Sau khi mở rộng không gian phát triển và sở hữu lợi thế cả vùng cao nguyên lẫn dải ven biển, địa phương này đang từng bước nghiên cứu một trong những đề án có quy mô lớn nhất từ trước đến nay: Hình thành khu kinh tế ven biển phía Đông Nam với diện tích khoảng 75.000ha.
Tuy nhiên, theo đánh giá của các cơ quan chuyên môn, đây không phải là câu chuyện có thể thực hiện trong thời gian ngắn mà đòi hỏi lộ trình dài hạn, nguồn lực lớn cùng sự đồng bộ về hạ tầng, logistics và cơ chế phát triển.
Hướng tới một cực tăng trưởng mới
Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Lâm Đồng vừa báo cáo kết quả khảo sát, học tập kinh nghiệm tại một số địa phương đang phát triển mô hình khu kinh tế ven biển và khu thương mại tự do như Hải Phòng, Đà Nẵng và Thanh Hóa.

Lâm Đồng đang nghiên cứu để hình thành một khu kinh tế ven biển với quy mô lớn. Ảnh minh họa
Qua nghiên cứu thực tế, cơ quan này nhận định việc hình thành các khu kinh tế quy mô lớn luôn là quá trình phát triển lâu dài, đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của Trung ương, chính quyền địa phương, nhà đầu tư chiến lược và các đơn vị tư vấn có năng lực.
Đặc biệt, đối với mô hình khu kinh tế ven biển, yếu tố quyết định không nằm ở diện tích quy hoạch mà ở khả năng hình thành hệ sinh thái phát triển hoàn chỉnh gồm cảng biển, logistics, giao thông kết nối và nguồn năng lượng phục vụ sản xuất.
Theo Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Lâm Đồng, việc nghiên cứu thành lập khu kinh tế ven biển phía Đông Nam là cần thiết trong bối cảnh địa phương đang tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới cho giai đoạn phát triển tiếp theo.
Nếu được hình thành, khu kinh tế này sẽ tạo thêm dư địa phát triển công nghiệp, logistics, dịch vụ cảng biển và thương mại quốc tế, đồng thời khai thác hiệu quả hơn các lợi thế về vị trí địa lý và không gian biển.
Không thể chỉ dựa vào quy hoạch
Từ kinh nghiệm của Hải Phòng, Đà Nẵng và Thanh Hóa, các địa phương đều cho thấy khu kinh tế ven biển chỉ phát huy hiệu quả khi hạ tầng nền tảng được đầu tư đồng bộ.
Trong đó, hệ thống cảng biển đóng vai trò hạt nhân, kết hợp với mạng lưới giao thông kết nối phía sau cảng, các trung tâm logistics, kho bãi và nguồn năng lượng ổn định phục vụ sản xuất.

Một góc tỉnh Lâm Đồng hiện nay. Ảnh: Báo Lâm Đồng
Tương tự, mô hình khu thương mại tự do đang được nhiều địa phương quan tâm cũng được đánh giá là có tiềm năng lớn nhưng đi kèm những yêu cầu rất cao về hạ tầng kỹ thuật, nguồn nhân lực chất lượng cao và cơ chế quản lý đặc thù.
Kinh nghiệm từ các địa phương đi trước cho thấy việc xây dựng khu thương mại tự do không đơn thuần nhằm tăng thu ngân sách trong ngắn hạn, mà hướng tới mục tiêu thu hút đầu tư, mở rộng thương mại quốc tế và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế địa phương trong dài hạn.
Ưu tiên xây dựng đề án khả thi
Trên cơ sở các kết quả nghiên cứu, các sở, ngành của tỉnh thống nhất trước mắt sẽ tập trung xây dựng đề án thành lập khu kinh tế ven biển, đồng thời nghiên cứu các cơ chế, chính sách phù hợp làm nền tảng cho quá trình phát triển trong tương lai.
Một trong những yêu cầu được đặt ra là lựa chọn các đơn vị tư vấn có kinh nghiệm trong quy hoạch khu kinh tế ven biển, phát triển cảng biển và logistics nhằm bảo đảm tính khả thi của đề án.
Theo định hướng trong điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Lâm Đồng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, khu kinh tế ven biển phía Đông Nam dự kiến có quy mô khoảng 75.000ha, bao gồm cả phần đất liền và vùng biển.
Nếu được triển khai thành công, đây sẽ là một trong những không gian phát triển kinh tế lớn nhất của địa phương, đóng vai trò cực tăng trưởng mới bên cạnh các thế mạnh truyền thống về nông nghiệp, du lịch và dịch vụ.
Tuy vậy, các cơ quan chuyên môn cũng lưu ý rằng quá trình hiện thực hóa mục tiêu này cần được triển khai theo từng giai đoạn, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tế, hiệu quả đầu tư và khả năng huy động nguồn lực của địa phương.
Sau khi sáp nhập với tỉnh Bình Thuận, Lâm Đồng trở thành địa phương có diện tích lớn nhất cả nước với hơn 24.233km2 và quy mô dân số khoảng 3,3 triệu người. Hiện trung tâm hành chính - chính trị của tỉnh vẫn đặt tại TP. Đà Lạt cũ, cách Đức Trọng hơn 30km về phía Bắc và được kết nối thông qua tuyến cao tốc Liên Khương - Prenn cùng đèo Prenn
.