghiệp – xây dựng tiếp tục đóng vai trò động lực chính của nền kinh tế địa phương. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) năm 2025 tăng 9,01% so với năm trước; riêng ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 9,22%. Nhiều ngành công nghiệp chủ lực như điện tử, kim loại, cao su – nhựa, sản phẩm giấy ghi nhận mức tăng trưởng hai con số, cho thấy hiệu quả của việc ưu tiên đầu tư hạ tầng có trọng tâm, trọng điểm.

Đẩy nhanh hạ tầng số, chuẩn bị cho giai đoạn tăng trưởng mới

Bên cạnh hạ tầng truyền thống, Thái Nguyên đang gia tăng đầu tư cho hạ tầng số và công nghệ thông tin nhằm đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và phát triển kinh tế tri thức. Một trong những dự án đáng chú ý là Khu công nghệ thông tin tập trung Yên Bình, quy mô khoảng 197,6 ha, tổng vốn đầu tư hơn 3.500 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào quý III/2028.

Dự án này được định hướng trở thành trung tâm hạ tầng công nghệ thông tin của khu vực trung du và miền núi phía Bắc, qua đó bổ sung thêm một trụ cột tăng trưởng mới bên cạnh công nghiệp chế biến, chế tạo truyền thống.

Song song, việc từng bước hoàn thiện hạ tầng dữ liệu, nền tảng công nghệ thông tin và mở rộng cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình cũng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời rút ngắn thời gian, chi phí cho doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính.

Chủ động tạo quỹ đất sạch cho thu hút đầu tư

Cùng với đầu tư hạ tầng, công tác chuẩn bị quỹ đất sạch được Thái Nguyên xác định là một trong những yếu tố then chốt để cải thiện môi trường đầu tư, đặc biệt khi nhiều khu công nghiệp hiện hữu đang dần lấp đầy không gian đầu tư mới. Theo ghi nhận, việc chủ động giải phóng mặt bằng và chuẩn bị quỹ đất "sạch" không chỉ nhắm tới phục vụ các dự án công nghiệp truyền thống mà còn hướng tới thu hút các dự án có công nghệ hiện đại trong giai đoạn tới.

Tại Hội nghị xúc tiến đầu tư Thái Nguyên 2026, ông Vương Quốc Tuấn - Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên khẳng định, tỉnh cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp thông qua việc tháo gỡ các vướng mắc về đất đai, tái định cư và bồi thường nhằm đẩy nhanh tiến độ các khu, cụm công nghiệp và dự án lớn. Tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong suốt quá trình đầu tư, sản xuất, kinh doanh. Ông Tuấn cho biết thêm, hiện nay, tỉnh đang phối hợp với các bộ, ngành Trung ương, địa phương và nhà đầu tư để đẩy nhanh tiến độ xây dựng hạ tầng, đồng thời bảo đảm các điều kiện về đất đai để sẵn sàng đón dòng vốn chất lượng.

Trọng tâm trong lộ trình này là công khai, minh bạch hóa quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050 và quy hoạch sử dụng đất các cấp, giúp nhà đầu tư chủ động tiếp cận thông tin, hạn chế rủi ro pháp lý trong quá trình triển khai dự án. Cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai, môi trường và đầu tư xây dựng cũng được đẩy mạnh thông qua số hóa hồ sơ và mở rộng dịch vụ công trực tuyến. Theo định hướng, từ năm 2026, Thái Nguyên phấn đấu rút ngắn tối thiểu 30% thời gian giải quyết thủ tục đầu tư, đồng thời áp dụng cơ chế ưu tiên đối với các dự án trọng điểm.

Đối với công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, tỉnh tập trung hoàn thiện hạ tầng các khu tái định cư theo hướng bảo đảm điều kiện sống của người dân bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ. Song song đó, các địa phương trong tỉnh đang đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án tái định cư để tháo gỡ điểm nghẽn mặt bằng phục vụ phát triển công nghiệp, tăng quỹ đất "sạch" cho những dự án quy mô lớn.

Kết quả giải phóng mặt bằng và các nỗ lực phối hợp triển khai các khu tái định cư trong năm 2025 đã tạo tiền đề để Thái Nguyên chủ động chuẩn bị khoảng 400–500 ha quỹ đất sạch phục vụ thu hút đầu tư trong giai đoạn tới, mở rộng dư địa phát triển kinh tế – xã hội trong trung hạn.

Nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo

Tổng vốn đầu tư toàn xã hội trên địa bàn tỉnh năm 2025 ước đạt khoảng 80,5 nghìn tỷ đồng, tăng 10,5% so với năm trước. Thu ngân sách đạt trên 29 nghìn tỷ đồng, tăng 36,7%; kim ngạch xuất khẩu ước đạt gần 30 tỷ USD, nằm trong nhóm các địa phương có quy mô xuất khẩu lớn của cả nước.

Những kết quả này cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của hạ tầng trong việc mở rộng dư địa phát triển, nâng cao sức hấp dẫn đầu tư và tạo nền tảng cho Thái Nguyên bước vào giai đoạn tăng trưởng tiếp theo theo hướng bền vững hơn, có chọn lọc hơn.