Thích
Những biến số lớn của thị trường
Sau giai đoạn tăng mạnh trong năm trước, thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào một chu kỳ biến động phức tạp, nhiều yếu tố vĩ mô trong và ngoài nước cùng tác động tới dòng tiền.
Trong đó, TS. Châu Đình Linh, trường Đại học Ngân hàng TP.HCM nhận định, biến động của giá dầu là một trong những yếu tố cần được theo dõi chặt chẽ vì có khả năng tác động trực tiếp tới lạm phát và chính sách vĩ mô.
“Các mô hình phân tích cho thấy nếu giá dầu tăng khoảng 10% và duy trì trong một thời gian tương đối dài so với mức tham chiếu ban đầu, chỉ số CPI của Việt Nam có thể tăng khoảng 0,3 điểm phần trăm. Điều này xuất phát từ vai trò quan trọng của xăng dầu đối với nền kinh tế. Trong rổ CPI của Việt Nam, nhóm nhiên liệu vừa có tác động trực tiếp tới chi tiêu của người dân, vừa ảnh hưởng gián tiếp tới nhiều ngành sản xuất và dịch vụ”, TS. Châu Đình Linh phân tích.
TS. Châu Đình Linh, trường Đại học Ngân hàng TP.HCM. (Ảnh: FBNV)
Vị chuyên gia cũng lưu ý, môi trường kinh tế toàn cầu hiện nay đang mang nhiều đặc điểm của mô hình BRNE (mong manh, lo âu, phi tuyến tính và phức tạp). Do đó các cú sốc kinh tế có thể xuất hiện bất ngờ và lan tỏa nhanh tới thị trường tài chính.
Điều này khiến các áp lực về lạm phát, tỷ giá và lãi suất dần trở thành trạng thái “bình thường mới” của nền kinh tế, đòi hỏi chính sách điều hành phải linh hoạt và chủ động hơn.
Song song với các biến số vĩ mô, thị trường chứng khoán Việt Nam hiện cũng đang hướng sự chú ý tới tiến trình nâng hạng thị trường, theo đánh giá của FTSE Russell. Nếu quá trình này diễn ra thuận lợi, Việt Nam có thể tiến gần hơn tới việc chuyển từ nhóm thị trường cận biên sang thị trường mới nổi thứ cấp.
Tuy nhiên, theo TS. Châu Đình Linh, việc nâng hạng không nên được nhìn nhận như một “liều thuốc” có thể ngay lập tức tạo ra dòng vốn ngoại lớn đổ vào thị trường. Trong bối cảnh hiện nay, dòng vốn toàn cầu đang trở nên thận trọng và mang tính chọn lọc cao hơn.
“Nhà đầu tư quốc tế sẽ cân nhắc nhiều yếu tố trước khi phân bổ vốn, như mức sinh lời kỳ vọng, mức độ ổn định của thị trường cũng như độ an toàn của dòng vốn. Vì vậy, nâng hạng thị trường nên được xem như một cột mốc quan trọng để tái cấu trúc thị trường chứng khoán và nâng cao chất lượng hàng hóa niêm yết, chứ không nên quá kỳ vọng vào tác động ngắn hạn của dòng vốn ngoạị”, ông Linh cho hay.
Mùa đại hội cổ đông và cơ hội chọn lọc cổ phiếu
Trong bối cảnh thị trường đang chịu nhiều tác động từ yếu tố vĩ mô, mùa đại hội cổ đông của các doanh nghiệp niêm yết được kỳ vọng sẽ cung cấp thêm những thông tin quan trọng về triển vọng lợi nhuận trong năm 2026.
Ông Đào Minh Châu, Phó Giám đốc Trung tâm Phân tích và Tư vấn đầu tư, Công ty Chứng khoán SSI cho biết, năm 2025 thị trường chứng khoán Việt Nam ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận khá tích cực khi lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết tăng trên 30%. Điều này phản ánh sự phục hồi rõ rệt của nhiều ngành kinh tế sau giai đoạn khó khăn trước đó.
Bước sang năm nay, nhiều doanh nghiệp vẫn đặt mục tiêu tăng trưởng lợi nhuận tương đối cao, phổ biến trong khoảng 20 - 30%. Tuy nhiên, theo ông Đào Minh Châu, các kế hoạch kinh doanh ban đầu của doanh nghiệp có thể chưa phản ánh đầy đủ những biến động gần đây của giá dầu và giá hàng hóa trên thị trường thế giới.
“Vì vậy, mùa đại hội cổ đông sắp tới sẽ là giai đoạn quan trọng để nhà đầu tư đánh giá lại triển vọng kinh doanh của từng doanh nghiệp”, ông Châu chia sẻ.
Ông Đào Minh Châu, Phó Giám đốc Trung tâm Phân tích và Tư vấn đầu tư, Công ty Chứng khoán SSI. (Ảnh: SSI)
Bên cạnh đó, một số lĩnh vực đang được kỳ vọng sẽ có triển vọng tích cực hơn trong thời gian tới, trước hết là nhóm dầu khí. Chuyên gia SSI chỉ ra, khi giá dầu tăng trở lại, các doanh nghiệp trong ngành có thể ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực hơn so với năm trước, đặc biệt khi mức nền lợi nhuận của năm trước tương đối thấp.
Bên cạnh đó, nhóm ngành hàng hóa, trong đó có phân bón, cũng được hưởng lợi khi giá hàng hóa quốc tế phục hồi. Giá phân bón trên thị trường thế giới thường biến động cùng chiều với giá dầu, và trong thời gian gần đây đã có thời điểm tăng khoảng 50%.
Một nhóm ngành khác là bán lẻ và tiêu dùng. Trong bối cảnh nhiều kênh phân phối truyền thống thu hẹp hoạt động, các doanh nghiệp bán lẻ lớn đang có cơ hội mở rộng thị phần và cải thiện kết quả kinh doanh.
Ngoài ra, sự phát triển nhanh của AI cũng đang tạo ra nhu cầu mới đối với các thiết bị điện tử và sản phẩm công nghệ, qua đó tạo thêm động lực tăng trưởng cho nhóm doanh nghiệp bán lẻ công nghệ.
Ngành vật liệu xây dựng cũng được đánh giá tích cực khi nhu cầu xây dựng vẫn duy trì ở mức khá. Năm ngoái được xem là một trong những năm tăng trưởng tốt nhất của ngành này trong khoảng một thập kỷ trở lại đây.
Trong khi đó, ngành ngân hàng vẫn tiếp tục đóng vai trò trụ cột của thị trường chứng khoán khi duy trì được mức tăng trưởng tương đối ổn định trong nhiều năm.
Một yếu tố đáng chú ý khác là mặt bằng định giá của thị trường vẫn ở mức tương đối hấp dẫn. Theo ước tính của SSI, P/E (định giá cổ phiếu) dự phóng của thị trường chứng khoán Việt Nam hiện vào khoảng trên 12 lần, thấp hơn mức trung bình khoảng 14 lần của 10 năm gần nhất.
Tuy nhiên, theo ông Đào Minh Châu, mức định giá chung của thị trường chỉ mang tính tham khảo. Khi phân tích ở cấp độ từng doanh nghiệp, vẫn có thể tìm thấy nhiều cổ phiếu có định giá hấp dẫn và triển vọng tăng trưởng lợi nhuận tốt hơn so với mặt bằng chung.
Chuyên gia SSI cũng cho rằng trong năm nay, mức độ biến động của thị trường chứng khoán có thể sẽ mạnh hơn đáng kể so với giai đoạn hai năm trước. Điều này đòi hỏi nhà đầu tư phải điều chỉnh chiến lược đầu tư phù hợp với từng phong cách.
“Đối với nhà đầu tư dài hạn, yếu tố quan trọng cần theo dõi là mức định giá của doanh nghiệp và triển vọng tăng trưởng lợi nhuận trong nhiều năm tới. Nhưng với nhà đầu tư ngắn hạn, việc sử dụng đòn bẩy tài chính cần được cân nhắc kỹ lưỡng và có xu hướng giảm bớt trong bối cảnh thị trường biến động mạnh”, ông Châu lưu ý.
